Anahtar kelimeler: Kaybolduğunu Cari Hesaba Kambiyo Anadolu Çekin Keşide Senetlerinden İlişki Menfi
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret MahkemesiNUMARASI
: ████████ Esas- ████████ KararTARİH
: █████/2023ESAS DAVA (İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ Esas)BİRLEŞEN DAVA (İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ esas)DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: █████/2026İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:DAVA
: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından, ticari ilişki kapsamında cari hesaba istinaden davalıya 25.02.2023 tarih ve ... sayılı çekin keşide edilerek verildiğini, bu çekin davalı şirket nezdinde iken kaybolduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında yüksek miktarda meblağa konu ticari ilişki bulunduğunu, davalı şirketin söz konusu çeke ilişkin Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas numaralı dosyası ile zayi sebebiyle çek iptali için dava ikame ettiğini, sonrasında, müvekkili tarafından ... numaralı ve 25.02.2023 tarihli, 1.000.000TL bedelli çekin keşide edildiğini ve davalıya verildiğini, cari hesap kapsamında ise müvekkili şirketin, davalı şirkete karşı borcu bulunmadığını beyanla dava konusu ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 ibraz tarihli çek ile ilgili olarak davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...Limited Şirketi'ne cari hesaba istinaden ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 ibraz tarihli çekin keşide edilerek verildiğini, çekin, dava dışı... nezdinde kaybolduğunu, süreç devam ederken dava konusu çekin ibraz tarihi olan 25.02.2023 tarihinden sonra, 27.02.2023 günü kimliğini bilmedikleri kişiler tarafından ... Bankası Laleli Şubesi'ne takasa verildiğinin bildirildiğini ve sunulan çek görüntüsünün müvekkili şirkete iletildiğini, çek sureti incelendiğinde çekin arkasında dava dışı lehtar şirkete ait kaşe ve sözde şirket yetkilisine ait imzanın sahte olduğu ve hukuka uygun bir ciro zincirinin bulunmadığı, sıradaki ... A.Ş.'nin kaşesi ve ardından diğer cirantaların isim ve imzalarının olduğu, ... adına görünen kaşe ve imzanın sahte olduğunun anlaşıldığını, müvekkili şirketin veya İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosya davalısı lehtar...'ün çekin arkasında ciro silsilesinde yer alan herhangi bir davalı taraf ile ticari ilişkisinin mevcut olmadığını, dava konusu edilen ve lehtar ...’ün eline geçmeden kaybolan çekin, davalılar tarafından veya bu firma menfaatine hareket eden kişi veya kişilerce bulunmuş ve sahte kaşe-imza ile ciro silsilesi oluşturulmuş olduğunu beyanla ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 ibraz tarihli çek ile ilgili olarak müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Esas davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraf şirketler arasında uzun yıllardır süregelen, yüksek meblağa konu bir ticari ilişki bulunduğunu, taraflar arasındaki bu ticari ilişki kapsamındaki cari hesap borcuna mahsuben davacı şirket tarafından müvekkili şirket lehine ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 tarihli çekin keşide edildiği, bu çek müvekkili şirketin cari hesap kayıtlarına işlenmiş olmakla birlikte, çek arkasında müvekkili şirketin cirosu mevcut olmadan taşıma esnasında çalındığını, müvekkili şirketin elinde olmayan sebeplerle rızası hilafına elinden çıktığını, kaybolduğunu, dava konusu çekin kaybolması üzerine müvekkili şirket tarafından Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası ile zayi sebebiyle çek iptal davası açıldığını, sonrasında, çek keşidecisi ... tarafından kaybolan çek bedelinin ödemesi için aynı çek koçanından, bir sonraki çek yaprağı olan ... numaralı yaprak üzerine 25.02.2023 tarihli, 1.000.000 TL bedelli başka bir çek keşide edildiğini, davacı şirketin davalı müvekkili şirkete ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 tarihli çeke ilişkin bir borcu bulunmadığını beyanla bu çekle ilgili davacı şirketin müvekkiline borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çekteki imzasını kabul ettiğini ve keşideci olduğunu, lehtarın imzasının sahte olduğu iddiasını imzaların istiklali prensibi gereğince kendisine karşı ileri süremeyeceğini, yine davacı keşidecinin çek iptal kararı almayan lehtara çek bedelini ödeyerek sorumluluktan kurtulamayacağını, ödeme def'inin şahsi defi olduğunu, müvekkilinin usulüne uygun ciro silsilesi uyarınca çekin meşru ve yetkili hamili olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
: Mahkemece; esas ve birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sayılı davasında davanın, her iki dosyanın davacısı ... A.