Anahtar kelimeler: Bam Alındıktan Esaskarar Görüşleri Başkan Yazim Konya Katip Menfi Üye
T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ6. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ..... (...)ÜYE
: ..... (...)ÜYE
: ..... (...)KATİP
: ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ... Esas ... KararİSTİNAF EDENDAVACILAR
: 1- ........: 2- ........VEKİLİ
: Av.....İSTİNAF EDEN DAVALI
: ........VEKİLİ
: Av........DAVA
: Menfi TespitİSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ
: █████/2026YAZIM TARİHİ
: █████/2026Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında █████/2025 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;DAVA
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ........ ile tek yetkilisi olduğu ........ hakkında Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 170.000,00 TL asıl alacak ile bu miktar için işlemiş faiz, ihtar masrafı ve komisyon alacağı ile birlikte 180.133,76 TL üzerinden 17.02.2017 tarihinde icra takibine geçildiğini, bu dosyanın takipsizlik nedeniyle düşmesinden sonra ... Esasını aldığını, takibe konu senetler üzerinde her ne kadar "NAKTEN" yazılmış olsa da bu senetlerin, davalı şirket tarafından gönderilen/gönderilecek mallara istinaden verildiğini, davalı tarafından gönderilen mallarla ilgili olarak davacı müvekkiline fatura düzenlenmediğini, alacaklı şirketin fatura kesmeyip buna karşılık olarak KDV tutarı olan 60.000,00 TL hesaptan düşeceğini borcunun kalmadığını söylemesine rağmen bunu da yapmadığını, davacı şirket verdiği mallara istinaden fatura düzenlemediği için davacı müvekkilinin daha çok zarar etmesine sebep olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 2015 MART ayında başlayıp 2017 yılı icra takibi tarihine kadar ticari ilişkileri devam ettiğini, bu tarihten öncesinde ve sonrasında ticari ilişkilerinin olmadığını, icra takibinden sonra müvekkili tarafından 10.04.2017 tarihinde ........'dan alacaklı şirket hesabına 100.000,00.-TL havale edildiğini, 30.11.2017 tarihinde alacaklı şirket vekili Av.........'ya kartsız işlemlerden 2.000,00 TL ödendiğini, 11.01.2018 tarihinde alacaklı şirket vekili Av.........'ya kartsız işlemlerden 5.000,00 TL ödendiğini, 01.02.2018 tarihinde alacaklı şirket vekili Av.........'ya kartsız işlemlerden 3.000,00 TL olmak üzere toplamda 110.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafından yapılan ödemelerinin icra dosyasına bildirilmediğini, haciz işlemlerinin 310.026,07 TL üzerinden yapılmaya devam ettiğini bayanla müvekkilinin yaptığı 110.000,00 TL için ödeme tarihlerine göre borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu senetlerin müvekkili şirket tarafından gönderilen mallara istinaden verildiği ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacının yapmış olduğu 110.000,00 TL ödemenin hangi ticari ilişkiden kaynaklı ödeme yapıldığının belirtilmediğini, takibe konu borca istinaden ödeme yapıldığına ilişkin açıklama da bulunmadığını, açıklanan nedenle iş bu davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ".....Davacı vekilince █████/2024 tarihinde 427,60 TL başvuru harcı ve 1.878,53 TL peşin harcın ikmal edildiği görülmüştür. Kaldırma kararında ayrıntıları açıklandığı üzere alacağın varlığının ispatı iddia eden davalı üzerindedir. İspat külfeti halen davalı üzerinde bulunduğundan, ilgili hususa dair yargılama safhasında muteber herhangi bir delil sunulmamış olup, mevcut delil durumu itibariyle yemin delili hatırlatılmış ve davalı tanınan kesin süre içerisinde yemin metni sunmamıştır.Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce yargılamaya esas alınan bilirkişi raporu, taraf beyanları, davalının süresi içerisinde yemin deliline dayanmamış olması hususları nazara alınarak; Davalının yapılan ödemelerin başka ticarete ait olduğuna ilişkin iddialarının ispatlamayamaması nedeniyle davacının, davalıya 110.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle davanın kabulüne; davacıların davalıya 110.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen ilk kararda, eldeki menfi tespit davasında ispat yükü kendisinde olan davacının iddialarını kesin delillerle ispat edememesi, alınan bilirkişi raporunda davaya konu bonoların ticari defterlerinde bulunmaması, müvekkile karşı dayandığı yemin delili ile birlikte müvekkilin iddialar hakkında yemin etmesi nedeni ile davanın reddine karar verilmişken, ilk derece mahkemesince verilen ikinci kararda, ispat yükünün davacı borçluda değil müvekkilde olduğu ve müvekkilin alacağa ilişkin muteber bir delil sunmaması, süresinde yemin metni sunmaması nedeni ile davanın reddine karar verildiğini, görüleceği üzere dosyada çözümlenmesi gereken hususun ispat yükünün davacı borçluda mı yoksa davalı alacaklı da mı olduğu hususunda toplandığını, dairemiz kaldırma kararı ve ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu ikinci kararda, müvekkilin cevap dilekçesindeki "Davacı tarafın dilekçesinde belirttiği üzere müvekkil şirket ile davacı arasında ticari ilişki söz konusudur. Davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu dekontlarda görüleceği üzere hangi ticari ilişkiden kaynaklı ödeme yapıldığı belirtilmemiştir." beyanı bir ikinci talil yani düzenleme nedenine aykırı beyan olarak alınıp, ispat yükünün tekrardan ters çevrildiğini ve müvekkile verilmişse de bu kararın kabulünün mümkün olmadığını beyanla usul, yasa ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Katılma yoluyla istinaf talebinde bulunan davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde de görüleceği gibi 110.000,00 TL ödemenin ödeme tarihlerine göre borcunun olmadığına karar verilmesi gerektiğini talep ettiklerini, ilk derece mahkemesi tarafından verilen gerekçeli kararın hüküm kısmında yazılı, "....Davacıların davalıya 110.000,00.