Anahtar kelimeler: Manyezit Satımdan Analiz Ham Şirketçe Tedarik Akdedildiğini Ayıplı Ürün Usd
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket ile davalı şirket arasında █████/2023 tarihli “Ham Manyezit Alım Sözleşmesi” akdedildiğini, davacı şirket tarafından davalı şirkete █████/2023 tarihinde 750.000,00 TL (25.628 USD) ve █████/2023 tarihinde 750.000,00 TL tutarlarında avans ödemeleri gerçekleştirildiğini, █████/2023 tarihli sözleşmenin, “Ürün ve Tedarik Koşulları” başlıklı 3.1 numaralı, 3.2 numaralı ve “Ayıplı Ürün” başlıklı 5.2 numaralı maddeleri uyarınca davalı şirketçe teslim edilen ürünler üzerinde davacı şirket tarafından analiz ve kontroller gerçekleştirildiği, yapılan analiz ve kontroller sonucun: isyum dioksit, kalsiyum oksit (kireç) ve demir oksit bakımından sahip olduğu değerlerin, davalı şirketçe taahhüt edilen en yüksek referans değerlerin oldukça üzerinde olduğunun görüldüğünü, bu haliyle söz konusu ürünlerin, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve sözleşmenin eki niteliğinde olan “Ürünlerin Kalite, Verimlilik ve Fiyat Tespiti” başlıklı EK-I de yer alan kalite şartlarını taşımadığı ve bu haliyle kullanıma uygun olmadığının tespit edildiğini, öngörülen şartları taşımayan, üretimden veya sonradan ortaya çıkan ayıpları haiz ürünlerin ayıplı ürün olarak kabul edileceği hükmü uyarınca da ayıplı ürün niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 7.3 numaralı maddesinde de ---- satın aldığı Ürünlerin verimliliğinin % 70'den az olma sıklığının veya Ek-1'de yer alan kalite standartlarına uygun olmama sıklığının davacı tarafından ticari olarak kabul edilemez seviyeye ulaşması durumunda...” ayıplı ürünlerin teslimi neticesinde söz konusu fesih hakkının doğacağının açıkça ifade edildiğini, Davacı şirket tarafından keşide edilen--- Noterliğinin █████/2024 Tarihli ve ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de bu haliyle söz konusu ürünlerin taahhüt edilen kalite standartlarını karşılamadığı, davacı şirket tarafından kabul edilebilir nitelikte olmadığı ve bu nedenle de bu sözleşmenin devamının beklenilemez hale geldiğinin ifade edildiğini, açıklanan haklı nedenlerle █████/2023 tarihli sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiği, davacı şirketçe verilen tüm siparişlerin durdurulduğu ve artık herhangi bir sipariş verilmeyeceğinin ihtar edildiğini, aynı ihtarnamenin devamında, davacı şirkete teslim edilen ve yapılan analizler sonucunda öngörülen kalite standartlarını sağlamaması nedeniyle ayıplı ürün niteliğinde bulunan ve kullanılamayan ürünlere ilişkin sözleşmenin 5.2 ve 5.3 numaralı maddeleri uyarınca davacı şirketin davalı şirkete herhangi bir ücret ödemeyeceğinin açıkça ifade edildiğini, bu nedenle de davalı tarafından teslim edilen 350 ton manyezitin davacı şirket tarafından kullanılmayacağı, ödenen 265.767 TL'nin (8.400,00 — USD) ---- yevmiye numaralı ihtarname ile davacı şirkete geri ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davacı şirkete teslim edilen ayıplı ürünlere ilişkin iade faturası kesildiği ve davalı tarafa gönderildiğini, aynı sözleşmenin ilgili maddelerinde ayrıca, davacı şirketin EK-İ de yer alan kalite standartlarına uygun olmayan ürünleri iade etme ve ücretsiz bir şekilde elinde tutma haklarının bulunduğunun hüküm altına alındığını, sözleşmenin 5. Maddelerinde öngörülen şekilde ürünleri, davacı şirkete teslim edilen fabrika adresinden alınması gerektiği de davacı şirketin ürünleri imha etme ve ürünleri bedelsiz şekilde elinde tutma hakkı saklı kalmak kaydıyla davalı tarafa ihtar edildiğini, ayrıca, 350 ton ayıplı ürün için davacı şirket tarafından 393.750,00 TL (KDV hariç) nakliye bedeli de ödenmiş olup, söz konusu bedelin de ihtarname ile davacıya iade edilmesinin talep edildiğini, Davacı şirket tarafından