ştivekili davadavacı aracına mesuliyet alman yazim işleteni sürücüsü layihalar plakalı

Anahtar kelimeler: Ştivekili Davadavacı Aracına Mesuliyet Alman Yazim İşleteni Sürücüsü Layihalar Plakalı

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 13.07.2023

NUMARASI

: ████████ E. - ████████ K.

DAVANIN KONUSU

: Tazminat

KARAR TARİHİ

: 13.05.2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: 13.05.2026

İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.07.2023 tarih ████████ E. - ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı .... Şti.vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

:Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın 13.08.2016 tarihinde davacının Alman plakalı aracına çarpması neticesinde davacının aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, Alman trafiğine kayıtlı aracın kaza sonrası tamir masrafının Almanya'da bulunan mühendislik bürosu tarafından düzenlenen 09.09.2016 tarihli bilirkişi raporuyla 10.019,65 Euro olarak tespit edildiğini, ayrıca araçta 400 euro değer kaybı tespit edildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen zararın tespiti için alınması zorunlu bilirkişi raporunun tanzimi için 1.104,32 euro ödemede bulunulduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.019,65.Euro hasar tazminatının, 400 euro değer kaybı tazminatının davalı ... şirketinden poliçe limitleri dahilinde temerrüde düştüğü tarihten, diğer davalılar yönünden dava tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a md sine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı TL olarak tahsiline, bilirkişi ücreti olarak ödenen 1.104,32 Euro'nun karar tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı TL olarak yargılama giderlerine dahil edilerek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

:Davalı ... vekili, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı teminat ile sınırlı olduğunu, gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini, sigortalının kusur oranının tespiti gerektiğini, tazminatın döviz olarak talep edilemeyeceğini, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre Türkiye 'deki bir kazada hasar gören bir aracın yurtdışında onarılmış olmasının tazminatın yabancı para ile ödenmesini gerektirmeyeceğini, yabancı paranın olay tarihindeki kur itibariyle tazminine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüdü olmadığını, ancak dava tarihinde temerrütten bahsedilebileceğini, davacının 3095 S.Y 'nın 4/a maddesi gereğince faiz talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, haksız fiil söz konusu olduğundan ödenmesi gereken faizin yasal faiz olabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARINDAN ÖNCE İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, karşı araç maliki olan davalı ... Şti vekilinin tebligatın usulüne uygun olmadığı yönündeki iddialarının subut bulmadığı, kazanın oluşumunda davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün kusurlu olmadığı, davacı aracındaki toplam hasar bedelinin 10.019,65 Euro, değer kaybının 400,00 Euro olduğu, davacı tarafça davalı ... şirketine hasar ihbarının 26.09.2016 tarihinde yapıldığı ve davalı ... şirketinin 05.10.2016 tarihinde temerrüte düştüğü, davacı tarafça hasarın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve 1.104,32 Euroluk masraf yapıldığı, söz konusu masrafın yargılama giderlerinde değerlendirilmesi gerektiği, davacı aracının Alman Plakalı olduğu ve zararın yabancı para biriminden doğduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 10.419,65 Euronun, 05.10.2016 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TC Merkez Bankası Efektif Satış Kuru üzerinden TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 31.000,00 TL ile sınırlı tutulmasına), eksper ücretinin ödeme tarihindeki TL karşılığının yargılama giderlerinde nazara alınmasına, eksper ücretinin karar tarihindeki TL karşılığının yargılama giderlerine dahil edilmesine yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... Şti vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARI

:Dairemizce, ''...O halde, mahkemece İTÜ veya KGM Fen Heyetinden seçilecek bilirkişi kurulundan, kaza tarihindeki Almanya ülkesindeki piyasa rayiç değerine göre inceleme yapılarak aracın tamir bedelinin ne kadar olacağı, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik değilse; aracın markası, modeli, yaşı, hasar gören kısımları, özellikleri ve Almanya'daki alım satım fiyatları esas alınmak suretiyle kazadan önceki hasarsız haliyle Almanya'daki 2.el rayiç değeri ile sovtaj değerinin tespiti ve belirlenen piyasa rayiç bedelinden sovtaj değeri düşülerek Almanya ülkesi koşullarına göre gerçek zarar miktarının belirlenmesi, aracın tamiri ekonomik ise kaza tarihindeki hasarsız 2.el piyasa rayiç değeri ile onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değerleri belirlenerek arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanması ve Almanya ülkesi koşullarına göre gerçek zarar miktarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı, delil vasfına haiz olmayan ATK raporu benimsenerek karar verilmesi doğru bulunmamıştır...'' gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca davalı ... şirketinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan █████/2018 tarihli raporda; olayda davalı sürücü ...'ın meydana gelen olayda % 100 oranında kusurlu olduğu, aracın Almanya Federal Cumhuriyeti ülkesine kayıtlı olması sebebiyle hesaplamaların aracın kayıtlı olduğu ülke piyasa rayici gözetilerek yapıldığı, bu amaçla İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği ABD öğretim üyelerinin oluşturduğu heyetten istinaf ilamı doğrultusunda bilirkişi raporu alındığı, alınan raporun dosya kapsamı itibarıyla uygun olduğu, yapılan tespitlerin aracın kayıtlı olduğu ülke şartları gözetilmek suretiyle yapıldığı, dava devam ederken davalı ... şirketince ödemenin yapıldığı, yapılan ödemenin miktar itibarıyla ödeme tarihinde sigorta teminat limitini tükettiği, bu haliyle davalı ... şirketinin poliçe gereği tazminat ödeme yükümlülüğünü ifa ettiği, bakiye tazminat miktarı açısından sorumluluğunun bulunmadığı, bakiye tazminat miktarı yönünden diğer davalı şirketin kaza tarihi itibarıyla sorumlu olduğu, davanın açılmasına davalılar birlikte sebep gerekçesiyle davanın... . yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bakiye 3.171,26 EURO hasar tazminatı 400 EURO değer kaybı tazminatı olmak üzere toplamda 3.571,26 EURO'nun 13.08.2016 tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4-a maddesine göre yürütülücek değişken faizi ile ve fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı TL olarak davalılar .... Şti. Ve davalı ...'da alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı .... Şti.vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