-TL borçlu olmadığının tespitine.." kararın kesinleşmesi halinde, icra dairesince kararın icrasında tereddüt söz konusu olacağını, ilk derece mahkemesine taraflarınca 24.01.2025 tarihinde tavzih dilekçesi sunduklarını, ancak ilk derece mahkemesince tavzih taleplerinin reddedildiğini, iş bu nedenle istinaf etme zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek yerel mahkemece verilen hükmün 1.maddesi olan "....Davacıların davalıya 110.000,00.-TL borçlu olmadığının tespitine...." kısmının kaldırılarak dava dilekçesindeki talepleri gibi "....Davacıların davalıya ödeme tarihlerine göre 110.000,00.-TL borçlu olmadığının tespitine..." şeklinde hükmün düzeltilerek yeniden karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.Menfi tespit davasında da anılan Yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir. Buna göre, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı.)Davacıların Konya .... İcra Müdürlüğünün ... (Önceki Esası: ...) Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senetlere istinaden icra takibinden sonra değişik tarihlerde 110.000,00 TL ödeme yaptıklarını belirterek bu ödemelerden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti talebinde bulundukları, bonoların keşide tarihinden sonra yapılan ödemelerin bonolardan kaynaklanan borca karşılık yapıldığının kabulü gerektiği, başka bir borca ilişkin ödeme yapıldığı savunmasının davalı tarafından ispatlanması gerektiği (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin █████/2017 tarih █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı), davalının bunu yazılı delillerle ispat edemediği, ilk derece mahkemesince hatırlatılmasına rağmen yemin teklifinde bulunmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine, ilk derece mahkemesinin hüküm kısmında davacıların yaptıkları ödeme tarihlerinin gösterilmediği, bunun infazda tereddüte yol açacağı anlaşıldığından davacıların istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince davanın kabulü ile davacıların davalıya 10.04.2017 tarihinde ödedikleri 100.00,000 TL, 30.11.2017 tarihinde ödedikleri 2.000,00 TL, 11.01.2018 tarihinde ödedikleri 5.000,00 TL ve 01.02.2018 tarihinde ödedikleri 3.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL yönünden borçlu olmadıklarının tespitine şeklinde yeniden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A) Davalının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,1-Alınması gereken 7.514,10 TL harçtan peşin alınan 1.878,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.635,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,2-İstinafa başvuran davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,B) Davacıların istinaf başvuru taleplerinin KABULÜ ile; Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ... Esas - ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,1-İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran davacıya iadesine,2-İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yatırılan 1.683,10 TL istinaf yoluna başvuru harcının davalıdan alınarak davacılara verilmesine,3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,C) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacıların talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,1-Davanın KABULÜ ile; davacıların davalıya 10.04.2017 tarihinde ödedikleri 100.00,000 TL, 30.11.2017 tarihinde ödedikleri 2.000,00 TL, 11.01.2018 tarihinde ödedikleri 5.000,00 TL ve 01.02.2018 tarihinde ödedikleri 3.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL yönünden borçlu olmadıklarının tespitine,2-Alınması gereken 7.514,10 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.757,06 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.757,04 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı ........ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ........'a verilmesine,4-Davacı ........ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ........'ne verilmesine,5-Davacılar tarafından ilk derece mahkemesinde ve ilk istinaf aşamasında yapılan 1.878,53 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 1.878,53 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 2.300,00 TL bilirkişi ücreti, 211,25 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.045,21 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,7-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine,D) İlk derece mahkemesince yazılan █████/2025 tarihli harç tahsil müzekkeresinin bila infaz iadesinin istenmesine, iade işleminin ilk derece mahkemesince yapılmasına,E) Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,F) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır.....