Anahtar kelimeler: Ökc Harddiskler Hırdavat Kebir Envanter Fişleri Poliçeleri Mutabakat Puantaj Makbuzları
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
: ...HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: 1-...2- ...3- ...VEKİLİ
: Av....DAVALI
: ...DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
:...KARAR YAZIM TARİHİ
:...Mahkememize açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ... Teknik Hırdavat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin faaliyette bulunduğu ... adresinde yaşanan yangın neticesinde yevmiye defterleri, envanter defterleri, defteri kebir, faturalar, noter makbuzları, sigorta poliçeleri, z raporları, ökc fişleri, Sgk evrakları, personel bordroları, puantaj kayıtları, özlük dosyaları, iş sağlığı ve güvenliği evrakları, harddiskler, çek ve senet bordroları ile fotokopileri, cari hesaplara ait mutabakat ekstreleri, ödeme ve tahsilat makbuzları, banka dekontları, gider pusulaları, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul müzakere defteri, ortaklar pay defteri, server bilgisayar sistemi, işletim sistemi, harici yedekleme üniteleri, yazar kasa pos cihazlarının yanması sonucu zayi olduğunu, buna ilişkin zayi belgesi verilmesini dava ve talep etmiştir.DELİLLER
:Kayseri Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının █████/2025 tarihli itfaiye raporu, vergi dairesi kayıtları, ticaret sicili kayıtları, Kayseri 1., 4., 5. ve 7. Noterlikten celp edilen defter tasdiklerine ilişkin belgeler, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasın uyap kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Dosyaya mübrez █████/2026 tarihli bilirkişi heyet raporunda:●Davacı ... Teknik Hırdavat Ltd. Şti.'nin fiili yoklama adresinin yangın raporundaki adresi ile uyumlu olması ve tanık ifadelerinde de defterlerin bu adreste tutulduğunun belirtilmesi, kağıt ortamında tutulan defterlerin varlığının noterlikçe tasdik edilmiş olması birlikte değerlendirildiğinde; varlığı noterlikçe tasdik edilen ve yukarıda belirtilen defterlerin zayi olduğu, ... Teknik Hırdavat Ltd. Şti.'nin 2020-2021-2022-2023-2024-2025 yıllarına ait yevmiye e-defterlerin varlığına ilişkin bir bilgi olmadığından zayi konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı,●Davacı ... Madencilik Ltd. Şti.'nin işyeri adresinin yangın raporundaki adresi ile uyumlu olmadığı ancak tanık ifadelerinde de defterlerin bu adreste tutulduğunun belirtilmesi, kağıt ortamında tutulan defterlerin varlığının noterlikçe tasdik edilmiş olması birlikte değerlendirildiğinde; tanık beyanının Mahkemece kabul edilmesi halinde varlığı noterlikçe tasdik edilen ve yukarıda belirtilen defterlerin zayi olduğu, ... Madencilik Ltd. Şti.'nin 2025 yılına ait yevmiye e-defterinin varlığına ilişkin bir bilgi olmadığından zayi konusunda herhangi bir tespit yapılamadığı,●Davacı ...'ın işyeri adresinin yangın raporundaki adresi ile uyumlu olmadığı ancak tanık ifadelerinde de defterlerin bu adreste tutulduğunun belirtilmesi, kağıt ortamında tutulan defterlerin varlığının noterlikçe tasdik edilmiş olması birlikte değerlendirildiğinde; tanık beyanının Mahkemece kabul edilmesi halinde varlığı noterlikçe tasdik edilen ve yukarıda belirtilen defterlerin zayi olduğu, ... için 2018 yılına ait 30 sayfalık işletme defteri Kayseri 1. Noterliği 20.12.2017 tarih 30780 nolu yevmiye ile tasdik ettirildiği bilgisi verilmiş ise de; Noterlikten gelen cevabi yazıda 20.12.2017 tarih ... nolu yevmiye ile tasdik ettirilen defterin ...'ya ait 2018 yılı 100 sayfa yevmiye defteri olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.YARGILAMA VE GEREKÇE
:Dava, meydana gelen yangın olayında davacılara ait bir kısım defter ve belgelerin zayi olduğuna ilişkin belge verilmesi talebinden ibarettir.Davanın yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK'nun 82. maddesidir. TTK'nun 82/1 maddesine göre; "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri defterleri son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar."TTK'nun 82/7 maddesine göre; "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin salahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini istiyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır."6102 Sayılı TTK'nun 64/1. maddesinde; "Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makûl bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir." denilmek suretiyle