Anahtar kelimeler: Davaitirazın Tevzi Eylemden Vade Poliçe Plakalı Birleşen Mali İstanbul Özetle
T.C.
İSTANBUL14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2025Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas, ... Karar Sayılı Dava DosyasıDAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2025Birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas, ... Karar Sayılı Dava DosyasıDAVA
:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Asıl davada Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; ... plakalı araç, ... poliçe numaralı ve █████/2019 - █████/2020 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle zarar gören ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasar davacı şirket tarafından tazmin edildiğini, söz konusu tazminat bedelinin davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/ borçlu tarafından borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup büro dosya numarası 2024/... arabuluculuk numarası 2024/... olan arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılmaması neticesinde davalı/borçlunun haksız itirazlarının iptali amacıyla işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini, davanın kabulünü, Davalı/borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin Haksız Tüm İtirazlarının İptalini, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin devamını, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.Asıl davada Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davacı şirketin sigortalısı olması sebebiyle husumet ehliyetine haiz olduğu ve KMAZMSS Genel Şartları B.4. Maddesinde sigortacının kendi âkidi olan sigorta ettirene rücu edebileceğini iddia etmekte ise de davaya konu talep haksız olduğunu, kazaya karışan araç █████/2020 tarihinde .... Noterliği ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile satılmış olup, davalının dava yönünden husumeti bulunmadığını, işbu satışa yönelik düzenlenen ... numaralı fatura dilekçe ekinde yer aldığını, anlaşılacağı üzere, kaza █████/2020 tarihinde aracın satışından sonra gerçekleşmiş olmakla, aracın satış tarihi olan █████/2020 tarihi itibariyle davalı şirketin bahsi geçen kazadan doğan sorumluluğu bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, zira aracın sigortası, █████/2020 tarihinde yapılan satış işlemi ile sona erdiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın C.4 maddesi ikinci fıkrası gereğince de "Sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapılır." denmekle işbu satışın gerçekleştiği tarihte sigorta poliçesi sona erdiği anlaşıldığını, davacının huzurdaki işbu itirazın iptali davasının haksız ve dayanaktan yoksun bir şekilde olduğu yapılacak inceleme ile açıkça ortaya konacağını, re'sen dikkate alınacak nedenlerle; davanın reddini, davacı aleyhine asıl alacaklar toplamının %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... plakalı araç, ... poliçe numaralı ve █████/2019 - █████/2020 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, ... plakalı sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle malul kalan ... ...'a ... hasar numaralı dosya kapsamında ödenen geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminat bedeli ve yine aynı trafik kazası sebebiyle malul kalan ... ...'ye ... hasar numaralı dosya kapsamında ödenen geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminat bedelinin davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı/ borçlu tarafından borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup büro dosya numarası 2024/... arabuluculuk numarası 2024/... olan arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılmaması neticesinde davalı/borçlunun haksız itirazlarının iptali amacıyla işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini, dosyanın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davanın kabulünü, davalı/borçlunun takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız Tüm İtirazlarının İptali ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı dosyası ile başlatılan Takibin Devamını, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere İcra İnkar Tazminatına Hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ... poliçe numaralı ve █████/2019 - █████/2020 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile TEM otoyolu Ankara istikametinde, ... ayrımını geçince 50 metre sonra emniyet şeridinde durmuş, akabinde ayrıma doğru geri geri gelerek tekrar durduktan sonra yine kendisiyle aynı istikamette emniyet şeridinde seyir eden sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsikleti ile ... plakalı aracın arka sağ kısımlarına çarpması ile yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazası sonrasında polis ekiplerince tutulan kaza tespit tutanağında; sürücü ...’