satımdan esaskarar kayseri katip eser birleşen milleti hakim vekilleri ihbar

Anahtar kelimeler: Satımdan Esaskarar Kayseri Katip Eser Birleşen Milleti Hakim Vekilleri İhbar

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

HAKİM

KATİP

ASIL DAVA DOSYASINDA

DAVACI

VEKİLLERİ

: Av.

DAVALI

: 1- K

VEKİLLERİ

: Av. A

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2018

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS ████████ KARAR SAYILI

DOSYASINDA

DAVACI

VEKİLLERİ

: Av.

Av.

DAVALI

: A

VEKİLİ

: Av.

İHBAR OLUNAN

: 1-

VEKİLLERİ

: Av.

İHBAR OLUNAN

: 2-

DAVA

: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS ████████ KARAR SAYILI VE BU DOSYADA BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN ████████ ESAS ████████ KARAR SAYILI DOSYASINDA :

DAVACI

: ...

VEKİLLERİ

: Av.

Av. T

DAVALI

: ...

VEKİLLERİ

: Av.

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA

: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

DAVA

: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

ASIL DOSYA DAVA TARİHİ

: █████/2019

BİRLEŞEN DOSYA DAVA TARİHİ

:█████/2021

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dava dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin ile davalı arasında █████/2014 tarihli ihale sözleşmesi yapıldığını, söz konusu sözleşmenin müvekkilinin Develi ilçesi atık su arıtma tesisinin yapım ve işletmesi, davalının ise yapım ve işletme bedellerinin ödenmesini içerdiğini, davalı tarafın sözleşmeyi ihlal etmesine rağmen müvekkilinin defalarca davalının ilişkinin sürdürülmesi için olağanüstü bir çaba gösterdiğini, bu na karşın davalı hukuka ve sözleşmeye uygun davranmadığını, bunun üzerine davalıya noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, davalının temerrüde düştüğünü ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle müvekkilinin haklı sebeplerle sözleşmeyi feshettiğini, bu nedenle zararı uğradığını, zarar kalemlerine dava dilekçesinde açıkça ve miktar olarak değinildiğini, bugüne kadar gelen tüm hak ediş raporlarında davalının, kendi kusurundan kaynaklanan nedenler müvekkilinin hak ediş alacağının eksik hesaplanması ve hesaplanan hak edişlerden de haksız bir şekilde kesin cezalara sebebiyet verdiğini, kaldı ki davalı tarafından hesaplanıp onaylanan işbu hak ediş bedelleri de müvekkiline hep geç ve eksik olarak ödendiğini, müvekkilinin bu haksız uygulamalara karşın sözleşmeye konu işin işletme kısmına ilişkin icrasına devam ederken, davalının tesisteki eksiklikleri bahane ederek bu eksikliklerin tamamlanmasını aksi halde sözleşmenin feshini talep edeceğinin belirttiğini, davalı tarafından müvekkili şirket tarafından talep edilen alacağın meşru dayanağının bulunmadığının beyan edildiğini, hak ediş kesintilerinin sözleşme ve şartnamelere uygun olduğunu, imza altına alınan hak ediş raporlarının ödenmesi husus hakkında gereken belgenin Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı aracığıyla İl Bank A.Ş Kayseri Bölge Müdürlüğü' ne iletildiğini, böylece davalı tarafça müvekkilinin mağdur edilmesine sebep olan sözleşmeye aykırı davranışlarının sürdürdüğünü, sonuç olarak müvekkilinin mağdur edildiğini, alacak kalemlerinin ödenmediğini, uğranılan zarar ve alacak kalemlerine ilişkin dava dilekçesi ekinde ve içeriğinde detaylı şeklide açıklamada bulunulduğunu, anılan nedenlerle şimdilik 100.000-TL alacağın davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerinde bırakılarak davanın kabulüne dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dava dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu madde 19' a göre yüklenicilerin feshi belli şartlara bağlandığı gibi feshin usulü de aynı kanunun farklı maddelerinde açıkça belirtiliğini feshi şartlarının tahdidi olup genişletilemeyeceğini, bu nedenle açılan davanın öncelikle yargı yolu yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, talep konusu miktarın dava dilekçesinde açıkça belirli olması nedeniyle kısmi alacak şeklinde açılan davanın reddi gerektiğini, dava konusu bedellerin yasal süre dolduktan sonra açılmış olması nedeniyle davanın zamanlaşımına uğradığını, davacının üstüne düşen edimlerini yerine getirmediğini, bu bakımdan temerrüte düştüğünü, davacının sözleşmeyi 3 yıllık işletme süresi dolmadan kötü niyetli olarak ve hukuka aykırı şekilde feshettiğini, bununla kalmayarak tesisi de tamamen sorumsuz ve keyfi olarak terlettiğini davacının tek taraflı bir zararının bulunmadığını, sözleşmeyi haksız yere fesheden davacının kazanç kaybı bulunmadığını, davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme yetkisinin bulunmadığını, davacını tüm emredici hükümleri bir kenara koyarak genel hükümlere dayanarak sözleşmeyi feshedebilmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın da borcunun hiç veya gereği gibi ifa etmemesi bakamından kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispatlamayamadığını, sözleşmeyi haksız yere fesheden davacının kazanç kaybı da bulunmadığını, personel ücretlerini eksik ya da hiç ödemeyen, klor ünitesini çalıştırmayan, gerekli analizleri yapmayan vs şekilde görevini yerine getirmeyen davacının kendisi olduğunu, buna göre kesilen cezalar sebebiyle davacıya o tutarda ödeme yapılması mümkün olmadığını, hak ediş kesintilerinin tamamının hukuka uygun olduğunu, davacının iddiasının aksine yasal cezai kesintilerin davacıya ödenmesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, aksi tutum ya da davranışın kamu zararının doğmasına neden olacağını, davacı tarafından noter aracılığıyla gönderilen ihtarlara yazılı olarak cevap verildiğini, davacının müvekkili kuruma sembolik bir süre tanıyarak iş yerini terk etmesinin müvekkilinin menfi-müspat zararının doğmasına yol açtığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında 30 Aralık 2014 tarih ve 59579 nolu Develi İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi yapılması işine ait sözleşme ile Develi İlçesinde atık su arıtma tesisi yapılması ve tesisin işletilmesinin taahüt edildiği, davalı tarafça işletilmekte iken sözleşmenin hukuka aykırı şekilde fesh edildiğini, fesih sonrası sözleşmeye konu yükümlülüğünü hiç ifa etmeyen yüklenici davalının işyerini terkettiğini ve işten tamamen el çektiğini, sözleşemeye konu tesisin o tarihten itibaren davacı idare tarafından işletilmek zorunda kaldığını, bahse konu sözleşme gereğince davalı tarafından inşa edilen Develi Atıksu Arıtma Tesisinde yer alan Blower Ekipmanı çatlağının, çamur susuzlaştırma ekipmanı dekantörlerin helezonlarındaki aşınmalar ile bakımlarının zamanında yapılmadığının, çamur susuzlaştırma binası dış cephesinde meydana gelen yalıtım ve dış sıva hasarlarının tespiti ile tüm bunlardan kaynaklanan zararların davalıdan tahsilini, söz konusu zararların dekantör tamir ve bakımının yapılması işi için 56.820,50-TL+KDV, susuzlaştırma binası ısı yalıtımının yapılması işi için 12.318,57-TL+KDV ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi işi için 10.360,00 Euro + KDV, ödeme günündeki rayiç bedel üzerinden ülke parasıyla olmak üzere sözleşmenin davacı tarafça feshinin müvekkiline tebliğ tarihi olan █████/2018 tarihinden başlayan ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan şimdilik 10.000,00-TL olarak tahsilini talep ettiği, işbu zararlar tespiti için Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D.iş sayılı dosyası ile Develi 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/4 D.iş sayılı dosyası kapsamında delil tespitlerinin yapıldığını, HMK md. 389 gereği ihtiyati haciz-ihtiyati tedbir konulmasını, davacı müvekkili idarenin harçtan muaf olduğunu belirterek, dekantör tamir ve bakımının yapılması işinden, susuzlaştırma binası ısı yalıtımının yapılması işinden ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi işinden kaynaklanan zararın şimdilik 10.000,00-TL'lik kısmının █████/2018 fesih tarihinden başlayan ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı arasında █████/2014 tarihinde Develi İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması işite ait sözleşme (tesisin inşaatının tamamlanması ve teslimi ile eserin geçici kabulünden sonra 3 yıl süreyle tesisin işletilmesi yükümlülüğü) akit edildiğini, müvekkilinin üstlendiği bu işler kaşılığında davacıya işin tamamı için 10.845,900-TL ücret ödenmesinin kararlaştırıldığını, sonradan sözleşemeye yapılan ek uyarınca götürü sabit bedel esasına göre belirlenen tutarın 11.928,50-TL'ye ulaştığını, sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca davacı tarafından yapılacak ödemelerin davacı tarafından onaylanacak hak ediş raporları doğrultusunda olacağını, sözleşme süresi boyunca davacının sözleşmede kararlaştırılan ödeme planını defalarca ihlal ettiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin ilk aşamasını teşkil eden tesisin yapımı ve teslimi işi tamamlanmış ve taraflar arasında █████/2017 tarihinde yapım işinin geçici kabulünün yapıldığını, üç yıl süreli işletme aşamasına geçildiğini, davacının hak edişleri ödememesi haksız ve fahiş cezaların uygulanması, personel giderlerine ilişkin ödemelerin uyarlamaya tabi tutulmaması, müvekkil şirketin ödemekle yükümlü olmadığı giderlerin müvekkili şirkete yükletilmeye kalkışılması, sözleşemeye konu tesisin evsel atıkları arıtmaya yönelik olarak kurulmasına rağmen tesise sanayi atıklarının girmesine izin verilmesi, bu kapsamında mezbahadan gelen kanlı atıkların dahi uhulüne engel olunmaması ve davacının talimat ve tasarrufu ile durduluna klorlamanın müvekkili şirkete keyfi olarak yapılmıyormuş izlenimi başta olmak üzere sözleşmeyi ağır bir şekilde ihlal ettiğinin davacıya bildirildiğini, 496.636,19-TL alacağın 5 gün içinde müvekkili hebasına ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağını ihtar edildiğini, davacının █████/2018 tarihinde cevabında, taleplerine olumlu yanıt verilemeyeceğinin öğrenildiğini, müvekkilinin Beyoğlu 22. Noterliğiinden keşide edilen █████/2018 tarihli 11602 yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin fesherdildiğini, █████/2018 tarihinde tesisin davacı yetkilileri tarafından devraalındığını, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeye konu edimlerini yerine getirdiğini, tesisteki tüm teçhizatın sözleşmeye uygun olarak tam noksansız ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, davacının ileri sürdüğü Develi SHM ███████ D.iş sayılı tespit kararında, sözleşme kalemlerinden doğan blower motor arızası ve dekantör çamur ileten hatlarda sızıntı konusunda █████/2018 tarihli bilirkişi raporu ile blower motor arızasının mevcut olmadığı ve dekantöre çamur ileten hatlarda sızıntıların mevcut olmadığının tespit edildiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyada yer alan davacının █████/2019 ve █████/2019 tarihli beyanlarında, müvekkilinin işletme edimini layıkıyla tamamladığı ve tesisteki teçhizat ve donanımın eksiksiz ve çalışır vaziyette olduğunun ikrar edildiğini belirterek haksız açılan işbu davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı ile müvekkili idare arasında █████/2014 tarih 59579 nolu Develi ilçesi Atıksu Arıtma Tesisi yapılması işine ait sözleşme akdedildiğini, davalı tarafından işletilmekte olan tesis işletme süresinin tamamlanmasına 1,5 yıla yakın süre olmasına rağmen sözleşmeyi hukuka aykırı bir biçimde tek taraflı kararıyla haksız şekilde feshettiğini, feshin ardından sözleşmeye konu yükümlülüğünü hiç ifa etmeyen yüklenici davalının işyerini terk ettiğini, işten tamamen el çektiğini, bu nedenle müvekkili tarafından işletilmek zorunda kalındığını, sözleşmenin feshi ile sözleşme feshedilmemiş olsaydı sözleşmeye göre işletme işinin tamamlanma tarihi arasında 22 aylık süre bulunduğunu, bu süre içinde hesaplanan yaklaşık işletme maliyetinin 3.032.013,76-TL olduğunu, davalının sözleşmeyi feshetmemiş kalan 22 aylık süre içerisinde tesisi işletmeyi sürdürseydi sözleşme pursantaj oranına göre idarece davalıya 22 aylık 1.513.820,11-TL olduğunu, buna göre davalı tarafça yapılmayan işlerin müvekkili idare tarafından yaptırılmak zorunda kalınmasının idareye getirdiği maliyet farkı olan zararın 1.518.193,65-TL olduğunu, arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, müvekkili idarenin harçtan muaf olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 22 aylık sürede davalı tarafça yapılmayan işlerin müvekkili idare tarafından yaptırılmasının getirdiği maliyet farkı olan zararın tazmini için şimdilik 10.000,00-TL'nin █████/2018 fesih tarihinden başlayan ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; cevap dilekçesini süresi içinde sunamayan müvekkilinin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 128 uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılarak münkir duruma düştüğünü, açık bir ifadeyle, müvekkilinin davacının dayandırdığı maddi olguları ve iddiaları reddetmiş ve inkar etmiş olup artık bu vakıaların çürütülmesi için yeni bir vakıa ileri süremeyeceğini, müvekkilinin, taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle ve hukuka uygun bir şekilde feshettiğini,

müvekkili şirket bu haksız uygulamalara karşın sözleşme konusu işin işletme kısmına ilişkin icrasına devam ederken davacı, tesisteki eksiklikleri bahane ederek bu eksikliklerin tamamlanmasını aksi takdirde sözleşmenin feshini talep edeceğini belirttiğini, davalının yükümlülüklerini layıkıyla yerine getirerek davacının ileri sürdüğü eksikliklerin mevcut olmadığı ve davacının tasarruf ve davranışlarıyla Sözleşme’yi ihlal ettiği hususunun ayrıca, İstanbul Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. H. ve Doç. Dr. Zengin ’dan alınan uzman görüşüyle de tespit edildiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ E. sayılı dosyası halihazırda ek rapor düzenlenmesi amacıyla bilirkişilerde olduğunu, davacı tarafça da, söz konusu bu dosya işbu davada delil olarak ileri sürüldüğünü, tüm bu açıklamalar neticesinde müvekkilinin, taraflar arasındaki Sözleşme’yi haklı nedenle feshettiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalı ile aralarında imzalanan 30 Aralık 2014 tarih ve 59579 numaralı Develi İlçesi, Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması işlerine ait sözleşmeyi davalı taraf atıksu arıtma tesisi inşası ile tesisi bir süreliğine işletmeyi kabul ettiğini, ancak davalının sözleşme devam ederken sözleşmeyi %100 kendi kusuru ile haksız olarak Beyoğlu 22. Noterliği'nden idareye göndermiş olduğu █████/2018 tarih, 11602 yevmiye numaralı ihtarname ile feshettiğini, feshettikten sonra tesisin idarece işletilmek zorunda kaldığını, fesihten kaynaklı zararların Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esasına kayıtlı dava dosyasında fazlaya ilişkin hakların saklı tutularak talep edildiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında talep ve dava konusu sözleşmenin feshinden kaynaklanan 11 ay 15 günlük doğmuş zararlarının, 10 ay 10 günlük ileriye dönük doğmamış zararlarının olduğunu, bu zararların talep edilebilir hale geldiğini, Kayseri 2 ATM'nin dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre alacaklarının haklılığının ortaya çıktığını, her iki dosya arasında hukuki bir bağlantı bulunduğunu, bu dosyanın Kayseri 2 ATM'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilerek bakiye alacağın tahsilini talep ettiklerini, Kayseri 2 ATM'nin ████████ Esas sayılı davada talep edilmemiş olan Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklı 21 ay 26 günlük fark alacaklarının ve bundan kaynaklanan faizleri de bu dava ile talep ettiklerini, bunlardan bahisle; dosyanın Kayseri 2 ATM'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; söz konusu istemlerin hiçbir dayanağı bulunmamakta olup müvekkilinin, sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinden davacı söz konusu alacağa hak kazanamayacağını, müvekkilinin, taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı nedenle ve hukuka uygun bir şekilde feshettiğinden, davacının talebi hukuka aykırı olduğunu, hak ediş alacaklarının tam ve zamanında temin edilememesi, sözleşme ile gerçekleşen tesis kapasitesi büyümesi nedeniyle oluşan ek iş bedellerinin nasıl ödeneceği hususunda idare ile mutabık kalınamaması nedeniyle, artık mevcut duruma mali açıdan katlanamaz hale gelen müvekkili şirket tarafından Beyoğlu 22. Noterliği’nden keşide edilen 14.08.2018 tarihli 10271 yevmiye numaralı ihtarname ile muhatap davacının toplamda 338.475,55-TL hak ediş alacağı ve haksız yere kesilen hak ediş ve cezalar dahil olmak üzere toplam 496.636,19-TL alacağın ödenmesinde sözleşme’nin 11.2 maddesi uyarınca, sözleşmede kararlaştırılan belirli vadelerde temerrüde düştüğü ve sözkonusu alacağa temerrüt faizi işlediği de belirtilerek sözkonusu ücret tutarının beş gün içinde müvekkilinin hesabına ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağı davacıya ihtar edildiğini,

davacının bu haksız ve hukuka aykırı tutumu karşısında müvekkili şirket tarafından sözleşme, TBK m. 126 ve MK m. 2 hükümlerine dayanılarak haklı nedenle feshedildiğini, iddia edildiği şekilde bu alacak mevcutsa dahi, öncelikle taraflarınca ikame edilen, sözleşme’nin haklı sebeple feshine ilişkin ████████ E. sayılı davanın sonuçlanması gerektiğini, aksi halde müvekkilinin, haklı sebeple feshettiği sözleşme kapsamında davacıya yine de ödeme gerçekleştirmekle yükümlü olacağını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

: taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi, hak ediş raporları, Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ değişik iş sayılı dosyası, keşif, bilirkişi kök ve ek raporları.

Asıl dava dosyasında;