ticari defter ve begelerin tutulma amacı açıklanmıştır. Üçüncü kişilere karşı bilgi vermenin yanı sıra devlete karşı sorumlulukların takibi, denetimi ve vergi güvenliğini de sağlamak amacını taşımaktadır. Ticari defterlerin son kaydın yapıldığı takvim yılının bitiminden itibaren 10 yıl süreyle saklanması gerekmektedir. Bu defterlerin ziyaı halinde mahkemeden zayi belgesi alınması gerekmektedir. Ayrıca bu defterler HMK'nun 222. maddesi hükmüne göre “takdiri delil” niteliğini haizdir.Davacılar mahkememize sunmuş oldukları █████/2025 tarihli dava dilekçesinde davacılardan ... Teknik Hırdavat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin faaliyette bulunduğu "..." adresinde █████/2025 tarihinden meydana gelen yangın neticesinde davacılara ait bir kısım başvuru formları, abonelik sözleşmeleri, taahhütnameler, nüfuz cüzdan fotokopileri vb bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu iddia etmişlerdir.Kayseri Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın █████/2025 tarihli itfaiye raporuna göre "...... Hırdavat" isimli iş yerinde çıkış sebebi tespit edilemeyen yangın olayının meydana geldiği, çıkan yangının ekipler tarafından söndürüldüğü, yangın sonrası dava dışı bir kısım iş yerleri ile ... Teknik Hırdavat isimli fabrikanın tamamen zarar gördüğü tespit edilmiştir.Mahkememiz ara kararı üzerine davacı vekili tarafından █████/2025 tarihli dilekçe ile her bir davacı yönünden zayi belgesi verilmesi talep edilen belgeler ayrıştırılarak gösterilmiştir.Kayseri Defterdarlığı Hukuk İşleri Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli yazı cevabı ile davacılar hakkında açılmış ve takibi yapılan bir davanın bulunmadığı bildirilmiştir. Yine Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün █████/2025 tarihli yazı cevabı ile ...'ın █████/2025 tarihli yangın nedeniyle defter ve belgelerin zayi olduğuna ilişkin dilekçeyi vergi dairesine bildirdiği anlaşılmıştır.Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabı yazılarına göre davacı ... Teknik Hırdavat...Ltd.Şti'nin yetkilisinin █████/2016 tarihinden beridir ... olduğu, ... Madencilik..Ltd.Şti'nin yetkilisinin ise █████/2021 tarihinden beridir ... Teknik..Şti olduğu anlaşılmaktadır.Kayseri 1., 4., 7. Noterliklerinden davacılara ait defter tasdik fotokopileri getirtilmiş dosya arasına alınmıştır.Yangın olayına ilişkin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde davacı şirketlerden ... Hırdavat şirketi ortağı ...'ın oğlu ...'ın mangal yapmak için ateş yakması nedeniyle dava konusu yangının oluştuğu, bu kişinin ifadesinde olayı anlattığı, yangının davacılar tarafından kasten çıkarılmadığı anlaşılmaktadır.Mahkememizce davacı tanıkları dinlenmiştir. Tanık ...beyanında davacıların mali müşaviri olduğunu, tüm yasal defterlerin, ticari defterlerin, faturaların, bordroların, çek senet kayıtlarının çıkan yangında zayi olduğunu, bu belgelerin tamamının binanın arşivinde asma katta saklandığını, üç davacının da ticari defterlerinin aynı yerde olduğunu beyan etmiştir.Tanık ... beyanında 2015-2022 yılları arasında ... firması bünyesinde muhasebe müdürü olarak çalıştığını, tüm ticari defter ve kayıtların ... adresinde muhafaza edildiğini, üç davacının da ticari kayıt ve belgelerinin bu yangında zayi olduğunu, yanmamış sağlam kalmış her hangi bir evrak bulamadıklarını beyan etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılara ait tüm ticari kayıt ve belgelerin "..." adresinde saklanmakta iken █████/2025 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle bu belgelerin zayi olduğu, davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davacılar hakkında her hangi bir vergi soruşturması bulunmadığı, itfaiye raporu ve dinlenen tanık beyanlarının davacıların iddialarını desteklediği, dosyada zayi belgesi verilmesi talep edilen belge sayısının çokluğu nedeniyle bilgisayar mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı, alınan █████/2026 tarihli rapor da dikkate alındığında davacı ... şirketi yönünden 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Harddiskler ve 2020-2021-2022-2023-2024-2025 yıllarına ait yevmiye defterleri, davacı ... şirketi yönünden 2025 yılına ait yevmiye e-defteri, davacı ... yönünden 2018 yılı işletme defterinin varlığına dair her hangi bir delil sunulamaması, harddsikler yönünden ise basiretli bir tacirin gerekli yedeklemeyi yapmasının gerekmesi (Bknz İstanbul BAM 14. HD ████████ Esas, ████████ Karar) nedeniyle özenle saklama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedenleriyle bu belgeler yönünden şartları oluşmamakla açılan davanın reddine, raporla tespiti yapılan ve sair delillerle ispat edilen diğer belgeler yönünden açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,A-... Teknik Hırdavat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait;Sıra Yıl Defter Sayfa Sayısı Noter Tasdik Tarihi Yevmiye1 2018 Yevmiye 2.500 Kayseri 1. Noterliği 20.12.2017 307442 2018 Envanter 250 Kayseri 1. Noterliği 20.12.2017 307453 2019 Yevmiye 2.500 Kayseri 1. Noterliği 17.12.2018 254164 2019 Envanter 250 Kayseri 1. Noterliği 17.12.2018 254155 2020 Envanter 250 Kayseri 1. Noterliği 27.12.2019 266236 2021 Envanter 250 Kayseri 1. Noterliği 18.12.2020 221047 2022 Envanter 400 Kayseri 4. Noterliği 09.12.2021 129518 2023 Envanter 400 Kayseri 4. Noterliği 27.12.2022 168879 2024 Envanter 400 Kayseri 4. Noterliği 26.12.2023 1653010 2025 Envanter 400 Kayseri 1. Noterliği 30.12.2024 23057Defterleri ile-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Tüm Alış ve Satış Faturaları, Noter Makbuzları, Sigorta Poliçeleri, Z Raporları ve Masraflara ait ÖKC Fişleri,-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait SGK Evrakları,-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Tüm Personelin Bordroları, Puantaj Kayıtları, Özlük Dosyaları,-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait İş Sağlığı ve Güvenliği Evrakları,-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Tüm Keşide Edilen ve Alınan Çek ve Senet Bordroları ile Fotokopileri,-2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Cari Hesaplara ait Mutabakat Ekstreleri, Cari Hesaplara ilişkin Ödeme ve Tahsilat Makbuzları, Banka Dekontları, Gider Pusulasıyla Düzenlenen Alış ve Giderlere İlişkin Gider Pusulaları,-Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defteri'nin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 dönemlerine ait Harddiskler ve 2020-2021-2022-2023-2024-2025 yıllarına ait yevmiye defterleri yönünden talebin reddine,B-... Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait;Sıra Yıl Defter Sayfa Sayısı Noter Tasdik Tarihi Yevmiye1 2020 Yevmiye 100 Kayseri 7. Noterliği 31.12.2019 375512 2020 Kebir 100 Kayseri 7. Noterliği 31.12.2019 375533 2020 Envanter 10 Kayseri 7. Noterliği 31.12.2019 375524 2021 Yevmiye 100 Kayseri 7. Noterliği 16.12.2020 308525 2021 Kebir 100 Kayseri 7. Noterliği 16.12.2020 308536 2021 Envanter 20 Kayseri 7. Noterliği 16.12.2020 308547 2022 Yevmiye 100 Kayseri 5. Noterliği 24.12.2021 255308 2022 Kebir 100 Kayseri 5. Noterliği 24.12.2021 255319 2022 Envanter 10 Kayseri 5. Noterliği 24.12.2021 2553210 2023 Yevmiye 200 Kayseri 4. Noterliği 27.12.2022 1688111 2023 Kebir 100 Kayseri 4. Noterliği 27.12.2022 1688212 2023 Envanter 100 Kayseri 4. Noterliği 27.12.2022 1688313 2024 Yevmiye 100 Kayseri 4. Noterliği 26.12.2023 1655614 2024 Kebir 100 Kayseri 4. Noterliği 26.12.2023 1655815 2024 Envanter 100 Kayseri 4. Noterliği 26.12.2023 1655716 2025 Envanter 20 Kayseri 1. Noterliği 30.12.2024 23056Defterleri ile-2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yıllarına ait Tüm Alış ve Satış Faturaları, Cari Ödemelere ve Tahsilatlara İlişkin Çek ve Senet Bordroları ve Ödeme Makbuzları;-2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yıllarına ait Banka Dekontları, Gider Pusulası;-2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yıllarına ait Tüm Personellere ilişkin Bordrolar, Puantaj Kayıtları ve Özlük Dosyaları;-Yönetim Kurulu Karar Defteri, Genel Kurul Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defteri'nin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2025 yılına ait yevmiye e-defteri yönünden talebin reddine,C-...'a (TC
:...) ait; 2017 İşletme Defteri (Kayseri 4. Noterliği, 06.06.2017 tasdik, ... yevmiye numaralı) ile 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Tüm Alış ve Satış Faturaları, Gider Fişleri, Ödeme ve Tahsilat Makbuzları ve Banka Dekontları'nın ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, 2018 yılı işletme defterin yönünden talebin reddine,2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 116,60-TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davanın mahiyeti gereği davacıların yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...Hakim ...