Anahtar kelimeler: Sarıçamadana Keşideli Çamaşır Görmemesi Cebinde Hasımsız Hasimsiz Makinesine Kıymetli Atıldığını
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAT.C.ADANA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: HASIMSIZDAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin keşidecisi olduğu çeki müvekkilinin cebinde iken çamaşır makinesine atıldığını ve çekin kullanılamaz hale geldiğini, ... Sarıçam/Adana, 25.09.2023 Tarih, 160.000 TL miktarlı, ... adına keşideli, ... seri numaralı çekin müvekkilinin müşterilerinin zarar görmemesi için iptali için iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile müvekkilinin keşidecisi olduğu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava; zayi nedeniyle açılmış çek iptali davasıdır.6102 sayılı TTK'nın 651.md gereğince; kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir....' a yazılan müzekkeremize verilen cevabi yazıda; söz konusu çekin ... ' a ait Sarıçam Şubesi nezdinde ... numaralı hesabın tespit edildiği, ... Seri numaralı çekin bu hesaptan keşide edildiğini bildirmişlerdir.Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. 653.maddede, çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. TTK'nın 657. Maddesinde nama yazılı senetlerin iptali, 661 vd. Maddelerinde hamiline yazılı senetlerin iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 818/1-S maddesinde çekler için, 778/1-I maddesinde de bonolar için, TTK'nın poliçeye ilişkin 757 vd. maddelerine atıf yapılmıştır.TTK'nın 651/2, 757 ilâ 763 ve 764. maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasını açma yetkisinin yetkili çek hamilinde olup, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı yoktur.Davacının keşidecisi sıfatıyla bu davayı açtığı ve keşideci olduğunun davacının kendi kabulünde olduğu, bu hususta bir tereddüt bulunmadığı, ancak keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali istemi hakkı bulunmadığı, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2018 tarihli ██████████ - █████████ sayılı ilamı ).HMK'nın 320/1 md. gereğince; basit yargılama usulüne tabi davalarda, mümkün olan hâllerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebilir. Davanın hasımsız olduğu, savunma alınmasını yada tahkikatı gerektiren bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından dosya üzerinden karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle; Zayi nedeniyle çek iptali davasını keşideci-borçlunun açamayacağı, sadece hamil-alacaklı açabileceği, Çeki cirolayan davacının hamil-alacaklı sıfatının kalmadığı, davacının çek hesap sahibi olması nedeniyle -çekin hukuki niteliği ve ekonomik fonksiyonu da göz önüne alındığında- iptal davası açma hakkı bulunmadığı, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla, davanın hasımsız olduğu ve taraf teşkilinin gerekmediği, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve keşideci sıfatıyla dava açtığının sabit bulunduğu, HMK.nun 138. maddesi uyarınca dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılmakla Anayasanın 141/son ve HMK.nun 30. maddelerinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesi gereği dosya üzerinden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.K A R A R
: yukarıda açıklanan nedenlerle1-Davanın REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.█████/2024Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır