fiktif malhizmet kendine alışveriş alışverişden kartı sağladığını gelmediğini işlemden miktarda

Anahtar kelimeler: Fiktif Malhizmet Kendine Alışveriş Alışverişden Kartı Sağladığını Gelmediğini İşlemden Miktarda

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: █████████ Esas ████████ Karar

DAVA

: Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

: █████/2018

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

: Davacı vekili; ... adlı eski personelin 17.07.2018 tarihinde şirket kredi kartı ile toplam 105.000-TL miktarda alışveriş yaptığını, işlemden 3 gün sonra müvekkili şirketin bilgi sahibi olduğunu ve kredi kartı bankasına başvurarak işlemlere itiraz ettiğini, adı geçen çalışanın alışverişden sonra bir daha işe geri gelmediğini, bu işlemler neticesinde kendine maddi menfaat sağladığını, yapılan işlemlerin fiktif olduğunu, gerçek bir mal-hizmet alışverişi bulunmadığını, zira şirket kredi kartının aynı gün içinde aynı saatler arasında iki farklı işyerinde kullanıldığını, ancak işyerinin birinin Ankara'da diğerinin ise İstanbul'da olduğunu, dolayısıyla kredi kartının fiziken aynı anda iki farklı şehirde kullanılmasının mümkün olmadığını, kredi kartının kullanıldığı davalı üye işyerlerinin mal-hizmet satışı yapmadıklarını, kartı kullanan eski çalışana komisyon karşılığında nakit sağlamak suretiyle tefecilik faaliyeti yürüttüklerini, davalı bankanın, bu işyerlerine POS cihazı tahsis etmek suretiyle güven kurumu olma vasfına aykırı hareket ettiğini, özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve müvekkilinin zarara uğramasına yol açtığını, eski çalışanın eylemine davalı üye işyerlerinin bizzat iştirak ettiğini,bankaya başvurulduğunu, reel bir alışveriş olup olmadığına yönelik bir finansal inceleme yapması istenmesine rağmen davalı bankanın başvuruyu reddettiğini, müvekkili şirketin zararından davalıların sorumlu tutulması gerektiğini belirterek müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, istirdat talebinin kabulü ile davalı üye işyerlerine ödenen 105.000-TL'nin banka tarafından verildiği tarihten itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı banka vekili; müvekkili bankanın ... ...Ltd Şti ve ...'ya yapılan ödemelerden sorumluluğu olmadığını, davacının zararının tazminini teminen davasını diğer davalılara ve şirket kredi kartı ile işlem yapan eski çalışanı ...'ya yöneltmesi gerektiğini, davacının zararına neden olan eylemin eski çalışanı olan ...'nın davacı şirkete ait kredi kartını izinsiz olarak ele geçirmesi ve söz konusu kredi kartından 105.000-TL harcama yapmasından kaynaklandığını, bu nedenle davacının zararından müvekkili bankanın sorumluluğunun bulunmadığını, davacının kendisine ait bilgilerini korumak anlamında gereken dikkat ve özeni göstermeyerek kusurlu davrandığını, söz konusu işlemlerde bankanın kusuru ve ihmalinin bulunmadığını, her işlemin kart şifresi kullanılmak sureti ile gerçekleştiğini, davacının iddialarının aksine bankanın basiretli tacir sıfatı ile hareket ederek yine de üye işleri hesaplarına bloke koyduğunu, bu nedenle herhangi bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

: Mahkemece; kredi kartının yetkili hamilin iradesi doğrultusunda dava dışı çalışan tarafından defalarca kullanıldığı, dolayısıyla kartın şifresinin ve kredi kartının yetkili hamilin iradesi dışında ele geçirildiği hususunun ispatlanamadığı, Antalya 26. ASLCM'nin kesinleşen ████████ esas ███████ karar sayılı mahkumiyet kararında da kabul edildiği üzere kredi kartının şirket adına yapılan alışverişlerde kullanılması amacıyla dava dışı çalışana bizzat davacı şirket tarafından teslim edildiği, söz konusu kredi kartının çalışanın çalıştığı dönem içerisinde yapılan alışverişlerde kullandığı, ancak olay tarihinde iş yerinde ayrılırken söz konusu kredi kartını izinsiz alarak ayrıldığı, davalı üye işyerlerinin dava dışı çalışan ... ile birlikte hareket ettiğini, çalışan ... 'nın temsil yetkisini aştığının ve kötüye kullandığının davalı üye işyerlerin tarafından bilindiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