Ş.'nin, ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 ibraz tarihli çek ile ilgili olarak borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, esas davada davalı vekilince, cevap dilekçesi ile dava kabul edilmiş olup, kabul beyanının ön incelemenin icrasından önce sunulmakla AAÜT 6. maddesi gereğince vekalet ücretinin belirlenmesinde dikkate alındığı ve esas davada davalı vekilinin beyanı doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği, birleşen dava yönünden ise; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasının █████/2023 tarihinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair karar verildiği, fakat öncesinde Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas ve ███████ Karar sayılı █████/2023 tarihli birleştirme kararının, İlk derece mahkemesine Uyap üzerinden ulaştığı, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyasında birleştirme kararının taraflara tebliğ edilmemesi ve kesinleşme işlemleri yapılmaksızın gönderilmesi nedeniyle Mahkemesine iade edildiği, bu sırada davacı vekilinin Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyası ile açılan davadan feragat ettiklerini beyan ettiği, feragat dilekçesinin de Mahkemesine gönderildiği, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyası ile İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında davanın taraflarının, konusunun ve talep sonucunun aynı olduğu ve Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyasındaki dava devam ederken İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası açılmış olduğundan bu davada derdestliğin söz konusu olduğu gerekçesi ile esas davanın kabulüne ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, birleşen davanın ise derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ve karara karşı asıl davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.BİRLEŞEN DAVADA DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; Uyuşmazlık konusu çekin bankaya ibrazı sonrası Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nde hamile karşı menfi tespit davası açıldığı, mahkeme tarafından, birleştirme kararı verilerek dosya esasının kapatıldığı ve İlk derece mahkemesine gönderildiği, İlk derece mahkemesince dosya iade edilmiş ise de Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesince dosyanın esası kapatıldığından işlem yapılamadığı, bu sırada Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davadan feragat edilerek, durumun aciliyeti gereği İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ████████E numaralı dosyası ile dava ikame edildiği, uyuşmazlık konusu çek belirli olduğu için davaların tarafları, bedeli ve konusunun zorunlu olarak aynı olduğu, karar tarihinde derdestliğin söz konusu olmadığı, kaldı ki dava şartının tamamlanması mümkün ise giderilmesi için öncelikle tarafa süre verilmesi gerektiği, bu hususta Yargıtay kararları da olduğu, bu sebeplerle birleşen davada verilen kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir.ASIL DAVADA DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; Huzurdaki davanın açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermemesi nedeniyle aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin HMK 312/2'ye aykırılık teşkil ettiği, müvekkili şirketin çekin arkasında ciro silsilesinde yer alan işbu davanın davalıları ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığı, müvekkilinin eline geçmeden kaybolan çekin, davalı tarafından bulunduğu ve ve sahte kaşe-imza ile ciro silsilesi oluşturulduğu, birleşen davanın davalıları hakkında müvekkilinin suç duyurusunda bulunduğu, birleşen davada davalı hamil ... tarafından müvekkili ve diğer cirantalar ile keşideci aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, müvekkilinin bu takipte hem yetkiye hem de imzaya itiraz ettiği, davada takibin müvekkili yönünden iptaline karar verildiği, işbu davanın açılmasında müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığı ve cevap dilekçesi ile davanın kabul edildiği, bu sebeplerle Mahkemece HMK'nın 312/2 maddesi gereği müvekkili aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedemeyeceği, birleşen dava yönünden verilen usulden red kararının da hatalı olduğuna ilişkindir.İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Asıl ve birleşen dava çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile asıl davanın, davanın kabulü nedeniyle kabulüne, birleşen davanın ise derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiş, asıl davada verilen karara karşı davalı vekili, birleşen davada verilen karara karşı ise davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dosya kapsamından; davacı ... A.Ş. tarafından, davalılar ... A.Ş., ... ve ... aleyhine ilk olarak █████/2023 tarihinde, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyası ile; ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... seri nolu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebi ile dava açıldığı, bu davada Mahkemesince ███████ Esas, ███████ Karar sayılı ve █████/2023 tarihli karar ile davanın, İlk derece mahkemesinin asıl dava dosyası ile ve esas hükümle birlikte istinaf yasa yolu açık olmak üzere birleştirilmesine karar verildiği, aynı gün dosyanın Uyap üzerinden İlk derece mahkemesinin asıl dosyası ile birleştirildiği, İlk derece mahkemesince birleştirme kararının taraflara tebliğ edilerek kesinleşmesinden sonra gönderilmesi gerektiğinden bahisle █████/2023 tarihli müzekkere ile dosyanın Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesine iade edildiği, davacı tarafından davalılar ... A.