Anahtar kelimeler: İdaremize Akdiyle Müteahhit Esaskarar İkame İhalelere Talebiyle Tutulduğu Bünyesinde İstihdam
T.C.
İSTANBUL3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalı şirket ile müvekkil İdare arasında -Kamu İhale Kanunu’na tabi ihalelere istinaden- yapılan sözleşmeler kapsamında davalı şirkette hizmet akdiyle bağlı olarak çalışan ve yine iş akdi son çalıştığı müteahhit şirket tarafından feshedilen dava dışı ... vekili tarafından, ödenmeyen bir kısım işçilik alacağının tahsiline karar verilmesi talebiyle İdaremize aleyhine dava ikame edilmiştir. Davalı şirket/ler bünyesinde istihdam edilmiş olan dava dışı ... vekili tarafından açılan ... 14. İş Mahkemesi’nin Esas-Karar... , ...sayılı dosyası nezdinde görülmüş olup Müvekkil ...’nin sorumlu tutulduğu davanın kısmen kabulü yönündeki mahkeme kararı istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir. Bahsi geçen tazminat kararı hakkında ... 21. İcra Müdürlüğü’nün ...E sayılı dosyası ile cebri icra yoluna gidilmiş ve bunun üzerine müvekkil İdarece dava dışı işçiye icra dosyası kanalıyla ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, fazla mesai, genel tatil ücreti, yıllık izin alacağı, asgari geçim indirimi alacağı ve ödenmemiş ücret alacağı, hafta tatili alacağı, yargılama gideri, vekâlet ücreti ve sair icra masrafları olmak üzere toplam 71.572,57 - TL ödenmiştir.Davalı şirket/ler, “... Genel Müdürlüğü ve Bağlı Birimlerde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Hizmeti Alım Sözleşmesi” kapsamında ihale edilen işlerin farklı tarihlerdeki yüklenicileri olup davacı müvekkil ile aralarında ayrı ayrı ihale sözleşmesi ve genel şartnamesi imza edilmiştir.Davalı şirket ile müvekkil idaremiz arasında akdedilen İdaremiz Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Yardımcı Hizmet Alımı Sözleşmesi gereği iş akdinin feshi halinde işçinin doğacak olan alacaklarından yüklenici davalı şirketlerin sorumlu olacağı açıktır. Bu hükümlere göre yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin İş Kanunundan ve ilgili mevzuattan doğan tüm özlük haklarından (ücretleri, fazla mesai ücretleri, sağlık işleri, iş kazasından doğan hakları, yol ve giyim hakları vb.) yüklenicinin sorumlu olduğu açıktır. Müvekkil idare ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereği yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personellerle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlar konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır. Huzurdaki davada müvekkil idarenin dava dışı işçiye mahkeme kararı gereği ödediği miktar belirlidir; ancak dava dışı işçinin bünyelerinde çalıştığı müteahhit şirketlerden her birinin ödenen bu miktarın ne kadarından sorumlu oldukları hususu net ve belirli değildir.Dava dışı işçinin davalı müteahhit şirketlerde çalıştığı dönemler itibariyle davalı şirketlerin sorumlulukları ancak yargılama sürecinde net olarak belirlenebileceğinden, davalı şirketlerin sorumlulukları bakımından belirsiz alacak davasına dair hükümler uygulanmak suretiyle;Müvekkil İdare tarafından işçiye ödenen toplam 32.691,69- TL bedelin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı taraf cevap sunmamıştır.DELİLLER
:█████/2026 tarihli bilirkişi raporu, ... 14. İş Mahkemesi’nin ...E. ...K.sayılı dosyası, ...21. İcra Müdürlüğü’nün ...E.sayılı dosyası, Ödeme emri belgeleri, █████/2024 tarihli ve 895088 sayılı makam rücu istemi yazısı ve tüm dosya kapsamı.Bilirkişiden alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosya kapsamı tüm Delilerin hukuki değerlendirmesi ve takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere; Davacının asıl işveren sıfatı ile yasadan kaynaklı ödemesinin ... 