tezinde intihal lisansüstü doktora diplomasının rektörlüğünün enstitüsü eskişehir sekizinci süreci

Anahtar kelimeler: Tezinde İntihal Lisansüstü Doktora Diplomasının Rektörlüğünün Enstitüsü Eskişehir Sekizinci Süreci

Danıştay 8. Daire Başkanlığı ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No

: ████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)

: ... Üniversitesi

VEKİLİ

: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI)

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVACI YANINDA MÜDAHİL

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacının doktora tezinde intihal yaptığından bahisle D-... nolu doktora diplomasının iptaline ilişkin Eskişehir Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan Kararın bildirilmesine ilişkin Eskişehir Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın niteliği gereği hukuk bilgisinin dışında özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle dosya üzerinden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; İ.T tarafından 2018 yılında hazırlanan "Emniyet Yönetim Sistemi Uygulamaları Hava Trafik Kontrol Hizmetlerine Katkılarının Analizi" başlıklı doktora tezi ile davacıya ait "Hava Trafik Kontrol Hizmetlerinde Katılımcı Yönetim Anlayışı: Türkiye Hava Trafik Kontrol Merkezi Uyarlaması" isimli doktora tezinin araştırma modeli bakımından karşılaştırıldığı ve araştırma modelinde kullanılan değişkenlerin tamamen farklı olduğu; tezlerin hipotezlerinin karşılaştırılması neticesinde iki tezin araştırma modeline uygun olarak, hipotezlerinde de benzerlik görülmediği, söz konusu tezlerin evren, örneklem ve araştırma yöntemleri bakımından değerlendirilmesi neticesinde; her iki araştırmada anket yönteminin tercih edildiği, evreni ve örneklemlerinin benzerlik göstermediği, dolayısıyla uygulanan yöntemlerin farklılık gösterdiğinin belirtildiği, bilirkişi raporunda yer alan değerlendirme uyarınca davacının doktora tezinde intihal yapmadığı anlaşıldığından, davacının intihal yaptığından bahisle tezinin reddiyle mezuniyet diplomasının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Davalı idare tarafından, Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından, davacıya ait "Hava Trafik Kontrol Hizmetlerinde Katılımcı Yönetim Anlayışı: Türkiye Hava Trafik Kontrol Merkezi Uyarlaması" isimli doktora tezinde, İ.T tarafından 2018 yılında hazırlanan "Emniyet Yönetim Sistemi Uygulamaları Hava Trafik Kontrol Hizmetlerine Katkılarının Analizi" başlıklı doktora tezinden alınan ve atıf yapılmayan bölümlerin ayrıntılı bir şekilde karşılaştırmalı olarak ortaya koyulduğu, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

: Davacı ve davacı yanında müdahil tarafından kararın hukuka uygun olduğu, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

: Mahkemece, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup; bilirkişilerce hazırlanan raporda; İ.T tarafından 2018 yılında hazırlanan "Emniyet Yönetim sistemi Uygulamaları Hava Trafik Kontrol Hizmetlerine Katkılarının Analizi" başlıklı doktora tezi ile davacıya ait "Hava Trafik Kontrol hizmetlerinde Katılımcı Yönetim Anlayışı: Türkiye Hava Trafik Kontrol Merkezi Uyarlaması" isimli doktora tezinin araştırma modeli bakımından karşılaştırıldığı ve araştırma modelinde kullanılan değişkenlerin tamamen farklı olduğu; tezlerin hipotezlerinin karşılaştırılması neticesinde iki tezin araştırma modeline uygun olarak, hipotezlerinde de benzerlik görülmediği, söz konusu tezlerin evren, örneklem ve araştırma yöntemleri bakımından değerlendirilmesi neticesinde; her iki araştırmada anket yönteminin tercih edildiği, evreni ve örneklemlerinin benzerlik göstermediği, dolayısıyla uygulanan yöntemlerin farklılık gösterdiği yolunda değerlendirme yapılmıştır.

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" başlıklı 4. maddesinde; başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek fiilinin "intihal" olarak tanımlanmıştır.

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi uyarınca intihal iddiasına konu akademik çalışma ile usulüne uygun atıf yapılmadığı ileri sürülen akademik çalışmanın; uygulama alanları, araştırma modelleri, hipotez, evrenleri ve araştırma modellerinin benzerlik ya da farklılık arz etmesinin "intihal" iddiasının tespiti açısından yeterli olmadığı, zira; "intihal" eyleminin tanımından da anlaşılacağı üzere, "intihalin" gerçekleşmesi için, başkalarının özgün fikirlerinin, metotlarının, verilerinin veya eserlerinin bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapılmadan yazarın kendi eseri gibi kullanılması gerektiği tartışmasızdır.

