çarpmanın çarptığını atfedilmediğini karışan istikametteki eylemden sürücünün araca kazaya etkisi

Anahtar kelimeler: Çarpmanın Çarptığını Atfedilmediğini Karışan İstikametteki Eylemden Sürücünün Araca Kazaya Etkisi

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILMA TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Mülkiyeti davalıya ait olan ..... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalandığını, sigortalı aracın ehliyetsiz sürücünün sevk ve idaresinde iken aynı istikametteki .... plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisi ile bu aracın da park halindeki ...... plakalı araca çarptığını, araç sürücüsünün Türkiye sınırları içerisinde geçerli kabul edilebilecek bir sürücü belgesinin olmadığını, trafik kazası tespit tutanağında kazaya karışan diğer araçlara bir kusur atfedilmediğini, iş bu kaza dolayısı ile zarar gören araç sigortacısı olan ..... Sigorta'ya 454.900 TL ödeme yapıldığını, dava konusu olayda rücu şartlarının oluştuğunu, müvekkilinin iş bu ödeme ve diğer ödemelerin tazmini için Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın iş bu icra takibine haksız ve kötüniyetli bir şekilde itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile icra takibine yapılan itirazın iptalini, karşı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Araç sürücüsünün kaza tarihinde Türkiye sınırları içerisinde geçerli bir ehliyetinin olduğunu, davacı tarafın ödeme nedeni ile rücu hakkının olmadığını, rücu şartlarının oluşmadığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin araç sürücüsünün bir kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini, karşı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Bakırköy ...... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının .... Sigorta Şirketi borçlunun ..... Savunma Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, takibe konu alacağın 476.136,98 TL olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sigortalı aracın sürücüsünün yeterli ehliyet belgesine sahip olmadığı iddiasıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,

Sigortalıya rücu edebileceği başlıca nedenlerin:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumların belirlendiği, ilgili maddede sayılan rücu sebeplerinin birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebileceği,

Davacının dava dilekçesi ile, KTK 88. Madde uyarınca dış ülkelerden alınan sürücü belgesi ile ülkemizde 6 ay süreyle araç kullanılabileceğini, bu sürenin sonunda araç kullanılabilmesi için sürücü belgesinin değiştirilmesi gerektiği, sigortalı araç sürücüsünün bu durumuna yönelik hiçbir şerh düşülmediğini, geçerli bir ehliyet belgesinin olmadığının dahi tespit edilemediği belirterek kendilerinin yaptıkları istihbari çalışmalar sonucunda araç sürücüsünün ülkemiz sınırları içerisinde geçerli kabul edilebilecek bir sürücü belgesi olmadığı sonucuna varılarak, araç sürücüsünün asli kurulu olduğu belirtilerek ..... Sigortaya yapılan ödemenin sigortalıdan rücusunun talep edildiği,

Davalının cevap dilekçesi ile davadışı sürücünün kaza tarihinde geçerli ehliyet belgesinin bulunduğunu, sürücünün kendi ülkesinden verilen sürücü belgesine sahip olduğunu,, kaza tarihinden iki gün önce ülkemize giriş yaptığını, davacının ödeme sebebiyle rücu hakkının bulunmadığını, davacı tarafın, sürücünün asli kusurlu olduğunu iddia etmekle birlikte rücu etmek istediğini, asli kusurun rücu sebeplerinden olmadığı, ağır kusurun özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığı anlamına geldiğini, kazanın meydan gelmesinde dava dışı sürücünün kusuru olmadığını davanın reddini talep ettiği,

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; “ 5.9.2024 tarihli trafik kazasından kaynaklı davalı ..... Savunma Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ("Sigorta Ettiren") ait olan ..... plakalı araç ile ..... plakalı araç ve ..... plakalı araçlar arasında gerçekleşen trafik kazasından kaynaklı;

a) davalı tarafa ait aracı kullanan sürücünün kaza tespit tutanağı dikkate alınarak oransal kusurunun olup olmadığı, ağır kusurunun olup olmadığı

b)davalı tarafa ait aracı kullanan sürücünün kaza tarihinde kullandığı aracı kullanmaya yeter ehliyeti olup olmadığı,

c)dosyaya sunulan onarıma ilişkin ..... plakalı araca ilişkin onarım belgeleri , davacı tarafın ödemeye yönelik sunduğu dekont, sigorta poliçe içeriği, rücuya ilişkin düzenlemeler, dava dışı sürücünün ülkeye giriş çıkış kayıtlaır ve ehliyetine yönelik belgelerde gözetilerek davacının “ehliyetsiz araç kullanma” yönünden rücu şartlaırnın oluşup oluşmadığı, davacının varsa İstanbul ..... İcra Müdürlüğü’nün ..... esas sayılı dosyasında talep edebilecğei alacak kalemlerinin hesaplanmasına ilişkindir.

