Anahtar kelimeler: İsmine Ohal Fetö Listede Talebiyle İltisakı Eki Süreci Tespitlerin Göreve
T.C.
D A N I Ş T A YBEŞİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI)
: ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... Bakanlığı / ...VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve .../... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı hakkında FETÖ ile iltisakı bulunduğuna dair tespitlerin incelenip, değerlendirilmesinden; davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile en az irtibat ve iltisak düzeyinde bağı bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmış olup, bu haliyle Anayasamızda yer verilen Devlete sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği anlaşıldığından, Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesine ekli liste ile kamu görevinden çıkarılmasından sonra kamu görevine iadesi istemiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; istinafa konu İdare Mahkemesi kararına ilişkin davanın, davacı tarafından bakılan bu davadaki aynı taleple, yani ... tarihli ve .../... sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararının iptaline karar verilmesi istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısına kayıtlı olarak açıldığı, anılan Mahkemenin...tarihli ve K:... sayılı kararıyla davanın reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Dairelerinin... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın Danıştay Beşinci Dairesinin █████/2023 tarihli ve E:██████████, K:█████████ sayılı kararıyla gerekçe eklenmek suretiyle onanmasına karar verilerek kesinleştiğinin görüldüğü, bu itibarla; dava konusu işleme karşı, davacı tarafından daha önce açılan ve hükmü kesinleşmiş dava dosyasının olduğu anlaşıldığından; davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilmek suretiyle verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu, FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat ya da iltisakının bulunmadığı, hakkında beraat kararı verildiği, Anayasa ve AİHS'e göre bir çok temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddia edilmektedir.DAVALI İDARENİN SAVUNMASININ ÖZETİ
: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT
:2577 sayılı kanunun "Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği ifade edilmiş olup; aynı Kanun'un "İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, iptali istenilen işlemin, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığının tespiti halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, "derdestlik" dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" hükmüne, (i) bendinde ise, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, 115. maddesinde ise mahkemece dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddedileceği kurala bağlanmıştır.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" ve "kesin hüküm" müesseseleri düzenlenmemiş ve aynı Kanunun 31. maddesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun derdestlik ile ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, söz konusu dava ile aynı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığının kabulünden hareketle, açılan ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenemeyeceği usul hukukunun genel ilkelerindendir.Davacının, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmış, bu işleme karşı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurusu ise ...tarih ve... sayılı işlemle reddedilmiştir.Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle █████/2019 tarihinde temyizen incelenen işbu dava açılmış iken, aynı işleme karşı daha önce ...tarihinde .... İdare Mahkemesinde E:... sayılı dava mükerrer olarak açılmıştır.İşbu davanın konusunu teşkil eden aynı işleme karşı ilk önce █████/2019 tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın, Mahkemenin ... tarih ve E:... K... sayılı kararı ile reddine karar verilmesi üzerine yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenmesi neticesinde Dairemizin █████/2023 tarih ve E:██████████, K:█████████ sayılı kararı ile " gerekçe eklenmek suretiyle onanmasına" karar verilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Temyize konu işbu davanın açıldığı █████/2019 tarihi itibarıyla tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davada verilmiş kesin bir hüküm bulunmadığından, başka bir anlatımla, kesin olarak hükme bağlanan bir davanın kesinleşmesinden sonra açılmış bir davadan söz edilemeyeceğinden, kesin hüküm nedeniyle davanın incelenmeksizin reddi yolundaki kararda usul hükümleri yönünden hukuki isabet bulunmamakla birlikte, işbu dava dosyasından daha önce açılan ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında görülmekte olan davayla tarafları, konusu ve sebebi aynı olan işbu mükerrer davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.Bu itibarla, davanın esastan reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın kesin hüküm gerekçesine dayanılarak incelenmeksizin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY
:Bölge İdare Mahkemelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen 2576 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddenin 4. fıkrası; "Bölge İdare Mahkemesi, İlk Derece Mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde Bölge İdare Mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." emredici düzenleme şeklindedir. Bu düzenleme gereği Bölge İdare Mahkemeleri İlk derece Mahkemelerinin kararını kaldırma ve yeniden bir karar verme görev ve yetkisinİ haizdir. Temyize konu İdare mahkemesi kararını inceleyen Bölge İdare Mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını "daha önce kesin hükmün varlığı sebebiyle incelenmeksizin ret kararı verilmeliydi" gerekçesi ile kaldırmış ise de İdare mahkemesinin karar verdiği tarih itibarıyla derdest dosyanın bulunduğu henüz kesin hüküm niteliğinde bir kararın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple kaldırma gerekçesi usul hükümlerine uygun bulunmamaktadır.Kaldırma kararına müteakip verilen incelenmeksizin ret kararında ise, karar tarihinde gelinen süreçte artık ilk açılan davanın bir yıl önce kanun yollarından geçmek suretiyle █████/2023 tarihinde kesinleştiğini tespit etmiş olmakla, kaldırma kararından sonra yeniden görmekte olduğu davada "kesin hüküm sebebiyle incelenmeksizin ret" kararı vermesi usul hükümlerine uygun olmakla işbu kararın bu gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle gerekçe yönünden çoğunluk kararına katılmıyorum.