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında Ödeme emri belgelerinde davacının ödemesinin 71.572,57 TL ödeme 24.05.2024 tarihli olduğu, ...Sirketi 9335,11 TL olacağı, ... Sirketi 62237,45 TL olmak üzere 71572,57 TL toplam ödemeden alt işverenlerin sorumlukları hesap edilmiş olduğu, davacının bu ödemeden 32.691,69 -TL ödemeyi davalı ... Sirketi talep etmiş olduğu ve ancak talep edebileceği miktarın 9.335,11 TL olacağı ve temerrüt tarihi ödeme tarihi olan 24.05.2024 tarihli olduğu..." rapor edilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; davacı tarafça dava dışı işçi ... için ödenen işçilik alacağının taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereğince rücuen tahsili istemine ilişkindir.4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı Borçlar Kanununun 167. maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar. Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilirken alt işverenin, asıl işverenden rücu imkanı yoktur. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. █████/2018 T, ... E.-... K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, ...E.- ... K. ve █████/2017 tarih, ... E. ...K. sayılı ilamları)Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesine istinaden, davacı tarafça dava dışı sigorta şirketine yapılan ödeme nedeniyle rücuen alacak talebiyle iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Hizmet Alım Szöleşmesinin 11.4.2.maddesi kapsamında yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve SGK olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemlerinden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde protesto çekmeye, hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir. Varsa kalanı yükleniciye iade edilir. Madde 22. Yüklenicinin sözleşme kapsamında çalıştıracağı personele ilişkin sorumlukları kapsamında 22-1 maddesinde ilgili mevzuatın konuyu düzenleyen emredici maddesinin 6. bölümünde düzenlenmiş olup yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür. Şeklinde olduğu ve Teknik Şartname ve sözleşmenin 8. Maddesi ile atıfta bulunulan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre; davalıların, istihdamı ettiği ve sözleşmeler süresince kendi bünyesinde sigortalı olarak çalışan, bildirgesini vermiş bulunduğu personelinin, maaş ve her türlü özlük haklarını (kıdem tazminatı) ödemek yükümlü olduğu , doğacak her türlü hukuki sorumluluğun yükleniciye ( davalıya ) ait olacağına ilişkin düzenlemeler gözetildiğinde sözleşme kapsamında dava dışı işçiye yapılan ödeme bakımından...'nin her hangi bir sorumluğunun bulunmadığı, ödenen bedelin tamamından hizmet sözleşmesinin taraflarınca sorumlu olduğu, dava dışı işçinin başkaca davadışı işverenlerde de çalıştığı , işçinin 13.02.2014 - 26.11.2015 tarihleri arasında davalı bünyesinde çalıştığı İstanbul 14.iş mahkemesi gerekçeli kararında dava dışı işçinin davalı işveren bünyesinde çalıştığı dönemde her hangi bir fazla mesai, hafta tatili ulusal bayram ve genel tatil ücretine yöenelik çalışma alacağına hak kazanmadığı , ihbar tazminatından da son işverenin sorumlu olduğu ,davalının ancak kıdem tazminatı ve kendi hissesine düşen tazminata uygulanan yargılama giderlerinden sorumlu olacağı itibar edilen bilirkişi raporuna göre 9335,11 TL'yi davacıya ödemekle yükümlü olduğu anlaşılmış, davanın bu miktar üzerinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya dair istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen kabulü ile 9.335,11TL rücu alacağının █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00TL harçtan peşin alınan 615,40TL'nin mahsup edilerek bakiye 116,60TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 3.286,50TL'sinden davacı tarafın, 1.313,50TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 615,40TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.230,80TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 9.335,11TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 9.335,11TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan 270,00TL tebligat, posta gideri ile 8.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.270,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 2.361,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. █████/2026Katip¸e-imzaHakim¸e-imza