Bilirkişi raporunda özetle ; Davalı taraf aracı ...... plakalı aracın sürücüsü davalı .....,'e 2918 sayılı KTK'nun “Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 — Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. 1-a) Şerit izleme: 1. Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, ... Yasaktır”. Kuralına uymadığı böylece kazanın meydana gelmesinde asli olarak % 100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davalı Azerbeycan uyruklu .....'e ait sürücü belgesi mevcut olup, kullanımının uygun olduğu kanısına varıldığını, onarım bedelleri toplamının 599,638,68 TL olduğu kanaatine varıldığını, dava konusu Sigorta Hasarının, davacı sigortacı ..... Sigorta Şirketi tarafından düzenlenen, .... Savunma San. ve Tic. A.Ş., Başlangıç tarihi 25.09.2024, 08.08.2025, Poliçe numarası .... olan Genişletilmiş Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi, teminatı Altında Olduğu kanaatine varıldığını beyan etmiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinde, Davacının dava dilekçesi ile birlikte kasko sigorta poliçesi ile hasar dosyasını, kaza tespit tutanağını ve ödeme belgelerini sunduğu,

Davalının cevap dilekçesi ile birlikte dava dışı sürücüye ait Azerbaycan Ülkesinden alınan ehliyetine ilişkin belgesini, pasaport belgesini sunduğu,

İçişleri Bakanlığı yazı cevabında dava dışı sürücüye ait sürücü belgesinin bulunmadığının belirtildiği, İl Emniyet Müdürlüğü'nden dava dışı sürücünün ülkeye giriş çıkış kayıtlarının celp edildiği, dosyada delillerin toplanarak bilirkişiler ..... ile .....'dan rapor alındığı, bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı araç sürücüsünün şerit değiştirme kurallarına riayet etmediğinden dolayı kazanın meydan gelmesinde tam kusurlu olduğunu, ehliyetin yurda girişine göre kullanımının uygun olduğunu, hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğunu belirttikleri, rapora karşı davacının itiraz davalının ise beyan dilekçesi sundukları,

Somut olayın incelenmesinde, iş bu davanın kasko sigorta şirketi tarafından ehliyetsiz araç kullanma ile kastı aşan kusur sorumluluğu sebebiyle dayalı rücuen tazminat davası olduğu, icra dosyasında asıl alacak ve işlemiş faiz miktarı belirtilerek sigortalı olan davalıya karşı itirazın iptalini talep ettiği, sigortalı aracın sürücüsünün kendi ülkesinden verilen ehliyet belgesinin bulunduğu, bu ehliyetin kullandığı aracı da kapsadığı, yurtdışı giriş çıkış kayıtlarından 6 aylık sürenin dolmadığının bu nedenle sürücü belgesinin ülkemizdeki sürücü belgesi ile değiştirmesine gerek olmadığı, davacının iş bu davayı açmadan önce dava dilekçesinde belirttiği üzere istihbari çalışmayı yaptığını beyan ettiğini, bununla birlikte dosya kapsamındaki belgelerden bu iddiasını ispat edemediğinin tespit edildiği,

Davacının diğer iddiasının ağır kusura ilişkin olduğu, kazanın dava dışı sigortalı araç sürücüsünün şerit değiştirme kural ihlalinden meydana geldiği, bunun asli kusur niteliğinde olduğu, asli kusurunun kastı aşan kusurla aynı anlama gelmediği,

Emsal Yargıtay ..... HD'nin ..... esas ..... karar sayılı ilamı ile güncel içtihatlarda da belirtildiği üzere " Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.a maddesinde; tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının sigortalısına rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır. Daire’nin yerleşmiş uygulamalarına göre; Genel Şartların bu maddesinde “tam kusur”dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur”dan söz edilmekte olup, ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiği kabul edilmektedir."

Davaya konu kazanın meydana gelmesinde dava dışı sigortalı araç sürücüsünün asli kusuru olmakla birlikte bu kusurun kastlı bir hareket veya ağır kusur niteliğinde olmadığı değerlendirilerek bu rücu şartıda oluşmadığı, davacı sigorta şirketinin davayı açmadan önce davanın istihbari çalışma yaptığını belirtilmekle davacının yargılama sonucunda davanın ispat edilememesi nedeniyle çıkan yargılama giderlerinden sorumlu olduğu değerlendirilerek aşağıdaki şekilde karar verildi.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Açılan itirazın iptali davasının ve icra inkar tazminatının ispatlanamadığından reddine

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 5.750,55.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 5.018,55.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 76.181,92.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,

Dair davacı vekilinin ve davalı taraf vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ilgili HD’nde İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026

Katip.....

¸e-imzalıdır

Hakim .....

¸e-imzalıdır