:Davacı vekili, davacı tarafından talep edilebilecek bakiye tazminat tutarından davalı ... şirketinin de diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ... şirketince başvurunun yapıldığı tarihte ödeme yapılması halinde davacının zararının büyük ölçüde karşılanacağını, kaza tarihi itibariyle sigorta teminat limiti 31.000-TL olup davalı ... şirketinin, işbu bedelin temerrüt tarihindeki kur

karşılığından sorumlu olduğunu, 31.000 TL'lik teminat tutarının 07.10.2016 tarihindeki karşılığı (1 EUR-3,3921) 9.138,88 EUR olduğunu, davalı ... tarafından 09.08.2018 tarihinde 42.086,09-TL tutarında kısmi ödeme yapılmış olup bu tutarın ödeme tarihindeki yabancı para kur karşılığının 6.738,73- EUR olduğunu, buna göre davalı ... şirketinin bakiye 2.400,15 Euro'luk tazminat kısmından diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... Şti. vekili müvekkili şirketin somut olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını, ayrıca Türkiye'de gerçekleşen bir kaza nedeniyle yabancı para cinsinden yurt dışındaki tamir-onarım vs giderleri baz alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, araç, yurt dışında tamir edilmiş ve yabancı para cinsinde ödeme yapılmış dahi olsa olay tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ekspertiz ücretinden sorumluluğu bulunmadığını, anılan harcamanın zorunlu olmadığını, bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını belirttiğini, bilirkişi raporunun yetersiz olup bu haliyle hükme esas alınamayacağını belirtmiştir.

GEREKÇE

:Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait yabancı plakalı araçta oluştuğu iddia olunan hasar ve değer kaybı bedelinin karşı araç işleten ve sürücüsü ile ZMMS poliçesi kapsamında davalı ... şirketinden tahsili isteline ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle ödeme nedeniyle davalı ... şirketi yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakiye hasar ve değer kaybı bedelinin diğer davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı ... şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve ███████-142 E. - ████████ K., 17. HD'sinin █████/2013 tarih ve █████████ E. - █████████ K.)

Davacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekmektedir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve ███████-28 E - █████████ K.)

6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 17.HD'nin 17.05.2018 tarih ve █████████ E-█████████ K) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.

Sigorta şirketi, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumludur ve kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigorta şirketi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Bir başka ifade ile zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı ... şirketindedir.

İstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11.HD'nin █████/2022 tarih ve █████████ E. - █████████ K. )

Dairemizin kaldırma ilamı doğrultusunda dosyaya kazandırılan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu taşıt hasarının kazanın oluş biçimi ile uyumlu olduğu, taşıtın tescil ülkesi şartlarında onarım bedelinin KDV dahil 10.019,655 Euro olduğu, taşıtın kayıtlara giren ilk hasarı nedeniyle makul seviyede belirlenen 400, Euro değer kaybı bedelinin de uygun olduğu, onarım ve değer kaybı birlikte hesaba katılsa da taşıtın tescil ülkesindeki ikinci el değerine oranla onarımın ekonomik olduğu, teknik açıdan da onarılmasının uygun olacağı, pert etme ihtiyacı bulunmadığının belirtildiği, mahkemece söz konusu raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekir.(Yargıtay 17. HD'nın 21.10.2019 tarih ve █████████ E.- █████████ K). Buna göre yabancı para cinsinden talep edilmesi halinde ekspertiz ücretinin fiili ödeme tarihindeki kura göre tahsiline karar verilmesi gerekmektedir. (aynı yönde Dairemizin 10.02.2017 tarih ve ███████ E-████████ K sayılı kararı)

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın da kabulünde olduğu üzere davalı ... şirketinin kaza tarihindeki poliçe limitinin 31.000 TL olup, davalı ... şirketi tarafından 09.08.2018 tarihinde davacıya 42.086,09 TL ödeme yapıldığı, ödeme tarihi itibarıyla yapılan ödemenin 6.848,39 Euro'ya tekabül ettiği, poliçe limiti tüketildiğinden davalı ... şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı değerlendirilerek, bakiye 3.171,26 Euro hasar bedeli ve 400 Euro değer kaybı bedelinden davalıların sorumlu tutulmasına ve ekspertiz ücretinin yargılama giderleri arasında değerlendirilerek, haklılık durumuna göre davalılardan tahsil edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, dolayısıyla taraf vekillerinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekili ve davalı .... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davalı ... Şti.yönünden istinaf karar harcı olan 831,75 TL'den peşin alınan 269,85 TLnin mahsubu ile bakiye 561,90 TL harcın bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı ve davalı .... Şti. tarafından yapılan giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.