ın 2918 sayılı KTK’da yer alan 67/1-b maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiğini, trafik kazası sebebiyle malul kalan ... ... tarafından ... plakalı sigortalı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye sürekli iş göremezlik ve rapor ücreti talebiyle başvuru yapıldığını, başvuruya istinaden ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, Müvekkil şirket tarafından incelemeler yapılırken, malul kalan ... ... tarafından, daha sonra 325.000,00 TL asıl alacak, 25.000,00 TL işlemiş faiz, 1.300,00 TL yargılama gideri, 17.900,00 TL dava vekalet ücreti, 43.000,00 TL icra vekalet ücreti olmak üzere toplam 396.975,00-TL üzerinden anlaşma sağlandığını, anlaşmaya istinaden müvekkiliin başvuran vekili ... hesabına 07.12.2023 tarihinde 351.300,00-TL'lik ödeme gerçekleştirdiğini, ...'ın kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebiyle rücu haklarının bulunduğunu iddia ederek İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dosyası ile Birleştirilmesini, davanın kabulünü, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin devamını, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasını talep ve dava etmiştir..... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 1.800,00-TL asıl alacak ve 164,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.964,70-TL borcun ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, görülmüştür.Bilirkişi heyetinin █████/2026 tarihli raporunda özetle; Davacı şirkete ZMS sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın'ın olayda %50 oranında asli kusurlu olduğu ve sürücü belgesine sahip olmadığı; Dava dışı ... plakalı aracın sürücüsü ... ...'nin de olayda %50 oranında eşit derecede asli kusurlu olduğlu, Davacı şirketin 3. Şahsa yaptığı hasar tazminatı ödemesini kendi sigortalısına rücu hakkının DOĞDUĞU, Bu olay nedeniyle davacı şirketin toplam maddi zararının 1.800,00 TL olduğu,Sigorta Bilirkişisi Yönünden
: Davaya konu ... no.lu zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigorta poliçesinin ... plakalı araç için 12.12.2019-12.12.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı ... SİGORTA A.Ş. tarafından tanzim edildiği, davalı ... SERVİS HİZM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.’nin poliçede sigortalı olarak yer aldığı, 02.08.2020 tarihli kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen maddi zararların/hasarların trafik sigorta poliçesindeki “Araç Başı Maddi Zarar 39.000 TL" limitine kadar teminat kapsamında olabileceği, 02.08.2020 tarihli kaza nedeniyle bedensel zarara maruz kalan dava dışı ... ... ve ... ...'nin bedensel zararlarının trafik sigorta poliçesindeki "Kişi Başı Ölüm/Sakatlık 390.000 TL, Kaza Başı Ölüm/Sakatlık 3.900.000 TL" limitine kadar teminat kapsamında olabileceği, Davacı tarafından haricen veya tahkim, icra dosyası sonucunda dava dışı üçüncü kişilere yapılan "maddi" ve "cismani zarar" ödemelerinin miktarının kaza tarihi itibariyle geçerli olan ... no.lu zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigorta poliçesi teminat limitleri kapsamında kaldığı ve uyumlu olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KMAZMSS) Genel Şartlarına göre, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalı ... SERVİS HİZM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.’ne rücu edilebileceği, ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın olay tarihinde sürücü belgesine/ehliyetnameye sahip olmadığının anlaşıldığı, bu durumda, davacı ... SİGORTA AŞ tarafından sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın “ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmaması” nedeniyle ... SİGORTA AŞ tarafından mağdurlara yapılan tazminat ödemelerinden sorumluluğunun olabileceği, Kazaya karışan ... plakalı aracın maliki/işleteni davalı ... SERVİS HİZM. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.’nin, “ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan” ve kazada %50 oranında kusurlu bulunan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olabileceği, K.T.K. m.94'ün dava konusu olay tarihinde geçerli olan hükmünden; sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerli olacağı, KTK m.94 düzenlemesindeki "aracı devredene getirilen bildirim zorunluluğu" doğrultusunda sigortalı aracın devrine ilişkin Araç Satış Sözleşmesi'nin devreden tarafından ilgili sigorta şirketine ya da acentesine iletilmesinin gerektiği, ancak dava konusu olay yönünden davacı sigorta şirketine bu mahiyette bir bildirimde bulunulduğuna ve trafik sigortası poliçesinin iptal edildiğine dair bir bilgi ya da belgenin dava dosyasında görülemediği, "Aracı devrene getirilen bildirim zorunluluğuna" uyulmamasının hukuksal sonuçlarının davanın esasına yönelik olması ve dava konusu olay üzerinde doğuracağı taraf sorumluluğunun hukuki nitelendirme ve değerlendirme gerektirmesi nedeniyle bu hususların Yüce Mahkemenin takdirinde olduğu,Aktüerya yönünden; Davacı tarafından yapılan ödemenin gecikmeye bağlı ferilerinden davalının sorumlu tutulamayacağının kabulü halinde, ödenmesi gereken gerçek zararlar üzerinden hesaplama yapıldığı, Dosya kapsamında dava dışı zarar görenlerin çalışmaya bağlı ekonomik gelirine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından hesaplamada asgari ücretin esas alındığı hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu,Asıl dava yönünden; Davacı şirket tarafından zarar gören ... ... hesabına 22.09.2020 tarihinde 1.800,00 TL tazminat açıklamasıyla ödeme yapıldığına ilişkin dekont sunulduğu, maddi zarar 1.800,00 TL olarak hesaplandığından-Davalının icra takibi öncesinde temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamadığının kabulü halinde davacı tarafından yaptığı ödemelere ilişkin davalıya hitaben rücu mektubu, vb gönderildiğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından takip öncesi faizin yerinde olup olmadığının hesaplanamadığı,-Davalının davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğünün kabulü halinde Sayın mahkemece ödemenin yapıldığı tarihte (22.09.2020) davalının temerrüde düştüğünün kabulü halinde ise .... İcra Dairesi’nin 2023/... E. (██████████ E.) sayılı dosyası ile açılan icra takibinde 22.09.2020-23.09.2021 tarihleri arasında takip öncesi işlemiş faizin 1.800,██████*366gün*9/100=162,44 TL olarak hesaplandığı,Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2025/... E. sayılı dosya yönünden-Davalının icra takibi öncesinde temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamadığının kabulü halindeDavacı tarafından yaptığı ödemelere ilişkin davalıya hitaben rücu mektubu, vb gönderildiğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından takip öncesi faizin yerinde olup olmadığının hesaplanamadığı,-Davalının davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğünün kabulü halindeSayın mahkemece ödemenin yapıldığı tarihte (07.12.2023) davalının temerrüde düştüğünün kabulü halinde ise, Dava dışı ... ...'nin %18 beden gücü kaybına ve dava dışı sürücünün %50 oranında kusurunun bulunmasına göre, sürekli iş göremezlik zararının 617.069,59 TL hesaplandığı, .... İcra Dairesi’nin 2024/... E. sayılı dosyası ile asıl alacak olarak 351.300 TL talep edilmiş olup 29.11.2023 tarihli ibranamede asıl alacak 325.000 TL, işlemiş faiz 25.000 TL, yargılama gideri 1.300 TL olarak belirtildiğinden icra takibine konu asıl alacak tutarının 325.000,00 TL olduğunun kabulü halinde taleple bağlılık ilkesi gereğince 07.12.2023-11.03.2024 tarihleri arasında takip öncesi işlemiş faizin 325.000,██████*95 gün*9/100=7.613,01 TL olarak hesaplandığı,Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2025/... E. sayılı dosya yönünden-Davalının icra takibi öncesinde temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamadığının kabulü halinde Davacı tarafından yaptığı ödemelere ilişkin davalıya hitaben rücu mektubu, vb gönderildiğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından takip öncesi faizin yerinde olup olmadığının hesaplanamadığı,... ... yönünden; Geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin toplam 7.216,35+2.943=10.159,35 TL olarak hesaplandığı,-Davalının davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğünün kabulü halindeSayın mahkemece ödemenin yapıldığı tarihte (25.01.2023) davalının temerrüde düştüğünün kabulü halinde ise .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyası ile açılan icra takibinde 25.01.2023-24.04.2023 tarihleri arasında takip öncesi işlemiş faizin 10.159,██████*89gün*9/100=222,95 TL olarak hesaplandığı,... ... yönünden;-Davalının davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihte temerrüde düştüğünün kabulü halinde Sayın mahkemece ödemenin yapıldığı tarihte (25.01.2023) davalının temerrüde düştüğünün kabulü halinde ise .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. sayılı dosyası ile açılan icra takibinde 25.01.2023-24.04.2023 tarihleri arasında takip öncesi işlemiş faizin 8.687,██████*89gün*9/100=...,66 TL olarak hesaplanmıştır.DELİLLER
