Anahtar kelimeler: Şehit Bam Emrinde Esaskarar Ödenmek Askerlik Jandarma Ederken Komutanlığı Başkan
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2023NUMARASI
: ...DAVACILAR
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: ...VEKİLLERİ
: Av. ...DAVANIN KONUSU
: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ... ile ... ... oğlu ... ... ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik görevini ifa ederken █████/1993 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde şehit olduğunu, ... ... mirasçılarına ödenmek üzere Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından 249.900.000TL tazminat ödenmesine karar verildiğini, tazminatın yatırıldığı tarih itibariyle müvekkilleri ... ... ve ... ... paranın yatırıldığından haberlerinin olmadığını, davalı bankanın müvekkillerine yatan paradan haber vermediklerini, yatan paradan altı sıfır atıldığı takdirde kalan paranın herbir davacı için 124,00TL olacağı, evladını şehit veren aile fertlerinin her birine 124,00TL ödenmesinin uygun olmayacağını düşündüklerini, müvekkillerinin bankaya başvurduğunda paranın kendilerine ödenmediğini ifade ve özetle; 249,64TL paranın enflasyona uğramamış değerinin tespit edilerek tespit edilen bedel üzerinden en yüksek banka mevduat faiziyle beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek zamanaşımı itirazında bulunmuş, esasa ilişkin beyanlarında ise belirtilen paranın ilgili şubeye yatırılmadığı, şube kayıtlarında davacıların adına rastlanılmadığı, mevcut dekontlarda şube görevlisinin imzasının bulunmadığı ve ayrıca dekontta bulunan hesap numaralarının belirtilen tarihlerde mevcut olmadığı ve belirtilen numaraların şube kodlarına uymadığını kaldı ki böyle bir meblağ müvekkil bankaya yatırılmış olsaydı yatıran kurumun davacılara bir bildirimde bulunması gerektiğini, müvekkili bankanın böyle bir sorumluluğunun bulunmadığı belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "her ne kadar Jandarma Genel Komutanlığı tarafından nakdi tazminat komisyonunca ...tarihli ve ...-352 sayılı kararı ile 249.900.000TL nakdi tazminat ödenmesine karar verilmiş ise de, Jandarma Genel Komutanlığına yazılan müzekkereye karşılık █████/2019 tarihli ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü tarafından verilen cevapta şehit Jandarma Er ... ... mirasçılarına nakdi tazminatın ödemesi yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılmadığının bildirildiği, Ziraat Bankası ... Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığında davaya konu █████/1994 tarihli, 208 sayılı ve 213 sayılı dekontlara konu bankacılık işlemlerine ilişkin herhangi bir kayıt ve belgenin bulunmadığının tespit edildiği, Ziraat Bankası Orhaneli Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığında, davacılar ... ... ait ... numaralı hesabın ve ... ... ait ...numaralı hesabın tespit edilemediğinin, şubeler cari hesapları, hesap numaraları incelemesinde de ... ve ...-... numaralı herhangi bir şube hesabı tespit edilemediği, belirtilen hesap numaralarına ilişkin hesaplar tespit edilemediğinden söz konusu tazminat ödemesinin banka kayıtlarında görülemediği ve davacılara ait olduğu belirtilen hesaplara da aktarım kaydına rastlanmadığının bildirildiği, bu durumda, her ne kadar davacılar söz konusu tazminat bedellerine kavuşamamışlar ise de, yukarıda anlatılanlar ışında dosyada bulunan delillere göre, söz konusu tazminat bedellerinin davacılara ödenmesi için davacılar adına hesap açılıp, tazminat bedellerinin bankaya havale edildiğine dair herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığından söz konusu alacakta ve bu alacağın davacılara ödenememesinde davalı bankanın sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığından savunmalarına itibar edilmemesi gerektiğini, sunulan dekontlarda ''Bu tutarı şubeler cari hesabına alacak yazdık.'' şeklinde ibare bulunduğunu, Bankanın gelen parayı böyle bir hesap bulunmadığından kendisi hesap açarak yedekte tuttuğunu, ilgili bankanın 28.10.2015 tarihli cevap dilekçesinde ''Dekont üzerinde bulunan '...' nolu hesaba kaydedilmek üzere şubenize havale kısmındaki açıklama da geçen hesap numarası şube nezdinde bulunmayan bulunması da mümkün olmayan bir numaradır.'' denildiğini, dolayısıyla ... havale yoluyla davalı bankanın Orhaneli şubesine gönderilen paranın ...nolu hesaba kaydedilmesi gerekirken böyle bir hesap bulunmadığı gerekçesiyle ilgili bankanın kendisinin hesap açarak bu hesaba parayı aktardığını ve parayı da bu hesapta beklettiğini, ... Ziraat bankası kayıtlarında 1994 yılı evraklarının şubede bulunmadığından incelenme imkanı olmadığı belirtilerek bilirkişinin rapor düzenlediğini, bu raporun eksik ve yetersiz olup hükme esas alınamayacağını,Dekontların banka şubesine alacak kaydedilmesi durumunda