Anahtar kelimeler: Uymak Mezkur Eylemden Yasak Ekspertiz Kasko Park Düzeni Plakalı Kuralını
T.C.
İSTANBUL5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararDAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... no.lu kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araç park halindeyken davalının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu ... plakalı aracın "Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar." kuralını ihlal ederek, █████/2025 tarihinde trafik kazasına sebebiyet verdiği, Mezkur kaza, trafik kaza tespit tutanağından ve ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün asli kusuru ile meydana geldiği, kaza tespit tutanağı ve eksper raporunda davalının sigortalısının asli kusurlu olduğu, sigortalı araçta meydana gelen hasar, eksper tarafından incelenmiş aracın kati ekspertiz raporunda kısmi hasarlı olduğu tespit edilerek aracın tamiri için 353.991,18TL masraf gerektiği tespit edildiği, tespit edilen ödeme tutarı, ... tarihinde 312.692,21 TL ve 41.298,97 TLKDV (tamir servisi ... A.Ş. tarafından kesilen fatura doğrultusunda, tevkif edilen KDV düşülerek ödeme yapılmış olup, yasa gereği tevkif edilen KDV fatura kesen adına vergi dairesine ödenmiştir.) olmak üzere toplamda 353.991,18 TL hak sahiplerine ödendiği, hak sahibine ödenen fatura bedeline ek olarak fatura kesen tamir servisi adına vergi dairesine ödenen tevkif edilen KDV miktarının da rücu edilecek miktara eklenmesi gerektiği, KDV tevkifatıyla ilgili yasa değişikliğinden önce ödenmesi gereken tüm KDV, fatura konusu hizmet bedeline eklenip fatura toplamı o şekilde oluşturulurken, yapılan yasa değişikliği ile hizmet veren tarafından ödenmesi gereken KDV'nin bir kısmı fatura bedeline eklenmekte, bir kısmı ise tevkif edilip toplam fatura miktarından düşülerek fatura oluşturulmakta ve tevkif edilen KDV, hizmet alan tarafından hizmet veren adına vergi dairesine ödendiği, ödeme tutarı ve fatura miktarı daha düşük gibi görünse de müvekkilin yaptığı ödeme fatura bedeli + hizmet veren adına ödenen tevkif edilen KDV toplamı olduğu, davalı aleyhine, sigortalı aracının kazadaki kusurları nazara alınarak kalan bakiye hasar bedelinin kusur oranlarınca ödenmesi için, ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasıyla takibe geçilmiş fakat davalı borcun tamamına itiraz ettiğini belirterek ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline takibin aynen devamını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçeden dolayı sorumluluğunun, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 300.000,00-TL ile sınırlı olduğu, teminat limitinin dikkate alınarak hüküm tesis edilmesini talep ettikleri, ... plakalı araç işletilme hali dışında olduğunda müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, kazaya karışan sigortalı araç işletilme halinde bulunmadığından zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında bir sorumluluktan bahsedilemeyeceği, işletilme halinde olmayan aracın neden oldukları zararlar ise poliçe teminatı kapsamı dışında sayıldığı, müvekkili şirket tarafından kazaya karışan araca ilişkin Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlenmiş olması tek başına poliçede yer alan teminat tutarının tamamının müvekkili şirket tarafından ödeneceği anlamını taşımadığı, müvekkili şirket sigortalısı/araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun davacı tarafından ispatı gerektiği, Dosyaya her hangi bir fatura ibrazı olmadığından "Yani mağdur onarım işlemi tamamlandığı ve hizmeti satın aldığı halde KDV ödeyerek fatura düzenletmediğinden, bu işlemi mali açıdan yasal olarak kayıt altına aldırmadığından " haksız kazanç elde edilmemesi bakımından KDV talebinin reddi gerektiği, müvekkili sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğu, kusur durumunun şüphesiz tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, itirazın iptali davasıdır.Huzurdaki davada davacı taraf kasko poliçesi ile sigortaladığı araç ile davalının sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine ... 21. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile başlattığı takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptalini talep etmiştir.Davalı taraf ise davanın reddini talep etmiştir.... 21.İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... A.Ş, borçulunun dosyamız davalısı ... Sigorta A.Ş, olduğu alacak kaleminin ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karışmış olduğu █████/2025 tarihli trafik kazasından kaynaklı rücuen tazminat alacağı 300.000,00 TL ve 23.640,41 TL işlemiş faiz olmak üzere 323.640,41 TL olduğu anlaşılmıştır.Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.Somut olayda davacı taraf sigortalısına ödediği tazminatı davalıdan rücuen talep edebilme şartlarının gerçekleştiğini ve bu sebeple davalıdan alacaklı olduğunu ispatlamak durumundadır.Dosya 1 Otomotiv, 1 Sigortacı ve 1 Mali Müşavir bilirkişi heyetine tevdii edilmiş ve tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, davacının kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araç ile davalı şirketin sigortalısına ait ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde davacı tarafın sigortalısına ödediği tazminatı davlıdan rücüen tahsil için davacının davalı aleyhine başlatmış olduğu ... 