karışmış zmms bam hasren malül açan alkollü poliçesi kazasından sürücüsünün

Anahtar kelimeler: Karışmış Zmms Bam Hasren Malül Açan Alkollü Poliçesi Kazasından Sürücüsünün

T.C. İSTANBUL BAM 8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat - İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacı vekili dava açan dilekçesinde; müvekkili nezdinde ZMMS Poliçesi kapsamında sigortalı bulunan ... plakalı aracın sürücüsünün 14.10.2017 tarihinde alkollü araç sevk ve idare ederek karışmış olduğu trafik kazası sebebiyle, dava dışı ...'ün malül kaldığını, dava dışı ... tarafından açılan Karşıyaka 3. Aliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası gereğince ödeme yapıldığını, bu ödemenin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazda bulunulduğunu belirterek, İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, 437.125,34-TL nin ödeme tarihi olan 12.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar erilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin uzun dönem araç kiralama hizmeti veren bir şirket olarak faaliyet gösterdiğini, kaza tarihini de kapsayacak şekilde ... plakalı aracın 26.04.2017 tarihli Uzun Süreli Araç Kiralama Sözleşmesi ile davalı ...A.Ş.'ye kiralanmış olduğunu, işleten sıfatı bulunmadığından müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, arabuluculuk dava koşulunun gerçekleşmediğini belirterek, davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.

Davalı ...Anonim Şirketi tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "...icra dosyası borcun borçlu tarafından █████/2025 tarihinde ödendiği ve dosyanın infazen kapatıldığı, davalı borçlunun dava konusu icra dosyasına olan borcunu hem icra takibinden hem de dava tarihinden sonra ödediği ve iş bu davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği, konusuz kalan iş bu davada karar verilmesine yer olmadığına ve davalı borçlunun davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle;

Davanın konusuz kaldığı görülmekle karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı ...Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketi vekili tarafından tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin istinaf nedenleri; davanın sürücü ...'e ihbar edilmesi yönündeki taleplerinin gereğinin yerine getirilmediği, ihbar talebi hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmediği, gerekçeli kararda dahi bu hususta bir karar verilmediği, dava konusu borç ödenmişken ferilere hükmedilmesi ve "tam kabul" kurgusuyla nispi vekâlet ücreti yükletilmesinin hukuka aykırı olduğu hususlarına yöneliktir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf nedenleri; dava dışı ... tarafından Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde maddi-manevi tazminat talepli dava ikame edildiği ve yapılan yargılama neticesinde Karşıyaka 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararında müvekkili yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, davacı tarafından başlatılan İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasının rücu talepli olduğunu ve icra dosyasına sunulan borca itiraz dilekçelerinde açıkça belirttikleri üzere davada müvekkilinin işleten sıfatına haiz olmadığı, kaza tarihi olan 26.04.2017 tarihinde ... plakalı aracın operasyonel araç kiralama sözleşmesi ile uzun süreli olarak ...A.Ş.'ye kiralanmış olduğu, husumet itirazları doğrultusunda mahkeme tarafından herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın davacının davanın konusuz kaldığı beyanı üzerine karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek hukuka aykırı şekilde müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği, davacı tarafından davaya konu edilen icra dosyasına 3. kişi tarafından yapılan ödeme ile haricen tahsil bildiriminde bulunularak dosyanın işlemden kaldırıldığı, araç işleten sıfatına haiz olmayan müvekkilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti ödeme yükümlülüğü altında bırakıldığı, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden hukuka aykırı kararın kaldırılmasına ve düzeltilmesine karar verilmesi gerektiği, hususlarına ilişkindir.

Dava; ZMMS Poliçesi kapsamında 3.kişiye yapılan ödemenin, (-alkollü araç sevk ve idaresi hukuki nedenine dayalı-) rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Davaya dayanak İstanbul 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyasında ve iş bu dosyada yapılan incelemede, █████/2025 tarihinde dava dışı borçlu ... tarafından davanın dayanağı icra dosyasına ödeme yapıldığı ve █████/2025 tarihli icra müdürlüğü kararıyla dosyanın infaz ile kapatıldığı, ilk derece mahkemesince, davanın dayanağı icra takip dosyasının infazen kapatılması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verildiği görülmüştür.

Davaya dayanak icra takibi infazen kapatıldığına göre, davanın konusuz kaldığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Bu durumda yargılama giderlerinden sorumluluğun HMK'nın 331/1.maddesi kapsamında, davanın açılmasında tarafların haklılık durumu belirlenmek suretiyle tayin ve tespiti gerekmektedir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nda, sigortacının rücu hakkı, KTK'nın 95/2.maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.

Sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu ve 1.00 promil ve üstü alkollü olması durumunda 6487 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/6. maddesine göre “yapılan tespit sonucunda 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanununun 179. maddesinin 3. fıkrası hükümleri uygulanır.” düzenlemesi karşısında, araç sürücüsü %100 kusurlu olup, 1.00 promil ve üstü alkollü olduğu takdirde emniyetli araç sevk ve idare edemeyecek durumda olması nedeni ile münhasırlık raporu alınmadan teminat kapsamı dışında sayılacaktır. Sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması ya da tam kusurlu olmaması durumunda, trafik kazasının oluşumuna sadece sürücünün alkollü olması değil başka sebeplerinde etken olması nedeniyle meydana gelen zarar sigorta teminat kapsamı içinde sayılacaktır. (-bkz...Yargıtay 17. HD'nin 27.06.2018 tarih ██████████ E. - █████████ K. Sayılı ilamı-)

Açıklamalardan sonra somut olaya gelince, trafik kazasının oluşumunda dava dışı sürücünün % 100 kusurlu olduğu, kazası sırasında dava dışı sürücünün 2,13 promil alkollü olduğu, hal böyle olunca da davacı sigortacı yararına KTK'nın 95/2.maddesi ZMSS Poliçe Genel Şartlarının B.4 maddesi kapsamında rücu koşullarının gerçekleştiği, bu durumda davacının dava açmakta haklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Davanın ödeme nedeniyle konusuz kaldığı ve davacının dava açmakta haklı olduğu tespit edildiğine göre, istinaf başvuru sebepleri de gözetilerek yargılama giderlerinden hangi davalının sorumlu olacağının belirlenmesi gerekir.

Davacı ZMM sigorta şirketi ile davalı sigortalı ... A.Ş. arasında kazaya karışan araç için kaza tarihini kapsayan geçerli bir ZMM sigorta akti mevcuttur. Sigorta sözleşmesinin tarafı; uzun süreli kira sözleşmesi ile aracı tasarrufunda bulunduran diğer davalı ...Anonim Şirketi değil, davalı maliktir.

Az yukarıda açıklandığı üzere; KTK'nın 95/2.maddesine ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davacı sigorta şirketinin; ödediği tazminata ilişkin rücu talebini ancak akidine (-yani ZMM sigorta poliçesinin tarafı davalıya-) yöneltebilecek olması, rücuda işletenlik sıfatının değil, ZMM sigorta sözleşmesine taraf olmanın belirleyici olması karşısında, hem davacının akidi davalı ... Anonim Şirketi'nin hemde davacının akidi olmayan uzun süreli araç kiralayan ...Anonim Şirketi'nin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden birlikte sorumlu tutulması hatalı olup, sadece davacının akidi olan ... Anonim Şirketi'nin yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekmektedir. (-bkz. Yargıtay 17.HD'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı-)

Hal böyle olunca da, davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ...Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince hükmün diğer bölümlerine dokunulmaksızın sadece yanılgılı olduğu sonucuna varılan hususun istinaf eden davalı ...Anonim Şirketi yararına düzeltilmesi suretiyle esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,

1/İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararına karşı davalı ... Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davalı ...Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne (HMK.m.353/1-b/2)

2/İstinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davalı ...Anonim Şirketi'ne iadesine,

3/Davalı ... Anonim Şirketi'nden alınması gereken 732,00-TL harcın istinaf yasa yoluna başvuru sırasında karşılanan 2.002,00-TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 1.270,00-TL karar ve ilam harcının talebi halinde davalıya iadesine,

4/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

5/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin takdiren yapan üzerinde bırakılmasına,

6/İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2.maddesi gereğince kaldırılmasına,

7/Davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

a/Başlangıçta alınan 5.154,26-TL peşin harçtan, alınması gereken 615,40-TL peşin harcın mahsubuna artan 4.538,86-TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya iadesine,

b/Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harç ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.043,00-TL harcın davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine,

c/Davacı tarafından yapılan 24.215,00-TL yargılama giderinin davalı ... Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,

d/Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 69.940,05-TL vekalet ücretinin davalı ... Anonim Şirketi'nden alınıp davacıya ödenmesine,

e/Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,

f/Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,

g/Devletçe karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalı ... Anonim Şirketi'nden tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

3/Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalanının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde; HMK'nın 361. madde hükmü uyarınca; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.█████/2026