Anahtar kelimeler: Gelesine Paletli Arızayı Ekskavatör Nükleer Davatazminat Satıma Bayi Satan Makinenin
T.C.
İSTANBUL15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;Müvekkilinin ... ... ... ... taşeron firma olarak, santralin inşaatında araçlar ve işçiler çalıştırmakta olduğunu, davalı firmanın ise Türkiye'de ... markasını satan bayi firma olduğunu, müvekkilinin 24.05.2023 tarih, ... nolu ve 210.600 Euro bedelli fatura karşılığında ... marka ... paletli ekskavatör makinesini 210.600 Euro karşılığında davalıdan satın aldığını, davalının söz konusu makine Nükleer Santralde müvekkil şirkete çalışır vaziyette teslim etmiş olduğunu, davalının garanti kapsamında olan bu makinenin 09.07.2024 tarihinde birinci arızayı vermesi üzerine müvekkil şirket tarafından ihbarda bulunulduğunu, aynı gün servis gelesine kadar makine kova açma sensör arızası bildirimi yapmış ancak bu arıza servisin geldiği esnada kendiliğinden düzelmiş olduğunu, davalının Silifke’de bulunan servisi makinenin bulunduğu yere gelerek makinenin rezistansının yandığını, parça değişimi gerektiğini bildirdiğini, parçanın kendi stoklarında olmaması sebebiyle geçici olarak başka bir parça takarak sorunun giderildiğini, 08.08.2024 tarihinde makinenin yakıt basıncının düşük arıza uyarısı kodu vermesi üzerine, davalının kendi servisinin yönlendirmesi ile arızanın giderilmiş olduğunu, yurt dışından gelen rezistansların 10.08.2024 tarihinde takılmış olduğunu, 12.08.2024 tarihinde hararet yükselme arızası vermesi üzerine servisin 13.08.2024 tarihinde gelerek fan motorunun yandığını ve stoklarında olmaması sebebiyle yurt dışından sipariş verildiğini, parçanın geleceği güne kadar 16.08.2024 tarihinde geçici parça taktığınının bildirmiş olduğunu, geçici parça takılmasına rağmen arızanın düzelmemesi üzerine, davalı firmanın 20.08.2024 tarihinde uzaktan bağlanma yolu ile arızanın giderildiğini bildirmiş olduğunu, yine davalının uzaktan bağlanma neticesinde makinenin çalıştırılmasını söylemesi üzerine makine soğutma sıvısı uyarısı vermiş olduğunu, makineyi durdurmasının söylendiğini, 21.08.2024 tarihinde gelen servisin herhangi bir tamirat yapamayınca merkez şubedeki servisin geleceğini bildirdiğini, 23.08.2024 tarihinde gelen servisin makinede format değişikliği yaparak çalıştırdığını ancak servisin orada olduğu esnada makinenin yine stop ettiğini, yakıt transfer pompasında arıza kodu verdiğini, yaptıkları incelemede yakıt transfer pompasının yandığını bildirdiklerini, daha sonraki süreçlerde de bu yakıt pompası parçasının değiştirildiğini, bu durumların yaşanması üzerine makinenin sürekli arıza vermesi ve arızaların durdurulmasının mümkün olmaması sebebiyle davalı firmaya .... Noterliğinin 26.08.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ayıplı malın değiştirilmesi için ihtar gönderildiğini, bu ihtarın 26.08.2024 tarihinde davalını UETS adresine tebliğ edildiğini, davalı firmanın ... 16. Noterliğinin 03.09.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile makinede tüm arızaların giderildiğini, herhangi bir ayıbın olmadığını belirterek reddettiklerini, davalı yanın makinedeki arızaları kabul etmemesi üzerine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında tespit davasının açıldığını, tespit davasının açıldığını öğrenen davalı firma aracın hararet ikaz seviyesini artırarak 90 derece sıcaklıkta uyarı vermesi gereken makinede uyarı sensörünün iptal edildiğini, 20.09.2024 tarihinde Nükleer Santralde makinenin keşif yapılmasına karar verildiğini, davalı firma vekillerinin izin alamaması üzerine kendi servisinden bir personel temsil olmak kaydı hakim ve bilirkişiler huzurunda keşif yapıldığını, Mahkemece keşif esnasında bilirkişilere "talep konusu makineye refakat etmeleri ve 3 saatlik bir süre incelemeleri için yetki verilmesine" kararı verildiğini, bilirkişi ve davalının makineden