Bu itibarla; uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda intihal iddiasının sübuta erip ermediğine yönelik inceleme yapılmadığı görüldüğünden; Mahkemece bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği, eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle,

1. Temyiz isteminin reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

(X)- Dava, davacının doktora tezinde intihal yaptığından bahisle D-... nolu doktora diplomasının iptaline ilişkin Eskişehir Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan Kararın bildirilmesine ilişkin Eskişehir Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılamla Usulü Kanunu’nun “Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun Uygulanacağı Haller” başlığını taşıyan 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; …bilirkişi, keşif, delillerin tespiti,… işlemlerinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçiminin Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılacağı kurala bağlanmış olup; anılan hükümle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Hâller” başlığını taşıyan 266. maddesinde, Mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı, 282. maddesinde ise hâkimin, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği hükmüne ye verilmiştir.

Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, çözümü hukuk dışında özel ya da teknik bilgiyi gerektirecek hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınacağı tartışmasız olup; bu kapsamda bilirkişilerce yapılacak olan değerlendirme, ancak uyuşmazlık konusu dava konusu üzerine teknik tespitler yapılarak hazırlanan bilimsel, objektif ve tarafsız raporun mahkemeye sunulmasından ibarettir. Bilirkişilerce yapılan teknik değerlendirmelerin ışığında hukuka uygunluk tespitinin Mahkemece yapılacağı tabiidir.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde bilirkişilerce hazırlanacak raporda; uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak Mahkemece tespiti istenilen ve hukuk bilgisini aşan teknik veya özel hususlara yönelik bilirkişiye yöneltilen sorular çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği tartışmasız olup; bilirkişilerce hazırlanan ortak raporun, bilimsel veriler ışığında hazırlanmak şartıyla, açık, anlaşılır, net ve Mahkemece değerlendirilmesi istenilen hususların her birinin ayrı ayrı gerekçelendirilmesi suretiyle açıklanarak oluşturulması gerektiği tartışmasızdır.

Zira; aksi yönde hazırlanan raporun, hükme esas niteliği haiz olduğunu söylemek mümkün değildir.

Mahkemece, dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup; bilirkişilerce hazırlanan raporda, İ.T tarafından 2018 yılında hazırlanan "Emniyet Yönetim sistemi Uygulamaları Hava Trafik Kontrol Hizmetlerine Katkılarının Analizi" başlıklı doktora tezi ile davacıya ait "Hava Trafik Kontrol hizmetlerinde Katılımcı Yönetim Anlayışı: Türkiye Hava Trafik Kontrol Merkezi Uyarlaması" isimli doktora tezinin araştırma modeli bakımından karşılaştırıldığı ve araştırma modelinde kullanılan değişkenlerin tamamen farklı olduğu; tezlerin hipotezlerinin karşılaştırılması neticesinde iki tezin araştırma modeline uygun olarak, hipotezlerinde de benzerlik görülmediği, söz konusu tezlerin evren, örneklem ve araştırma yöntemleri bakımından değerlendirilmesi neticesinde; her iki araştırmada anket yönteminin tercih edildiği, evreni ve örneklemlerinin benzerlik göstermediği, dolayısıyla uygulanan yöntemlerin farklılık gösterdiği yolunda değerlendirme yapılmıştır.

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi uyarınca intihal iddiasına konu akademik çalışma ile atıf yapılmadığı ileri sürülen akademik çalışmanın uygulama alanları, araştırma modelleri, hipotez, evrenleri ve araştırma modellerinin benzerlik ya da farklılık arz etmesinin "intihal" iddiasının tespiti açısından yeterli olmadığı, zira; "intihal" eyleminin tanımından da anlaşılacağı üzere, "intihal" eyleminin gerçekleşmesi için, başkalarının özgün fikirlerinin, metotlarının, verilerinin veya eserlerinin bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapılmadan kendi eseri gibi kullanılması gerektiği tartışmasızdır.

Bu itibarla; uyuşmazlıkta; hükme esas alınan bilirkişi raporunda intihal iddiasının sübuta erip ermediğine yönelik inceleme yapılmadığı görüldüğünden; Mahkemece bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle yeniden karar verilmesi gerektiği görüşüyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen eksik incelemeye dayalı Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.