cadsok emtea felaketi adresli fırın deprem mahmut riziko hasarı iskenderun

Anahtar kelimeler: Cadsok Emtea Felaketi Adresli Fırın Deprem Mahmut Riziko Hasarı İskenderun

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Mahmut Şenöz'e ait, 58600114/2 poliçe numaralı olmak üzere Zorunlu Deprem Sigortası tanzim edilmiş olup Uavt: 2509000564, Türkiye, Hatay 31300, İskenderun, Merkez, Merkez, Çay Mah. , 1462. Cad./Sok. , No:27 A-, D:1 riziko adresli fırın mahiyetinde kullanılan işyerinin, söz konusu sigorta poliçesi ile deprem hasarlarına karşı teminat altına alındığını, 06.02.2023 tarihinde son yıllarda yaşanan en büyük deprem felaketi Hatay merkezli meydana gelmiş olmakla birlikte Müvekkilin'e ait işyerinde söz konusu deprem felaketi neticesinde emtea hasarı meydana geldiğini, meydana gelen hasara ilişkin olmak üzere öncelikle davalı sigorta şirketine hasar başvurusunda bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından olumlu veyahut olumsuz herhangi bir cevap dahi verilmediğini, İşbu kapsamda arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, İskenderun Arabuluculuk Bürosu ██████████ numaralı arabuluculuk dosyası kapsamında ilgili dosyanın anlaşmama ile sonuçlandığını beyanla; Fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilin'e ait işyerinde meydana gelen bina hasarına ilişkin olmak üzere; şimdilik 100,00-TL'nin sigorta şirketine başvuru tarihi olan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile lehimize hükmedilecek vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın ticari dava olmadığını davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, işbu davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddini talep etiklerini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili kurum tarafından deprem tarihini kapsayan ZDS poliçesi kapsamında sigortalının zararına ilişkin hasar ödemesi yapılarak tüm sorumluluklarının yerine getirildiğini, müvekkil kurumun herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından dolayı işbu davanın reddi gerektiğini, 13.03.2022-2023 tarihleri arasında tanzim edilmiş ZDS poliçesine istinaden davacının deprem sonucunda konutunda meydana gelen hasarın tespiti amacıyla müvekkili kuruma yapılan hasar ihbarı neticesinde 2300197817 numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, sigorta bedelinden muafiyet tutarı düşülerek hak sahiplerine toplamda 94.255,00-TL ödeme yapıldığını, davaya konu uyuşmazlığın sigorta bedeline ilişkin olduğunu, sigorta bedelinin Dask’ın sorumluluğunun sigorta bedeli ile sınırlı olduğunu beyanla; Usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddine, aksi takdirde haksız ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikteki talebinin esastan reddine, Yargılama masraf ve vekâlet ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen deprem nedeni ile oluşan zararın tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan deprem hasarının meydana geldiği taşınmaz -------- da bulunduğundan, --------- Asliye Ticaret Mahkemesinden mahallinde keşif yapılmak sureti ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Talimat mahkemesince düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda özetle; " Dava konusu taşınmaz 185m2 olup, fırın olarak işletilmekte olduğu görülmüştür. Yerinde yapılan incelemede; fırın olarak kullanılan yerde ve 5 katlı binada yapılan inceleme neticesinde, yapının bulunduğu -------- İli, --------, Merkez, Merkez, -------- Mah. , --------- Cad./Sok., No:--------, D:------- (-------- Mıntıka --------- Nolu parselin jeolojisini; Kum Siltli Killi Kum türü Alüvyon malzeme oluşturmakta olup, parselde fay, (yüzey kırığı) zeminde sıvılaşma oturma, şişme, kabarma, taşıma gücü kaybı gözlemlenmediği, Davaya konu yapının üzerinde olduğu parsel ile 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremde oluşan en yakın fay kaynaklı yüzey kırığı parselin yaklaşık 18.37 km. Doğusunda oluştuğu oluşan yapısal hasarın deprem kaynaklı olduğu, tespite konu yapının dikey ve düşey taşıyıcılarında depremden kaynaklı hasar olmadığı, tespite konu yapının az hasarlı olması nedeniyle yapının 06.02.2023 tarihindeki günün şartlarına göre yeniden onarım değeri hesaplanacaktır. Fırın olarak kullanılan bölümde, depremden oluşan hasar ve onarım bedelinin tespiti, Fırının içerisinde depremden dolayı dökülen ve kırılan seramiklerin yenilenmesi; 20m2 x 1.200TL/m2.= 24.000TL, Çöken asma tavanın onarılması; 10m2 x 2.000TL/m2.= 20.000TL, Bağımsız bölümün boyanması;.= 60.000TL, Binanın depremden hasar gören dış ve iç cephesinin bakım, onarımı ve boyanması için; Bağımsız bölüm başına düşen miktar;.= 150.000TL, toplam masrafın tutarı.= 254.000TL olarak hesaplandığı" şeklinde rapor sunulmuştur.