Mahkememizce, makine mühendisi, inşaat mühendisi ile çevre mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten alınan █████/2019 havale tarihli raporda özetle; kök raporda belirtilen kanaatlerinde değişikliğe neden olacak bir bulguya rastlanmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.1 fıkrasında, işin götürü bedel sözleşme olarak belirlendiği ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. Maddesine göre proje kapsamında büyütülen işin götürü bedel üzerinden anlaşılması halinde 410 oranında bedel artışı olabileceği, dolayısıyla kök raporumuzda belirlenen 410 bedel artışında isabetsizlik bulunmadığı, cevaplanan/değerlendirilen itiraz konusu maddeler haricindeki diğer davacı ve davalı itirazlarının hesap uzmanı ile hukukçu bilirkişiler tarafından birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin belirlendiği bildirilmiştir.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2022020 tarihli raporda özetle; tevdi edilen dava dosyası içeriğinden sadece çalışan sayısının tespit edilebildiği, görevlendirme konusu ve taleplere ilişkin olarak değerlendirme yapılabilmesi için işçilere ait özlük dosyası, yine işçilerin görevleri ve çalışma dönemlerini kapsar şekilde tüm bordrolarının ve davalı tarafından kesilen cezalara ilişkin işçiler için davalı tarafın ödediği miktarları gösterir belgelerin celbi gerektiğinin belirlendiği bildirilmiştir.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından sunulan █████/2020 havale tarihli ek raporda özetle; Tüm dosya içeriği ile davacının tafep konularının sübutu ve hukuki değerlendirmesinin nihai takdiri mahkemeye ait olmak üzere, mahkemenin ara karar da belirttiği hususlara ilişkin olarak tevdi edilen dosyada eksiklikler olması nedeniyle tespit yapılamadığı, davalı tatafça 10 işçiye işin sona ermesi nedeniyle toplamda 46.247,10 TL kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı, görevlendirme konusu ve taleplere ilişkin değerlendirme yapılabilmesi için işçilere ait çalışma dönemlerini kapsar şekilde tüm bordroların ve davalı tarafından kesilen cezalara ile işçiler için davalı tarafın ödediği miktarları gösterir belgelerin celbi gerektiğinin belirlediği bildirilmiştir.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından sunulan █████/2021 havale tarihli ek raporda özetle; alanı olan işçi alacakları yönünden değerlendirilebilecek hususlardan; Davacı tarafın personellere eksik ödeme yapması nedeniyle davalı ... tarafından davacının hak edişlerinden 173.772,68 TI. kesinti yaptığı, Eksik personcl çalıştırılması nedeniyle 25.900,00 TL'lik cezai şart bedeli kesintisi yapıldığı, Geçici görevlendirme yapıları personellerin işyeri bordrosunda gösterilmemesi nedeniyle bu işçiler nedeniyle 27.402,20 TL tutarındaki miktarını davalı tarafça davacının hak edişinden kesildiği, İş Sağlığı ve Güvenliğine aykırılıktan davalı tarafça davacıya 400,00 TI cezai şart kesildiği, Davacı tarafından 10 işçiye işin sona ermesi nedeniyle toplamda 46.247,10 TL kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı, hazırlanan kök ve ilk ek raporla iş bu ek rapordaki tespitler ile hukuki nitelendirmenin takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın Makine Mühendisi, nitelikli hesap uzmanı, Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi ile Çevre Mühendisinden oluşan heyetten alınan █████/2023 tarihli kök raporda özetle; Dosya üzerinden yapılan incelemeler sonucunda ... Endüstriyel Tesisler Taahhüt ve Ticaret A.Ş. Firmasının sözleşme feshini haklı kılan bir neden bulunamadığı, taraflar arasındaki 30.12.2014 tarihli sözleşme 25. Maddesi ile yüklenicinin işi sözleşmeye uygun ve zamanında bitirme yükümlülüğü getirildiği ayrıca sözleşmede işletmedeki cihazların montaj ve bakımından sorumlu olduğu hususlarının düzenlendiği, heyetimizce yapılan tespitler dikkate alındığında yüklenici olan davacının sözleşme gereği asli edim yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespitinin sayın mahkemeye ait olduğu, 03.08.2020 tarihi itibari ile; Tesisin ... tarafından işletilmesinin 21 ay 25 günlük toplam maliyet tutarı: 2.298.039,38 TL Sözleşmeye göre yükleniciye ödenmesi gereken 21 ay 25 günlük toplam tutar 1.501.868,20 TL olduğu, Sayın mahkemenin sözleşmenin haklı nedenle feshi kanaatinde olması halinde Teminat mektuplarından iadesi gereken tutar 567.200,00TL olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın Makine Mühendisi, nitelikli hesap uzmanı, Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi ile Çevre Mühendisinden oluşan heyetten alınan █████/2024 tarihli 1. ek raporda özetle; dosya üzerinden yapılan incelemeler sonucunda ... Endüstriyel Tesisler Taahhüt ve Ticaret A.Ş. Firmasının sözleşme feshini haklı kılan bir neden bulunamadığı, Sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle sözleşme ilişkisinin süresinden önce sona ermiş olması nedeniyle yüklenici tarafından müspet zarar oluşmadığı, İşletme edimine ilişkin ödenmeyen hakediş hususu; Doya içerisinde bulunan 13.07.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda hesaplanan yüklenicinin yapım işinden dolayı 11.254,58 TL alacağı olduğuna heyetimiz iştirak etmektedir. Ayrıca yüklenicinin sözleşmeyi feshetmiş olduğu, bu nedenle fesih hakedişi yapılması gerektiği, ... tarafından uygulanan Cezai Şart bedelleri:Yüklenici tarafından hak edişlerden yapılan kesintilere itiraz edildiği görülmekte ise de; 13.07.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda, Yapım işleri Genel Şartnamesi'nde belirtilen usulüne uygun itirazda bulunulmadığı değerlendirmesine heyetçe aynen iştirak edildiği, Doğrudan temin yoluyla yapılan (Yapım İşine Özgü) Sözleşme dışı ek işlere özgü alacak Dosya içerisinde bulunan 13.07.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan hesaplamalara heyetimiz aynen iştirak ederek 11.254,58 TL ek iş yapıldığı, Yapım işine ilişkin olarak ... tarafından Elektrik, Doğalgaz tutarları ve kanal tıkama yastığından doğan bedele ilişkin alacak yönünden Tesisin geçici kabul işlemi 03.08.2017 tarihinde yapıldığı,dsya içerisinde bulunan elektrik faturaların tarihlerinin 07t07.2017 ve 10.10.2017 tarihli olduğu geçici kabulden önce olduğu anlaşılmaktadır.Tıkama yastığı gideri yönünden ise İşletme şartnamesinde 'Diğer tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.' şeklinde düzenlendiği, Teminat Mektubu ile ilgili alacaklar; Heyetimizce 13.08.2023 tarihli ana raporumuzdaki değerlendirmelerimizde teminat mektubunun iadesine ilişkin değerlendirmelerde herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır.Heyetimizce yüklenicinin sözleşmeyi haksız feshettiği bu nedenle işletme işine ilişkin teminat mektubunu nakte çevirebileceği, yapım işinin tamamlanmış olması nedeniyle nakte çevirmenin uygun olmadığı ve bundan dolayı 567.200,00 TL 'yi talep edebileceği, Develi Atıksu Arıtma Tesisinin Ekim 2017 tarihine kadar herhangi bir sorun yaşamadan işletildiği, Kasım 2017 itibari ile deşarj limitlerini sağlama konusunda sorun yaşamaya başladığı ve tesisin performansının düştüğü, bunun belirli dönemlerde hayvan kesim hanesinden gelen kanlı atık suların bir düzeyde etkili olduğu fakat giriş suyu parametrelerinin tasarım kriteri üzerinde olmadığı, kan gelmeyen zamanlarda da tesis performans kaybının görüldüğü, tesisisin dekantör ve blower arızalarının çamur çökelmesine etki ettiği, sözleşmenin hayvan kesim hanesinden gelen atık su nedeni ile "haklı fesih" nedeni sayılamayacağı, Yüklenici firmanın sözleşme feshi ile tesisten ayrıldığı 09.10.2018 tarihinden itibaren bir ceza yazılmaması gerektiği ve bu tarihten sonra yazılmış bir ceza tutanağının dosya içerisinde görülmediği, birleşen Kayseri 2. Asiye Ticaret Mahkemesi ████████ sayılı dosyası yönünden; Söz konusu Blower değişikliğinin ilk kurulum aşamasında mı yoksa tesisin işletim sırasında mı (... A.Ş. İle ... A.Ş. kullanımında) olduğu, şu anki belge ve araştırmalarımızda bulunmasının mümkün olmadığı, bu nedenle Sayın Mahkemenizin blower üzerindeki etiket bilgileri ile üretici ve satıcısı olan Haus A.Ş. firmasından blowerin kimin tarafından satın alındığı bilgisinin sorulması neticesinde doğru kararın verileceği tarafımızca değerlendirileceği, Dekantör ve blower cihazlarında, tesisin davalı/karşı davacı idareye teslim edilmesinden sonra, davalı/karşı davacı idare işletmesindeyken oluşan arızaların işletme çalışanlarının kullanım hatasından kaynaklanabileceğinin ve söz konusu makine ekipmanların periyodik bakımlarının eksik ya da hatalı yapılmasından kaynaklanabileceğinin yüksek muhtemel olduğu, Dekantörlerin arıza, onarım ve yedek parça değişimlerinin periyodik bakım işlerine girdiği ve Dekantörlerin arızaları sebebiyle oluşan toplam zararın; 03.03.2021 ıslah tarihli hesaplama durumunda %18 KDV dahil 107.755,49TL olduğu, birleşen Kayseri 2. Asiye Ticaret Mahkemesi e: ████████ sayılı dosyası yönünden; 03.08.2020 tarihi itibari ile; Tesisin ... tarafından işletilmesinin 21 ay 25 günlük toplam maliyet tutarı: 2.298.039,38 TL Sözleşmeye göre yükleniciye ödenmesi gereken 21 ay 25 günlük toplam tutar 1.501.868,20 TL olduğu, birleşen Kayseri 2. Asiye Ticaret Mahkemesi e: ████████ sayılı dosyası yönünden; bu davanın konusu Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi E:████████ nolu dosya ile aynı olup bu konudaki değerlendirmeler yukarıda yapıldığı bildirilmiştir.

Makine Mühendisi, nitelikli hesap uzmanı, Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi ile Çevre Mühendisinden oluşan bilirkişi ve iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesap uzmanı bilirkişi de eklenerek oluşan heyet tarafından sunulan █████/2025 tarihli 2. ek raporda özetle; incelenen evraklar, itirazlar, belgeler ve diğer tüm raporların tarafsız olarak ele alan heyetimizce kök rapor hazırlamış ve itirazlara ek rapor düzenlenmiştir.Bu sebeple kök raporda değinilen kısımlara ek raporda yeniden değinilmemiş ve itirazlar kapsamında rapor tanzim edilmiştir. Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan (Yapım İşine Özgü) Sözleşme Dışı Ek İşlere Özgü Alacak başlığı altında incelendiği, ek Raporda "Dosya içerisinde bulunan 13.07.2019 tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan hesaplamalara heyetimiz aynen iştirak etmektedir." denilmiştir. Bu konudaki görüşümüz değişmemiştir. Dava dilekçesindeki taleplerden biri olması nedeniyle mahrum kalınan kar talebi olması nedeniyle takdir mahkemeye ait olmak üzere hesaplama yapılmış olup belirtildiği üzere takdir mahkemeye bırakıldığı, dava dosyası içerisinde (her ne kadar sonradan teslim edilien evraklar içerisinde çıksa da) bulunan evrakın heyetimizce yok hükmünde sayılması rapor heyetinin görevi değildir. İTÜ Raporu kök rapor için dosya teslim edilirken dosya kapsamında olmadığı bu nedenle değerlendirilemediği belirtilerek 13.02.2024 tarihli rapor tanzimi sonrasında dosya içerisinde bulunduğundan yalnızca incelenmiş ve raporda incelendiği belirtilmiş olup İTÜ Öğretim Görevlileri tarafından tanzim edilen raporunun takdiri mahkemeye ait olduğu, ek raporda "Söz konusu Blower değişikliğinin ilk kurulum aşamasında mı yoksa tesisin işletim sırasında mı (... A.Ş. İle ... A.Ş. kullanımında) olduğu, şu anki belge ve araştırmalarımızda bulunmasının mümkün olmadığı, bu nedenle Sayın Mahkemenizin blower üzerindeki etiket bilgileri ile üretici ve satıcısı olan Haus A.Ş. firmasından blowerin kimin tarafından satın alındığı bilgisinin sorulması neticesinde doğru kararın verileceği tarafımızca değerlendirileceği," denildiği, dosya içerisindeki bilgilerle rapor hazırlanmış daha doğru karar verilmesi için bir tespitte bulunulmuş olup bu hususta kök ve ek rapordaki görüş değişmediği, kök raporda ve 13.02.2024 tarihli raporda bu hususa dair tespitte bulunulmuş olup kanaatte bir değişiklik bulunmadığı, ilgili hesaplamalar bir bütün olarak yapıldığı, tekrar hesaplama yapılmayacağı, mahkeme heyetine sunulan ek raporda ...'nin kısmen ve tamamen itiraz ettiği tüm hususlar ek raporun 5. maddesinin A bendinde değerlendirildiği, bunun dışında ilave edebilecek bir konu bulunmadığı, ek rapor tanzimi esnasında dosyaya sunulan İTÜ Öğretim Üyelerinin raporu incelenmiş olup raporun takdir ve değerlendirmesi ise mahkemeye ait olacağı, heyete, mahkeme tarafından teslim edilen dosya içerisindeki evraklara göre inceleme ve tespitte bulunmuş olup takdir mahkemede olduğu, davacının dava dilekçesindeki taleplerinden birinde sözleşmenin kendileri tarafından haklı feshedilmesi nedeniyle sözleşme ilişkisinin süresinden önce sona ermiş olması nedeniyle uğranılan müspet zarar (mahrum kalınan kar) istemi olup kök raporda, 13.02.2024 tarihli ek raporda feshi konusunda tespitte bulunulmuş olup kanaatlerinde bir değişiklik bulunmadığı, mahkeme aksi kanaatte ise davalı şirketin mahrum kalınan kar kaybı;

İşletme işinin ihale bedeli 2.477.160,18 TL ve süre 36 ay olduğundan

Aylık hakediş tutarı

: 2.477.160,18 TL / 36 ay = 68.810,00 TL 'dir.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yapı yaklaşık birim maliyetlerine göre yüklenici karı %10, genel giderler %15'dir. Buna göre