davalı şirkete yukarıda da belirtildiği üzere toplam 1.500.000,00 TL avans ödemesi yapılmış, davalı şirket ise avans ödemesinden kalan (iade faturası hariç) 629.640,70 TL'yi (21.424 USD) ise anılı ihtarnamede talep edilmesine rağmen davacı şirkete ödemediğini, İhtarnameye konu taleplerimiz süresi içerisinde davalı tarafça yerine getirilmediğini, sonrasında davalı tarafından ödeme yapılacağı şeklinde beyanda bulunulması üzerine taraflar arasında imza edilmek üzere protokol hazırlanmış, ancak davalı taraf protokolü imzalamadığı gibi davacıya herhangi bir ödeme de yapmadığını, bu doğrultuda, süreç boyunca davacı çeşitli bahanelerle oyalamış, iyi niyetini suistimal etmiş ve bu suretle mağduriyetine sebebiyet verdiğini, bunun üzerine, davalı aleyhine --- İcra Dairesi---- Sayılı dosyası ile █████/2024 tarihinde 265.767,60 TL 350 Ton Manyezit Ücreti Alacağı, 393.750,00 TL 350 Ton Manyezitin Nakliye Bedeli, 629.640,70 TL Avans İadesi, 19.654,06 TL İşlemiş Faiz █████/2024-█████/2024 arası, 29.118,62 TL işlemiş faiz █████/2024- █████/2024 arası, 46.563,22 TL işlemiş faiz █████/2024-█████/2024 arası, alacak kalemleri olmak üzere toplam 1.384.494,20 TL takip başlatıldığını, davalı tarafından da █████/2024 tarihli dilekçe ile haksız ve mesnetsiz beyanlarla yetki itirazında bulunulmuş, borca itiraz edildiğini, bunun üzerine de takibin durdurulduğunu, davalının haksızlığı ve kötü niyeti sabit olduğundan; öncelikle, yaklaşık ispat koşulu yerine getirildiğinden davalı şirketin borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkul ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini; davanın kabulü ile --- İcra Müdürlüğü ----. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra takibinin devamına, davalı taraf itirazında haksız ve kötü niyetli olduğundan, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere aleyhlerine icra İnkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak davalı tarafa tebliğ edilmiş olduğu, davalı tarafın herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış olduğu görüldü.İNCELEME ve GEREKÇE
: Dava, hukuki niteliği itibari ile davacı ile davalı arasında düzenlenen 26.12.2023 tarihli Ham Manyezit Alım sözleşmesi kapsamında davalı şirketçe teslim edilen ürünlerin yapılan analizler sonucu silisyum dioksit kalsiyum oksit (kireç) ve demir oksit bakımından sahip olduğu değerlerin taahhüt edilen referans değerlerinin üzerinde dolayısıyla ayıplı olması sebebiyle davacı tarafça davalıya 350 ton manyezit için ödenen 265.767 TL ,ürünlerin nakliye bedeli olan 393.750,00 TL ve önceden yapılan avans ödemesinden kalan 629.640,70 TL bedelin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.Dosyamız arasına alınan ---İcra Dairesi -----Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin █████/2024 tarihinde başlatıldığı davalının süresinde █████/2024 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür.Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır. ---- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılabilmesi için dosya Mali Müşavir bilirkişi tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Dosya kapsamı ve davalı ---- ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme, analiz ve değerlendirmede; davalı tarafça tutulması gereken ticari defter ve kayıtların eksiksiz ve usule uygun tutulmuş olduğu, defterlerin açılış ve kapanış tasdikini ihtiva etmiş olduğu, E Defter beratlarını ibraz edilmiş olduğu, davaya konu alacak kalemlerinin davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, ödeme kaydı olduğu, ödeme kaydı belgelerinin olduğu, davalının ticari defterlerine göre takipten dolayı davacının davalıdan 629.640,70 TL alacaklı olduğu, hususlarının tespit edildiğini belirten raporunu mahkememize sunmuştur.Dosya Mali Müşavir, Sözleşme Uzmanı ve Kimya