sorumlu personeli makinenin başında 3 saat bekleyerek makinenin çalışmasını kontrol ettiklerini, makinenin ısı göstergesinin 108 dereceyi göstermesine rağmen öncede vermiş olduğu hararet uyarısını keşif esnasında göstermediği fotoğraflarla tespit edildiğini, tespit raporunda "Makinenin belirli aralıklarda fanı, yakıt transfer pompası ve beynin yeri değişmiş , Makinada her hangi bir arıza-kusur olmadığı, mekanik aksamlara kumanda eden elektronik devrelerinde arıza / kalibrasyon hatası olabileceği, bu durumun da kullanım hatası olarak değerlendirilemeyeceğinden imalat/yazılım hatası olarak makinanın gizli ayıplı olabileceği" tespit edildiğini, müvekkil şirketin davalı firmadan 24.05.2023 tarih, ... nolu ve 210.600 Euro bedelli fatura karşılığında satın almış olduğu ... marka ... paletli ekskavatör makinesinin ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini,aksi halde makinenin bedelinin ödendiği tarih olan 22.05.2023 tarihinden itibaren kamu bankalarınca 1 ve daha uzun mevduat hesaplarına işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;Davacının müvekkil şirketten satın aldığını iddia ettiği makinanın ayıplı olması sebebiyle kullanmadığı iddiası ile makinanın misli ile değişimi bu mümkün olmadığı takdirde bedelinin iadesine ilişkin olduğunu, işbu davada genel yetki kuralının uygulanması gerektiğini, davacının davasının ayıplı mal nedenine dayanmakta olduğunu, bu davalarda genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkil şirketin ticari faaliyetlerini yürüttüğü adresin "..." olduğunu, yine taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesinde sözleşmeye konu tüm ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili kılınmış olduğunu, işbu davada zamanaşımı söz konusu olmakla davanın esas hakkında incelemeye girilmeksizin reddinin gerekmekte olduğunu, davacı tarafın müvekkil şirket servisini arayarak makinanın hararet yükselme arızası verdiğini beyan ettiğini, bu talep üzerine servis hizmetinin verildiğini, servis incelemesinde tüm kontrollerin yapıldığını, arıza tespit edilemediğini, yine de davacı tarafa müşteri memnuniyeti çerçevesinde fanının değiştirilmesi kararının alındığını, yeni bir fan montajı gerçekleştirildiğini, bunun yanı sıra, yazılımların kontrol edilerek, herhangi bir yazılım hatasının olup olmadığının teyit edildiğini, yazılım kontrolü sonucunda, herhangi bir yazılım hatasının da tespit edilemediğini, bu durumun servis formlarında da sabit olduğunu, yapılan incelemeler akabinde makinenin faal bir şekilde müvekkil tarafından müşteriye teslim edildiğini, davacı tarafın iddia etmiş olduğu arızaların iddiadan öte olmadığının aşikar olduğunu, davacı tarafından dava konusu ... marka ... model paletli ekskavatörün 2000'e yakın bir saat içerisinde arıza verdiği ve çalışmadığı iddiası ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından yaptırılan keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere tespit konusu makina keşif sırasında çalıştırılmış, arıza olup olmadığının denenmiş olduğunu, raporun 3. sayfasında bulunan açık ikrar ile makinanın çalışır durumda olduğu ve mekanik aksamlarında herhangi bir arıza olmadığı tespit ve rapor edilmiş olduğunu, yine aynı şekilde davacının hararet iddiasını değerlendirmek amacı ile keşifte 3 saat boyunca makinanın çalışmış olduğunu, ancak sıcaklık 108 derecelere çıkarılmasına ve makina normal kullanımın aksine daha fazla zorlanmasına rağmen herhangi bir hararet arızasına da rastlanmamış olduğunu, bu durumun raporda kayıt altına alındığını, dava konusu iş makinasının hararet yapma seviyesinin CAT üretim standartları gereğince daha üst seviyede olduğunu, diğer iş makinesi markalarından ayrılmakta olup davacının hararet yapmasını iddia ettiği/beklediği seviyelerde hararet yapmasının beklenmemekte olduğunu, gerek 90 derece gerekse 108 derecelerde hararet uyarısı