22 aylık kar kaybı

: 68.810,00 TL x %25 = 378.455,03 TL olarak hesaplandığı, davacı ... A.Ş'nin dava dilekçesindeki alacak taleplerinden biri de ödenmeyen hakedişlerden ibaret olduğu, bu hususta kök rapor ve 13.02.2024 tarihli ek rapordaki kanaatte bir değişiklik bulunmayıp 13.02.2024 tarihli ek raporda tablo halinde düzenlenmek üzere ayrıntılı tespitte bulunulmuş olup kök rapor ve ek rapordaki kanaatte bir değişiklik bulunmadığı,

davacı ... A.Ş'nin dava dilekçesindeki alacak taleplerinden biri de ...'nin temerrüdü nedeniyle işin sonlandırılması üzerine işçilere ödenen kıdem ve ihbar tazminatı nedeniyle alacak talebi olduğu, mahkeme dosyasına müstakilen iş mevzuatından kaynaklı hesap uzmanı olarak █████/2020 tarihinde kök rapor, █████/2020 ve █████/2021 tarihlerinde ek raporlar hazırlanarak sunulduğu, iş bu ek rapor ile de mevcut heyet ile birlikte yeniden ek rapor tanzim edildiği, █████/2021 tarihli raporda dosya kapsamı ve uzmanlık alanı dahilinde; davacı tarafın personellere eksik ödeme yapması nedeniyle davalı ... tarafından davacının hak edişlerinden 173.772,68 TL kesinti yaptığı, eksik personel çalıştırılması nedeniyle 25.900,00 TL’lik cezai şart bedeli kesintisi yapıldığı, geçici görevlendirme yapılan personellerin işyeri bordrosunda gösterilmemesi nedeniyle bu işçiler nedeniyle 27.402,20 TL tutarındaki miktarın davalı tarafça davacının hak edişinden kesildiği, İş Sağlığı ve Güvenliğine aykırılıktan davalı tarafça davacıya 400,00 TL cezai şart kesildiği ve davacı tarafından 10 işçiye işin sona ermesi nedeniyle toplamda 46.247,10 TL kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı hususlarında tespitler yapıldığı, sözleşmenin yorumlanmasına ilişkin hukuki takdir mahkemeye ait olup █████/2021 tarihli raporda tespit edilen ilk 3 madde yönünden yapılan kesintilerin uygun olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiş, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin kesilen cezai şartın dayanağına ilişkin belge bulunmadığı gerek kök raporda gerekse █████/2020 tarihli raporda belirtildiği, davacı tarafından ödenen kıdem ve ihbar tazminatları yönünden ise sadece ödeme tutarları belirtildiği, sonuç olarak önceki raporlardan farklı bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığı, evsel Atıksu Arıtma Tesisi Konusunda Uzman Bir Çevre Mühendisi bilirkişi heyetine eklenmesi mahkemenin takdirinde olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın talimat yoluyla Ankara Adliyesi' ne gönderilerek Çevre Mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan █████/2025 tarihli kök raporda özetle; Atıksu arıtma tesisi deşarj standartlarının sağlanamamasının nedeni tesisi işleten firmadan kaynaklanmayıp kanalizasyon sistemine tedbirsiz ve kontrolsüz olarak atıksularını bırakan mezbahaneden kaynaklandığı, Bilirkişi raporuna esas her iki bilimsel raporda yer alan açıklamalar ve sonuçlara göre arıtma tesisinin tasarım değerleri üzerinde atıksu gelmesi durumunda havalandırma havuzu içinde faaliyet gösteren bakteriler olumsuz etkilendiği ve buna bağlı olarak arıtılmış suyun deşarj noktasında son çökeltme savaklarında biyokütle (bakteri) kaçağı nedeni ile istenilen performans değerlerini belirli bir süre içinde sağlanamadığı anlaşıldığı, dolayısı ile tesisi işleten firmanın; deşarj standartlarının sağlanamamasından dolayı kesilen cezalara itirazı edilmesi ve sonrası yapılan itirazlara olumsuz cevap verilmesinden dolayı, deşarj standartlarının sağlanmamasının sorumluluğu arıtma tesisini işleten firmada olmamasından dolayı firma tarafından yapılan fesih işlemi haklı olarak gerçekleştirdiği, yukarıda belirtilen hususlarda Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından yayımlanan, “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı duyuru kapsamında, yapılan değerlendirmede yer verilen Yasa ve Yönetmelik maddeleri ile Danıştay/Yargıtay içtihatlarının hukuki yorum niteliğinde olmayıp dava konusu ihtilafların tespiti ve irdelenmesi amacı ile yardımcı kıstas olarak kullanıldığını bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın talimat yoluyla Ankara Adliyesi' ne gönderilerek Çevre Mühendisi bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan █████/2025 tarihli ek raporda özetle; Atıksu arıtma tesisi deşarj standartlarının sağlanamamasının nedeni İdarenin ihale şartlarını sağlayıp ihaleyi alan ve tesisi işleten firmadan kaynaklanmayıp kanalizasyon sistemine tedbirsiz ve kontrolsüz olarak atıksularını bırakan mezbahaneden kaynaklandığı, bilirkişi raporuna esas her iki bilimsel raporda yer alan açıklamalar ve sonuçlara göre arıtma tesisinin tasarım değerleri üzerinde atıksu gelmesi durumunda havalandırma havuzu içinde faaliyet gösteren bakteriler olumsuz etkilendiği ve buna bağlı olarak arıtılmış suyun deşarj noktasında son çökeltme savaklarında biyokütle (bakteri) kaçağı nedeni ile istenilen performans değerlerini belirli bir süre içinde sağlanamadığının anlaşıldığı, dolayısı ile tesisi işleten firmanın; deşarj standartlarının sağlanamamasından dolayı kesilen cezalara itirazı edilmesi ve sonrası yapılan itirazlara olumsuz cevap verilmesinden dolayı, deşarj standartlarının sağlanmamasının sorumluluğu arıtma tesisini işleten firmada olmamasından dolayı firma tarafından yapılan fesih işlemi haklı olarak gerçekleştirdiği, kök rapordaki tespit ve değerlendirmeleri değiştirecek yeni bir bilgi ve belge bulunmadığı, kök raporumdaki görüşte herhangi bir değişikliğin olmadığının belirlendiği bildirilmiştir.

Mahkememizce, dosyanın mali müşavir bilirkişi ' a tevdi ile, asıl ve birleşen dava dosyalarında, tarafların ticari defter ve belgeleri de incelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan █████/2026 tarihli raporda özetle; davacının üstlendiği yapım işine ilişkin olarak 12 numaralı iş sonu hakediş 09.10.2017 tarihinde yapıldığı, su hakedişin bedeli 328.330,16 TL * 59.099,43 TL KDV olmak üzere 387.429,59 TL, bahse konu hakkedişten 3/10 KDV stopajı 17.729,83 TL yapılmış ve davacının alacağı 328.330,16 TL * stopaj sonrası 41.369,60TL KDV olmak üzere 369.699,76 TL olarak hesaplandığı, söz konusu hakedişin 41.369,60 TL KDV'si davacıya ödenmiş; ancak hakediş bedeli davacıya uygulanan cezalar sebebiyle ödenmemiş ve davalı taraf davacıya uyguladığı cezalar sebebiyle alacaklı hale geldiği, şöyle ki: Gecikme Bedeli 629.591,77, Elektrik Fatura Bedeli 222.247,97, Doğalgaz Faturaları 3.553,00, Nefaset Kesintisi 12.418,00, Stopaj (Hakediş x 13) 9.849,90, Kanal Tıkama Yastığı Patlatma Bedeli — 2.395,00 olmak üzere toplam 880.055,64-TL olduğu, buradaki kesintilerden davacının alacağı olan 328.330,16 TL mahsup edilmiş ve davalı taraf davacıdan 880.055,64 TL — 328.330,16 TL * 551.725,48 TL alacaklı olduğu, hesaplamadan da görüleceği üzere davacı yapım işine ilişkin imalattan kaynaklı nihai 12 numaralı iş sonu hakediş aşamasında davalıya 551.725,48 TL borçlu olduğu, mahkemeye bilirkişi heyeti olarak sunulan 21.09.2018 tarihli raporunda da hesap uzmanı ve hukuki açıdan yapılan incelemede davalı tarafça yapılan hakediş bazlı kesintilere yönelik olarak davacının talepte bulunduğu, ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen usule uygun itirazının olmadığı ve bu kesintileri talep edemeyeceği değerlendirildiği, bu husus mahkemece kabul edilirse davacının 12 numaralı iş sonu hakedişinde dikkate alınan kesintiler sebebiyle davalı, davacıdan 551.725,48 TL alacaklı olacağı, mahkeme aksi kanaatte ise bahse konu kesintilerin makul olup olmadığının teknik bilirkişiye incelettirilmesi gerekeceği, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının inşaat imalatını tamamladıktan sonra 36 ay boyunca (3 yıl) işletme işini de yürütmesi gerektiği, ancak dosyadaki belgeler incelendiğinde davacının Beyoğlu 22.Noterliğinin 14.08.2018 tarih ve 10271 yevmiye sayılı temerrüt ihtarnamesi gönderdiği, buna davalının 27.08.2018 tarihli cevap verdiği; bunun üzerine davacının Beyoğlu 22.Noterliği'nin 21.09.2018 tarih ve 11602 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiği anlaşıldığı, sözleşmenin ayakta kaldığı süre zarfında (Eylül/2018 dahil) 8 adet işletme dönemine ilişkin hakediş yapıldığı, bunlardan 1 numaralı hakediş 7 aylık, diğerleri birer aylık olarak düzenlendiği, son hakediş ise 30.10.2018 tarihlidir ve Eylül/2018 dönemini kapsadığı, bu hakkedişlere ilişkin kısmi ödemeler yapılmış (Ek Tablo- 1), bakiye ödenecek kısım ise davacının imalattan kaynaklı borcundan mahsup edildiği, şöyle ki: İş Bedeli (Eylül Dahil İşletme Hakedişi) | 738.167,84 KDV 418 132.870,21 KDV Stp. (3/10) -39.861,06 Ödenmesi Gereken Tutar 831.176,99 Kesintiler (Ceza*Elektrik*Doğalgaz) — —413.799,43 Gv. Stp. -11.006,84 Emanete Alınan (Haketiş-1) -11.006,84 Kısmi Ödemeler Toplamı -127.967,25 Kalan Davacı Alacağı 267.396,63 Davacının İmalattan Borcu -551.725,48 Davalının Emanetten Borcu 273.679,48 Davalının Emanetten Borcu 11.006,84 Davacının Kalan Alacağı 357,47, tablodan da görüleceği üzere davacının atık su tesisinin işletme dönemine ilişkin hakkedişleri toplamı ile davalıdan olan emanet kesintileri ve davalıya olan imalat hakkedişinden kalan borçları karşılaştırıldığında 357,47 TL davalının borcu kaldığı, bu tutarın da davacıya 5.6.2018 tarihinde havale yapıldığı davalı kayıtlarında yer aldığı, davacının dosyaya sunulan hesap ekstresinde davalıdan 1.159.264 TL alacağı gözüktüğü, bu tutarın 650.754 TL * 65.075 TL- 715.829 TL'lik kısmı nakde dönüştürülen teminat mektubundan kaynaklandığı, ayrıca davacının ticari defterlerinde davalının kesintilerinin bir kısmı gözükmediği, bir kısım kesintileri de düzeltme işlemine tabi tutulduğu, davalıdan olan emanet alacakları da davacı kayıtlarında gözükmediği, mahkemeye bilirkişi heyeti olarak sunmuş olduğu 21.09.2018 tarihli raporda çevre mühendisi bilirkişi işletme dönemine ilişkin davacı hakedişinden kesilen cezalara uygun olduğunu belirttiği, ancak mahkeme aksi kanaatte ise bahse konu kesintilere ilişkin inceleme yapılması gerektiği, bunun takdirin de mahkemele ait olduğu, mahkemeye sunduğu 12.07.2019 tarihli heyet raporunda davalının atık su tesisine ilişkin imalat işini kabul ettiği, dolayısıyla bu işe ilişkin teminat mektubunu nakde dönüştürerek gelir kaydedemeyeceği; ancak işletme işine ilişkin teminatı nakde Gdönüştürebileceği; bu sebeple nakde dönüştürülen teminat mektubunun 567.200 TL'lik kısmının haksız olarak gelir kaydedildiği, bunun iade edilmesi gerektiğinin belirtildiği, davacının davalıdan ek imalat sebebiyle talep edebileceği tutar bahse konu 12.07.2019 tarihli raporumuzda inşaat mühendisi bilirkişi tarafından 11.254,58 TL olarak tespit edildiği, davacı bu tutarı da talep edebileceği, davacının yaptığı atık su tesisi inşaat imalatı sebebiyle davalının kesmiş olduğu hakediş bazlı kesinti tutarı 880.055,64 TL olduğu, mahkemeye sunmuş olduğu 21.09.2018 tarihli heyet raporunda hesap uzmanı ve hukuki açıdan yapılan incelemede davalı tarafça yapılan hakediş bazlı kesintilere yönelik olarak davacının talepte bulunduğu, ancak Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen usule uygun itirazının olmadığı ve bu kesintileri talep edemeyeceği değerlendirildiği, ancak mahkeme aksi kanaatte ise bu tutarın uygun olup olmadığının denetlenmesi gerekeceği, davacının yaptığı atık su tesisi işletme dönemine ilişkin Eylül/2018 dönemi hakedişi dahil 8 adet hakediş yapıldığı, dolayısıyla sözleşmenin sona ermesi sebebiyle yapılmamış hakediş olmadığının anlaşıldığı, bu hakedişlerden yapılan kesintiler toplamı 413.799,43 TL olduğu, 21.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda çevre mühendisi bilirkişi davalının işletme dönemine ilişkin hakedişinden yapılan kesintilerin uygun olduğunun değerlendirildiği, ancak mahkeme aksi kanaatte ise bu tutarın uygun olup olmadığının mahkemece denetlettirilmesi gerektiği, mahkemece işletme dönemine ilişkin ihalenin götürü bedel olduğu, işin sözleşmesi aşamasında yapılan işin tamamlanma oranının tespiti gerektiği kanaatine varılması durumunda tamamlanma oranı belirlenerek işletme dönemine ilişkin ihale bedeline uygulanmalı ve yapılan iş tutarı belirlendikten sonra hakediş tutarı ile karşılaştırılıp eksik hakediş varsa davacı alacağına eklenmesi gerektiği, ancak dosyadaki sözleşme ve ekleri incelendiğinde her ne kadar sözleşme götürü bedel olsa da hakedişin yapılmasında birim fiyatların belli olduğu görüleceği, hal böyle olunca sözleşmenin birim fiyatlı yaklaşık bedel olduğu düşünüldüğü, ancak mahkeme aksi kanaatte ise işletme dönemine ilişkin hakedişlerin denetimini teknik bilirkişilere yaptırabileceği, takdirin mahkemeye ait olduğunun belirlendiği bildirilmiştir.

