Anahtar kelimeler: Bam Cismani Esaskarar Başkan Açılmadan Yazim Mahal Katip Bursa Ölüm
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A... HUKUK DAİRESİ K A R A RDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...BAŞKAN
:...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KÂTİP
: ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ...KARAR NO
: 2...KARAR TARİHİ
: █████/2019İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ
: █████/2022 (Davacı)DAVACI
: A...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 1- ...VEKİLİ
: Av. M...DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.03.2015 tarihinde davalılardan ... Sigorta'ya sigortalı, davalı ... ... adına kayıtlı ve diğer davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili ... ... içinde bulunduğu ve arıza nedeniyle yol kenarına park etmiş halde olan ... plakalı araca arkadan çarptığını, çarpışma sırasında davacının aracın kaputunu açmış vaziyette aracın önünde olduğunu, kazada sürüklenerek ağır şekilde yaralandığını, davalı ... ... alkollü olduğunu ve kazaya sebep olduktan sonra ...plakalı aracı olay yerinde bırakarak kaçtığını, kazaya ilişkin soruşturma dosyasının halen derdest olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız fiil tarihniden işleyecek yasal faiziyle birlikte, müvekkili için 20.000 TL maddi (3 numaralı davalı açısından poliçe limiti dahilinde) 30.000 TL manevi (3 numaralı davalı açısından poliçe limiti dahilinde) tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta A.ş vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkil şirketin dava konusu kaza nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, poliçede yazılı teminat tutarının maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenmeyeceği, davacı tarafın sürekli maluliyet halinde zararının ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, kaza tarihinde geçerli poliçe teminatının 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelirin ve tazminatların mahsubunun gerekli olduğunu, davanın reddine, davacının davasını ispati halinde müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... davaya cevap vermemişlerdir.Mahkemece; davanın kısmen kabulüne, 3.537,76TL maddi tazminat bedelinin davalılar ... ve ...an ... kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu tutulmasına, 13.000,00TL manevi tazminat bedelinin kaza tarihi olan █████/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Fatma ve Kenan Erboğadan alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; mahkemece gerekli inceleme yapılmadığı, geçimi için gerekli tüm kazancı bedensel faaliyetleri sonucu elde etmekte olan davacının 3 farklı pazarda pazarcılık faaliyeti yürüterek aylık kazancının 1.523,00.-TL olduğunun kabulü hayatın olağan akışına açıkça aykırılık içerdiğini, 1.523,- TL açlık sınırının altında bir ücret olduğunu, bilirkişi raporunda 23.03.2015 -23.06.2015 tarihleri arasına ilişkin hesaplama yapılmış ise de 2014 yılı Kasım ayı TÜİK verilerinin esas alınmış olmasının nedenini anlamadıklarını, bu hususa kararda da hiç değinilmemiş, hesaplamada hangi gerekçeyle bu verinin kullanıldığı açıklanmamış olduğunu, müvekkilin tedavi giderlerine dair tazmin talebinin de haksız şekilde reddedildiğini, yerel mahkemece kararlaştırılan tutarın, kazanın oluş şekli, davalının ehliyetsiz ve alkollü olması, davalının kazada %100 kusurlu olması, kazanın yol açtığı elem ve ızdırap ile hakkaniyet unsurları göz önünde bulundurulduğunda oldukça düşük sınırdan belirlendiğini, somut olayın özellikleri göz önüne alındığında belirlenen manevi tazminat tutarının da düşük kaldığını, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir.DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
:Dava, trafik kazası sonucu oluşan yaralanmadan ötürü maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Maluliyete ilişkin alınacak raporlar █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, █████/2013 tarihi ile █████/2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, █████/2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir (Yargıtay 4 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Somut uyuşmazlıkta, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinin █████/2017 tarihli raporunda,...in █████/2015 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında malululiyetine neden olacak düzeyde araz bırakmadığından, sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı, İyileşme (iş görememezlik) süresinin trafik kazası tarihinden itibaren 3(üç) aya kadar uzayabileceğinin bildirildiği anlaşılmış ve rapor hükme esas alınmıştır.Anılan bu raporun tanziminde, kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken █████/2013 tarihli Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin yaptığı atıf nedeniyle ve bu yönetmeliğin % 60 ve üstü maluliyet için belirleme yapma esasını kabul etmesi nedeniyle, █████/2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları Tespit İşlemleri Yönetmeliği ekindeki cetvellerin kullanılması, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamalarıyla kabul edildiğinden kullanılan cetvel bakımından rapor usule uygun olup, rapor içerik itibari ile de mevuzata ve dava konusu yaralanmanın niteliğine uygun düşer şekilde hazırlandığı anlaşılmakla, davacı vekilinin maluliyete ilişkin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.Davacının ekonomik geleceğinin sarsıldığına ilişkin istinaf istemine gelince, vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin bu ihlal nedeniyle ekonomik geleceği sarsılmış olabilir. Bu tür zararlar çalışma gücünün tamamen veya kısmen kaybı nedeniyle ortaya çıkan zararlar dışında ekonomik geleceğin