Anahtar kelimeler: Sepet Barkodlu Detayında İlişkiden Sipariş Faturanın Satışı Menfi Fatura Takibi
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI
: ████████ Esas - ████████ KararTARİH
: █████/2022DAVA
: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: █████/2026İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacıya karşı █████/2019 düzenleme tarihli fatura dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığını, davalının █████/2019 tarihinde 1 adet barkodlu sepet ve 13 adet ... satışı adı ile temel fatura düzenlendiğini ancak bu faturanın detayında yer alan ürünler davacı tarafından talep ve sipariş edilmediği gibi davalı tarafından da satılmadığını ve teslim edilmediğini ileri sürerek, davalıya herhangi bir borcun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında gaz tedarikine ilişkin sözleşme bulunduğunu, davacı satış ve teslim yapılmaksızın fatura kesildiğini iddia etmiş ise de, █████/2016 tarihli irsaliyeli fatura ile, davacıya faturada belirtilen ürünlerin teslim edildiğinin ispat olunduğunu, usulüne uygun düzenlenmiş fatura ve sevk irsaliyesi mevcut olmasına ve faturada belirtilen ürünler teslim alınmış olmasına rağmen, haksız olarak eldeki davanın açıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
:İlk Derece Mahkemesi █████/2022 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında; " Davalının icra dosyasına 24.780,00TL Faturayı sunduğu, faturada isimleri geçen mal satışlarına ait herhangi bir teslim belgesi sunmadığı, davacı defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde faturaya konu malların teslimine ilişkin kaydın yer almadığı, davalı tarafından keşide edilen faturanın tebliği ile aynı tarihte iade fatura tanzim edilerek davalıya iade edildiği, ticari satıma konu alışverişin davacı ticari defterinde yer almadığı fakat mahkememizde kısmen itibar edilen Hüdai Bal'ın raporuna göre fatura içeriğinde yer alan barkotlu sepetin davacı tarafın uhtesinde yer aldığının tespit edildiği, davacı tarafın barkotlu sepetin iade edildiğine dair belge veya faturadaki miktarda bu faturaya ait bir ödeme sunmadığı, bunun dışında faturada geçen diğer ürünleri davalıdan aldığına dair bir belgeye rastlanmamış olup Davacının KDV dahil 1.770,00TL borçlu olduğu tespit edilmekle resen yapılan hesap neticesinde davacının 23.010,00TL davalıya borçlu olmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile,'' 1-Davanın kısmen kabulüne,Davacının İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası nedeniyle davacının 23.010,00TL davalıya borçlu olmadığının tespitine,Fazlaya ilişkin talebin reddine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda, davacı defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde faturaya konu malların teslimine ilişkin kaydın yer almadığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de; tüp ve sepetin teslim edildiğine ilişkin irsaliyenin dosyada mevcut olduğunu; tüm bilirkişi raporlarında da söz konusu irsaliyenin tespit edildiğini, davacının ilgili irsaliyeye konu tüp ve sepetleri teslim almadığına ilişkin bir itirazı olmadığı gibi irsaliyede bulunan imzaya da herhangi bir itirazının olmadığını; taraflar arasında söz konusu tüp ve sepetin davacıya teslim edildiği yönünde bir uyuşmazlığın bulunmadığını,Davacının kendisine teslim edilen barkodlu sepet ve smartop tüplerini iade etmediğini, gerekçeli kararda atıf yapılan 29.01.2022 ve 20.08.2022 tarihli raporlarda, “Davalı tarafından, 25.06.2016 tarihli ... nolu sevk irsaliyesi ile davacı tarafa “...” olarak teslimi davacıya yapıldığı belgeli olup davacı tarafından ...’in mülkiyet sahibi davalı tarafa iadesi ile ilgili davacı tarafından herhangi bir belge dava dosyasına sunulmamıştır. ….davacının ürün iadesi ile ilgili belge paylaşımı yapılmazsa davalının düzenlediği faturanın davacı tarafından kabul edilerek ödenmesi gerekmektedir.” şeklinde tespit yapıldığını, davalının alacaklı olduğunun ispatlandığını,Gerekçeli kararda, bilirkişi raporun atıf yapılarak sadece barkodlu sepetin davacı uhdesinde olduğu kabul edilmiş ise de; raporlarda sadece barkodlu sepetten değil açıkça “...” lerden bahsedildiğini; mahkemenin neden yalnızca barkodlu sepetin davacı uhdesinde olduğunu kabul ettiğine dair gerekçe de açıklamadığını,İleri sürerek, izah olunan sebeplerle; ilk derece mahkemesi karraının kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davalı tarafından davalı aleyhine başlatılan ve taraflar arasındaki █████/2013 tarihli "Endüstriyel Gazlar Tüplü Ürünler Tedarik Sözleşmesi" kapsamında tanzim edilmiş faturadan ve takipten ötürü davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı yan dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında; davalı tarafından davalı aleyhine █████/2019 tarihli satış faturasına sayalı takip başlatılmış ise de; fatura konusu ürünlere ilişkin davalıya herhangi bir sipariş verilmediği gibi, ürünlerin de davacıya teslim edilmediğini, satış faturasına karşı e-iade