21. İcra Dairesinin ...E sayılı takibinde haklı olup olmadığı hususunda rapor düzenlemeleri istenilmiş bilirkişiler dosyaya sunduğu █████/2026 tarihli raporda; Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... no.lu kasko poliçesi kapsamında 312.692,21 TL ödemiş olduğundan, TTK.'nun 1472. maddesi gereğince kasko tazminatını ödemekle sigortalısının haklarına halef olduğu,Davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine 25.09.2025 tarihinde ... 21. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmışsa da yapılan itiraz sonucu takibin durmuş olduğu,Dava konusu kazanın ... plakalı araç sürücüsünün, araçtan inmiş ve yolda stop etmiş motoru çalışmayan aracını sürücü kapısı açık şekilde geriye doğru iterek çalıştırmak istediği sırada, park halindeki bir başka araca çarpması sonucu meydana gelmiş olduğu,.../Trafik Sigortası Genel Şartlarının A/6-a maddesi gereğince, işletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar sigorta teminatı dışında olduğundan, sigorta şirketlerinin işletilme halinde olmayan sigortalı araçların zararlarından sorumlu tutulmamış olduğu,Motoru çalışmayan ve dolayısıyla hareket kabiliyeti bulunmayan, aracın işletilme halinde olduğundan söz edilemeyeceği ve bu durumda motoru çalışmayan ve hareket halinde olmadığından dolayı trafik sigortası kapsamında değerlendirilme imkanının bulunmadığı,Dava konusu somut olayda, sürücüsünün araçtan inmiş ve yolda stop etmiş Motoru çalışmayan aracını, sürücü kapısı açık şekilde geriye doğru iterek çalıştırmak istediği sırada, park halindeki bir başka araca çarpması sonucu meydana gelmiş olan kazadan ve doğan zarardan doğan tüm sorumluluğunun sürücüde olduğu,Dolayısıyla davacı sigorta şirketinin davalı sigorta şirketine rücu etme hakkının bulunmadığı ve davalı sigorta şirketinin dava konusu kazadan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı,... plakalı araç için belirlenen 353.991,18 TL (KDV dahil) hasar tutarının teknik açıdan Makul, piyasa rayiçlerine uygun ve meydana gelen kazanın doğal sonucu olan onarım giderlerini yansıttığı şeklinde rapor tanzim etmişlerdir.Dava dışı ...'in maliki olduğu ... plakalı 2000 model ... marka hususi araç; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava konusu 19.06.2025 kaza tarihini kapsayan ve 29.11.2024-29.11.2025 tarihleri arasında geçerli olan 1268021768 no.lu ZMS!/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta edilmiş olup, poliçenin kaza tarihi itibariyle araç başına maddi teminat bedeli 300.000,00TL'dir.Dava konusu somut olayda; 19.06.2025 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsünün, araçtan inmiş ve yolda stop etmiş motoru çalışmayan aracını sürücü kapısı açık şekilde geriye doğru iterek çalıştırmak istediği sırada, dava konusu kazanın ve hasarın meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır.Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası genel şartları A.6/1-a maddesinde İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar teminat dışında bırakılmıştır.İşletilme kavramından anlaşılması gereken; motorlu aracın, mekanik aksamının (ışık ve ses donanımının özellikle motorunun) çalışması ve motor gücüyle hareket etmesidir.... bir motorlu aracın karıştığı kazada üçüncü şahıslara verdiği maddi ve bedensel zararları güvence altına alan zorunlu bir sorumluluk sigortasıdır. Bu sigortada sigortacı sigortaladığı aracın işletilme halinde olması durumunda kazaya karışması sebebiyle 3. Kişilere verilen zararları poliçe limiti ile teminat altına almaktadır.Dosyamıza konu olayda ise davalının ... poliçesi ile sigortaladığı ...plakalı araç sürücüsünün, araçtan inmiş ve yolda stop etmiş motoru çalışmayan aracını sürücü kapısı açık şekilde geriye doğru iterek çalıştırmak istediği sırada, dava konusu kazanın ve hasarın meydana geldiği anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın motoru stop etmişken sürücünün kapısı açık şekilde aracı hareket ettirmeye çalışması halini güvence altına alması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu durum araç sürücüsünün şahsi sorumluluğunu gerektiren bir durum olup bu sebeple ... genel şartları kapsamında davalının bir sorumluluğu bulunmamakta olup davacının sigortalısına ödediği tazminatı davalıya rücu etmesi hukuken mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın Reddine,2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.908,77 TL harçtan mahsubu ile fazlaca alınan 3.176,77 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 51.782,47 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,6-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katipe-imzalıdırHakime-imzalıdır