Anahtar kelimeler: Konusumenfi Tonluk Vinçin Vinç Markalı Olanın Model Denizlide Satım Yazim
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11. HUKUK DAİRESİKARAR TARİHİ
:█████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:Denizli 1. Asliye Ticaret MahkemesiKARAR TARİHİ
:█████/2022DAVANIN KONUSU
:Menfi TespitGEREKÇELİ KARARYAZIM TARİHİ
:█████/2026İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ
:Davacılar vekili; müvekkillerinin Denizli'de vinç işletmeciliği yaptıklarını, müvekkilleri ile davalı arasında █████/2014 tarihinde imzalanan satım sözleşmesi kapsamında 2 adet vinçin, 55 tonluk olanın █████/2014 tarihine, 30 tonluk olanın █████/2014 tarihine kadar taraflarına teslimi karşılığında, 140.000 TL müşteri senedi, 25.000 TL karşılığında ... model ... markalı ve 55.000 TL karşılığında ... model ... markalı araç teslim edildiğini, ilk vinç teslim edildiğinde 100.000 TL bedel için ... markalı aracın karşı tarafa teslim edileceğini, anılan sözleşme uyarınca, müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirmesine karşın sözleşme gereği taraflarına teslim edilmesi gereken vinçlerin teslim edilmediğini, davalı şirket yetkilisi ...'un █████/2014 tarihinde müvekkiline fax çekerek sözleşmeden caydığını bildirdiğini, taraflarına teslim edilmesi gerekirken ve teslim edilmeyen vinçlerin bedelinin sözleşmede de yer aldığı gibi 330.000 TL ve 175.000 TL olmak üzere toplam 505.000 TL olduğunu, ... model ... markalı ve ... model ... markalı aracın iade edildiğini,yine 140.000 TL tutarında müşteri senetlerinden 70.000,00 TL'lik kısmının iade edildiğini, diğer alınan senetlerin de iade edileceği hususunda anlaşıldığını fakat davalının kalan senetleri iade etmemesi sebebiyle müvekkillerinin haksız yere icra takibine uğrama tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını ve ticari itibarlarını koruma adına iş bu senetler karşılığı ödemeler yaptığını, bu nedenle imzalı belge ile ... tarafından iade edileceği belirtilen 70.000,00 TL tutarındaki borçlusu ... olan senetler yönüyle müvekkillerinin alacaklı olduğunun tespitini talep ettiklerini ayrıca ödeme şartlarında yer alan bakiye kısım için davalılara █████/2014 tanzim tarihli 5.000'er TL'lik 15 adet bono düzenlenerek verildiğini, davalı şirket temsilcisi davalı ...'un 27/ ███████ tarihli belgede kalan senetleri iade edeceğini ifade ederek altına imza atmış olmasına rağmen iş bu 75.000 TL tutarındaki bonoları da iade etmediğini, iade edilmeyen bu bonolardan █████/2014, █████/2014, █████/2014 ve █████/2014 vade tarihli 4 adet 20.000,00 TL bedelli bonoyu ... Mak. San. ve Tic. A.Ş'ye ciro ettiğini ve ... isimli şirketin █████/2015 tarihinde Konya 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkiline karşı icra takibi başlattığını, davalının maddi sıkıntı çektiğinden bahisle müvekkilinden 34.000,00 TL borç aldığını ancak bu borcunu da ödemediğini belrterek Konya 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçilen 20.000 TL tutarındaki 4 adet bono yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, 70.000 TL tutarındaki borçlusu ... olan bonoların tamamının geri iade edilmemesi sonucu icra takibine muhatap olmama ve ticari itibarı koruma adına müvekkillerince ödenmesi sebebiyle fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere müvekkillerinin davalılardan 70.000 TL alacaklı olduğunun tespitine, 55.000 TL tutarındaki borçlusu ... olan bonoların tamamının geri iade edilmemesi sonucu icra takibine muhatap olmama ve ticari itibarı koruma adına müvekkillerine ödenmesi sebebiyle fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere müvekkillerininin davalılardan 55.000 TL alacaklı olduğunun tespitine, müvekkilinin sözleşme dışı vermiş olduğu ve geri ödenmeyen borç sebebiyle davalı taraftan 34.000 TL alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davalı ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. temsilcisi ve davalı ...; söz konusu sözleşmesinin 8. maddesinde anlaşamamazlık durumunda Konya Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, yetkiye itiraz ettiklerini aksi halde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Mahkemece, "... taraflar arasında iki adet vinç satışına ilişkin 19.03.2014 tarihli sözleşme düzenlendiği, sözleşmede ödeme şeklinin 140.000,00 TL'sinin senetlerle geri kalanının araç ve aylık taksitlerle ödeneceğinin düzenlendiği, sözleşmenin feshedilmesi üzerine düzenlenen