faturası düzenlenerek davalıya gönderildiği ileri sürerek, dava konusu takip ve dayanağı faturadan ötürü davalıya borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir. Davalı yan; davacı ile aralarında █████/2013 tarihli sözleşme bulunduğunu, bu sözleşmeye istinaden davacıya fatura konusu tüpler içerisinde gaz tedariki yapıldığını, ancak sepet ve tüpler iade edilmediğinden sözleşmeye göre bedellerinin davacıya fatura edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Dava konusu takibin dayanağını oluşturan █████/2019 tarihli satış faturasının muhtevasını 1 adet barkodlu sepet ve 13 adet smartop tüpün oluşturduğu, fatura altında "iade edilmemiş 13 adet tüp ve 1 adet sepet satış bedeli" açıklaması bulunduğu, cevap dilekçesi ekinde sunulan █████/2016 tarihli irsaliyeli fatura incelendiğinde, 1 adet barkodlu sepet ve 12 adet smartop tüp ürününe ilişkin olduğunun, teslim alan kısmının imzalı olduğunun, davacının da bu irsaliyedeki imzaya yönelik bir itirazının bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosyaya mübrez █████/2013 tarihli tedarik sözleşmesinin genel şartlar kısmının 3 üncü maddesinde; gaz davacıya gaz halinde tüp/manifold içerisinde tedarik edileceğinin, davacı uhdesinde bırakılmış tüplerin/manifoldların mülkiyetinin davalıya ait olduğunun, davacı tesisinde bulunan davalıya ait tüplerin/manifoldların, her bir tüp/manifold başına günlük kirama ücreti ile davacı uhdesinde bırakılacağının, davacının talebi üzerinde bırakılan sepetlerin de davalı fiyat listesi üzerinden günlük olarak kiralanacağının, kira bedellerinin ürün sınıflarına göre belirlenmiş ve tüplerin/manifoldların standart kullanımına ilişkin olduğunun, standart kullanım süresinin tüpler için üç aydan, sepetler ve manifoldlar için bir aydan kısa olduğunun, davacı tarafından tüplerin üç aydan, sepet ve manifoldların bir aydan fazla süre alıkonulması halinde, alıkonulması masraflarının davacıya fatura edileceğinin, tüplere/manifoldlara ilişkin her türlü hasarlanma, eksik parçalar veya iade edilmeyen tüplerin/manifoldların yürürlükteki davalı fiyat listesi üzerinden davacıya fatura edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Davalı yan dava konusu satış faturasının, davalı 2016 tarihli irsaliye ile gaz tedarikini sağlamak üzere teslim edilen tüpler ve sepetin iade edilmediğini, bu nedenle 2016 yılı fiyat listesi üzerinden tüpler ve sebeptin davacıya fatura edildiğini savunmuş olup, eldeki menfi tespit davasında ispat yükü davalı üzerindedir. Mahkemece davacı defterleri üzerinde talimat yolu ile yaptırılan mali bilirkişi incelemesi neticesinde, davalının düzenlediği █████/2019 tarihli satış faturasının davacı tarafından defterlere kaydedilerek, aynı tarihli ve turalı iade faturasının e fatura olarak davalıya gönderildiği, davacının kendi defterlerine göre davalıya borcu bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalının defterleri üzerinde yaptırılan mali inceleme neticesinde alınan kök raporda davalının █████/2019 fatura tarihi itibariyle davacıdan fatura tutarı olan 24.780,00-TL alacaklı göründüğü tespit edilmiş, davacının itirazları üzerine alınan ek mali raporda ise; davacı tarafından düzenlenen █████/2019 tarihli 24.780- TL tutarlı iade faturasının davalı muhasebe kayıtlarına █████/2019 tarihinde kaydedildiğinin, davalı defter ve kayıtlarında cari hesap bakiyesinin sıfır olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bu durumda █████/2019 takip tarihi itibariyle davalı kendi defter ve kayıtlarına göre davacıdan alacaklı görünmediği gibi, dava konusu fatura bakımından taraf kayıtları örtüşmektedir. Her ne kadar ek raporda, davalının iade faturasını "şekil şartı gereği" notu ile kayıtlarına aldığı belirtilmiş ise de; iade faturasına yasal sekiz günlük süre içerisinde itiraz edilmediği gibi karşı iade faturası da düzenlenmemiştir. Yapılan bu saptamalar karşısında, 2016 yılında davacıya gaz tedariki amacıyla teslim edilen davalı tarafından tüp ve sepetlerin iade edilmediği ve davalı fiyat listesine göre bunların bedellerinin davacıya fatura edildiği ileri sürülmüş ise de, davacının düzenlediği iade faturasını defterlerine kaydeden ve faturaya yasal sürede itiraz etmeyen davalı bakımından, faturaya konu tüpler ve sepetin iade alınmış olduğuna yönelik davacı lehine fiili bir karine oluştuğu, bu karinenin aksinin davalı tarafından ispat olunamadığı, mahkemece bu gerekçe ile davanın tamamen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile kısmen kabul edilmesi yerinde olmamış ise de; davacının istinafı bulunmadığından, reddedilen kısım bakımından davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmış ve bu husus eleştirilmekle yetinilmiş, davalının davanın tamamen reddi gerektiğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.571,81-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 392,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.178,96-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.