Mahkememizce atanan bilirkişi heyetinde sigorta uzmanı bulunmasına rağmen sigorta uzmanı tarafından kök raporda değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından talimat mahkemesinden ek rapor tanzimi istenilmiştir.

Alınan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; "Toplam masrafın tutarı = 254.000TL Olarak hesaplanmıştır. Sigorta Bilirkişi Değerlendirmesi; Dava konusu taşınmazın depremden kaynaklı zarar gördüğü tespiti yapılmıştır. Dava konusu taşınmaz Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği bakanlığı tarafından az hasarlı olarak tespiti yapılmıştır. Dava konusu taşınmazın Zorunlu Deprem Sigortalı Poliçesinin mevcut olduğu görülmektedir. Dava konusu taşınmaz bina zemin ticari üst katlar konut olarak kullanılmaktadır, dava konusu taşınmaza ait Zorunlu Deprem Sigorta Poliçesi depreme tabidir. Dava konusu taşınmaz üzerinden --------- kurumuna bağlı görevlendirilmiş eksperi tarafından iş yeri ve bina ortak alanı olarak çıkan hasar miktarı 94.255,00 TL dir. dava konusu taşınmaza yerinde yapılan incelemede çıkan hasar miktarı 254.000,00 TL dir. Dava konusu taşınmazın Zorunlu Deprem Sigorta Poliçesi teminat limiti 278.980,00 TL dir. Dava konusu taşınmaz üzerinde yapılan incelemede hasar miktarı ZDS teminat limiti altında kalmaktadır. ZDS teminat bedeli: 278.980,00 TL, Poliçede belirtilen muafiyet; Her bir hasarda, sigorta bedelinin %2'si oranında tenzili muafiyet uygulanır. -------- hasarın bu şekilde bulunan muafiyet miktarını aşan kısmından sorumludur. Muafiyet uygulaması açısından, her bir 72 saatlik dönemde meydana gelen bütün hasarlar bir hasar sayılır. 278.980,00 TL % 2= 5.579,60 TL, Binada oluşan hasar miktarı: 254.000,00 TL - 5.579,60 TL= 248.420,40 TL Sigorta Genel Şartların Değerlendirilmesi, dava konusu sigorta poliçesinin düzenlenmesine kaynak teşkil eden ve poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartlarının dava konusu hasara / kazaya uygulanacak ilgili maddelerin aşağıda anlatılmıştır. Sigorta Genel Şartlarının teminat dışı olarak belirtilen durumlar hariç olmak üzere tazminat talebinin sigorta poliçesi teminat kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Sigortanın Kapsamı 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu binalar içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler Zorunlu Deprem Sigortasına tabidir. Bu sigorta ile, depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ile deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının sigortalı binalarda neden olacağı hasarlar (temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe duvarları, istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar, çatılar, bacalar ve yapının benzer nitelikteki tamamlayıcı kısımlarında meydana gelenler de dahil olmak üzere), sigorta bedeline kadar ---------- tarafından teminat altına alınmıştır. Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır. - Enkaz kaldırma masrafları, kar kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti, alternatif ikametgah ve işyeri masrafları, mali sorumluluklar ve benzeri dolaylı zararlar, 3.2- Her türlü taşınır mal, eşya ve benzerleri, 3.3- Ölüm dahil olmak üzere tüm bedeni zararlar, 3.4- Manevi tazminat talepleri, 3.5- Deprem ve deprem sonucu oluşan yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının dışında kalan hasarlar, 3.6- Belirli bir deprem hadisesine bağlı olmaksızın binanın kendi kusur ve özellikleri nedeniyle zamanla oluşan zararlar. Çıkarılan hasar miktarına istinaden Zorunlu Deprem Sigorta Poliçesi şartları ödenmesi gereken hasar bedeli 248.420,40 TL dir. Dask kurumu tarafından hesaplanan hasar miktarı sonrası 248.420,40 TL - 94.255,00 TL = 154.165,40 TL dir. " şeklinde rapor sunulmuştur.