Mühendisi Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan bilirkişi raporunda özetle ; Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: davacı----- 2023-2024 yılları yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde ; fiziki ortamda tutulan Envanter defterlerinin noter onayları ile aynı yıllara ilişkin elektronik ortamda tutulan GİB onaylı Yevmiye ve Defter-i Kebir e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin T.T.Knu ve VUKnu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığının görüldüğü, Davalı ---ticari defterleri ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin talimat ile görevlendirdiği bilirkişi incelemesi neticesinde 2023-2024 yılları yasal ticari defterlerinin GİB onaylı e-defter beratlarının süresinde yapıldığı, ticari defterlerin TTK'nu ve V.U.K'nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunun belirtildiği, davacının Alacak Talebi Yönünden: Davacı/alacaklının --- İcra Müdürlüğünün -----, sayılı dosyasındaki 629.640,70 TL Avans iadesi, 265.767,60 TL 350 ton Manyezit alacağı ve 393.750,00 TL 350 ton Manyezitin nakliye bedeli olmak üzere toplamda 1.289.158,30 TL alacak talebine ilişkin yapılan mali incelemede; davacı ---- raporun 4.b.1. bölümünde incelenen kendi ticari defterlerinde; davalı----- açık hesabından █████/2024 takip tarihi itibariyle 629.640,70 TL tutarında alacaklı gözüktüğü, takip tarihinden sonra █████/2024 tarihinde ---- numaralı fatura ile 659.517,60 TL davalı aleyhine “█████/2023 Tarihli Sözleme” açıklaması ile borç kaydedildiği ve davacının davalıdan alacak bakiyesinin 1.289.158,30 TL tutarında ulaştığının görüldüğü, Öte yandan; davalı şirketin talimat bilirkişisince incelenen kendi ticari defter kayıtlarında davacı tarafa takip tarihi itibariyle 629.640,70 TL tutarında borçlu gözüktüğü, tarafların defter kayıtları arasındaki uyumsuzluğun davacı şirketin █████/2024 tarihinde davalı aleyhine borç kaydetmiş olduğu 659.517,60 TL tutarlı “█████/2023 Tarihli Sözleşme” açıklaması ile düzenlediği faturadan kaynaklandığının görüldüğü, Netice itibariyle, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, bu kapsamında █████/2024 takip tarihi itibariyle her iki tarafın karşılaştırmalı olarak incelenen defter kayıtlarında lehte ve aleyhte borç/alacak bakiyelerinin 629.640,70 TL tutarında uyumlu olduğu davacının takip talebinde bu tutarı “Avans iadesi” olarak talep ettiği, diğer bir deyişle davacının takipte talep etmiş olduğu 629.640,70 TL avans iadesi talebi yönünden davacı lehine ispat karinelerinin oluştuğu kanaatine varıldığını, davacının aynı takipte bu kez 265.767,60 TL 350 ton Manyezit alacağı ve 393.750,00 TL 350 ton Manyezitin nakliye bedeli talebine ilişkin davalı tarafa düzenlediği █████/2024 tarihli ---- numaralı KDV dahil 659.517,60 TL bedelli fatura içeriği yönünden ispat külfeti altında olduğu kanaatine varıldığını, Kimya mühendi yapılan teknik inceleme yönünden: Davacı tarafça sunulan teslim bazlı analiz sonuçlarının █████/2023 tarihli sözleşme Ek-I kalite limitleri ile uyumlu olmadığı, özellikle SiO2, CaO ve Fe2O3 parametrelerinde çok sayıda partide limit aşımı bulunduğu, davalı tarafça ise bu sonuçları çürütecek herhangi bir teknik analiz veya COA belgesi sunulmadığı, bu nedenle limit aşımı bulunan sevkiyatlar bakımından ürünlerin teknik ayıplı hammadde niteliği taşıdığı kanaatine varıldığını, Hukuki Değerlendirme ve Hesaplamalar yönünden: Ayıplı satıştan kaynaklı hakların kullanım şartlarının yerine getirildiği, ayıba dayalı hak ve zararların talep edilebileceği, bu kapsamda ayıplı ürün için ödenen bedel ve nakliye bedellerinin talep edilebileceği, ayrıca sözleşme fesih şartlarının da oluştuğu ve feshin TTK m. 18'e uygun şekilde davalı şirkete bildirildiği, bu yüzden sözleşme kapsamında verilen avansın iadesinin