ve ... Makina Ltd. Şti. adına ...'un ve davacılardan ...'in imzasını taşıyan 27.10.2014 tarihli belgede ise sözleşmeye istinaden alınan toplam 140.000,00 TL olan, borçlusu ... olan senetlerden 70.000,00 TL'lik kısmın iade edildiği kalan 70.000,00 TL'lik kısmın ise iade edileceği düzenlendiğinden davacıların bu senetler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine dair taleplerinin kabulü gerekmiştir.Davacıların davalı şirkete ya da yetkilisi diğer davalıya yaptıkları herhangi bir ödeme dosya kapsamında tespit edilemediğinden 34.000,00 TL alacak talebinin reddi gerekmiş yine borçlusu ... olan 55.000,00 TL bedelli bonoların davalılara teslimine da sunulmadığından buna yönelik talebin de reddi gerekmiştir. Buna göre dosya kapsamından davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri tarafından davalılara yapılan ödemelere ve davalıya verilen senetlere ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu, ancak davalının ticari defterlerinde bunlara ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığının görüldüğünü, davalı şirketin 2015 yılına ilişkin ticari defterinin usule uygun olarak tutulmadığının tespit edildiğini, davalının ticari defterlerinin delil niteliği taşımadığını ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığını iddialarının ispatlandığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava, menfi tespit ve alacak istemine ilişkindir.Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür. 6100 Sayılı HMK'nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.Menfi tespit davasında da anılan yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir. Buna göre, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer (Yargıtay 19. HD █████████ Esas █████████ Karar ).HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan 19.03.2014 tarihli sözleşme ile davalının üretimini yapacağı 2 adet vinç karşılığında davacıların 505.000,00 TL ödeyeceği, sözleşmeye göre davacının vinçlerin tesliminden önce borçlusu ... olan toplam 140.000,00 TL değerinde müşteri senedini ve 80.000,00 TL değerinde 2 adet aracı davalıya teslim etmeyi, vinçlerden birinin davacılara tesliminden sonra ise 100.000,00 TL değerinde bir adet aracın davalıya devri ile birlikte aylık 8.000,00 TL ödeme yapmayı taahhüt ettiğikleri, davalıların vinçleri imal etmemesi nedeniyle karşılıklı anlaşma sonucu sözleşmenin 27.10.2014 tarihinde feshedildiği, fesih anlaşmasına göre, borçlusu ... olan toplam 140.000,00 TL bedelli senetlerden 70.000,00 TL'lik kısmının iade edildiği, kalan senetlerin ise iade edileceğinin kararlaştırıldığı, gerek sözleşmede, gerekse fesih anlaşmasında bunun dışında herhangi bir senet veya ödemeye ilişkin düzenlemeye yer verilmediği bu itibarla fesih anlaşmasında yer verilen 70.000,00 TL bedelli senedin iade edildiğinin ispat külfeti davalılar, bu senetler dışında borçlusu ... olan toplam 75.000,00 TL bedelli 15 adet senedin ve ayrıca 34.000,00 TL sözleşme dışı borç paranın davalıya verildiğinin ispat külfetinin ise davacılar üzerinde olduğu, davalı şirketin ticari defterlerinin 2014 ve 2015 yılı açılış tasdikleri ile 2014 yılı kapanış tasdikinin mevcut olduğu, 2015 yılı kapanış tasdikinin ise bulunmadığı, mahkemece hükme esas alınan 19.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacılar tarafından gerçekleştirilen ödemenin 10.04.2014 tarihli ve 23.600,00 TL bedelli faturaya istinaden gönderildiğinin tespit edildiği, bunun yanında ticari defterlerde borçlusu ... olan toplam 75.000,00 TL bedelli 15 adet senede ve davacılar tarafından davalıya 34.000,00 TL borç verildiğine ilişkin bir kaydın bulunmadığı, davacılar tarafından bu yönde delil de sunulmadığı, bu durumda davacıların anılan senetlerin 19.03.2014 tarihli sözleşme kapsamında teslim edildiği ve davacıya 34.000,00 TL borç verildiği yönündeki iddialarını usulüne uygun delillerle ispatlayamadıkları, HMK'nın 355/1. maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmış olmakla; davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10 TL istinaf karar harcının davacılardan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesince YAZILMASINA,3-Davacıların istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,5-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, █████/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktarı esas alınmak suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. █████/2026...