dairtarih ohal yapmakta ksayılı bünyesinde süreci beşinci kararname iken komisyonuna

Anahtar kelimeler: Dairtarih Ohal Yapmakta Ksayılı Bünyesinde Süreci Beşinci Kararname İken Komisyonuna

Danıştay 5. Daire Başkanlığı █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

BEŞİNCİ DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: █████████

TEMYİZ EDEN (DAVACI)

: ...

KARŞI TARAF (DAVALI)

: ...Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair...tarih ve... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dava dosyasının ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, bu davada iptali istenilen işlemin ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında da dava konusu edildiği, bu yüzden iş bu dava ile ... İdare Mahkemesinde görülen davanın tarafları, konusu ve sebebinin aynı olduğu, diğer yandan, ... İdare Mahkemesinin...esasına kayıtlı davanın █████/2019 tarihinde açıldığı, Mahkemelerinin ...esasına kayden açılan bu davanın ise █████/2023 tarihinde açıldığı, bu nedenle, bakılan davadan daha önce açılan ve...İdare Mahkemesinde görülmekte olan davayla tarafları, konusu ve sebebi aynı olan işbu davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle 2577 sayılı Kanun'un 14/3-d ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

: Ceza yargılaması sonucunda beraatine karar verildiğinden dava konusu işlemin dayanağının ortadan kalktığı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesi ile Anayasanın 70. maddesinin ihlal edildiği belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

: Temyize konu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davacının temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NUN DÜŞÜNCESİ

: Davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış ve Vergi Mahkemelerinde otuz gün olduğu, bu sürenin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un "üst makamlara başvurmayı" düzenleyen 11. maddesinde de, (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle) "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne, yine aynı Kanun'un 14. maddesinin 3/e bendinde; dilekçelerin süre aşımı yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1/b bendinde ise; davada süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 11. maddesinin 1. fıkrasında, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği, 13. maddesinde, başvurulara ve Komisyonun çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, Komisyonun teklifi üzerine Cumhurbaşkanlığı tarafından belirleneceği ve ilan edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun Çalışmasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 15. maddesinin 3. fıkrasında; başvurunun kabulüne veya reddine ilişkin Komisyon kararlarının, başvurucu tarafından bildirilen adrese, dosyanın devredildiği kurumlarca 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edileceği, 16. maddesinde ise Komisyon kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren altmış gün içinde 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 ve ek 1 inci maddesinde belirtilen kurum veya kuruluşlar aleyhine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemeleri nezdinde iptal davası açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari yargıda dava açma süresi hak düşürücü sürelerden olup, dava açma süresinin geçmesiyle dava hakkı artık kullanılamaz. Dava açma süresi de kamu düzenini ilgilendiren bir nitelik taşıdığından idari yargı yerleri, önlerine gelen bir uyuşmazlığın süresinde dava konusu edilip edilmediğini re'sen araştırmak zorundadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, bu işleme karşı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun ise █████/2018 tarih ve ██████████ sayılı işlemle reddedildiği görülmüştür.

Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyası ile... İdare Mahkemesinin ... esas numarasına kayıtlı dosyanın birlikte incelenmesinden, dava konusu OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve... sayılı işlemin davacıya █████/2018 tarihinde tebliğ edildiği, █████/2018 tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde (altmış günlük sürenin son günü olan █████/2019 tarihine kadar) dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra █████/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna varılmakla, temyize konu kararın sonucu itibarıyla yerinde olduğu anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.