Birleşen, mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı (Kaldırma kararı öncesi ████████ Esas ████████ Karar) dosyasında;

Mahkememizce, aldırılan █████/2021 tarihli alınan bilirkişi raporundan özetle; Davacı █████/2019 tarihli tutanak başlıklı hasar tutarının bulunduğu yazıda, Develi Atıksu Arıtma Tesisi'nin █████/2018 tarihinden itibaren ... Genel Müdürlüğü'ne geçtiği ve Genel Müdürlük personeli tarafından işletildiği nalaşılmaktadır. Bu durumda, Dekantörlerin █████/2018 - █████/2019 tarihleri aralığında (█████/2018 bilirkişi rapor tarihi, █████/2019 Develi 2. AHM ███████ talimat dosyası keşif tarihi) helezonlarında aşınma ve yaklaşık 8,5 aylık dönem aralığında bakımsızlık nedeniyle arızalandığı, ayrıca, dekantörlerin minör ve majör bakımlarının davacının tesisi devraldığı █████/2018 tarihinden itibaren 6 aylık süreçte yapıldığına dair belgenin bulunmadığı, dolayısıyla dekantörlerin arızalarının davalı ....A.Ş'nin kullanım ve/veya bakım yapmadığından kaynaklandığını iddia etmenin mümkün olmadığı, sorumluluğun teknik ve yalın olarak Davalıya yükletilmesinin mümkün olamayacağı, davacı yanın █████/2019 tarihli hasar tutarına ilişkin tutanak başlıklı yazısında ve yukarıda detay bilgileri verilen faturalar toplamı olan 56.820,50-TL (KDV hariç) tutarın, davacı tesisinde bulunan kapasiteye sahip 2 adet dekantörün helezonlarında aşınmanın giderilmesi ve bakımlarının yapılması için uygun olduğu, Develi Atıksu Arıtma Tesisinde kullanıldığı anlaşılan, Blower cihazının ana gövdesindeki çatlağın açık olarak görüldüğü, anılan Blower cihazının mevcut çatlaklı hali ile kullanılamayacağı, gövdenin veya tamamının yenilenmesi gerektiği, Blower'in arızanın sonradan ortaya çıkmış veya kullandıkça ortaya çıkmış bir çatlak olmadığı, blowerin imalatından itibaren çatlaklı olduğu, çatlak incelendiğinde, üzerindeki mavi boyanın çatlak içine işlediği/girdiğinin görüldüğü, blowerin boyanmazdan önce yani imalat sonrası da çatlağın mevcut olduğu, dolayısı ile blowerin malzemeye dayalı imalat hatasına sahip olduğu, ayıplı üretim olduğu, blower cihazının tesise temininden ve montajından sorumlu davalı ....A.Ş firmasını ayıplı blower cihazından sorumlu olması gerektiği, ....Ltd. Şti. Firmasının teklifindeki 10.360,00-Euro bedeli arızanın giderilmesinin bedeli olmadığı, cihazın yenilenme bedeli olduğu, firmanın yeni bir cihazın gövde parçasını kullanarak onarım yapacağı, belirtilen bedel ile cihazın eşdeğer yenisinin alınabileceği, sonuçta dava konusu blower cihazının ana gövde parçası çatlağına ilişkin değişim bedelinin 10.360,00-euro olabileceği, susuzlaştırma binasının doğu cephesinde kar yağışına bağlı olmak üzere yinelenmesi gereken mantolama işi ile cephede bulanan yağmur borusu ve mermer parapet bedelinin Develi SHM 2019/4 d.İŞ tespit tarihi olan █████/2019 itibariyle KDV dahil 8.489,93-TL, bu bedelin dava tarihi olan █████/2019 itibariyle ÜFE endeksi kullanılarak güncel değerinin 8.465,17-TL olabileceği, (enflasyon verilerinin iyiye gitmesi sebebiyle, tespit tarihinden 3 ay sonra olan dava tarihi değeri toplamda yaklaşık 25,00-TL düşüş göstermektedir.) davalının dekantörlerin helezonlarındaki aşınmadan kaynaklı zararlardan bakım yükümlülüğü olmadığı için sorumlu olmadığı, blower cihazı arızası ve dış cephede meydana gelen hasar sebebiyle meydana gelen zarardan ise, sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesinde dolayı sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; Dekantör helezonlarının onarımı yapılmış ve kovanı içerisine yerleştirilmiş olması, yeniden açılmasının mümkün olmaması, iddia edilen helezon kanatlarının tamir edilmiş olmasından dolayı mevcut durumu ile bir fikir beyan edilemeyeceği, ancak mahkemeye sunulan 2 adet tamir bakım faturası ve 2 adet haus yetkili servis formundan, yapılan işlerin neler olduğu, kullanılan yedek parçalar, tamir ve bakım işleminin detayları ile ilgili gerek faturalarda da gerekse servis bakım belgelerinde yeterince bili yer almasa da dekantörlerin şikayet konusu helezonları ile ilgili bir tamir işleminin yapılmış olduğu anlaşmaktadır. Yedek parça ve sarf malzemesi niteliğinde olan helezon aksamının ekonomik ömrü içerisinde değiştirilmesi normal olmakla birlikte, ayıplı mal olup olmadığının tespiti, söz konusu parçaya (helezon) üretici firmaca verilmiş garantinin mevcut olması durumunda yapılabilir. Yapılan tamir işlemi, eğer tesisin yüklenici firmanın garanti süresi içerisinde ise yedek parçaya (helezon) ücret alınması ayıplı servis hizmeti niteliğindedir. Blower gövdesi boydan boya derin çatlaktır. Blower hop tahrik mili keçesinin bozulmuş olduğu bunun muhtemel nedeninin de gövde çatlağının içeriden keçe yatağına kadar uzanmış olmasından kaynaklı olduğu, mil yatağında oluşan çap değişiminin milin salgılı dönmesine neden olması sonrası keçeyi bozmuş olduğu düşünülmektedir. Kesin kanaat ancak ekipmanın tamamen demontesiyle oluşturulabilir. Blower bu durumu ile bilerek ve gizli ayıp niteliği taşımayan üretim hatası veya montaj hatalı ayıplı mal niteliğindedir şeklinde rapor edilmiştir.

Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/4 D.iş sayılı dosyasından alınan inşaat bilirkişisi tarafından düzenlenen rapordan özetle; çamursuzlaştırma binasında meydana gelen hasarın 2019 yılına göre malzeme + işçilik 96,00m2x69,00TLx1,18(kdv) = 7.816,32-TL olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ████████ Esas ████████ Karar sayılı ilamıyla Mahkememizin ████████ Esas sayılı dosyasında devam eden dava ile birleştirilerek görülmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkememizin kararının kaldırılması karar verildiğinden bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda Mahkememiz işbu dava dosyasının Mahkememizin ████████ Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verilerek dava dosyası mahkememizin ████████ Esas sırasına kaydı yapılmış ve █████/2022 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı birleştirme kararı verilmiştir.

Birleşen mahkememizin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında;