talep edilebileceği kanaatine varıldığını, iade edilmesi gerekli avans miktarı, ayıplı olduğu tespit edilen mala ilişkin ödeme ve nakliye bedeli yönünden icra takibine konu asıl alacak miktarları ve işlemiş faiz aşağıdaki gibi hesaplandığını belirten raporlarını mahkememize sunmuşlardır.Dava dilekçesi,cevap dilekçesi,26.04.2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;davacı ile davalı arasında düzenlenen 26.12.2023 tarihli Ham Manyezit Alım sözleşmesi kapsamında ,davacının davalıdan ürün tedarik ettiği ve peyderpey ödemeler yaptığı ancak davalı şirketçe teslim edilen ürünlerin yapılan analizler sonucu silisyum dioksit kalsiyum oksit (kireç) ve demir oksit bakımından sahip olduğu değerlerin taahhüt edilen referans değerlerinin üzerinde dolayısıyla ayıplı olması sebebiyle davacı tarafça davalıya 350 ton manyezit için ödenen 265.767 TL ,ürünlerin nakliye bedeli olan 393.750,00 TL ve önceden yapılan avans ödemesinden kalan 629.640,70 TL bedelin tahsilini talep ettiği,davalının ticari defterlerinin incelenmesi için talimat yazıldığı,sonrasında dosyanın Kimya Mühendisi de olan sektör bilirkişisinin de olduğu 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii edildiği,tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,davacının kendi defterlerinde 629.640,70 TL avans iadesi talebi yönünden alacaklı olduğu,takip tarihinden sonra da 26.12.2023 tarihli sözleşme kaydıyla 659.640,70 TL bedelli faturayı işlediği dolayısıyla kendi defterlerinde toplamda 1.289,158,30 TL alacaklı gözüktüğü,davalının ise kendi defterlerinde avans iadesi bedeli olan 629.640,70 TL kadar davacıya borçlu gözüktüğü, esasında uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanan ayıplı ürün bedeli ile nakliye bedelinden kaynaklandığı,kimya mühendisliği yönünden yapılan incelemede ;davacı tarafa sunulan teslim bazlı analiz sonuçlarının 26.12.2023 tarihli sözleşme Ek-1 kalite limitleri ile uyumlu olmadığı,özellikle SiO2 ,CaO ve Fe2O3 parametrelerinde çok sayıda partide limit aşımı bulunduğu,davalı tarafça ise bu sonuçların aksini ispat edecek teknik bir analiz veya COA belgesi sunulmadığı,bu nedenli limit aşımı bulunan ürünler bakımından ürünlerin ayıplı hammadde niteliği taşıdığı,dolayısıyla davalının avans iadesi bedelinin yanında ayıplı ürün bedeli ile bunun sevkiyat bedelinden de sorumlu olduğu , 350 ton manyezit için ödenen 265.767 TL ,ürünlerin nakliye bedeli olan 393.750,00 TL ve önceden yapılan avans ödemesinden kalan 629.640,70 TL bedelin toplamı olan 1.289,158,30 TL bedel ile davalının temerrüde düşürüldüğü anlaşılmakla 95.335,90 TL işlemiş faiz bedeliyle birlikte toplam 1.384,494 TL bakımından davacının alacaklı olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1- Davanın KABULÜ ile ---.İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazıların iptaline takibin 1.289.158,30 TL asıl alacak ve 95.335,90 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 1.384,494 TL üzerinden devamına asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasınaAlacak likit olduğundan asıl alacağın %20si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 94.574,79-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 14.136,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 80.437,89-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 211.829,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 14.136,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 26.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 660,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 41.224,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ------ Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 3.600,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde --- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.