kaçabileceği davacıalacaklı etkisiz ödemekten geçişlerine ihlalli davalıborçlu huzurdaki elden faize

Anahtar kelimeler: Kaçabileceği Davacıalacaklı Etkisiz Ödemekten Geçişlerine İhlalli Davalıborçlu Huzurdaki Elden Faize

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in -fazlaya ve faize ilişkin haklarımız saklı olmak üzere- dava tarihi (06.11.2025) itibariyle 566.885,23-TL alacağı bulunmaktadır. Davalı-Borçlu Şirketin araçlarının ihlalli geçişlerine ilişkin Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirkete ödenmesi gereken borç, Davalı-Borçlu tarafından hiçbir haklı gerekçe olmaksızın ödenmeyerek dava açılmasına sebep olmuştur. Davalı-Borçlu Şirketin, Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in alacağını ödemekten kaçabileceği, huzurdaki dava neticesinde alınacak ilamı etkisiz hale getirmek için mal varlığı değerlerini elden çıkarma yoluna gidebileceği endişesini yaratmaktadır. Ayrıca bahse konu davada Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in alacağı rehinle temin edilmemiş olup, Davalı-Borçlu Şirketin hiçbir açıklama göstermeksizin likit borcunun ödemekten kaçınması Davacı-Alacaklı Müvekkilin alacağına kavuşmasını zorlaştıracağını ve hatta imkânsız hale geleceğini göstermektedir. Tüm bu gerekçelerle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 257 vd. maddeleri uyarınca; araçların sahibi olan davalı-borçlu şirkete ait uyap sorgusu sonucu elde edilecek malvarlıklarından borca yetecek kısmının ihtiyaten haczedilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davaya konu ihtilafın niteliği, taraflar arasındaki hukuki ilişki tüketici ilişkisinden kaynaklı olup, talep konusu alacak ticari ilişkiden kaynaklı olmadığı gibi müvekkilin tacir sıfatı da bulunmamaktadır. Görevli Mahkeme İstanbul Anadolu Tüketici Mahkemeleridir.Davaya konu geçişleri yapan müvekkilim değildir. Bu geçişler sahte plaka takılmak suretiyle yapılmış olabilir. Müvekkilim bu geçişleri yaptığını hatırlamamaktadır. Bu geçişlerin müvekkilim tarafından yapıldığı ispat edilmesi gerekmektedir. Anılan tarihlerde müvekkilin HTS kayıtları araştırılmasını ve o tarihlerde bahse konu otoyolda, baz istasyonu alanında bulunup bulunmadığının, ve geçişlerin yapıldığını tespit ve ispat edilmesi Talep ve dava edilen Borcun nedenini, kaynağını teşkil eden İhlalli geçiş bilgileri takip talebinde belirtilmemiş ve takip talebine eklenmediği gibi ödeme emri ekinde de müvekkilime tebliğ edilmemiştir. Takip talebinde ve ekinde olmayan belge ve bilgilerin davada ileri sürülmesi mümkün değildir. Dava İtirazın iptali davası olmakla icra takip talebinde belirtilen belge ve delillerle sınırlıdır.Faizi türünü de kabul etmiyoruz. Bir borcun varlığı ve muaccel olması halinde dahi Adi Kanuni Faiz uygulanabilir. Yasal dayanağı olmayan, Haksız, Delilsiz ve hukuki mesnetten yoksun olan Davanın reddine; Haksız takipte bulunan davacının, İİK 67/2 uyarınca takipte talep edilen asıl alacağın %20'si kadar tazminata mahkum adilmesine; yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini..." savunmuştur.

DELİLLER

... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası, ihlalli geçiş listesi, Provizyon sorgularını içeren tablo, ... ve ... plakalı araçların sicil kaydı, █████/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ihlalli geçiş talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır .

Mahkememizce ... 31.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı... ŞİRKETİ tarafından, borçlu ... aleyhine 294.325,00TL asıl alacak, 64.995,83TL faiz, 12.999,09TL KDV olmak üzere toplam 372.319,92TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %51,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin ... Esas- ... Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davalı gerçek kişi şahsın , tacir olup olmadığı yönünde Vergi Dairesine müzekkere yazılmış gelen yazı cevabına göre işletme hesabına göre defter tutup 2.sınıf tacir olduğu VUK 177 maddedeki sınırların üzerinde gelir elde ettiği ve davanın nispi ticari dava olduğu anlaşılmıştır.

