muktedir siber kurtarılabilmesi sağlayıcısı yazılım sistem zayi yana sisteme kimliği

Anahtar kelimeler: Muktedir Siber Kurtarılabilmesi Sağlayıcısı Yazılım Sistem Zayi Yana Sisteme Kimliği

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1987 yılından bu yana ticari faaliyetlerine devam eden elektronik defter yükümlüsü muktedir bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin, ticari defterlerinin tutulduğu sisteme, kimliği belirsiz 3. kişiler tarafından siber saldırı yapıldığını ve tüm belge ve bilgilerin yok edildiğini, müvekkili şirket yetkililerinin bu durumu, denetim kapsamında 16.12.2024 tarihinde fark ettiğini ve derhal gerekli tedbirleri almak adına harekete geçtiğini, sistem sağlayıcısı ... Teknolojileri Yazılım ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından bu durumun tespit edildiğini, sistemin kurtarılabilmesi adına işlemler yürütüldüğünü ve sunucu sistemlerinde zaafiyet nedeniyle belgelerin geri getirilemeyeceğinin bildirildiğini, müvekkili şirkete ait 2015 ile 2023 yılları arasındaki döneme ait yevmiye ve kebir elektronik defter kayıtları siber saldırı sonucunda yok edilmiş ve sistemden kaldırıldığını, müvekkili şirketin, siber saldırı sonucunda, şirkete ait ticari sırların ifşalanması, üçüncü kişiler ile paylaşılması, çıkar sonucunda şantaj yapılması gibi tehditler ile karşı karşıya iken aynı zamanda idari ve mali yönden de ticari defter kayıtlarının tutulması kapsamında idari yaptırımlara maruz kalma tehdidi altında olduğunu, bu nedenlerle ticari defter ve kayıtların zayii olduğunun kabulü ile kendilerine 2019 yılı dahil ve önceki dönem olan 2018, 2017, 2016, 2015, 2014 ve 2013 yıllarına ait yevmiye ve kebir elektronik defter kayıtları yönünden zayi belgesinin verilmesine, kararın GİB, Marmara Kurumlar Vergi Dairesi ve ilgili kurumlara bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya 1 SMMM ve 1 bilgisayar mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; "...İşlemin detayları belirtilmediği için bunun bir siber saldırıdan ziyade sistem zafiyeti olarak nitelendirmenin mümkün olmadığı, zayi olan yevmiye ve defteri kebir elektronik defter kayıtlarının ikincil kopyalarının düzgün tutulmuş olsa bile doğru şekilde saklanmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. Mali yönden yapılan değerlendirmelere göre, her durumda, e-defterlerin saklanması hususu da tıpkı fiziki defterlerde olduğu gibi, tacirin sorumluluğunda olmakla birlikte 01.01.2020 den itibaren ikincil kopyaların özel entegratör veya GIB bilgi işlem sisteminde saklanması zorunluluğu getirilmiştir. Somut olayda, zaten davacının 2020 sonrası yasal defterleri ile alakalı herhangi bir zayi talebi bulunmamaktadır. Davacının zayi talebi 2020 öncesi defterlerle alakalıdır. Fakat öncesi dönemlerle alakalı ikincil kopya saklanması zorunluluğu da bulunmamaktadır. Dolayısıyla, zayi talebinde bulunulan dönemlere ilişkin e-defter dosyalarının saklanması, tamamen davacının sorumluluğundadır...'' şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Mahkeme dosyası daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine ek rapor için tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda özetle "....Yerinde inceleme yapılamadığı için kök raporda da bir değişiklik söz konusu değildir. Takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere saygı ile arz ederiz..."şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Mahkeme dosyasında yeni bir SMMM bilirkişisi ve daha önce rapor düzenleyen bilgisayar mühendisine tevdi edilerek ek rapor aldırılmış olup bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle "...

Davacı taraf, ticari defterleri zayi olduğundan 2013-14-15-16-17-18-19 yılı yevmiye ve kebir

elektronik defter kayıtları yönünden zayi belge verilmesini talep ettiği,

T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Defterdarlığı Vatan İhtisas Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün

21.02.2025 Tarihli Yazısında, Davacı ... Boya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 01.09.2016-

31.12.2023 tarihleri arası KDV yönünden mükellefiyeti bulunduğu ███████-12, ███████-12, 2018-

01 ve ███████ vergilendirme dönemlerine ilişkin dava bilgisinin mevcut olduğunun beyan edildiği, İstanbul ... Vergi Mahkemesi’nin ... esas sayılı dosyasında, davacı tarafın davacı taraf,

