aracında hasarlı huzurdaki fiilden ikame kaybının çarpması piyasa fiyat araca

Anahtar kelimeler: Aracında Hasarlı Huzurdaki Fiilden İkame Kaybının Çarpması Piyasa Fiyat Araca

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

D A V A /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... poliçe numarası ile sigortalanan ...'a ait ... plakalı araç, 14.11.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsü tam ve asli kusurlu olduğunu, işbu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının davalı tarafından karşılanması talebi ile huzurdaki dava ikame edildiğini, anılan maddi hasarlı trafik kazası neticesinde, müvekkilinin aracında değer kaybı meydana gelmiş olup yapılacak emsal fiyat araştırmaları sonucu, piyasa koşullarına göre müvekkilinin aracında reel değer kaybı meydana geldiği aşikar olduğunu, davaya konu kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen reel kaybı bedelinin tespiti amacıyla ...Şti. Tarafından tanzim edilen eksper raporunda müvekkilinin aracında 250.000,00 TL reel değer kaybı bedeli tespit edilmiş olup işbu tespit içinde 540,00 TL fatura karşılı eksper ücreti ödendiğini, dava konusu maddi hasarlı kaza sonucunda müvekkilinin aracında meydana gelen reel değer kaybı bedelinin, davalı şirket tarafından karşılanması gerekmekte olduğunu, haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, işbu hususta ikame edilen davanın kabulüne ve reel değer kaybı bedelinin bilirkişi marifetiyle tespitine karar verilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Mahkemenin nezdinde yapılacak tahkikat sonucunda müvekkilinin aracın uğramış olduğu maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere HMK 107. Maddesi uyarınca şimdilik 100,00 TL reel değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 02.06.2022 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 540,00 TL Ekspertiz Faturası ve her türlü yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

S A V U N M A /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketine davadan önce başvuru yapılmadığı, Huzurdaki davada zamanaşımının dolduğunu, bu bakımdan davanın zamanaşımından reddi gerekmekte olduğunu, davacının talepleri zamanaşımına uğramış olduğunu, ayrıca dava görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davanın bu yönlerden de reddini talep ettiklerini, değer kaybı talep edilen araç uyuşmazlık konusu kaza öncesi kazaya karıştığının tespiti halinde davanın reddi gerekmekte olduğunu, aracın sonradan meydana gelmiş olan kazası neticesi tekrar değer kaybına uğraması mümkün olmadığını, önceki hasarlar sebebiyle değer kaybına uğramış olan aracın değer düşüklüğünden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, kaza tespit tutanakları kesin delil olmadıkları gibi bilirkişi raporu niteliğinde de olmadıklarını, kusur, derecesi ve dağılımı, hatta olayın oluş şekli özel ve teknik bir çözümleme gerektirmekte olduğunu, bu nedenle talep konusu olayın çözüme kavuşturulması için kusur yönünden öncelikle bilirkişi incelemesi yapılması gerekmekte olduğunu, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın usul ve esastan reddine, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına, yasal faiz talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