Mahkememizce, makine mühendisi, inşaat mühendisi, çevre mühendisi, endüstri mühendisi, hukukçu hesap uzmanı ve mali müşavir bilirkişilerden oluşan heyetten alınan █████/2020 tarihli raporda özetle: Davalının, davacı ile yapmış olduğu sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği ve sözleşmeden doğan edimini yerine getirmeyi reddettiği, dosya içine alınmayan ve heyetimize tevdi edilmeyen Kayseri 2.ATM ████████ E. dosyada söz konusu feshin haksız fesih olduğu tespitinin yapıldığı, feshin haksız olup olmadığı hususunda dosyada yeterli bilgi ve belge Kayseri 2.ATM ████████ E. sayılı dosyadaki gibi olmadığı, ancak İlgili dosyadaki bilirkişi raporunda belirtilen hususlar ve gerekçeler vaki ise feshin haksız olduğu kanaatinin doğru olduğu, bu durumda davacının, sözleşmenin devamı nedeniyle davalının edimini ifa etmemesi nedeniyle karşılıklı borç yükleyen sözleşmeler bakımından geçerli olduğu şekilde, aynen ifayı beklemeyip müspet zararının tazminini talep edebileceği, zaten aynen ifanın işletmenin davalı tarafından bırakılması nedeniyle zorunlu olduğu, bu zarar bakımından yukarıda ayrıntılı olarak hesaplamanın yapıldığı, ancak davacının doğmamış zararını talep edemeyeceği, bu nedenle dava tarihi esas alınarak işletmenin davacı tarafından üstlenildiği andan dava tarihine kadar hesaplama yapıldığı, bunun miktarının 445.450,41 TL olduğunun belirlendiği belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2021 havale tarihli ek raporda özetle; Davacı tarafından 22 aylık işletme maliyeti, mevcut kayıt ve belgeler üzerinden hesaplanması talep edilmiş, Davacı tarafından 22 aylık işletilmesi halinde tahmini 1.031.134,15 TL'lik ilave işletme maliyeti oluşacağı, Davacı tarafından Toplu iş Sözleşmelerinden dağan haklarında personet maliyeti hesaplanmasına ilave edilmesi talep edilmiş olup, personelin KASKİye geçmesinden doğan haklardan dolayı İlave ücretlerin personel işletme maliyetine katılmaması gerektiği ve sözleşmede yazılan maddelere göre hesaplanması gerektiği, Davalı tarafından talep edilen, laboratuvar malzemelerin hesaplanması direk satın alım faturaları üzerinden yapılmış olduğu, ve faturalarda herhangi bir iskonto gözükmediği, Davalı tarafından tatep edilen Polimer hesabı mevcut duruma göre hesaplanmasıyla alakalı olarak, Develi Atıksu Arıtma Tesisi Uygulama proje raporunda belirtilen günlük Polimer tüketimine göre hesaplandığı, Davalı tarafından tatep edilen tesis bakım maliyeti hesaplamaları mevcut oluşan bakım onarım masraf faturaları üzerinden hesaplanmıştır, dekantör firması ile Davalı taraf arasındaki 4.000 Euroluk herhangi yazılı bir sözleşmeye ulaşılamadığı, Davalı tarafından talep edilen çamur uzaklaştırma maliyeti hesabında oluşan günlük yakıt maliyeti, beklenmedik duruş, bekleme ve kalkış kaynaklı kayıplar için 4910 arttırılarak hesaplandığı, toplam Çamur Uzaktaştırma Maliyeti 11,5 ay için 121.369,00 TL tespit edildiği, Davalı tarafından işletmenin ısıtılmasının elektrikle yapılması gerektiği ve doğal gaz ücretlerinin zorunlu gidere ilave edilmemesi talep edilmiş olup, taraflar arasında yapılan sözleşmede sadece elektrik giderlerinin ... tarafından karşılanacağı, ısınma ile alakalı herhangi bir madde yer almadığı, diğer işletme giderlerinin arıtma tesisin işletilmesinde meydana gelecek geçici faaliyet belgesi ücreti, lisans ücreti vs, gibi Zorunlu gider kalemleri olduğu tespit edildiği, Davalı tarafından yemek ve yol masraflarının katsayı çarpımına maruz kalmaması gerektiği talep edilmiş olup, yemek ve yal masraflarının EKAP işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı ve bu hesaplama şeklinde bu ücretlerin katsayı çarpımına maruz kalması gerektiği ve 11,5 aylık sürede oluşan işçilik maliyetinin 870.016,44 TL olacağı hesaplandığı bildirilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2021 tarihli ek raporda özetle; davacı birleşen dosyada ileriye yönelik alacaklarının gerçekleştiğini beyan etmiş olup birleşen davanın açıldığı tarih ile taraflar arasındaki sözleşme süresi bakımından, 11,5 aylık zarar miktarı 493.471.10 TL olup 22 aylık zarar gerçekleşmiş olup buna göre hesap, dosyada yer alan █████/2021 ve █████/2021 tarihli bilirkişi raporlarında geri kalan birleşen dosya bakımından gerçekleşmiş toplam zarar olarak 1.031.134,15-TL olarak hesaplandığı, davacının ek rapora yaptığı itirazlar bakımından kök raporda ve ek raporlarda yapılacak bir değerlendirme olmadığı, birleşen dosya bakımından 22 aylık zararın gerçekleştiği buna göre, 22 aylık zarar hesabına göre 11,5 aylık zarar olarak 493.471,10-TL, 22 aylık toplam 1.031.134,15-TL zararın oluştuğu, birleşen dosyada istenen 10 ay 10 günlük zararın ise 1.031.134,45-TL - 493.431,10-= 537.663,05-TL olacağı, davalı tarafından feshin haksız olduğunun takdirinin ise mahkemeye ait olacağının belirlendiği bildirilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2021 tarihli raporda özetle; davacı tarafından 22 aylık işletme maliyeti, mevcut kayıl ve belgeler üzerinden hesaplanması talep edilmiş, Davacı tarafından 22 aylık işletilmesi halinde tahmini 1.031.134,15 TI. lik ilave işletme maliyeti oluşacağı tespit edilmiştir. Kök raporumuzdaki kanaatimizde değişme olmamakla birlikte takdir mahkemede olduğu, Davacı tarafından Toplu İş Sözleşmelerinden dağan haklarında personel maliyeti hesaplanmasına ilave edilmesi talep edilmiş olup, personelin ...” ye geçmesinden doğan haklardan dolayı ilave ücretlerin personel işletme maliyetine katılmaması gerektiği ve sözleşmede yazılan maddelere göre hesaplanması gerektiği tespit edildiği, Davalı tarafından talep edilen, Jaboratuvar malzemelerin hesaplanması direk satın alım faturaları üzerinden yapılmış olduğu ve faturalarda herhangi bir iskonto gözükmediği tespit edildiği, Davalı tarafından talep edilen Polimer hesabı mevcut duruma göre hesaplanmasıyla alakalı olarak, Develi Atık su Arıtma Tesisi Uygulama proje raporunda belirtilen günlük Polimer tüketimine göre hesaplandığı, Davalı tarafından talep edilen tesis bakım maliyeti hesaplamaları mevcut oluşan bakım onarım Masraf faturaları üzerinden hesaplanmıştır. dekantör firması ile Davalı taraf arasındaki 4.000 Avro'luk herhangi yazılı bir sözleşmeye ulaşılamadığı, Davalı tarafından talep edilen çamur uzaklaştırma maliyeti hesabında oluşan günlük yakıt maliyeti, beklenmedik duruş, bekleme ve kalkış kaynaklı kayıplar için 4 10 arttırılarak hesaplanmıştır. Toplam Çamur Uzaklaştırma Maliyeti 11,5 ay için 121.369,00 TL. olarak hesaplandığı, davalı tarafından işletmenin ısıtılmasının elektrikle yapılması gerektiği ve doğal gaz ücretlerinin zorunlu gidere ilave edilmemesi talep edilmiş olup, taraflar arasında yapılan sözleşmede sadece elektrik giderlerinin ... tarafından karşılanacağı, ısınma ile alakalı herhangi bir madde yer almadığı, diğer işletme giderlerinin arıtına tesisin işletilmesinde meydana gelecek geçici faaliyet belgesi ücreti. lisans ücreti vs. gibi zorunlu gider kalemleri olduğu tespit edildiği, Davalı tarafından yemek ve yol masraflarının katsayı çarpımıma maruz kalmaması gerektiği talep edilmiş olup, yemek ve yol masraflarının EKAP işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplandığı ve bu hesaplama şeklinde bu ücretlerin katsayı çarpımına maruz kalması gerektiği ve 11,5 aylık sürede oluşan işçilik maliyetinin 870.016,44 TI. Olacağı, feshin haklı olup olmadığı hususunda takdirin mahkemede olduğu bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizin iş bu dava dosyasına, Mahkememizin ████████ esas ████████ karar (Birleşen Mahkememizin ████████ esas-2021-223 karar) sayılı dosyası ile Mahkememizin ████████ esas ████████ karar(İstinaf mahkemesinin kaldırma kararı öncesi ████████ esas ████████ karar )sayılı dosyalarının birleştirildiği anlaşıldı.

Asıl dava dosyası yönünden yapılan incelemede;

Dava, davacı ... Endüstriyel Tesisler Taahhüt ve Ticaret AŞ. ile davalı ... Su ve Kanalizasyon İdaresi arasında akdedilen 30.12.2014 tarihli ve ███████████ ihale kayıt numaralı “Develi İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması İşi” konulu sözleşmenin, davacı ... tarafından, Beyoğlu 22 noterliğinin █████/2018 tarihli 11602 yevmiye nolu ihtarıyla feshinden kaynaklı alacak davasıdır. Davacı tarafından;

A-1 Sözleşmenin haklı sebeplerle süresinden önce feshedilmesi nedeniyle uğranılan müspet zarar, (mahrum kalınan kazanç),(10.000 TL)

A-2 İşletme edimine ilişkin ödenmeyen hak ediş tutarları,(10.000 TL)

A-3 Eksik Ödenen Hak Edişler

: (i) Personel asgari ücreti, (ii) Bir kısım personelin kabul edilmemesi sebebiyle ödenmeyen kısım, (iii) Klor dozlama ünitesinin çalıştırılmaması nedeniyle kesilen cezaya ilişkin alacak,(10.000 TL)

A-4 Haksız Performans Cezaları

: (i) Tesisin çıkış noktasında yönetmeliklerle saptanan limitlerin karşılanamaması gerekçesiyle, (ii) Eksik personel gerekçesiyle, (iii) İş sağlığı ve güvenliği gerekçesiyle, (iv) klor dozajı uygulaması yapılmadığı gerekçesiyle, (v) dekantör gerekçesiyle, (vi) çevre düzeni gerekçesiyle haksız uygulanan ceza (kesintilerden) doğan alacak,(10.000 TL)

A-5 Haklı Fesih Sonucunda Çamur Nakliye Firmasına Ödenen Tazminatların ve İşçilere Ödenen Kıdem ve İhbar Tazminatlarının Toplamı(10.000 TL)

B-1 Sözleşme Dışı Ek İşlerin Bedeli

: Taraflar arasındaki sözleşmeden ayrı, doğrudan temin yöntemiyle talep edilmiş ve ek iş niteliğindeki; panel çit yapımı, klor binası tuğla duvar yapımı, klor binası sıva işi, süpürgelik yapımı, klor binası boya işi, enerji analizörü yapımı işlerinden kaynaklanan alacak İLE

B-2 Haksız Kesintiler

: elektrik, doğalgaz faturaları ile kanal tıkama yastığı bedelleri hakedişten haksız yere kesilmesi nedeniyle alacak,(10.000 TL)

C-Teminat mektubunun haksız paraya çevrilmesinden kaynaklanan alacak,(40.000 TL) olmak üzere toplamda 100.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.

Her ne kadar davacı ... vekili tarafından, dava dilekçesi ekinde █████/2018 tarihli Develi (Kayseri) Evsel Atıksu Arıtma Tesisine Endüstriyel Atıksu Girişinin Proses Performansına Etkilerinin İncelenmesi Raporu ( İTÜ heyeti Uzman Görüşü) ile yargılama aşamasında █████/2024 tarihli “Kayseri İli Develi İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi Hakkında Teknik Rapor” isimli ikinci uzman görüşü sunulmuş ve bu raporlar esas alınarak Çevre Mühendisi █████/2025 tarihli kök rapor ve █████/2025 tarihli kök rapor alınmışsa da, iş bu raporların dayanağının, nasıl ve nereden alındığı,nerede incelendiği belli olmayan numunelere ve analizlere dayandırıldığı görülmekle, davacı ... tarafından Mahkeme veya başkaca kamu kurumunun aracı kılınmaksızın,usulüne uygun olmayan şekilde yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen uzman görüşü ve bu raporlar esas alınarak düzenlenen Çevre Mühendisi Dursun Karakuş'un raporuna itibar edilmemiştir.