Takibe konu alacağın, hizmet sözleşmesinden kaynaklı para alacağına ilişkin olması nedeniyle dava ve takip tarihinde de davacı şirket adresinin mahkememiz ,ile icra dairesinin yetki sınırlarında bulunduğu anlaşılmakla HMK 10. Madde uyarınca ve BK 89. Madde uyarınca takibe konu alacak nedeniyle icra dairesinin ve mahkememizin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

Bilirkişiden alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Karayollarına ait tüm otoyolları ve köprüler ile bağlantılı yollarda 4046,3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devir edilen otoyollarda 6001 sayılı kanununda belirtilen şekilde ücreti tahsil edilmektedir. Davalı - Borçluya ait ... plakalı araç ile ... plakalı araçların 07.02.2024-01.08.2024 tarihleri arasında ... gişelerinde ihlalli geçişler nedeniyle vaktinde geçiş ücreti ödenmeksizin, tanınan 15 günlük sürede geçiş ücretini yatırmadıkları için icra takibi başlatılmış ve itiraza neden durdurulmuştur. Geçiş ihlalleri konusunda davalının herhangi bir savunma veya ihlali geçiş yapmadıklarına dair herhangi bir belgede sunmamıştır. Davacı şirketin alacağı dava dilekçesinde : 372.319,92 TL olarak talep etmişlerdir. Tarafımdan yapılan tespitte ise davacının alacağı, : 385.744,87 TL dir. Dolayısıyla davacının takibine bağlı kalınarak davacının alacağı : 372.319,92 TL dir. Davacının Alacağı ( asıl Toplam ) :303.164,00 TL dir. Faz Tutarı :68.817,39 TL dir. KDV ( Katma Değer Vergisi ) :13.763,48 TL olduğu..." rapor edilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken ... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ...tarih ve ... sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E. ... Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur. ( Bursa BAM 5 HD ... Esas- ... Karar)

Somut olayda, davalıya ait araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından takibe konu olan ihlalli geçişlerin davalı tarafın sunduğu hesap hareketleri içerisinde yer almadığının tespit edildiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının da ödenmediği itibar edilen bilirkişi raporundan davalının davacıya 303.164,00 TL borcu olduğunun tespit edildiği , davacının geçiş bedelini 15 gün içerisinde yatırmakla yükümlü olduğu fakat ödemeye ilişkin belge sunmadığı anlaşılmış taleple bağlı kalınarak 294.325.00 TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm

Bakiye işlemiş faiz ve KDV istemi yönünden ise; İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin ...Esas,... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere; "... Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçeleri ve istinaf yasa yolu başvuru dilekçesinde, davacı şirketin araç sahibi/sürücüsüne bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığı belirtildiğinden uyuşmazlığa konu dosyada bildirim yapma yükümlülüğünün yerine getirilmediği nazara alınarak inceleme yapıldığında, mahkemece takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı yönündeki tespitin yerinde olduğu anlaşılmıştır..." yönündeki emsal istinaf ilamı dikkate alınarak; davacı tarafından davalıya ya da davalı sürücüsüne ihlalli geçişe dair bildirim yapıldığının ispat edilememiş olduğu takipteki işlemiş faiz ve kdv nin yerinde olmadığı anlaşılmış; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalı yanın ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 294.325,00TL asıl alacak yönünden takip talebindeki hal ve şartlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Alacağın %20'si olan 58.865,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Reddedilen miktar bakımından kötü niyet tazminatının reddine,

4-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.105,34TL harçtan peşin alınan 6.358,30TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 1.861,60TL harçların toplamı olan 8.219,90TL'nin mahsup edilerek bakiye 11.885,44TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 963,60TL'sinden davacı tarafın, 3.636,40TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafından yatırılan 8.219,90TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan 8.835,30TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 294.325,00TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 47.092,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 77.994,92TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 45.000,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Davacı tarafından yapılan 760,00TL tebligat, posta gideri ile 8.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.760,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 6.924,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

11-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı/yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026

Katip

¸e-imza

Hakim

¸e-imza