Ş., ... ve ... aleyhine, ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... seri nolu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebi ile █████/2023 tarihinde birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı ve İlk derece mahkemesine sunulan █████/2023 tarihli dilekçe ile ilk dava olan Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyasındaki davadan feragat edildiği, İlk derece mahkemesince feragat dilekçesinin de işlem yapılmak üzere Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiği, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nce kendisine iade edilen dosya hakkında işlem yapılmadan, İlk derece mahkemesince birleşen davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verildiği, HMK'nın 166/2. maddesi uyarınca İlk derece mahkemesinin asıl dosyası ile Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyası ayrı yargı çevrelerinde bulunduğundan, anılan mahkemece verilen birleştirme kararına karşı istinaf yasa yolunun açık olduğu ve bu mahkemece kararın kesinleştirilmesine müteakip dosyanın İlk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği, bu itibarla İlk derece mahkemesince dosyanın, birleştirme kararının kesinleşmesinden sonra gönderilmek üzere mahkemesine iadesinde usul ve yasaya aykırılık olmadığı, bu aşamada birleştirme kararı kesinleşmediğinden İlk derece mahkemesinin, bu karar ile bağlı olmadığı, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesince dosyada feragat nedeniyle bir karar verilmediği ve asıl dava ile birleştirilmesine karar verilen dava derdest olduğundan, İlk derece mahkemesince, davacı tarafından, Pınarhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyasında davalı olan kişilere karşı, aynı konuda ve aynı taleple açılan birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasının derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, birleşen davada davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf başvurusu ise haksız bulunmuştur.HMK'nın "Feragat ve kabul halinde yargılama giderleri" başlıklı 312. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez. HMK'nın 323/1-ğ maddesi uyarınca vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti de yargılama giderlerindendir. Asıl davada davacı, dava dilekçesinde davalı şirkete aralarındaki ticari ilişki gereği ve ifa amacıyla dava konusu çeki verdiğini ve çekin davalının elinde iken kaybolduğunu, bu sebeple davalıya yeni bir çek keşide ederek verdiğini, kaybolan çek ile ilgili olarak ise davalıya borçlu olmadığını iddia etmiş, davalı taraf da cevap dilekçesi ile davacının kendisine dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığını beyan etmiştir. Aynı davacı tarafından açılan birleşen davanın dava dilekçesinde ise, asıl davanın davalısı ...Ltd. Şti.'nin, dava konusu ... Bankası Pınarhisar Şubesi'ne ait 1.000.000 TL bedelli, ... seri numaralı çeki kaybettiği, çekin davalılarca, bu şirkete ait sahte kaşe ve imza ile tedavüle sokulduğu iddia edilmiştir. Buna göre asıl davada davalının, dava konusu çeki kaybettiği ve bu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığı, davanın açılması sırasında her iki tarafın da kabulünde olup, davalı asıl davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden Mahkemece yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesi ve davalı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuş, davalı vekilinin bu husustaki istinaf sebepleri haklı bulunmuş, asıl davada davalı olan şirket, birleşen davada taraf olmadığından, birleşen davada verilen karara yönelik olarak ileri sürdüğü istinaf sebepleri ise incelenmemiştir.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, birleşen davada davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, asıl davada davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Birleşen davada davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Asıl davada davalının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle,3-ASIL DAVANIN KABULÜ ile davacının, ... Bankası Pınarhisar şubesine ait, keşidecisi davacı şirket olan, 1.000.000,00 TL bedelli, ... nolu, 25.02.2023 ibraz tarihli çek ile ilgili olarak davalı .... Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine,4-Birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ esas sayılı davasının derdestlik dava şartı yönünden usulden reddine,İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN
:5-Asıl dava yönünden; alınması gerekli 68.310,00 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile kalan 51.232,5 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,6-Asıl dava yönünden; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,7-Asıl davada davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,8-Birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası yönünden; alınması gerekli 732,00 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 17.077,50 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 16.345,50 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,9-Birleşen dosya yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,10-Birleşen dosya yönünden davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,12-Birleşen davada davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,13-Asıl ve birleşen davada kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,İSTİNAF YÖNÜNDEN
:14-Harçlar Kanunu gereğince birleşen davada istinaf eden davacı ve asıl davada istinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,15-Asıl davada davalı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,16-Asıl davada davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,17-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince birleşen davada istinaf eden davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,18-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,19-Kullanılmayan gider avansı bulunduğu takdirde karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.