Asıl dava dosyasında, bilirkişi heyetinden alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan █████/2023 tarihli rapor ile █████/2024 ve █████/2025 tarihli ek raporlar,█████/2021 tarihli iş hukuku alanında uzman bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli rapordan anlaşıldığı üzere; Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinde belirlenen çıkış suyu parametrelerinin yönetmelik sınır değerlerini sağlayamaması nedeni ile yükleniciye cezai işlemler yapıldığı, bu konuda yüklenici tarafından sınır değerlerinin et kombinesi tarafından atık suya kan karışması nedeni ile aşıldığının ileri sürüldüğü, Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Tutanağı'na göre Et Kombinasına kan tutma ünitesi yapıldığı, kanalizasyona evsel atıksu karakteristiğinin dışında kirlilik yükünün gelmesinin önlendiğini, Yönetmeliğe uygun olarak yapılan analizlerde et kombinasının kesim yapılıp kanalizasyon sistemine deşarjının olduğu durumlarda da, tesise ekstra bir kirlilik yükünün gelmediği, buna ilişkin deney raporların olduğu, ayrıca atıksu arıtma tesisi giriş debi değerinin ortalama 6000 m3/gün iken et kombinasının kanal debisi ortalamasının 10 m3/gün olduğu ve buna göre et kombinası atıksu debisinin ihmal edilebilecek kadar az olduğunun ifade edilmiş,yapılan incelemede, 2017 ve 2018 yıllarına ait "Debi Takip Çizelgesi"ne bakıldığında ortalama 5500-6000 m3/gün olduğu görülmüştür. 03-15-16-12 Nisan 2018, 17-23-24 Mayıs 2018 günlerinde tesise kan girişi olduğu notu görülmüş, Nisan ayında kan girişi olduğu halde deşarj sınır değerleri aşılmamış, Mayıs ayında ise analiz parametrelerinde diğer sınırı aşan günlerden farklı bir değer görülmemiştir.3 Ağustos 2017 tarihi itibari ile tesise gelen atıksuların klorlama ünitesi hariç işletildiği atık su test değerleri incelendiğinde 2017'nin Ağustos-Eylül ve Ekim aylarında atıksu deşarj sınır değerlerinin sağlandığı TNve TP verim oranının uygun olduğu, 3 Kasım itibari ile Top-N ve Top-P değerleri deşarj sınır değerlerini ilk defa aşmış, daha sonra 8-26-27 ve 31 Kasım tarihlerinde de deşarj sınır değerleri aşılmıştır.Tesise kan girişi gözükmeyen 2018 yılı Aralık ayından itibaren, Ocak, Şubat, Mart, ve Nisan aylarında ve farklı günlerde deşarj sınır değerleri aşılmış, Mayıs 2018 de ise sınır değerleri tüm günler için aşılarak verimlilik hızla düşmüştür. Haziran 2018 de ise yine deşarj sınır değerleri aşılmıştır.Askıda Katı Madde (AKM) yönünden incelendiğinde, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında sınır değerlerini aşmadığı görüldüğü halde, Aralık, Ocak, Şubat, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında sınır değerlerinin aştığı görülmüştür.Filamentli organizmaların çoğalmasının mevsimsel farklılıklar, işletme koşulları, çözülmüş oksijen konsantrasyonunun düşüklüğü,besin maddesinin yetersiz olması gibi faktörlerin neden olabileceği gözetildiğinde, arıtma tesisine gelen katı atıksuyun deşarj limit değerini etkileyebileceği ancak arıtma tesisisinin işletme koşullarının uygun olmaması, dekantör ve blower cihazlarının düzenli ve uygun çalışmaması veya besi yetersizliği gibi nedenlerle de filamentli organizmaların çoğalabileceği, giriş suyu parametrelerinin tasarım parametrelerini aşmadığı düşünüldüğünde kesimhane kaynaklı kanlı atık suyun tesisin deşarj limitlerinin aşmasının tek nedeni sayılamayacağı, atıksu arıtma tesisinde klor dozajı ünitesi bulunduğu ve "işletme şartnamesi"ne göre atıksuyun klorlanarak deşarj edilmesi gerektiği, tesisin işletilemediği, Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği'nde belirlenen çıkış suyu parametrelerinin sağlanamadığı, yüklenicinin sözleşme feshini haklı çıkaracak bir veri görülemediği,yine davacı/karşı davalının sözleşme kapsamında işletmedeki cihazların montajından, bakımından sorumlu olduğu, yapılan tespitte blower cihazının montaj hatası ya da bakımlarının zamanında yapılmadığı,sözleşmenin 33/1 maddesi gereği geçici kabul tarihine kadar tesisin her türlü inşaat, imalat, montaj,kalibrasyon,deney ve test işlemleri için kullanacağı her türlü enerjinin temininden yüklenicinin sorumlu olduğu,geçici kabul tarihinden sonra 36 aylık işletme döneminde ise tesise ait sadece enerji bedelinin idare tarafından ödeneceği,diğer tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının hükme bağlandığı,dosya içerisindeki elektrik faturalarının █████/2017 ve █████/2017 tarihli olduğu,geçici kabulün █████/2017 tarihinde yapıldığı,tıkanma yastığı gideri yönünden ise işletme şartnamesinde ''diğer tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır'' hükmü gereği yüklenicinin sorumlu olduğu, davacı tarafın personellere eksik ödeme yapması nedeniyle davalı ... tarafından davacının hakedişinden 173.772,68 TL kesinti yapıldığı,dosya kapsamında mevcut olan eksik ödenen personel maaşlarına ilişkin bordrolar ilc tutanakların karşılaştırılmasında davacı tarafından işçilere yapıları ödemelerin eksik olduğu, yapılan eksik ödemeler ile bu eksik ödemeler nedeniyle hak edişlerde belirtilen ve tablo halinde sunulan miktarların uyumlu olduğu,taraflar arasındaki sözleşme,sözleşmenin eki teknik ve işletme şartnamelerine göre işletme dönemindeki hak edişlerden eksik ödenen personel maaşları nedeniyle yapılan kesintilerin düzenlemelere uygun olduğu,eksik personel çalıştırılması nedeniyle 25.900,00 TL'lik, geçici görevlendirme yapılan personellerin işyeri bordrosunda gösterilmemesi nedeniyle 27.402,20 TL tutarında davacının hak edişinden kesildiği, davacı tarafın geçici görevlendirme yaptığına ilişkin işçiler(iki ayrı görev için bildirildiği), ...isimli kişiler olduğu, görevlendirmeler 8 Ağustos sonrasi için yapılmasına rağmen SGK'dan celp edilen sigortalı sayısını ve isimlerini gösteren aynı döneme ilişkin belgede bu şahısların isimlerinin bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle 27.03.2018 tarihli tutanak ile sözleşmenin 23/2 maddesi gereği toplamda 25.900,00 TL ceza kesildiği ve bu tutarın da hak edişten kesileceğinin kayıt altına alındığı görülmüştür. Davacının sunduğu bordrolardan bu çalışanların davacının Develi'deki iş yerinde değil de Kağıthane ve Merkez işyerlerinden sigorta bildirimlerinin yapıldığı görülmektedir. Ancak dosya kapsamından bu işçilerin fiziken / fiilen nerede çalıştığının tespit edilmesi (görevlendirme yazıları hariç) mümkün olmadığının tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin cki olan İşletme Şartnamesi başlıklı belgenin 5. Sayfasında; “çalışan tüm personele; 1. İşletme yılı için aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 10,00 TL yemek ve 26 gün üzerinden günlük brüt 10,00 TI. yol bedeli ödeneceği, bu ödemelerin 2. Yıl için günlük brüt 12,00 TI., 3. Yıl için günlük brüt 14,00 'TL olarak düzenlendiği ve her ay bordroya yansıtılarak personele nakden ödeneceği devamında ise “çalışan personellerin tüm sorumluluğu (maaş, fazla mesai, siğorta primleri, tazminatlar, işsizlik sigortası primleri, kidem tazminatları vb, güb kesintiler ve ödemeler) ve ber türlü masraflar yükleniciye aittir” , teknik şartnamenin 15.sayfasında,“Yüklenicinin Çalıştığı Personel” başlıklı “Yedinci Bölüm” altında bulanan 34. Maddenin 2 fıkrasında;“yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından önretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici bak edişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hak edişin ödeneceği tahmini tarih, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. Maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur.İlanın yapıldığı yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Davacı tarafından asgari ücrette %78,97 oranında artış gerçekleştiği ve personel ücretlerinin güncel asgari ücrete göre artırılmadığı ileri sürülmüşse de İşletme Şartnamesi'nde ücretlerin belirlendiği,mahkemeden uyarlamada talep edilmediği gözetildiğinde davacının feshini haklı gösterecek sebeplerin somut dava dosyasında ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davacının müspet zarar talep edemeyeceği, davalı idare tarafından davacıdan yapılan ceza kesintilerinin haklı olduğu ve kesintilerin talep edilemeyeceği,işçilere ödenen tazminatlar ile 3.kişilere ödenen tazminatı talep edemeyeceği, yine kesilen cezalar haricinde davacıya ödenmeyen veya eksik ödenen hakedişin bulunmadığı bu nedenle hakediş talep edemeyeceği, ancak sözleşme dışındaki ek iş bedelinin talep edilebileceği ek iş bedelinin yapılan hesaplamaya göre; 9.287,10 TL tel çit+494,51 TL briket duvar örümü+323,75 TL sıva+261,30 TL boya yapımı+887,92 TL süpürgelik =11.254,58 TL olduğu, yine davacının işletme işine ilişkin teminat mektubunu nakte çevirebileceği, yapım işinin tamamlanmış olması nedeniyle nakte çevirmenin uygun olmadığı ve bundan dolayı 567.200,00 TL 'yi talep edebileceğinin belirlendiği ancak davacının dava dilekçesinde ek iş bedeli olarak 10.000-TL, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi nedeniyle 40.000 TL talep ettiği görülmekle taleple bağlı kalınarak toplamda 50.000 TL'nin dava tarihi olan █████/2018 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkememizin ████████ esas ████████ karar(İstinaf mahkemesinin kaldırma kararı öncesi ████████ esas ████████ karar )sayılı dosyasındaki dava yönünden yapılan incelemede;

Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/4 D.iş sayılı dosyasının sayılı takip dosyası dosyamız arasına celp edilmiş, Develi atıksu arıtma tesisinde yer alan dekantör, susuzlaştırma binası ısı yalıtımı ve blover cihazı yönünden davacının tespit dosyasına da konu ettiği sorunların neler olduğu, bu problemlerin giderilmesi için gereken bedelin ne kadar olduğu ve bu bedelden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Develi Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/4 D.iş sayılı dosyasında alınan ve makine mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen rapordan özetle; Dekantör helezonlarının onarımı yapılmış ve kovanı içerisine yerleştirilmiş olması, yeniden açılmasının mümkün olmaması, iddia edilen helezon kanatlarının tamir edilmiş olmasından dolayı mevcut durumu ile bir fikir beyan edilemeyeceği, ancak mahkemeye sunulan 2 adet tamir bakım faturası ve 2 adet haus yetkili servis formundan, yapılan işlerin neler olduğu, kullanılan yedek parçalar, tamir ve bakım işleminin detayları ile ilgili gerek faturalarda da gerekse servis bakım belgelerinde yeterince bili yer almasa da dekantörlerin şikayet konusu helezonları ile ilgili bir tamir işleminin yapılmış olduğu anlaşmaktadır. Yedek parça ve sarf malzemesi niteliğinde olan helezon aksamının ekonomik ömrü içerisinde değiştirilmesi normal olmakla birlikte, ayıplı mal olup olmadığının tespiti, söz konusu parçaya (helezon) üretici firmaca verilmiş garantinin mevcut olması durumunda yapılabilir. Yapılan tamir işlemi, eğer tesisin yüklenici firmanın garanti süresi içerisinde ise yedek parçaya (helezon) ücret alınması ayıplı servis hizmeti niteliğindedir. Blower gövdesi boydan boya derin çatlaktır. Blower hop tahrik mili keçesinin bozulmuş olduğu bunun muhtemel nedeninin de gövde çatlağının içeriden keçe yatağına kadar uzanmış olmasından kaynaklı olduğu, mil yatağında oluşan çap değişiminin milin salgılı dönmesine neden olması sonrası keçeyi bozmuş olduğu düşünülmektedir. Kesin kanaat ancak ekipmanın tamamen demontesiyle oluşturulabilir. Blower bu durumu ile bilerek ve gizli ayıp niteliği taşımayan üretim hatası veya montaj hatalı ayıplı mal niteliğindedir şeklinde rapor edilmiştir.