Vatan İhtisas Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün davalı taraf konumunda olduğu, iş bu davada davacı

tarafın 2016-2019 yıllarının muhtelif ayları için verilen KDV düzeltme beyannamelerine istinaden

tahakkuk ettirilen 2016-2019 yıllarının muhtelif ayları KDV vergisi, damga vergisi, gecikme faizi ile

vergi ceza ihbarnameleri içeriği vergi ziyan cezalarının iptalini talep ettiği, İstanbul ... Vergi

Mahkemesi’nin iş bu davanın reddine karar verdiği, sonra davacı tarafın iş bu davayı istinaf

mahkemesine taşıdığı ancak istinaf mahkemesinin kararın kaldırılma talebinin reddine karar

verdiği, daha sonra davacı tarafın iş bu davayı danıştay mahkemesine taşıdığı ancak danıştay

mahkemesinin kararın kaldırılma talebinin reddine karar verdiği,

Davacı tarafın zayi belgesi talep ettiği belgelerin, nitelikleri itibariyle davacının yapmakta olduğu

ticari işe ilişkin ticari belgeler olduğu, ilgili belgelerin tamamının aşağıda belirtilen süreler nezdinde

saklama yükümlüğünün bulunduğu,

6102 Sayılı Kanun’un 82/7. maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve

belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni

saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren -30 gün- içinde ticari

işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini

isteyebileceğinin belirtildiği, davacının bu hükümden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin

ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermesi, diğer taraftan da ziya

uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerektiği, ileri

sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak

nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defterlerin tamamen veya

kısmen kaybı yahut yok olması gerektiği,

Davacı tarafın sunduğu dava dışı .... Bilgi Teknolojileri şirketi tarafından hazırlanan

16.12.2024 tarihli yazıda, davacı tarafa ait verilerin depolandığı sunucu sistemlerinde yapılan analiz

çalışması sonucunda yaşanan zafiyet sebebiyle verilere erişimin olmadığının ve verilerin geri

getirilemediğinin beyan edildiği,

Davacının ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine, kendisine zayi belgesi verilmesi

istemiyle 24.12.2024 tarihinde dava açtığı, bu duruma göre davacı tarafın 30 günlük yasal süresi

içinde iş bu davayı açtığının anlaşıldığı,

Davacının defter ve belgelerinin bulunduğu sunucu sistemlerinde elektrik arızası sonucu kendi

iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana geldiği,

Davacı tarafın 01.01.2015 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına dahil olduğunun, en son

███████ dönemine ait e-defter ve berat dosyalarının GİB sistemine yüklendiğinin, davacı tarafın

2015-16-17-18-19-2020 yıllarına ait e-defter uygulamasına yükledikleri berat dosyalarının dosya

muhteviyatına sunulduğu,

Davacı tarafın zayi belge talep ettiği 2013-2014 yılı yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak

tutulmadığının, fiziki olarak tutulduğunun anlaşıldığı, bu hususla ilgili dosya muhteviyatına

herhangi bir belge veya bilgi sunulmadığından dolayı değerlendirme yapılamadığı,

Davacı tarafın zayi belge talep ettiği 2015-2016-2017-2018-2019 yılı yevmiye ve kebir defterlerinin

e-defter olarak tutulduğunun, açılış ve kapanış beratların yasal süresi içerisinde alındığının tespit

edildiği,

Dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler ışığında yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmelerle

birlikte davacı tarafın zayi belge talebinin yukarıda tablo halinde sunulduğu,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı tanığı ... █████/2026 tarihli duruşmadaki beyanında: "ben davacı şirkette 16 yıldır çalışıyorum, 2024 yılı Aralık ayı döneminde sık sık iş yerinin bulunduğu mahalde elektrik kesintileri yaşanmaktaydı, hatırladığım kadarıyla Aralık ayının 2. Haftasında meydana gelen elektrik kesintisi nedeniyle bilgisayardaki server'a ulaşamadım, disklerin uyarı ışığı verdiğini gördüm, bütün defterler serverlarda kayıtlıydı, normal şartlarda kayıtların yedeklenmesi için nas cihazımız bulunmaktaydı ancak meydana gelen elektrik kesintileri nedeniyle bu cihazda zarar görmüştü, normalde kesintisiz güç kaynağı kullanılıyordu ancak devreye girip girmediğini bilemiyoruz, belgelerin kaybolduğunu gördükten sonra yetkili firmaya ulaştım, Benim olaya dair bilgim ve görgüm bu kadardır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ... █████/2026 tarihli duruşmadaki beyanında: "ben yaklaşık 23 yıldır davacı firmada muhasebe sorumlusu olarak çalışırım, hatırladığım kadarıyla 2024 yılının Aralık ayının 2. Haftasında elektrik kesintisi sebebiyle bilgisayar sistemlerinde kayıtlı olan ticari defter ve belgeler zayi olmuştur, aynı dönemde müfettişlerin 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin kayıtları talep etmesi üzerine sistemde araştırma yaptığımda hiçbir kaydın yer almadığını farkettim, bilgi işlem birimine haber verdim aynı zamanda daha önceden çalıştığımız ... firmasına ulaştık, iş yerine gelerek bilgisayarları kontrol ettiğinde ticari defter ve belgelerin geri getirilemeyeceğini söylediler, bulunduğumuz bölgede elektrik kesintileri sık yaşanıyordu, normalde kesintisiz güç kaynağımız vardı ancak elektrik kesintileri nedeniyle oda devreden çıkmış, Benim olaya dair bilgim ve görgüm bu kadardır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Davacı tarafça zayi belgesi verilmesi talep edilen belgelerin öncelikle siber saldırı neticesinde zayi olduğu gerekçesi ile zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, Mahkememizce bu yönde yaptırılan bilirkişi incelemesi sırasında defter ve belgelerin siber saldırı değil, elektrik kesintisi nedeni ile zayi olduğunun belirtilmesi üzerine bilirkişilerce bu yönde değerlendirme yapılmış, verilerin bozulma sebebinin siber saldırı değil, elektrik arızası olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce davacıya ait adreste █████/2024 tarihinde elektrik kesintisi, ani voltaj dalgalanması yaşanıp yaşanmadığı hususununda bilgi verilmesi için .... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabında; belirtilen tarih ve adreste herhangi bir kesinti ya da arıza oluşmadığı, voltaj değerlerinin kullanılabilir düzeyde olduğu bildirilmiştir.

Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; davacı tarafın 2013,2014,2015,2016,2017,2018 ve 2019 yılı yevmiye ve kebir elektronik defter ve kayıtları yönünden zayi belgesi verilmesi talebinde bulunduğu, zayi belgesi verilmesine sebep olan olayın █████/2024 tarihinde gerçekleştiğinin beyan edildiği, işbu davanın █████/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde TTK 82/7 uyarınca hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Yargılama aşamasında, İstanbul CBS Vergi Suçları Soruşturma Bürosu tarafından Mahkememize yazılan müzekkere ile davacı şirket hakkında yürütülmekte olan bir soruşturma bulunduğu anlaşılmış olup, davacı şirket hakkında düzenlenen vergi suçu raporunda davacı şirket yetkililerinin defterleri gizlemek kapsamında soruşturma başlatıldığı, İstanbul CBS tarafından yürütülmekte olan soruşturma kapsamında Mahkememizin işbu dosyasının sonucunun beklenildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafça dava açılırken uğramış oldukları siber saldırı neticesinde defter ve belgelerin zayi olduğu belirtilmiş ve bu nedenle zayi olan defter ve belgeler hakkında zayi belgesi talep edilmiş ise de, yargılama sırasında defter ve belgelerin zayi olmasına dayanak sebebin değiştirilerek elektrik kesintisi olduğuna ilişkin beyanda bulunulmuş olması, davacının dava açılırken defter ve belgelerin zayi olma sebebine ilişkin net bir bilgisinin olmaması göz önünde bulundurulduğunda davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı neticesine ulaşılmıştır. Kaldı ki elektrik kesintisi ve voltaj dalgalanması nedeni ile defter ve belgelerin zayi olduğuna ilişkin beyana itibar edildiği takdirde dahi, Mahkememizce ... Elektrik ve Dağıtım A.Ş.'ye yazılan müzekkere cevabında belirtilen tarihte bir elektrik kesintisi ya da ani voltaj dalgalanması olmadığına yönelik yazı cevabı doğrultusunda defter ve belgelerin elektrik kesintisi neticesinde zayi olduğuna ilişkin beyanın da geçerliliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce dinlenilen tanıklar, aksi yönde beyanda bulunmuş iseler de, uzun yıllardır davacı şirket çalışanı olmaları, tanık delilinin takdiri bir delil olması ve ilgili kurum cevabi yazısında belirtilen tarih ve adreste elektrik kesintisi olmadığı yönünde bilgi vermiş olması karşısında tanık beyanlarına itibar edilmemiştir. Ayrıca davacı şirket hakkında yürütülen vergi ceza soruşturmasının dayanağının işbu dosyaya konu defter ve belgelerin bir kısmının 2022 yılında vergi müfettişliğine ibraz edilmemesine dayandığı ve bu tarihin elektrik kesintisi yaşandığı belirtilen tarihten önceki bir tarih olması göz önünde bulundurulduğunda, davacının iddiasını ispat edemediği, defter ve belgelerin muhafazası için gereken özeni göstermediği, yeterli güvenlik önlemlerini almadığı, basiretli bir tacir gibi davranmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,

5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince talep halinde gerekçeli kararın davacı tarafa tebliğine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imza

Hakim ....

¸e-imza