Sigorta sözleşmeleri 6102 sayılı TTK'nun 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 6102 saylı TTK'nun 1401. maddesine göre sigorta sözleşmesi "Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Sigorta sözleşmeleri 6102 sayılı TTK'da zarar sigortaları ve can sigortaları olarak ikili ayrıma tabi tutulmuştur. Zarar sigortaları, bir kimsenin sigorta sözleşmesinde belirlenen rizikonun gerçekleşmesi sonucu mal varlığında meydana gelen zararın, sözleşmede öngörüldüğü şekilde sigorta bedeli ile sınırlı olarak tazmin edilmesine yönelik sigortalardır. Bu nedenle zarar sigortalarında sigortacının zararın karşılanması için yapacağı ödeme "sigorta tazminatı" olarak adlandırılır. Zarar sigortalarında amaç sigortalının uğradığı gerçek zararı tazmin etmektir. Bu nedenle sigorta sözleşmelerinde zenginleşme yasağı ilkesi geçerlidir. Bu ilke uyarınca sigortacı, sigorta bedeli ile sınırlı olarak sigortalının gerçekten uğradığı zararı tazmin eder.

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları ''Sigortanın Kapsamı'' başlıklı A.1 maddesinde ''6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binalar, bu binalar içinde yer alan ve ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ile doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler Zorunlu Deprem Sigortasına tabidir.''

Bu bilgiler ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; taraflar arasında █████/2011 tarihli -------- sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartlarına tabi sigorta poliçesi düzenlendiği, dava konusu taşınmazda █████/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle gerçekleşen rizikonun sözleşmenin teminatı kapsamında olduğu, bilirkişi raporu ile dava konusu binada meydana gelen hasarın █████/2023 tarihli depremlerin etkisi ile meydana geldiğinin tespit edildiği, binada gelen hasar miktarının 254.000,00 TL olduğu, davalı sigortanın hasar nedeniyle davacı --------- █████/2024 tarihinde 18.539,96 TL, dava dışı malik -------- █████/2024 tarihinde 9.425,51 TL, dava dışı malik -------█████/2024 tarihinde 15.712,30 TL ve 22.300,72 TL ödeme yaptığı, ödemeler tenzili sonra bakiye hasar bedelinin 154.165,40 TL kaldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından █████/2026 tarihli talep artırım dilekçesi ile ödemeler dikkate alınmasızın ve davacının tam hisseli malik olduğu düşünülerek 248.420,00 TL tazminat talep ettiği görülmüştür. Uyuşmazlık konusu taşınmazın Uyap sistemi üzerinden alınan tapu kaydında davacının tam hisseli tek malik olmadığı, davacının taşınmaz üzerindeki payının ██████ olduğu, diğer paydaşların ise dava dışı -------- ve --------- olduğu, taşınmaza paydaşların müşterek mülkiyet ile malik oldukları, davalı sigortanın da ödemeleri tapu kaydındaki pay oranlarına göre paydaşlara ayrı ayrı yaptığı, davacının hasar bedelinin payı olan ██████'e tekabül eden kısmını talep edebileceği, payına düşen hasar tazminatının 48.856,01 TL olduğu, davalının █████/2024 tarihinde yaptığı 18.539,96 TL'nin tenzili sonrası bakiye alacağının 30.316,05 TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek kabulüne karar verilen tazminata temerrüt tarihinden itibaren avans faiz işletilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 30.316,05 TL hasat tazminatının temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Karar harcı 2.070,88-TL 'den davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin harç, 4.245,00-TL ıslah harcı toplamı 4.672,60-TL harcın mahsubu ile artan 2.601,72 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 2.498,48 -TL peşin nispi harç ve ıslah hacı toplamı, 4.361,50-TL keşif harcı olmak üzere toplam 7.287,58-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine

4-Davacı tarafından yapılan 3.189,00 -TL tebligat, keşif araç ücreti ve müzekkere gideri, 16.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.189,00 -TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.341,74 -TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 30.316,05 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 -TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 439,33-TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 3.160,67 -TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026