Mahkememizce alınan █████/2021 tarihli alınan bilirkişi raporundan özetle; Davacı █████/2019 tarihli tutanak başlıklı hasar tutarının bulunduğu yazıda, Develi Atıksu Arıtma Tesisi'nin █████/2018 tarihinden itibaren ... Genel Müdürlüğü'ne geçtiği ve Genel Müdürlük personeli tarafından işletildiği nalaşılmaktadır. Bu durumda, Dekantörlerin █████/2018 - █████/2019 tarihleri aralığında (█████/2018 bilirkişi rapor tarihi, █████/2019 Develi 2. AHM ███████ talimat dosyası keşif tarihi) helezonlarında aşınma ve yaklaşık 8,5 aylık dönem aralığında bakımsızlık nedeniyle arızalandığı, ayrıca, dekantörlerin minör ve majör bakımlarının davacının tesisi devraldığı █████/2018 tarihinden itibaren 6 aylık süreçte yapıldığına dair belgenin bulunmadığı, dolayısıyla dekantörlerin arızalarının davalı ....A.Ş'nin kullanım ve/veya bakım yapmadığından kaynaklandığını iddia etmenin mümkün olmadığı, sorumluluğun teknik ve yalın olarak Davalıya yükletilmesinin mümkün olamayacağı, davacı yanın █████/2019 tarihli hasar tutarına ilişkin tutanak başlıklı yazısında ve yukarıda detay bilgileri verilen faturalar toplamı olan 56.820,50-TL (KDV hariç) tutarın, davacı tesisinde bulunan kapasiteye sahip 2 adet dekantörün helezonlarında aşınmanın giderilmesi ve bakımlarının yapılması için uygun olduğu, Develi Atıksu Arıtma Tesisinde kullanıldığı anlaşılan, Blower cihazının ana gövdesindeki çatlağın açık olarak görüldüğü, anılan Blower cihazının mevcut çatlaklı hali ile kullanılamayacağı, gövdenin veya tamamının yenilenmesi gerektiği, Blower'in arızanın sonradan ortaya çıkmış veya kullandıkça ortaya çıkmış bir çatlak olmadığı, blowerin imalatından itibaren çatlaklı olduğu, çatlak incelendiğinde, üzerindeki mavi boyanın çatlak içine işlediği/girdiğinin görüldüğü, blowerin boyanmazdan önce yani imalat sonrası da çatlağın mevcut olduğu, dolayısı ile blowerin malzemeye dayalı imalat hatasına sahip olduğu, ayıplı üretim olduğu, blower cihazının tesise temininden ve montajından sorumlu davalı ....A.Ş firmasını ayıplı blower cihazından sorumlu olması gerektiği, ....Ltd. Şti. Firmasının teklifindeki 10.360,00-Euro bedeli arızanın giderilmesinin bedeli olmadığı, cihazın yenilenme bedeli olduğu, firmanın yeni bir cihazın gövde parçasını kullanarak onarım yapacağı, belirtilen bedel ile cihazın eşdeğer yenisinin alınabileceği, sonuçta dava konusu blower cihazının ana gövde parçası çatlağına ilişkin değişim bedelinin 10.360,00-euro olabileceği, susuzlaştırma binasının doğu cephesinde kar yağışına bağlı olmak üzere yinelenmesi gereken mantolama işi ile cephede bulanan yağmur borusu ve mermer parapet bedelinin Develi SHM 2019/4 d.İŞ tespit tarihi olan █████/2019 itibariyle KDV dahil 8.489,93-TL, bu bedelin dava tarihi olan █████/2019 itibariyle ÜFE endeksi kullanılarak güncel değerinin 8.465,17-TL olabileceği, (enflasyon verilerinin iyiye gitmesi sebebiyle, tespit tarihinden 3 ay sonra olan dava tarihi değeri toplamda yaklaşık 25,00-TL düşüş göstermektedir.) davalının dekantörlerin helezonlarındaki aşınmadan kaynaklı zararlardan bakım yükümlülüğü olmadığı için sorumlu olmadığı, blower cihazı arızası ve dış cephede meydana gelen hasar sebebiyle meydana gelen zarardan ise, sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesinde dolayı sorumlu olduğu rapor edilmiştir.

Somut olayda davacı vekili tarafından,taraflar arasında imzalanan Develi İlçesi Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşine ait sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı fesedilmesi nedeniyle tesiste yer alan çamur susuzlaştırma binasının ısı yalıtımının ve sıva hasarının yapılması,dekantör tamir ve bakımının yapılması ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi için gerekli bedelin davalının sorumlu olması nedeniyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.Tesiste yer alan susuzlaştırma binasının doğu cephesinde bulunan taş yünü mantolama yüzeyinin kar yağışı nedeniyle cepheden ayrılmak suretiyle hasar gördüğü ve 96 m2 aynı malzemenin kullanılması suretiyle yenileme işinin 8.465,17 TL olacağının tespit edildiği yine blower cihazında çatlak bulunması nedeniyle cihazın bu haliyle kullanılamayacağı,çatlağın kullanımdan kaynaklanmayıp blower cihazının imalatından itibaren mevcut olduğu,cihazın yenileme bedelinin 10.360,00 euro olduğu alınan bilirkişi raporunda tespit edildiğinden davalının ayıplı blower cihazının yenilenme bedelinden ve susuzlaştırma binasında meydana gelen hasardan TBK'nın 112.maddesi ve 472. maddesi gereğince sorumlu olduğu değerlendirildiğinden davacının iş bu talepleri yönünden davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.Her ne kadar davacı tarafından dekantörlerin arızalanması nedeniyle yapılacak tamir ve bakım giderinden davalının sorumlu olduğu iddia edilmiş ve zararın tazmini talep edilmiş ise de düzenlenen bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere dekantörlerin minör ve majör bakımlarının davacının tesisi devraldığı █████/2018 tarihinden itibaren 6 aylık süreçte yapıldığına dair belgenin bulunmadığı, dolayısıyla dekantörlerde meydana gelen arızanın davalı şirket tarafından gerekli bakımların yapılmamasından kaynaklandığı ispat edilemediğinden davacının iş bu talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Birleşen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası ve iş bu dosyaya birleştirilen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası yönünden;

Davacı ... tarafından, davalının sözleşmeyi haksız feshi ve tesisin idare tarafından işletilmesinden kaynaklı idareye getirdiği maliyet farkından oluşan zararın ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklarının davalıdan tahsili talep edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 125. maddesi, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde; borçlunun temerrüdü sonucu borç yerine getirilmemişse alacaklıya üç yetki tanımıştır: Bunlar; her zaman için ifa ve gecikme tazminatı isteğinde bulunma, derhal ifadan vazgeçip müspet zararının tazminini isteme ya da ifadan vazgeçip sözleşmeden dönerek menfi zararını isteyebilmedir.

Menfi zarar ; sözleşmenin karşı tarafınca yerine getirileceğine olan güvenin boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarardır. Kısaca bu zarar, alacaklının sözleşme yaptığı için uğradığı, sözleşme yapmamış olsa idi uğramayacağı zarar olup, sözleşmeye güvenilerek yapılan harcamaların tamamının, başka bir anlatımla karşı tarafın mal varlığına girmese bile o sözleşme sebebiyle cepten çıkan paradır. Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşme hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar. Bu husus 6098 sayılı TBK'nın 125/son maddesindeki düzenlemeden kaynaklanmıştır. Burada alacaklının sözleşmenin hükümsüzlüğünden kaynaklanan zararının tazmini söz konusudur. Menfi zarara, dava masrafları, noter masrafı, karar pulu, gerçekleştirilen imalat bedeli, personel gideri vb. kalemler örnek olarak verilebilir.

Davalı ... tarafından sözleşmenin haksız olarak fesedildiği gözetildiğinde davacı tarafından, tesisi davalı işletseydi ödeyeceği meblağ ile kendisi işlettiği için ortaya çıkan meblağ arasındaki fark talep edilebilecek olup, hüküm kurmaya elverişli bulunan █████/2020 tarihli kök ve ek raporlardan asıl dosya yönünden davacının tesisi işletmesinden kaynaklı zararının █████/2018-█████/2019 dönemi için 493.471,10 TL olarak hesaplandığı, birleşen dosya yönünden ise █████/2019-█████/2020 dönemi için davacının tesisi işletmesinden kaynaklı zararının 537.663,05 TL olarak hesaplandığı, davacının toplam zararının 1.031.134,15 TL olduğu anlaşılmakla davacının ıslah dilekçesindeki talepleriyle bağlı kalınarak toplamda 638.592,49 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklı ayrıca zarara uğrandığı dosya kapsamında ispatlanamadığından iş bu talebin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

A-Asıl dava dosyası yönünden;

1-Davanın kısmen kabulü ile ek iş bedeli olan 10.000-TL ile teminat mektuplarının paraya çevrilmesinden kaynaklanan 40.000 TL'nin toplamı 50.000 TL'nin dava tarihi olan █████/2018 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

A-Alınması gereken 3.415,50-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.707,75-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

B-Davacı tarafça yatırılan 1.707,75-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 396,83-TL tebligat, 1.424,00-TL posta ve müzekkere, 31.735,70-TL bilirkişi ücreti, 314,00-TL keşif harcı, 100,00-TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 33.970,53-TL' nin davanın kabul red oranına göre belirlenen 16.985,26-TL' sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

D-Davalı tarafça yapılan 1.082,70-TL tebligat, 934,30-TL posta ve müzekkere, 8.264,30-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.281,30-TL' nin davanın kabul red oranına göre belirlenen 5.140,65-TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,

E-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 45.000-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

F-Davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden taktir olunan 45.000-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

G-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

B-Birleşen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası yönünden;

1-Davanın kısmen kabulü ile 9.000,00 TL alacağın dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, 107.220,67-TL'nin ise ıslah tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

A-Alınması gereken 7.939,04-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 2.959,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.809,26-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

B-Davacı tarafça yatırılan 170,78-TL peşin harç, 44,40-TL başvuru harcı ile 2.959,00-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 229,50-TL tebligat, 67,80-TL posta ve müzekkere, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 162,10-TL istinaf başvuru harcı olmak üzere toplam 1.959,40-TL' nin davanın kabul red oranına göre belirlenen 1.242,57-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

D-Davalı tarafça yapılan 133,60-TL posta ve tebligat gideri ile 220,70-TL istinaf başvuru harcı toplamı 354,30-TL' nih davanın kabul red oranına göre belirlenen 129,61-TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,

E-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 45.000-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

G-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 482,91-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

H-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 837,09-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

I-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

C-Birleşen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası ve iş bu dosyaya birleştirilen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası yönünden;

A-Birleşen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası yönünden taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 10.000,00 TL alacağın dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, bakiye 282.199,81-TL'nin ise ıslah tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

B-Alınması gereken 19.960,17-TL nispi karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 170,78-TL peşin harç ile 14.902,00 ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.887,39-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

C-Davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç, 44,40-TL başvurma harcı ile 14.902,00-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

D-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 220,70-TL tebligat masrafı, 11.100,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.320,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

E-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca taktir olunan 46.751,97-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

F-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

H-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

2-Birleşen Mahkememizin ████████ esas ████████ karar sayılı dosyası yönünden taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulü ile 5.000,00 TL alacağın dava tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, bakiye 341.392,68-TL'nin ise ıslah tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin TİS farkından kaynaklı alacak talebinin reddine,

A-Alınması gereken 23.662,09-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23.491,31-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

B-Davacı tarafça yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 59,30-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 250,00-TL tebligat ve posta giderinin davanın kabul red oranına göre belirlenen 150,51-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

D-Davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

E-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 55.422,83-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

F-Davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden taktir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

G-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 525,32-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

H-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ret oranına göre belirlenen 794,68-TL'sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

I-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip

¸E-imzalıdır

Hakim

¸E-imzalıdır