Anahtar kelimeler: Manevra Yaşandığını Binaen Kadarının Mahrumiyetinden Fiilden Kaybına Bakiyesi Bakiyesinin Limiti
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkiline ait ... plakalı aracın, ... tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın geri geri manevra yapması esnasında kaza yaşandığını,... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığını, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybına binaen şimdilik ... TL’nin; kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte poliçe teminat limiti kadarının davalı ... Şirketinden tahsiline bakiyesi olması durumunda bakiyesinin davalı ... ...'den tahsiline araç mahrumiyetinden doğan ikame araç bedeline binaen şimdilik ... TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalı ...'den tahsiline,Aracın tamirde kaldığı süre boyunca oluşan ticari kazanç kaybına binaen şimdilik ... TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazında bulunduklarını yetkili yer mahkemesinin ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının müvekkili şirkete başvuru zorunluluğu yerine getirilmemiş olup davanın usulden reddi gerektiğini, davacının davadan önce hiç bir şekilde başvuru yapmadığını, başvuranın taleplerinin belirsiz alacak davası kapsamında ileri sürülmesinde hukuki fayda bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından başvurucunun hasar bedelinin eksper raporu sonucu anlaşmalı servise ödediğini, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, SBM müzekkere yazılarak söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, araç mahrumiyeti teminat dışında olup reddi gerektiğini, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Adli trafik bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:A) Davalı ... Şirketi Nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Bağlı ... Plakalı Yarı Römork Sürücüsü Davalı ... ... ;Davalı sürücü ... ... idaresindeki, davalı ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorku ile ... ... isimli iş yeri önü ... ... Caddesi üzerinde kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde geri manevra yaparken; ... ... Caddesi üzerinde seyir halinde bulunan araçlar için tehlike yaratmaması ve geri Manevrası sırasında, idaresindeki çekicinin dış ve iç aynalarından arka gerisini, sağını solunu kontrol ederek, güvenli ortamın oluşmasından emin olduktan sonra geri manevra yapması gerekirken, bu kural ve kaidelere uymayarak idaresindeki çekicinin sol ön yan kısımlarına; solundan ... Caddesi üzeri ... İlçesi istikametinden ... ili ... istikametine sol şeritte düz seyir halinde olan davacı sürücü ... İdaresindeki ... ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı ... plakalı minibüsün sağ ön kısımlarını çarpması sonucu, meydana gelen iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası olayında, davalı sürücü ... ... idaresindeki, davalı ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorku ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun ve Yönetmeliğinde belirtilen:a) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/9 ve Yönetmi bölümünde yer alan;157/a-6 kusurlar Araç sürücüleri trafik kazalarında; Doğrultu değiştirme, Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar.b) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 67/1-b ve Yönetmeliğin 137/B.l-b kusurlar bölümünde yer alan;Araç sürücüleri; park etmiş araçlar arasından çıkarken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde, karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları ve manevraları sırasında esas ve usullere uymaları mecburidir.B) ... Plakalı Otomobil Sürücüsü Davacı ... ... ;... tarihinde saat ... sıralarında, davalı sürücü ... ... idaresindeki, davalı ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorku ile ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, yerleşim yeri dışı, 70 km/s azami hız limitli, orta refüjle bölünmüş, iki şeritli, şerit çizgileri belirli, asfalt kaplamalı, yatay güzergahı düz yol, düşey güzergahı eğimsiz, görüş alanı açık olan ... Caddesi üzeri ... ... isimli iş yeri önünde kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde geri manevra yapması sonucu, idaresindeki ... plakalı çekicinin sol ön yan kısımlarına; solundan ... Caddesi üzeri ... İlçesi istikametinden ... ili ... istikametine sol şeritte düz seyir halinde olan davacı ... ... idaresindeki ... ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı ... plakalı minibüsün sağ ön kısımlarını çarpması sonucu, meydana gelen iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası olayında; davacı sürücü ... ... idaresindeki ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı ... plakalı minibüsü ile ... Caddesi üzeri ... ... İstikametine seyri sırasında, ön ilerisinde ... ... isimli iş yeri önü ... Caddesi üzerinde bulunan davalı sürücü ... ... idaresindeki, davalı ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorku görmesine rağmen idaresindeki ... plakalı minibüsünün hızını kesmeden seyrine devam ederek çekicinin önünden geçmek istemesiyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğinde belirtilen kural ve kaideleri belirleyen;* 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-b ve Yönetmel bendinde açıklanan kuralları Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar. 101/b SBM kayıtlarında;“Davalı ... ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı, ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı yarı römork sürücüsü davalı ... ...'nin; %100 kusurlu olduğu” kusur dağılımına iştirak etmek mümkün olmamıştır." denilmiştir.Sigorta eksper bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:Değişen onarılan parçalar aracın genel görümü km si kullanım durumu göz önüne alınarak araçta meydana gelen değer kaybı miktarının ... TL olduğuKazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihi itibarıyla ZMMS poliçesi teminatının ... TL ile sınırlı olduğuKaza sebebi iel araçta oluşan hasar itibarıyla ödenen rakamın kusur nispetinde ... TL olarak ifade edildiği dolayısıyla poliçeden kalan meblağın ... — ... = ... TL olduğuDava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı MAKUL sürenin 17 gün olarak tespit edildiğiAntalya Bilirkişi üst kurulunun ... tarihli .../... toplantı nolu .../... nolu kararı ile araçların kiralama bedellerinin tespitinin ... oto alım satım alt uzmanlık alanı üzerine faaliyet gösteren umanların yapması yönünde aldığı karar gereği hesaplama yapılamadığıDava dilekçesinin ekinde aracın ticari olması sebebi iel vergi levhası sunulduğu ve ticari kazanç hesabı istenmesine karşın ticari kazanç muhasebe defterleri vasıtasıyla kar zarar durumu irdelenerek kaza tarihli günlük kazanç hesabının yapılması ve tespit edilen onarım süresinin çarpılması ile tespit edilmesi gerekmektedir. Bu konuda bilirkişilik uzmanlık alanımıza girmediği için tespit edilemediği" sonucuna varılmıştır.Oto alım-satım uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:MAHRUMİYET BEDELİ YÖNÜNDEN SONUÇ
:Bahse konu ... plakalı aracın dava dosyası içerisindeki kaza tutanağı, kaza resimleri, bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde ... tarihli kazasında makul onarım süresinin 17 gün olduğu dosya içeriğindeki sigorta eksperi bilirkişi raporunda belirtilmiştir.Araç mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi olan ... tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilmiştir.Yapılan araştırma neticesinde, muadil bir aracın ... tarihinde ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL + KDV olduğu tespit edilmiştir.Buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin: 17 gün (onarım süresi) x ... (Günlük Araç Kiralama bedeli) x 0,90(-Amortisman %10) = ... TL + KDV(%20) olduğu tespit edilmiştir.Katlanılmak zorunda kalınan amortisman bedeli (lastik, motor vs) %10 oranında uygulanmıştır.Dosya içeriğinde ikame araç kullanılıp-kullanılmadığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamıştır.Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracını kullanamaması sebebi ile kullanamadığı sürenin 17 gün olarak tespit edildiği, kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedeli ... TL+KDV olmak kaydı ile mahrumiyet bedelinin ... TL+KDV olduğu, gerekli amortismanların düşülmesi ile kalan bedeli ... TL+KDV, adli trafik bilirkişisinin değerlendirmesinde, sürücü ... ... 'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 52/1-b ve Yönetmeliğin 101/b bendinde açıklanan '' Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar. maddesini ihlal ettiği görüşünde oran belirtilmediği için Davacı kusur oranı değerlendirmesi Sayın Mahkemede olmak üzere araç mahrumiyet bedelinin ... TL + KDV olacağı," sonucuna varılmıştır.Antalya Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli raporunda özetle:A)Davacı sürücü ... ...’in % 25 ( yüzde yirmi beş ) oranında kusurlu,B)Davalı sürücü ... ...’nin % 75 ( yüzde yetmiş beş ) oranında kusurlu olduğu" kanaatine varılmıştır.Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı tazminatının karşı araç maliki/sürücüsü ve ZMMS sigortacısından, araç mahrumiyet zararı tazminatı ve kazanç kaybı bedelinin ise karşı araç maliki/sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı, davalı ... ... ise maliki/sürücüsüdür. Davacıya ait kazaya karışan araç ise ... plakalı araçtır.Kazaya karışan araçların kusur durumu için trafik bilirkişisinden rapor aldırıldığı, Trafik bilirkişisinin raporunun incelenmesinde; kazaya karışan araçların kaza anındaki yön ve durumlarının irdelenerek hareketlerine istinaden kusur durumlarının belirlendiği, kaza tespit tutanağındaki belirlemelere iştirak etmenin mümkün olmadığının rapor edildiği ancak kusur oranlarının oransal tespitinin yapılmadığı, bu nedenle ATK'dan kusur oranlarının oransal tespiti için rapor aldırıldığı anlaşılmıştır.Antalya Trafik İhtisas Dairesi'nin ... tarihli raporunun incelenmesinde; raporun Trafik bilirkişinin raporundaki belirlemelerle benzer mahiyette olduğu, araçların kaza anındaki hareketlerinin raporda irdelenerek raporun tanzim edildiği, raporun hükme esas alınabilir mahiyet ve içerikte olduğu anlaşılmış aksine itirazların reddine karar verilerek rapor hükme esas alınmıştır.Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, kusur raporu aldırılmış, hasar dosyası celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kazalara ilişkin bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kayıtları celp edilmiş, alanında uzman oto alım satım uzmanı ve sigorta eksper bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre , aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar, antalya BAM 4.hukuk Dairesi ████████E.-████████K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi███████E. ████████K. sayılı ilamında belirtilen ) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, değer kaybı bedelinin ... TL olduğu, davacının kusur durumu dikkate alındığında talep edilebilecek değer kaybı bedelinin ... TL olduğu anlaşılmakla bu talep yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; oto alım satım uzmanı bilirkişinin raporu ile; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi süresinin 17 gün olduğu ve günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının ... TL + KDV olarak hesaplandığı, raporun denetime açık olduğu, denetlenmesinde hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmış, davacının kusur durumu dikkate alındığında talep edilebilecek araç mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu gözetilerek bu talep yönünden davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Antalya Bam 13. HD'nin ████████ esas, ████████ karar sayılı ilamında ''Davacının, dava dilekçesinde araçtan mahrum kaldığı süre için ikame araç bedeli ve bu süreçte oluşan kazanç kaybının tazminini talep ettiği görülmüştür. Davacının bu talepleri, davacının araçtan mahrum kaldığı döneme yönelik aynı sonuçları içeren talep niteliğindedir. Bu nedenle aynı dönem için hem ikame araç bedeli hem de kazanç kaybına hükmedilmesi mümkün değildir.'' şeklinde ifade edildiği üzere ikame araç bedeli ile kazanç kaybının aynı anda istenmesi mümkün olmayıp, davacının aracının piyasadan temini mümkün bir araç olup ticari faaliyetlerini kiraladığı araç ile gerçekleştirebileceğinden davacının aynı mahiyette istemiş olduğu kazanç kaybı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Diğer davalıya açılan dava yönünden ise davalı tacir olmadığından dava ticari davaya vücut vermeyeceğinden bu davalıya karşı da arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış hüküm altına alınan tazminat kalemlerine davalı sigorta şirketi yönünden başvurunun gerçekleştiği tarihten 8 iş günü sonrasından, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Değer kaybı yönünden açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; ... TL'nin davalı ... ... yönünden ... tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,2-İkame araç bedeli yönünden açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; ... TL 'nin davalı ...'den ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesine,3-Kazanç kaybı istemi yönünden açılan davanın REDDİNE,4-Alınması gerekli ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin ve ıslah ile alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın, davalı Sigorta şirketinin sorumluluğu ... TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Değer kaybı talebinin kabul edilen kısmı yönünden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7-İkame araç bedeli talebinin kabul edilen kısmı yönünden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücreti bedelinin davalı ... ...'den alınarak davacıya verilmesine,8-Değer kaybı talebinin red edilen kısmı yönünden A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı Sigorta şirketine verilmesine,9-Davacı tarafından yapılan ... bilirkişi ücreti, ATK fatura bedeli, posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam ... TL'nin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar ... TL( araç mahrumiyet bedeli hesabı için görevlendirilen bilirkişi ücretinin düşülmesiyle) olmak kaydıyla davalılardan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,10-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,11-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.█████/2026Katip ...¸e-imzaHakim ...¸e-imza