: Davacı vekili; davalı iş yerlerinin işlemlerinin şüpheli olduğunu, hayatın olağan akışına aykırı işlemler yapıldığını, davalı ... ...Ltd. Şti'nin İstanbul, davalı ...- ... Gıda isimli iş yerinin ise Ankara merkezli olduğunu, ... firmasının POS cihazı aldığı tarihte yeni kurulduğunu, dosyaya celbedilen Vergi Dairesi kayıtları ile kuruluşundan yaklaşık 3 ay sonrasında faaliyetini durdurduğunu, kredi kartının Antalya ilinde davadışı ... tarafından ele geçirildiğini, kartın kullanıldığı firma adreslerinin ise İstanbul ve Ankara olarak 2 farklı ilde olduğunu, kart kullanımlarının 2 farklı ilde 5 dakika ara ile gerçekleşmesinin hayatın olağan alışına aykırı olduğunu, mahkemece işlemlerin yapıldığı an itibariyle POS cihazlarının hangi ilde olduğu hususunun bankadan araştırılmadığını, aynı anda farklı şehirlerde işlem yapılmış olmasının kartın kopyalandığı anlamına geldiğini, bundan dolayı da davalı bankanın sorumlu olduğunu, POS cihazlarının davalı firmalarla davalı banka arasında düzenlenen POS Kullanım ve Tahsis Sözleşmesi gereğince davalı ... firmasına teslim edilen POS cihazının sabit kullanımlı olduğunu, davalı banka tarafından POS cihazının aykırı kullanımın denetlenmesi gerektiğini, ... ve ...'e kredi kartlarının usulsüz kullanıma dair süresinde bildirim yapılmasına rağmen, harcamaların şifreli yapıldığı ileri sürülerek işlem tesis edilmediğini, oysa POS’ların banka tarafından firmalara zorunlu kılınan kullanım şartlarına uyulmadığını, itiraz üzerine bankaca işlemlere ilişkin sliplerin istenmesi gerektiğini, müvekkili tarafından süresinde bloke istenmesine rağmen davalı bankanın hiç bir araştırma yapmadan bloke talebinin reddedildiğini, müvekkilinin ihbar olunan ...'e 105.000-TL borcu ödemek zorunda kaldığını, ... firmasının muhtemelen dolandırıcılık amacıyla kurulduğunu, davalı ... firmasının diğer davalı ... firması ile bağlantısı olup olmadığının yeterince araştırılmadığını, davalı bankanın gerekli araştırmaları yapmadan yeni kurulmuş işyerlerine POS cihazı vermesi ve yine yapılan işlemleri olması gerektiği gibi denetlememesi sebebiyle müvekkil şirketin zarara uğradığını, üye işyerlerinin fiilen iştigal sahibi olup olmadıkları, işlemlere ait fatura örnekleri, teslim makbuzları kayıtlı ciroları, referansları, yasal evrak ve defterleri gereğince incelenmediğini, POS cihazlarında bulunan SIM kart GPRS kayıtları ve davadışı ...'nın telefon GPSR kayıtlarının getirtilmediğini, her ne kadar şifreli işlem yapılmış olsa da, bu hususun bankanın ağırlaştırılmış özen yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, davacı şirket tarafından kullanılmak üzere çalışanına verilen kredi kartıyla yapılan rıza dışı harcamalardan dolayı davalı bankaya borçlu olunmadığının tespiti ile yapılan ödemenin davalılardan istirdadı istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı, ... isimli eski çalışanının 17.07.2018 tarihinde şirkete ait kredi kartı ile toplam 105.000-TL'lik alışveriş yaptığını, işlemden üç gün sonra bilgi sahibi olunması üzerine kredi kartı bankasına başvurarak işlemlere itiraz ettiğini, adı geçen çalışanın alışveriş işleminden sonra bir daha işe gelmediğini, yapılan işlemlerin fiktif olduğunu, gerçek bir mal ve hizmet alışverişinin bulunmadığını, kartı kullanan eski çalışana komisyon karşılığında nakit sağlamak suretiyle tefecilik faaliyetleri yürüttüklerini, davalı bankanın bu işyerlerine post cihazı tahsis etmek suretiyle özen yükümlülüğününe aykırı hareket ettiğini ve kendisinin zarara uğramasına yol açtığını, eski çalışanının eylemine davalı üye iş yerlerinin bizzat iştirak ettiğini belirterek zarardan tüm davalıları sorumlu tutmuş, mahkemece kredi kartının ve şifresinin davacının çalışanı tarafından irade dışında ele geçirildiğinin ispatlanmadığı, üye iş yerlerinin davacının çalışanı ile birlikte hareket ettiklerinin, çalışanın yetkisini kötüye kullandığını bildiklerinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık kredi kartının dava dışı ... tarafından izinsiz kullanılması nedeniyle yapılan harcamadan davalı üye işyerleri ile davalı bankanın sorumlu olup olmadığı hususundadır.