vermemesi de bunun göstergesi olduğunu, davacı tarafından ... Marka ... model iş makinası satın alındığını ve teslim edildiğini, davacı dilekçesinde iş makinesinin "gizli ayıbı" bulunduğunu iddia ettiğini ancak bu iddiasını destekleyecek herhangi bir somut delil sunmadığını, iş makinasının ayarlarının müvekkil tarafından uzaktan müdahale ile değiştirildiği gibi hayal ürünü iddialar ile kanaat oluşturmaya çalıştığını, davacının davasının öncelikle usulden reddini, sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde itirazların dikkate alınarak esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, davacının davalıdan satın aldığı uyuşmazlığa konu malın ( ... marka ... paletli ekskavatör makinesinin) ayıplı olduğu iddiasıyla ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi, terditli olarak makinenin bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirketin █████/2023 tarih ve ... numaralı ve 210.600 Euro bedelli fatura ile davalı şirketten satın aldığı ... paletli ... marka Eskavatör ün gizli ayıplı olması nedeniyle TBK 227/4 md gereğince ayıpsız misli/ benzeri ile değiştirilmesi istemi konusunda olduğu tespit edilmiştir.Davanın dava konusu aracın garanti süresinin devam etmesi nedeniyle imalattan kaynaklı gizli ayıp bulunduğu iddiasına dayalı misli ile değişim talebine ilişkin olması karşısında HMK.'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1.fıkrasına göre davalı şirketin yerleşim yeri dikkate alınarak mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.Taraflarca bildirilen deliller ;dava konusu makinenin faturası, .... Noterliğinin 26.08.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve tebligatı ... 16. Noterliğinin 03.09.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında alınan tespit raporu Makinenin beyninin değiştirildiğine dair 16.10.2024 tarihli tutanak dosya içine alınmıştır.Dosya içine alınan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan 07.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...keşif mahallinde yapılan incelemede tespiti istenen iş makinesinin ... tescil plakalı ... marka ... tipi 2023 model dizel yakıtlı paletli ekskavatör olduğu, aracın hararet göstergesinin 108°C gösterdiği durumda alarm vermediği, makinenin durdurulduğu, makine üzerinde yapılan incelemede, makinenin çalışır durumda olduğu ve mekanik aksamlarında herhangi bir arızanın olmadığının görüldüğü, operatör kabininde bulunan dijital gösterge panosundaki gösterimde motor sıcaklığının 108°C'ye kadar yükseldiği ancak makinenin bir arıza uyarısı vermediği, ayı panoda göstergeden grafik olarak bakıldığında ise motor sıcaklığının 70-80°C olduğunun gözlendiği, sonuç olarak makinenin 24.05.2023 tarihinde satın alındığı, belirli zamanlarda Borusan şirketinin bilgisi dahilinde yetkili servis olan ... Makine San.'ın bazı müdahalelerde bulunmuş olduğunun yetkililerce bildirildiği, makinede belirli aralıklarla fan, yakıt transfer pompası ve beyninin yerinin değiştirildiği, makinede herhangi bir arıza-kusur olmadığı, mekanik aksamlara kumanda eden elektronik devrelerinde arıza/kalibrasyon hatası olabileceği, bu durumun da kullanım hatası olarak değerlendirilemeyeceğinden imalat/yazılım hatası olarak makinenin gizli ayıplı olabileceği belirtilmiştir.Mahkememiz dava dosyasında gizli ayıp iddiası bakımından bilirkişi ... Makine Fakültesi Öğr.Üyesi Prof. Dr....'