müvekkillerine ödeme yapıldığını bankanın ispat etmesi gerektiğini, ve bu hususta bilirkişi raporu alınması gerektiğini,T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından verilen yazı cevabının aksi ispatlanana kadar kesin delil niteliğinde olduğunu, yerel mahkemenin paranın ödendiğinin ispatı konusunda kendilerine ispat külfeti yükleyip paranın ödenmediğine kanaat getirdiğini, Şehit yakınlarına ödenen tazminatın mali yıl içerisinde tahsis edilen ödenekten karşılandığından Jandarma Genel Komutanlığınca nakit olarak yatırılmadığını, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından kararın ifası için davalı Ziraat Bankasına talimat verildiğini, sunulan dekontların şubeler arası para aktarma işlemi yapıldığına, davacılar adına nakdi bir para yatırma işlemi yapılmadığı ihtimalini gösterdiğini, ... Şubesinden, ... şubesine alacak olarak davacılar adına kaydedildiğini, bu durumda davalı bankanın, hesabına alacak olarak kaydedilen davacı müvekkillere ait paranın devredileceğine dair iadeli taahhütlü ihtarname (gazete vs.) mektup gönderip göndermediğini ispat külfeti ile yükümlü olduğunu, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
:Dava, 1993 yılında şehit olan davacıların çocuğu nedeniyle Jandarma Genel Komutanlığı tarafından nakdi tazminat komisyonunca ... tarihli ve ... sayılı kararı ile 249.900.000TL nakdi tazminat ödenmesine karar verildiği, bu ödemenin davalı Ziraat Bankasına gönderildiği, ancak davacılara ödenmediği iddiasına dayalı alacak davasıdır.İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece █████/2017 tarih ... sayılı karar ile Jandarma Genel Komutanlığı tarafından belirlenen nakdi tazminatın güncel değeri konusunda aldırılan bilirkişi raporuna, göre belirlenen nakdi tazminatın dava tarihi itibariyle değerinin 78.823,80 TL olduğu tespit edilmiş, davacılar vekilinin ıslah dilekçesi dikkate alınarak, Bu alacağın 1/2'sine davacı ... ... diğer 1/2'sine de müteveffa davacı ... ... mirasçılarının miras hisseleri oranında hak sahibi oldukları belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş, kararının davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ...ukuk Dairesi'nin ... E/K sayılı kararı ile; "Mahkemece, davalı bankanın talep konusu paranın davacılara ödendiğine dair bir belgenin davalı tarafça ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davalının ileri sürdüğü iddialar denetlenmediği gibi bu iddialara yönelik delillerde toplanmamıştır. Davalı dekontta banka görevlisinin imzası olmadığını, ayrıca dekontta bulunan hesap numaralarının mevcut olmadığını iddia etmiştir. Dosyada mevcut dekontlarda şube görevlisinin imzası bulunmamaktadır. Bu nedenle öncelikle Jandarma Genel Komutanlığından bu iddialara yönelik açıklama ve belgelerin istenerek para havalesinin ne şekilde, hangi hesaba yatırıldığı, dekontlarda neden imza bulunmadığı, para çıkışı mevcut ise Jandarma Genel Komutanlığının veya defterdarlığının hangi hesabından gönderildiğinin belirlenmek suretiyle bu hesaplara ait hesap hareketlerinin istenerek ve davalı bankanın sistemi üzerinde uzman bir bankacı bilirkişi veya bilirkişi kurulu vasıtasıyla inceleme yapılmak suretiyle rapor alınarak paranın banka hesabına yatıp yatmadığının, dekonttaki hesap numaralarına ilişkin iddialarda incelenerek davalı iddialarının değerlendirilmesi ve davalının delillerinin toplanması gerekir. Açıklanan gerekçelerle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına" şeklinde karar verildiği, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.Mahkemece kaldırma kararı gereğince ilgili kurumlara yazılar yazılmış, ... İl Jandarma Komutanlığı'nın █████/2021 tarihli yazı cevabı ile şehit personelin ailesine yapılan nakti tazminat ödemesine ilişkin belgelerin gönderildiği bildirilmiş, yazı ekinde bulunan ... İl Jandarma Komutanlığına hitaben yazılan; 28/Nisan/1994 tarihli 5637-123-███████ sayılı, Konu;" Şehit Jandarma Eri ... ... tazminatının mirasçılarına ödendiği" hususunu içeren ve Jandarna Genel Komutanlığının 31 MART 1994 gün ve HRK; 5637-642 94/ASYŞ.Ş(TAZMİNAT) 1085 sayılı emir ekinde gelen tazminat bedeli olan 249.900.000TL'nin 124.325.000TL'sinin annesi Güldane Gür'e, 124.325.000TL'sinin babası ... ... ödenerek, banka dekontlarının ilişikte sunulduğunun belirtildiği, anlaşılmıştır.İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığının █████/2020 tarihli yazısı ile "... J. Gn K.lığı emrinde askerlik görevini yapmakta iken, ilgi (b)- Kanun kapsamında sayılan hallerde hayatını kaybedenlerin yasal mirasçılarına nakdi tazminat ödenmesine ilişkin iştemler J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Şube Müdürlüğünce yürütülmekte ve hak sahiplerine nakdi tazminat ödenip ödenmeyeceğine J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Komisyonunca karar verilmektedir. Bu sürecin tamamlanmasını müleakip, J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Komisyonunca verilen nihai karar yerine getirilmek üzere ilgili birlik komutanlığına gönderilmektedir. — İlgili birlik komutanlığınca, tazminat kararının birlik kayıtlarına girdiği tarihten itibaren (15) gün içerisinde, mali yıl bütçesinden tahsis edilen ödenekten hak sahiplerine ödeme yapılmakta ve ödeme yapıldığını gösteren belgeler (banka dekontu, tebliğ tebellüğ belgesi , ödeme emri vb.) aynı süre icerisinde J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Şube Müdürlüğüne iletilmektedir. Söz konusu belgeler J.Gn.K.lığı dijital arşivi ve şahsa ait nakdi tazimat dosyasında süresiz şekilde muhafaza edilmektedir. 4.-Yukarıda belirtilen esaslar doğrultusunda; J.Gn.K.lığı Nakdi Tazminat Komisyonunun,28 Mart 1994 tarihli ve ████████ sayılı kararı ile şehit personelin yasal mirasçılarına ilgi (b) Kanun kapsamında nakdi tazminat odenmesine karar verilmiş ve söz konusu karar yerine gelirilmek üzere ilgi (c) ile ilgili birlik komutanlığına gönderilmiştir.5- İlgili birlik komutanlığınca kararın yerine getirildiği ilgi (ç) ile J.Gn.K.lığına bildirilmiştir...." şeklinde yazı cevabı gönderilmiştir.Yine mahkemece ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen █████/2021 tarihli cevapta " █████/1994 tarih .....2 sayılı ve █████/1994 tarih ... sayılı gönderme emirlerine rastlanmadığının" bildirildiği görülmüştür.Mahkemece Ziraat Bankası ... Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davaya konu █████/1994 tarihli, 208 sayılı ve 213 sayılı dekontlara konu bankacılık işlemlerine ilişkin herhangi bir kayıt ve belgenin bulunmadığını tespit edilmiş, yine Ziraat Bankası ... Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, raporda , davacılar ... ... ait ... numaralı hesabın ve ...'e ait ...-... numaralı hesabın tespit edilemediğinin, şubeler cari hesapları, hesap numaraları incelemesinde de ... ve ...-... numaralı herhangi bir şube hesabı tespit edilemediği, belirtilen hesap numaralarına ilişkin hesaplar tespit edilemediğinden söz konusu tazminat ödemesinin banka kayıtlarında görülemediği ve davacılara ait olduğu belirtilen hesaplara da aktarım kaydına rastlanmadığının bildirildiği, anlaşılmıştır.Somut olayda her ne kadar Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonu'nun █████/1994 tarih ve .../... sayılı kararı ile davacıların şehit oğlu için mirasçılarına 249.900.000TL tazminat ödenmesine karar verilmiş ve bu hususta kararın yerine getirilmesi için ilgili birlik komutanlığına gönderilmiş, ilgili birlik komutanlığı tarafından kararın yerine getirildiği J.Gn.K.lığına bildirilmiş ise de; yazı ekinde bulunan iki adet banka dekontunda belirtilen ... ... ait ... numaralı hesabın ve ... ... ait ...-... numaralı hesabın tespit edilemediğinin, şubeler cari hesapları, hesap numaraları incelemesinde de ... ve ...-... numaralı herhangi bir şube hesabı tespit edilemediğinin ve tazminat bedellerinin bankaya havale edildiğine dair herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığının tespit edilmesi karşısında, davaya konu tazminat bedelinin, davalı bankadaki hesaba aktarıldığının kanıtlanamadığı, yine mahkemece ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen █████/2021 tarihli cevapta " █████/1994 tarih ... sayılı ve █████/1994 tarih ... sayılı gönderme emirlerine rastlanmadığının" bildirildiği, bu suretle ilk derece mahkemesince alacağın davacılara ödenememesinde davalı bankanın sorumluluğunun bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre; Mahkemece tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dayandıkları belgeler nazara alınarak hüküm tesis edildiği, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, Dairemizce İl Jandarma Komutanlığına yazılan yazıya verilen cevapta, ödeneğin tertip edilmesine müteakiben ... İl Jandarma Komutanlığı tarafından tertip edilen ödenek tutarında ödeme emri belgesi düzenlenerek, bu belgenin ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne gönderildiğinin belirtilmesi, ancak dosyada mevcut █████/2021 tarihli ... Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü yazı cevabında " █████/1994 tarih 542 sayılı ve █████/1994 tarih ... sayılı gönderme emirlerine rastlanmadığının" bildirilmesine göre ,mahkemece belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli 427,60TL istinaf karar harcından peşin alınan 359,80TL'nin mahsubu ile bakiye 67,80TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacılar tarafından yapılan istinaf giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde iadesine,4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. █████/2024..Başkan...e-imza...Üye...e-imza...Üye...e-imza...Katip...e-imza