İhbar olunan ... tarafından davacı firmaya 105.000-TL limitli 4894... nolu şirket kredi kartı tahsis edildiği, şirket adına kredi kartının yetkili hamilinin ... olduğu, şirket kredi kartı ile Türkiye ... AŞ'nin davalı üye işyerleri nezdinde 17.07.2018 tarihinde 10:20-10:47 saatleri arasında altı adet farklı miktarlarda olmak suretiyle toplam 105.000-TL'lik işlem yapıldığı, şirket kredi kartının kopyalanmadığı, üye işyerlerinin sanal pos veya mail - order gibi uzaktan erişim işlemlerine kapalı olduğu, alış verişlerde kart şifresi ile işlem yapıldığı, dolayısıyla fiziki kredi kartının üye işyerlerinin fiziki pos cihazlarında kullanıldığı, davacı firmanın ihbar olunan ...'e 105.000-TL'lik borç bakiyesini ödediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Davacının çalışanı ... hakkında davacı şirkete ait kredi kartının iş yerinden alınarak izinsiz kullanımı nedeniyle başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama, güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğinden bahisle açılan Antalya 26. ASLCM'nin ████████ E sayılı dosyasında "...sanığın olay tarihinden önce müştekinin yetkilisi olduğu .... Tic. AŞ'nin Antalya 'da bulunan işyerinde çalıştığı, bu dönemde müştekinin yetkilisi olduğu şirkete ait ...'den verilen kredi kartının şirket adına yapılan alışverişlerde kullanılması amacıyla sanığa teslim edildiği, sanığın söz konusu kredi kartının çalıştığı dönem içerisinde şirket adına yapılan alışverişlerde kullandığı, ancak olay tarihinde işyerinden ayrılırken söz konusu kredi kartını izinsiz olarak alarak ayrıldığı, bu şekilde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği, ayrıca müştekinin haberi ve izni olmaksızın kredi kartı ile 17.07.2018 günü saat 10:20 'de ... Elektronik adlı işyerinden üç adet işlemle toplam 80.000-TL'lik işlem yaptığı, yine aynı gün saat 10:25 ile 10:47 arasında ... isimli işyerinden üç adet işlem ile toplam 25.000-TL'lik işlem yaptığı, bu şekilde müştekiye ait kredi kartını izinsiz kullanmak suretiyle yarar sağlama suçunu işlediği..." gerekçesiyle sanığın başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılma suretiyle yarar sağlama ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarından mahkumiyet kararı verildiği, kararın Antalya BAM 9. CD'nin 13.07.2020 tarihli kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davada, kart hamili davacı şirketin kendi bankasına yaptığı itirazın süresinde ve usulüne uygun bulunması üzerine, Kart bankası ...'in üye işyeri bankası olan davalı bankaya başvuruda bulunduğu, ancak yapılan inceleme sonucunda işlemlerin şifre ile yapılması nedeniyle ... başvurusunun olumsuz sonuçlandığı anlaşılmaktadır. ... işlemi; banka kartı veya kredi kartı ile yapılan ve kart hamilinden tahsil edilen alışveriş bedelinin, kart hamilinin itirazı üzerine kendisine iade edilmesi işlemidir. Üye işyerinin bankacılık mevzuatı ve uluslararası kartlı ödeme sistemi kurallarına aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi durumunda ilgili bedel üye iş yerinden geri alınabilmektedir.