:- .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı icra dosyası-Bilirkişi raporu.-Tarafların beyan ve dilekçeleri-Tüm dosya kapsamıDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; davacı sigorta şirketinin, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında üçüncü kişilere yaptığı maddi ve bedensel zarar ödemelerini, sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde sürücü belgesine sahip olmaması nedeniyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında sigortalıya rücu edebileceği iddiasına dayalı olarak başlatılan icra takiplerine yönelik itirazların iptali istemine ilişkindir.Uyuşmazlığın asıl ve birleşen dosyalar kapsamında, davalının malikliğinde bulunup davacının ZMMS sıfatı bulunduğu poliçeye göre trafik kazasında zarar görenlere davacı tarafça haricen veya tahkim, icra dosyası sonucunda ödenen cismani ve maddi zararlar bedellerinin, dava dışı sürücünün yeterli ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle sigortalı davalıdan rucuen tahsil edilip edilemeyeceği, davalının sigorta konusu aracı kaza tarihinden önce satmış olmasından dolayı akit sıfatıyla sorumluluğunun devam edip etmediği, sorumluluğun miktarı ve buna dair başlatılan 3 ayrı takipte itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştırDosya kapsamından, ... plakalı aracın ... numaralı ve █████/2019-█████/2020 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığı, poliçede sigorta ettiren ve sigortalı olarak davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin yer aldığı anlaşılmıştır.Davacı tarafça, █████/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...’ın sürücü belgesine sahip olmaksızın araç kullandığı, bu nedenle poliçe kapsamında üçüncü kişilere yapılan maddi hasar, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve sürekli iş göremezlik ödemelerinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca sigortalıya rücuen tahsilinin mümkün olduğu ileri sürülmüştür.Davalı taraf ise, kazaya karışan aracın █████/2020 tarihinde .... Noterliği’nin ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile dava dışı üçüncü kişiye satıldığını, kazanın satış tarihinden yaklaşık kırk bir gün sonra meydana geldiğini, bu nedenle kaza tarihinde araç maliki ve işleteni sıfatını taşımadığını, sigortacının rücu talebinin muhatabı olamayacağını savunmuştur.Dosyaya sunulan noter satış sözleşmesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın █████/2020 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye satıldığı ve mülkiyetinin devredildiği anlaşılmıştır. Dava konusu trafik kazasının ise █████/2020 tarihinde meydana geldiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle, araç satışının zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesine ve sigortacının rücu hakkına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde işleten; araç üzerinde fiili ve hukuki tasarruf yetkisini kullanan kişi olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un 85. maddesinde motorlu aracın işletilmesinden doğan zararlardan işletenin sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle trafik kazalarından kaynaklanan hukuki sorumluluğun belirlenmesinde esas alınması gereken husus, kaza tarihinde işleten sıfatının kimde bulunduğudur. Yerleşik yargı uygulamaları açısından, motorlu aracın noter satış sözleşmesi ile devredilmesi halinde araç üzerindeki mülkiyet hakkı, fiili hakimiyet ve tasarruf yetkisi devralana geçmekte; buna bağlı olarak işleten sıfatı da devralan kişiye intikal etmektedir. Devreden kişinin araç üzerindeki fiili ve hukuki hakimiyeti sona erdiğinden, kural olarak satış tarihinden sonra meydana gelen kazalardan dolayı işleten sıfatına dayalı sorumluluğu da ortadan kalkmaktadır.Somut olayda, aracın dava dışı üçüncü kişiye █████/2020 tarihinde noter satışı ile devredildiği, kaza tarihinin ise █████/2020 olduğu, dolayısıyla kazanın araç satışından 41 gün sonra meydana geldiği sabittir. Bu nedenle kaza tarihinde davalı şirketin araç üzerinde fiili veya hukuki hakimiyetinin bulunduğu, işleten sıfatını koruduğu yahut aracı sevk ve idare eden sürücü üzerinde denetim ve gözetim yetkisine sahip olduğu dosya kapsamındaki delillerle ortaya konulamamıştır.Her ne kadar bilirkişi raporunda ve davacı tarafça, Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesinde düzenlenen bildirim