sarsılmasının meydana getirdiği zararlardır. Ekonomik geleceğin sarsılması nedeniyle ortaya çıkan zararlar müstakbel zararlardır ve bu zararlar çalışma gücünde bir azalma olmasa dahi meydana gelmektedir.Vücut bütünlüğü ihlal edilen kişi çalışma gücünde bir azalma meydana gelmese dahi iş piyasasında yeni bir iş bulmakta veya eski işini korumakta güçlük çekmekte veya aynı işte çalışsa dahi ihlalden öncesine nazaran daha çok emek sarf etmek zorunda kalmaktadır. Hatta bu kişiler ihlal fiili neticesinde işlerinden tamamen de çıkarılabilirler.Vücut bütünlüğünün ihlali nedeniyle ekonomik geleceğin sarsılması özellikle mesleği nedeniyle bazı kişiler bakımından ayrıca önem arz etmektedir. Örneğin, vücut bütünlüğü ihlal edilen bir sinema sanatçısının, halkla ilişkiler bölümünde çalışan bir kişinin yüzünde sabit bir iz kalması bu kişilerin çalışma güçlerinde fiilen bir eksiklik meydana getirmemekle birlikte iş bulmalarını imkansızlaştırabilecek, zorlaştırabilecek ya da kariyer olarak yükselmelerine engel olabilecektir. Bu gibi durumlarda zarar gören ekonomik geleceği sarsılarak zarara uğratılmış olur (Yargıtay 17 HD █████████ E █████████ K sayılı ilam), (Oğuzman Kemal/Öz Turgut, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7. bası, İstanbul 2009, sf 562).Yukarıda değinilen maluliyet raporuna ilişkin ATK raporunda yaralanmanın araz bırakmadan iyileştiğinin anlaşılması, maluliyet gerektiren bir husus olmamakla beraber pazarcı olduğunu beyan eden davacının ekonomik geleceğinin sarsılmasını gerektirir başkaca bir durumun da iddia ve ispat olunmaması karşısında buna ilişin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Davacının reddedilen tedavi giderlerine ilişkin istinaf istemi değerlendirildiğinde, 6111 Sayılı Kanun'la değişik 2918 sayılı KTK 98 maddesine göre; "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır." hükmü getirilmiştir. 6111 Sayılı Kanun gereği Kanun’un yayımlandığı tarihten önce ve sonra meydana gelen tüm trafik kazaları nedeniyle sunulan belgeli sağlık hizmet bedelleri SGK tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle davacının dava konusu tedavi giderlerinden belgeli/faturalı sağlık giderlerinin tümünden SGK (belgesiz/paramedikal giderlerden ise aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı) sorumludur.Öte yandan, Danıştay 15. Dairesi'nin █████/2013 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı ve █████/2016 tarih, █████████ E- █████████ K sayılı kararı ile trafik kazaları nedeniyle ilgililere sunulan sağlık hizmet bedellerinin tahsiline ilişkin usul ve esaslara ilişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. bendinde yer alan “...Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan hükümler doğrultusunda” ibaresinin iptaline karar verilmiş, iptal edilen ibare yerine █████/2016 tarih ve 3. Mükerrer 29935 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik değişikliğiyle “...genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde...” ibaresine yer verilmiştir (Yargıtay 4 HD █████/2020 tarih ve █████████ E - █████████ K sayılı ilam).Davacının, yukarıda açıklanan esaslara göre, belgeli tedavi giderlerinin davalılardan değil dava dışı SGK dan talep edebilecek olup, belgesiz tedavi giderleri yönünden araştırma ve inceleme yapılmadığı gibi davacıdan bu hususta bir açıklama da istenmemiştir. Hakimin aydınlatma görevi kapsamında, davacının talebinin ne olduğu aydınlatılmadan, talebin reddi doğru olmamış, bu bakımdan davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüştür.Davacının geçici iş görmezliğe ilişkin gelirinin hükme esas alınan aktüerya raporunda çok az olarak kabul edildiğine ilişkin istinaf istemine gelince, yerel mahkemece, davacının pazarcılık yapıldığı belirtildiğine göre, buna ilişkin esnaf odası kaydı olup olmadığı, vergi dairesi kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmamış, sadece zabıta araştırması ile yetinilmek sureti ile karar verilmiştir. Eksik araştırma ile hüküm tesis edilmesi doğru olmayıp, TÜİK kayıtları doğrultusunda davacının 2014 itibari ile aylık gelirinin ortalama 1.523 TL olduğunu kabul eden rapora göre karar vermesi denetime elverişli olmadığından davacının, gelirinin tespitinin doğru belirlenmediği yönündeki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.O halde Mahkemece yapılacak iş, davacıya belgesiz tedavi giderleri yaptığı iddiası bakımından süre verilerek talebinin açıklatılmasının istendikten sonra, gerektiğinde bu hususta bilirkişi raporu almak, gelir tespiti bakımından ise, öncelikle SGK. kayıtları da araştırılarak davacının ne iş yaptığının tespiti ile bu işe göre muhtemel gelirine dair emsallerin ilgili meslek odalarından ve çeşitli kuruluşlardan araştırılıp gelirinin tespit edilerek bu miktara göre tazminatın belirlenmesi gerektiğinden, davacının pazarcı olarak kaydı olup olmadığının ilgili esnaf odasından sorularak, var ise kaza tarihi itibari ile aylık gelirinin ortlama ne olabileceğinin sorulması, vergi dairesi ve SGK kayıtları ile varsa sebze meyve hal ve belediye kayıtları da incelemek sureti ile davacının gelirinin tespit edilerek, bilirkişiden geçici iş göremezliğe ilişkin ek rapor alınarak sonucuna göre karar vermektir.Davacının gelirine ilişkin yapılacak araştırmanın manevi tazminat takdirinde de etkili olacağı gözetilerek, kaldırma nedenine göre manevi tazminata ilişkin istinaf istemi bu aşamada incelenmemiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2019 tarih,... sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2- İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,3- Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.Başkan......Üye......Üye......Katip...