Anahtar kelimeler: Riski Geçme Kaybedildiğini Eline Hasımsız Çalındığına Kıymetli Bulunamadığını Çekin Sattığı
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: 02.05.2025KARAR TARİHİ
: 03.06.2026İşbu davanın 27.01.2026 tarihinde işlemden kaldırıldığı anlaşılmakla, dosya ele alınıp incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...--- adresinde faaliyet gösteren ----- Şirketi'ne sattığı mal karşılığında 30.04.2025 keşide tarihli bir adet çek aldığını, --- Şubesi'ne ait 99.660,00-TL bedelli ve ----- numaralı çekin 05.11.2024 tarihinde düzenlendiğini, söz konusu çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini, çekin çalındığına dair aynı tarihte --- Merkezi'ne şikayette bulunulduğunu ve ----- evrak numarası ile kayıt oluşturulduğunu, yapılan araştırmalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin ödeme için bankaya sunulmadığını, çekin üçüncü şahısların eline geçme riski bulunduğunu, bu durumun müvekkilinin kontrolü dışında gerçekleştiğini, ödemenin geçici olarak durdurulmasının gerekli olduğunu, alacağı temsil eden kaybedilen çekin iptalinin zorunlu hale geldiğini, tüm bu nedenlerle; dava konusu çekin iptaline karar verilmesini, ödemenin tedbiren durdurulmasını talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, TTK.nun 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. Maddesi uyarınca, oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir, işlemden kaldırılmış olan dosya, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurması üzerine yenilenebilir. Dava dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenilenirse yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.Dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin varlığını (gerçekleştiğini) tespit eden mahkeme, dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Mahkeme bu konuda bir karar vermemiş olsa bile, yukarıdaki dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği anda, dosya işlemden kaldırılmış sayılır. Mesela, iki tarafın da gelmediği (veya taraflardan birinin gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirdiği) oturum tarihi, dosyanın işlemden kaldırılmış olduğu tarihtir. Mahkemenin dosyanın işlemden kaldırılmasına daha sonra karar vermiş veya işlemden kaldırma kararını daha sonra yazmış olması, dosyanın işlemden kaldırılması tarihi olarak kabul edilemez ---- Aynı şekilde, dosyanın işlemden kaldırıldığına dair kararın taraflara ayrıca tebliğ edilmesi halinde de, işlemden kaldırma kararının tebliğ edildiği tarih yenileme süresinin başlangıcına esas alınamaz, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinde düzenlenen yenileme süresinin başlangıcı; anılan maddede öngörülen ve dosyanın işlemden kaldırılmasını gerektiren hallerden birinin gerçekleştiği oturum tarihidir.Taraflardan biri, işlemden kaldırılmış olan bir dosyayı (üç ay içinde) yenileyebilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay içinde yenileme talebinde bulunan taraftan, hiçbir harç alınmaz. Dava, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay geçtikten sonra (yani kalan iki aylık süre içinde) yenilenirse yeniden başvuru ve peşin harç alınır (----. Taraf, dosya işlemden kaldırıldıktan itibaren bir aylık süreyi geçirdikten sonra yenileme isteminde bulunduğu takdirde 492 sayılı Harçlar Kanununun 7. maddesi uyarınca yeniden harç ödemek zorundadır.Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir ay geçtikten sonra ve fakat üç ay içinde yenileme talebinde bulunulmuş, ancak harç yatırılmamış olması halinde; 492 sayılı Harçlar Kanununun 32. maddesi uyarınca; yargı harçları ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağından, mahkemenin yenileme talebinde bulunana harç yatırması için uygun bir süre vermesi gerekir.Mahkemece verilecek süre içinde ilgilinin yenileme harcını yatırması halinde davaya kaldığı yerden devam edilmeli, harcın yatırılmaması halinde ise 492 sayılı Harçlar Kanununun 30. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150/5. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir.Hukuk Muhakemeleri Kanununun 320/4 maddesine göre de basit yargılama usulüne tabi davalarda işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.Talep eden tarafından eldeki dosyanın 27.01.2026 tarihinde takip edilmemesi sebebiyle işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Talep eden tarafından üç aylık yasal süre içerisinde dosyanın yenilenmediği anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İşbu davanın 27.01.2026 tarihinde işlemden kaldırıldığı, yasal süre içerisinde yenilenmediğinden davanın HMK.nun 150/5. Maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA;2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, talep eden tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 116,60-TL'nin talep edenden tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Talep eden tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harcın talep eden üzerinde bırakılmasına,4-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,5-Talep eden tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. Maddesi uyarınca kendisine iadesine,Dair, talep eden vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.