yükümlülüğüne işaret edilmiş ve araç devrinin sigortacıya bildirildiğinin ispatlanamadığı belirtilmiş ise de, anılan düzenlemenin somut uyuşmazlık bakımından hukuki sonucu ayrıca değerlendirilmelidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun olay tarihinde yürürlükte bulunan 94. maddesinde, işletenin değişmesi halinde durumun sigortacıya bildirilmesi gerektiği, sigortacının da değişikliği öğrendikten sonra sözleşmeyi belirli süre içerisinde feshedebileceği düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm ile amaçlanan; araç devri sonrasında üçüncü kişilerin sigorta korumasından mahrum kalmasının önlenmesi ve sigorta teminatında boşluk oluşmasının engellenmesidir. Anılan maddede öngörülen bildirim yükümlülüğü ve sigortacının fesih hakkına ilişkin on beş günlük süre, sigorta sözleşmesinin üçüncü kişilere karşı devam eden koruma etkisine ilişkin olup, noter satışı ile gerçekleşen mülkiyet ve işleten değişikliğini ortadan kaldıran veya devreden kişinin işleten sıfatını sürdürmesini sağlayan bir düzenleme niteliğinde değildir. Başka bir ifadeyle, araç satışının sigortacıya bildirilmemiş olması, devreden kişiyi artık fiili ve hukuki hakimiyetinde bulunmayan araç nedeniyle süresiz şekilde işleten sıfatıyla sorumlu hale getirmez. Bu nedenle, KTK’nın 94. maddesinde yer alan bildirim yükümlülüğüne uyulmamış olması, sigortacının üçüncü kişilere karşı poliçeden doğan sorumluluğunu etkileyebilecek nitelikte ise de, somut olayda olduğu gibi sigortacının kendi sigortalısına yönelttiği rücu talebinin muhatabını belirleyen bir hüküm olarak değerlendirilemez.Öte yandan, Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet ilkesi uyarınca sigortacı, ödediği tazminat ölçüsünde sigortalının veya zarar görenin haklarına halef olur. Bununla birlikte sigortacının halefiyet veya özel düzenlemelerden kaynaklanan rücu hakkı ancak hukuken sorumlu bulunan kişilere karşı ileri sürülebilir.Davacı sigorta şirketinin dayandığı rücu sebebi, araç sürücüsünün kaza tarihinde geçerli sürücü belgesine sahip olmamasıdır. Ancak ehliyetsiz sürücünün aracı kullanmasına izin veren veya bu kullanım nedeniyle hukuken sorumlu tutulabilecek kişinin, kaza tarihinde araç üzerinde fiili hakimiyeti bulunan ve işleten sıfatını taşıyan kişi olması gerekir. Araç satışından kırk bir gün sonra meydana gelen olayda, davalı şirketin araç üzerindeki hakimiyetinin devam ettiğine veya sürücünün kullanımına izin veren kişi olduğuna ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunulmamıştır. Nitekim bilirkişi raporunda sürücünün ehliyetsiz olduğu ve bu nedenle sigortacının prensip olarak rücu hakkının doğabileceği belirtilmiş ise de, rücu hakkının hangi kişiye yöneltilebileceği hususu hukuki değerlendirme gerektirmektedir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, kaza tarihinde araç maliki ve işleteni olmayan davalı şirketin, ehliyetsiz sürücünün kullanımından kaynaklanan sorumluluğunun bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. Bu kapsamda, davacı sigorta şirketinin üçüncü kişilere yaptığı ödemeler nedeniyle prensip olarak bir rücu hakkının doğduğu kabul edilse dahi, bu hakkın somut olayda davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne yöneltilmesi hukuken mümkün değildir. Zira davalı şirket kaza tarihinde aracın işleteni sıfatını taşımamakta olup, trafik kazasından kaynaklanan hukuki sorumluluğun süjesi konumunda değildir.Açıklanan nedenlerle, davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü’nün 2023/... Esas sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyaları üzerinden başlatılan takiplere dayanak yapılan rücu alacağının davalıdan talep edilemeyeceği anlaşıldığından, asıl dava ile birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;1-Davanın REDDİNE,Asıl Dava Yönünden;-Alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.964,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00 -TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,Birleşen 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas Sayılı Dava Yönünden;-Alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,Birleşen 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas Sayılı Dava Yönünden;-Alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 4.342,21 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.610,21-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00 -TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,Dair, miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...e-imzalıdır e-imzalıdır