ın █████/2026 tarihli bilikişi raporu alınmıştır.Tüm dosya kapsamına göreDavacı şirketin █████/2023 tarih ve ... numaralı ve 210.600 Euro bedelli fatura ile davalı şirketten ... paletli ... marka Eskavatör ü satın aldığı█████/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre; Makinenin elektronik kontrol modülünün arızalı olduğu ve motor sıcaklığını iyi kontrol edemediği, sıcaklığın motora zarar verecek seviyelere yükselmesini engelleyemediği, bu nedenle bu parçanın değiştirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla araç, ECM parçası bakımından gizli ayıp niteliğinde imalat hatalı olduğu,Dava konusu iş makinesinin davalı şirketçe gizli ayıp niteliğinde imalat hatalı olarak davacıya satıldığı,Davacı tarafça ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan tespit sonucu makinanın gizli ayıplı olduğuna dair 07.10.2024 tarihli tespit bilirkişi raporunun alındığıDavalı şirket servis elemanlarınca 16.10.2024 tarihli dış servis formu başlıklı belge düzenlenerek; hararet arızası olduğu gerekçesiyle, makine için önceden istenen ECM (beyin) nin değiştirildiği, flash dosyalarının yüklendiği, konfigürasyonlarının yüklendiği, kalibrasyonlarının yapıldığı, hararetin 105 dereceye kadar görüldüğü, makinenin yaklaşık 1,5 saat olarak test edildiği, makinede sorun olmadığının belirlendiği, PSR raporu alındığı, makinenin faal olarak davacıya teslim edildiğiHuzurdaki davanın █████/2024 tarihinde ... 1 ATM nin ... sayılı doyasında açıldığı, █████/2025 tarihli yetkisizlik kararı ile mahkememiz esasını aldığı sabittir.Dava konusu makinadaki gizli ayıp █████/2024 tarihinde dava açılmadan önce davalı tarafça onarım/tamir yoluyla garanti kapsamında giderilmiş olup değişimden önceki arızalar nedeniyle davacının misli ile değişim isteminde bulunmasında hukuki yararı kalmamıştır.Ancak; Mahkememizin █████/2025 tarihli celse 3 numaralı ara kararı gereğince davacı vekili █████/2025 tarihinde dosyaya yazılı beyanda bulunmuş, ECM (beyin) değiştikten sonra █████/2025 tarihinde makinenin otomatik yağlama sisteminin yeniden arıza verdiğini belirterek buna ilişkin başvuru evrakını sunmuştur.█████/2024 tarihinde yapılan tamirattan sonra █████/2025 tarihinde makina yeniden arıza verdiğinden davacının misli ile değişim isteminde bulunma hakkı doğmuştur.Ayıbın ücretsiz onarım veya bedel indirimi ile telafi edilmesinin davacı tarafından kabul edilebilecek mahiyette olmadığı, davacı tarafından sıfır km yeni bir araç alınmasındaki amaç ve beklentilerin karşılanmadığı, aracın ekonomik değerini azaltan ve giderilmeyen böyle bir ayıba davacının katlanmasının beklenemeyeceği, aracın satın alındığı tarihten sonraki bir yıllık süreç içinde birden fazla kez servise başvurulduğu, ECM (beyin)değiştirilmesine rağmen arızanın giderilemediği, davacının seçimlik hakkını ayıpsız misli ile değişim yönünde kullanmasının iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı, tarafların hak ve menfaatleri değerlendirildiğinde aşırı bir dengesizliğe neden olmadığı, davacının seçimlik haklarından ayıpsız misli ile değişim talebinin yasal koşullarının oluştuğu anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle;H Ü K Ü M /1- Davanın kabulü ile davacı şirketin █████/2023 tarih ve ... numaralı ve 210.600-Euro bedelli fatura ile davalı şirketten satın aldığı ... paletli ... Marka Ekskavatörün gizli ayıplı olması nedeniyle ayıpsız misli/benzeri ile değiştirilmesine, davacının elinde bulunan aracın üzerindeki her türlü kayıt şerh ve ipotekten ari olarak misli değiştirme karşılığında davalı tarafa iadesine,2- Peşin alınan 33.179,20 TL harcın mahsubu ile Karar tarihindeki Harçlar Kanunu gereği hesaplanan 532.716,76-TL harçtan eksik kalan 399.537,56-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu 18/A-13 md gereği 3600-TL'sı arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 899.881,44-TL nispi vekalet ücretinin,Davacı tarafından yapılan 133.606,80 ilk gider, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve posta gideri olmak üzere toplam 149.546,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-HMK. 333. md. uyarınca davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası taraflara iadesine,Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Başkan ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Üye ...e-imzalıdır.Katip ...e-imzalıdır.