Somut olayda, ... isimli şahıs davacının çalışanı olup, kredi kartının daha öncesinde de bu şahıs tarafından kullanıldığı hususu ihtilaf dışıdır. Kredi kartının kopyalanmadığı ve üye işyerlerinin sanal pos veya mail - order gibi uzaktan erişim işlemlerine kapalı olduğu bildirilmiştir. Yine dava dışı ...'nın kredi kartını ve şifresini davacının rızası hilafına ele geçirildiğine dair bir delil bulunmadığı gibi aksi de iddia edilmemektedir. İtiraz konu işlemlerin hepsi şifre kullanılarak gerçekleştirildiği işlem slipleri ile sabittir. Kart şifresinin güvenliğini sağlamak kart hamilinin sorumluluğundadır. Yine davacının dava konusu işlemlerin yapılmasından önce bankaya herhangi bir başvurusu bulunmamaktadır. Üye iş yerlerine POS cihazı veren, üye iş yerlerini denetlemeyen davalı bankanın kusurlu olduğu iddia edilmiş ise de işlemlerin şifre girilerek yapılması ve kartın rıza dışı ele geçirildiğine ilişkin bir delil bulunmaması karşısında somut olayda kredi kartı işlemlerinde üye iş yeri bankasına atfedilebilecek bir kusur bulunmadığından davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davalı ... ...Ltd Şti'ye tahsis edilen POS cihazından, olay günü saat 10:20'de 3 parça halinde toplamda 80.000-TL borçlandırıcı işlem yapılmıştır. Davalı şirket, sonraki süreçte işlemleri tevsik eden belgeleri sunmamış, bahsi geçen işlemlerin BS formalarına yansımadığı görülmüştür. Davalı ... ...Ltd. Şti, davacı şirketi borçlandırıcı işlemin dayandığı hukuki ilişkiye dair bir delil ibraz etmemiştir. Davalı ...'nın ise ... Gıda unvanlı iş yeri üzerinden bakliyat ve içecek grupları açıklamalı █████/2018 tarihli 25.000-TL tutarlı faturayı davacı şirketin yetkilisi ... adına düzenlediği görülmektedir. Ancak ... tarafından davalı şirketten bir mal alınmadığı hususu ...'nın ceza dava dosyasında tanık olarak verdiği ifadesinden de anlaşılmaktadır. Kredi kartının üzerinde ... ismi yazdığından ...'nın kart hamili olmadığı işlem sırasında bellidir. Bu durumda hem davalı ...'nın hem de alışverişinin dayanağına ilişkin belge sunmayan ... ...Ltd Şti'nin üye iş yeri sıfatıyla POS cihazlarında işlem yapıldığı sırada işlemlerin şüpheli olduğundan, kredi kartının kötüye kullanıldığından haberlerinin olduğunun kabulü gerekir. Buna bağlı olarak davacının kredi kartı ile davalı ... ...Ltd Şti ve ...'ya ait iş yerlerinde yapılan harcamalardan davacı sorumlu tutulamayacağından davalı ... ve ... ...Ltd Şti yönünden davanın kabulü gerekirken, bu davalılar yönünden davanın reddi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davalı ... ve ... ...Ltd Şti yönünden davanın kabulü gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davalı banka yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile 25.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan, 80.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ...Ltd Şti'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 Tarih █████████ Esas ████████ Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davalı ... Bankası AŞ yönünden davanın reddine,

Diğer davalılar yönünden davanın kabulü ile 25.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, 80.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ...Ltd Şti'den alınarak davacıya ödenmesine,

İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak ;

"Alınması gereken 7.172,55-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 1.793,14-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 5.379,41-TL harcın davalı .... Ltd. Şti'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, davalı ... yönünden harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafça yatırılan 1.829,04-TL peşin harçların davalılar ... ve .... Ltd. Şti'den müteselsilen (davalı ...'nın sorumluluğunun 1.743,65-TL ile sınırlı tutulmasına) tahsiliyle davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 2.250-TL bilirkişi ücreti, 1.028,33-TL tebliğ gideri olmak üzere toplam 3.278,33-TL yargı giderinin davalılar ... ve .... Ltd. Şti'den müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine,

Davalı ... Bankası AŞ tarafından yapılan 100-TL posta masrafından ibaret yargı giderinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası AŞ'ne verilmesine,

Davacı lehine takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve .... Ltd. Şti'den (davalı ...'nın sorumluluğunun 25.000-TL ile sınırlı tutulmasına) müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine,

Davalı ... Bankası AŞ lehine takdir olunan 16.750-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Bankası AŞ'ne verilmesine,

Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine"

Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine iadesine,

Davacı tarafından yapılan 332-TL istinaf yargı giderinin davalılar ... ve .... Ltd. Şti'den müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. █████/2026