G E R E K Ç E /

Dava, █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait aracın hasar görmesinden dolayı araçta oluşan araçta oluşan değer kaybının davalıdan tahsili şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Taraf delilleri toplanmış, dava konusu aracın tramer kayıtları, hasar dosyası, sigorta tahkim dosyası celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi ... ve Sigortalar uzmanı bilirkişi ...'ndan alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 03.01.2024 tarihli.... Değer Kaybı Raporunda ; ; ... plaka sayılı, ... markalı,... tipindeki ,2023 model aracın , araçtaki değer kaybının – Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen yönteme göre 143.862,71 TL olarak hesaplandığını, davacı vekiline 05.01.2024 tarihinde 71.931,35 TL ödendiği görüldüğünü, Sigorta Tahkim Komisyonu / 09.05.2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle ; “ ...’ nın ana ilkelerinden biri limitle sorumluluk ilkesidir. Zarar görenin zararı daha fazla olsa dahi davalı sigortacı poliçesindeki limitle sınırlı olarak sorumlu olacaktır. Tazminata konu ... poliçesinin, maddi hasarlarda araç başına teminat limiti, kaza tarihi itibariyle 120.000 TL olduğunu, sigortacı, işbu başvurudan önce başvurana ait araç için başvurana 19.12.2023 tarihinde 29.801,42.TL hasar ve başvuran vekiline 05.01.2024 tarihinde 71.931,36.TL değer kaybı ödemesi yapmış olmakla, işbu başvuranın tüm zararları açısından, poliçe kaza başına bakiye teminat limitinin 18.267,22.TL kaldığı belirlendiğini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen belgelerde ; dava konusu aracın geçmiş hasar kaydının olmadığı görüldüğünü, Rayiç değer tespitinde, tüm piyasa parametreleri kontrol edildiğini, bu kapsamda, hem “ ... ) internet sitelerinde hem de 2.El araç satan bayilerle görüşülerek piyasa araştırması yapıldığını, dava konusu aracın kaza öncesi rayiç değeri 1.950.000 TL ve kaza sonrası rayiç değeri ise 1.755.000 TL olarak tespit edildiğini, dava konusu araçtaki değer kaybının, kaza tarihi itibariyle 160.000 TL olduğu görüş ve kanaati olduğunu, davalı Sigorta her iki poliçedeki teminatlar ile toplam sorumluluk limitinin 1.120.000.-TL olduğu hesap edildiğini, davalı sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta (Ek ibare:RG-4/███████-31679) teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu, değer kaybı maddi hasarlardan sayılmakta olduğunu, dolaylı zararlar poliçe teminatı haricinde olduğunu, SONUÇ VE KANAAT : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 46 / h “ Karayollarında trafiğin akışı “ , Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu ”, Madde 53/a-4 “ sağa dönüş kuralları “ ve Madde 84/ b “ Asli kusurlu haller “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plakalı araç sürücüsü ... % 100 oranında kusurlu olduğunu, dava konusu araçtaki değer kaybının 160.000 TL olduğunu, dava konusu araçtaki hasar tutarının 59.602,85 TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin 14.11.2023 kaza tarihinde kazaya karışan...plaka sayılı araç için yürürlükte bulunan ... ve Kasko (İhtiyari Mali Mesuliyet Ek Teminatı dahil) poliçeleri bulunduğunu, davalı sigorta her iki poliçedeki teminatlar ile toplam sorumluluk limitinin 1.120.000.-TL olduğu hesap edildiğini, davalı sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta (Ek ibare:RG-4/███████-31679) teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu, değer kaybı maddi hasarlardan sayılmakta olduğunu, dolaylı zararlar poliçe teminatı haricinde olduğunu, davalının yapmış olduğu 120.000.-TL hasar tazminatı ödemesi sonrası kalan tazminat borcunun (160.000,00 TL + 59.602,85 TL – 120.000.-TL) 99.602.85 TL olduğunu, davalı sigortacının düzenlemiş olduğu İhtiyari Mali Mesuliyet ek teminatlı kasko poliçesi açısından tazminat sorumluğunun 99.602,85 TL olabileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi heyeti raporunun değerlendirilmesinde;

Davacı tarafça, dava dilekçesi ile davalı sigorta şirketinden, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak karşılanmayan araç değer kaybı bedeline ilişkin 100,00 TL maddi tazminat talep edilmiş, 19.01.2026 tarihli talep artırım dilekçesi ile dava değeri 69.956,42 TL'ye artırılmıştır.

Davalı tarafça, cevap dilekçesi ile, davadan önce davalı sigorta şirketine değer kaybından dolayı başvurulmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığı, mahkemenin görevli ve yetkili olmadığı, dava konusu aracın önceden hasarının olup olmadığının ve kusurun tespitinin gerektiği, değer kaybı tazminat şartlarının oluşmadığı ileri sürülerek davanın usulden ve esastan reddi talep edilmiştir.

Öncelikle; dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır. Buna göre;

Davalı tarafça mahkememizin görevine ilişkin itirazda bulunulmuş ise de, davalının kazaya karışan ... Plaka sayılı aracın ... ve Kasko sigortacısı olduğu, davacının bu poliçelerin tarafı olmadığı, bu kapsamda mahkememizin iş bu davada görevli olduğu anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davalı tarafın mahkememizin görevine ilişkin yapmış olduğu itirazın reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafça mahkememizin yetkisine ilişkin ilk itirazda bulunulmuş ise de, itirazında yetkili mahkemenin belirtilmediği, bu kapsamda usulüne uygun bir yetki itirazının bulunmadığı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davalının yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

Değer kaybına ilişkin olarak davadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı anlaşılmakla, davadan önce davalı sigorta şirketine değer kaybından dolayı başvurulmadığı yönündeki davalı itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı tarafın zaman aşımı def'inin incelenmesinden, kaza tarihi, dava tarihi, KTK'nın 109. Maddesi dikkate alındığında 2 ve 10 yıllık zaman aşımı süreleri dolmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın zaman aşımı def'inin reddine karar verilmiştir.

Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz olmadığı anlaşılmakla davanın esasına geçilmiş, kusur oranının ve tazminat miktarının tespiti ile tazminat miktarından davalının sorumlu olup olmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olması, basit hesap hatasının mahkememizce giderilebilecek olması karşısında, bilirkişi raporunun hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. Maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 54. Maddesinde; Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu, 56. Maddesinde; Hakimin , bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceği düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. Maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. Maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85 . Maddesinin 1. Fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. Maddesinde; Zarar görenin ... sigortacısına başvurabileceği; 99. Maddesinde; trafik sigortacısının, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ZMMS kapsamındaki miktarları ödemek zorunda olduğu, 109. Maddesinde de; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin , zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmesinden itibaren iki yılın her durumda kaza tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağı, davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş ise bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde uygulanacağı, düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere Türk Borçlar Kanunu'nda haksız fiil sorumluluğu 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Davalı sigorta şirketi, ... ve Kasko poliçeleri kapsamında, sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri içinde kalan gerçek zarardan sorumludur.

Bir haksız fiilden bahsedilebilmesi için, zarara sebep olan fiilin öncelikle hukuka aykırı olması gerekir. Hukuka aykırı fiil maddi ya da manevi bir zarara neden olmalı, zarara sebep olan kişi fiilinden dolayı kusurlu olmalı ve zararla zarara uğratan fiil arasında neden sonuç ilişkisi olarak da ifade edilebilecek bir illiyet bağının bulunması gerekmektedir.

Yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 08.12.2010 tarih, ... Esas-... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere, hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerli olup, zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.

Somut olayın değerlendirilmesinde; 14.11.2023 tarihinde, davacı ...'nin sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ...'a ait olan dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı kazada davacıya ait ... plakalı aracın hasarlanmış olduğu; ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli olan ... ve Kasko poliçelerinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği, kazadan sonra davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru sonrası davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 19.12.2023 tarihinde 29.801,42 TL hasar ödemesi, 05.01.2024 tarihinde 71.931,36 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı; Davacı tarafça bakiye değer kaybı için sigorta tahkim komisyonuna başvurulduğu, sigorta tahkim komisyonunca ... poliçesi kapsamında 120.000,00 TL poliçe teminatı kapsamında ödenebilecek bakiyenin 18.112,22 TL olduğu değerlendirilerek 18.112,22 TL değer kaybı bedelinin 10.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, davacı vekilince talep artırım dilekçesinde 18.112,22 TL değer kaybı bedelinin de ödendiğinin belirtildiği; Davacı tarafından davalı sigorta şirketine kasko poliçesi kapsamında bakiye değer kaybı için davadan önce 19.09.2024 teslim tarihli dilekçe ile başvurulduğu ancak ödeme yapılmadığı, poliçe teminat tutarının 1.000.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Dosyamızda alınan ve karar vermeye uygun bulunan bilirkişi heyeti raporuna göre, dava konusu kazada davalı sigorta şirketine ... ve Kasko poliçeleri ile sigortalı olan ... plakalı aracın sürücüsü olan dava dışı Süreyya Gürel'in %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın dava konusu kazadan öncesine ait bir hasarının olmadığı, dava konusu kazadan dolayı meydana gelen gerçek değer değer kaybı zararının 160.000,00 TL olduğu, davalı tarafından davacıya ... poliçesi kapsamında değer kaybına ilişkin olarak yapılan ödemeler toplamının 90.043,58 TL olduğu, davacının karşılanmayan bakiye değer kaybı zararının 69.956,42 TL olduğu, bu bedelden kasko poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, temerrütün, davacı tarafından 19.09.2024 teslim tarihli dilekçe ile ek değer kaybı başvurusunda bulunulması ve ödeme için 15 günlük süre verilmesi nedeniyle 07.10.2024 tarihinde oluştuğu, temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği, davacı tarafça ayrıca davadan önce değer kaybına ilişkin ekspertiz yaptırdığı 540,00 TL faturalı ekspertiz ücretini ödediği, bu giderinde makul olduğu ve yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Davacı tarafça açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; 69.956,42 TL değer kaybı tazminat bedelinin █████/2024 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2/2 maddesi uyarınca işleyececek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Alınması gereken 4.778,72-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 1.627,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan ‭‭‭3.151,12-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Davacı tarafça peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 1.627,60 TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı parası, 152,50 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 540,00 TL ekspertiz ücreti, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 19.120,10 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; tarafların yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

Hakim