Anahtar kelimeler: Ciroladığını Etiğini Makinaları Ştiden Satıcının Traktör Traktörü Bam Arkasını Esaskarar
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ...KARAR NO
: ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
:...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ... ...KARAR TARİHİ
: █████/2022NUMARASI
: ...DAVACILAR
: 1-...2-...VEKİLİ
: Av. ...DAVALILAR
: 1-...VEKİLİ
: Av. ...: 2-...VEKİLİ
: Av. ...DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2024...Mahkemesinin █████/2022 tarih, ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkillerinden ... davalı ... ... ... Makinaları San. Tic. Ltd. Şti'den traktör alımı için anlaşma yaptığını, ön anlaşma ile █████/2019 tarihli ... numaralı çeki keşide etiğini, diğer müvekkili ... ... da, çekin arkasını ciroladığını, davalı satıcının traktörü teslim edemediğini, çekin iadesi talep edildiğinde, çeki davalılardan ... ... Üretim ve Paz. A.Ş'ye verdiğini ancak iade edeceğini söylediğini, davalı ... ... Üretim ve Paz. A.Ş ile müvekkilinin görüşmesinde de çekin iade edileceğinin şifahen bildirildiğini, müvekkilleri aleyhine söz konusu çeke istinaden ... ... ... Üretim ve Paz. A.Ş tarafından ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, takip alacaklısının çeki diğer davalıdan temlik aldığını, Anadolu Motor Üretim ve Paz. A.Ş'nin davalı satıcıdan alacağının bulunmadığını, müvekkillerimden alacağının bulunmadığına ve çeki iade edeceğine dair davalı satıcının müvekkillerine belge verdiğini, çeki temlik eden ve temlik alan davalı şirketlerin aynı kişilere ait olduğunu, şahsi def'ilerden kurtulmak amaçlı temlik yapıldığını ve bedelsiz çekin kullanıldığını belirterek davalılara borçlu olunmadığının tespiti ve çekin istirdatına, davalılar aleyhine haksız takip tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... ... ... Makinaları San. ve Tic. Ltd. Şti usulüne uygun tebligatlara rağmen davaya ilişkin cevap dilekçesi sunmamış duruşmalara iştirak etmemiştir.Diğer davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkileri ile diğer davalı ... ... Tarım firması arasında bayilik sözleşmeleri akdedildiğini, dava konusu çekin davalı bayinin borcuna binaen müvekkiline ciro edildiğini, müvekkilli ... Motor'un ... ... ... firmasından dava konusu çekinde içerisinde yer aldığı alacaklarını diğer davalı müvekkiline temlik ettiğini, süresinde ibraz edilen çekin karşılıksızdır işlemi gördüğünü, bunun üzerine çek hamili müvekkili ... ... tarafından davacılar ve davalı bayi aleyhine dava konusu icra takibinin başlatıldığını sonrasında müvekkili şirketlerin Anadolu Motor bünyesinde birleştiğini, Anadolu Landini'nin tüzel kişiliğinin sona erdiğini taraf sıfatının kalmadığını, alacaklı sıfatının ... ... firmasına geçtiğini, davacıların hem borçlu olunmadığının tespiti hem de istirdat talebinde bulunamayacaklarını, davacı ... ... keşideci diğer davacının ise ciranta olarak çekte yer aldığını, ciranta davacı ... ... yönünden dava sebebinin somutlaştırılmadığını, davacı keşideci ... ... ... ... ... ile arasındaki ilişkiden kaynaklı şahsi def'iyi müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, çekin iade edileceğine dair iddianın gerçek dışı olduğunu, müvekkili ... Motor'un davalı ... ... ... 12.958.002,35 TL ana para alacağının bulunduğunu, dava konusu çek borcunun ödenmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Mahkemece, davacıların davalı ... ... Ltd. Şti. İle traktör alımı için anlaşma yaptıklarını, ön anlaşma ile takibe konu çeki keşide ve ciro ederek davalıya verdiklerini, ancak davalı ... ... anlaşma konusu traktörü kendilerine teslim etmediğini, çeki de iade etmediğini belirterek açtıkları davada ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davalılar defterlerinin incelenmesi için gerekli masrafı yatırmadıkları, masrafın yatırılmaması halinde bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılacakları bildirildiği, ayrıca yazılı delillerini sunmak üzere kendilerine kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde yazılı delillerini ibraz etmedikleri, davanın konusu itibariyle tanıkla ispatın uygulanamayacağı, davacıların icra takibine konulan çek nedeniyle borçlu olmadıklarını bu durumda ispatlayamadıkları kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; ticari defter ve bilirkişi raporlarına delil olarak dayanıldığını, yerel mahkemenin ticari defterlerin incelenmesine yönelik ara kararında masrafın yatırılmasına yönelik kesin süre ve ihtaratın yer almadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ... ... ... ve Paz. A.Ş vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davacının çek nedeniyle borçlu olmadığının ancak yazılı delil ile ispat edebileceğini, yerel mahkemece esasa ilişkin değerlendirme iddianın ispat edilememesi sebebiyle davanın reddine karar verildiğini, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığını belirterek istinaf başvurularının reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Dava, İİK'nın 72. maddesine dayalı olarak açılan borçlu olunmadığının tespiti ve icra takibine konu çekin istirdadına ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Somut olayda; ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe konu edilen dava konusu █████/2019 keşide tarihli çekte davacı ... ... keşideci, davalı ... ... Tarım Makinaları San. Tic. Ltd. Şti lehtar-ciranta, davacı ... ... ara ciranta olarak yer almakta olup dava konusu çek bayilik sözleşmesi kapsamında davalı ... ... Üretim ve Paz.A.Ş'ye ciro edilmiştir. Dava konusu çekin içerisinde yer aldığı davalı ... ... ... Makinaları San. Tic. Ltd. Şti'ne ait alacak ve teminatlar █████/2018 tarihli temlik sözleşmesi ile ... ... Üretim ve Paz.A.Ş tarafından ... ... ... Üretim ve Paz. A.Ş'ye temlik edilmiş, karşılıksızdır işlemi gören çek temlik alan tarafından icra takibine konu edilmiş, akabinde temlik alan şirket ... ... Üretim ve Paz.A.Ş ile birleşmiştir.Davacılar, takibe konu çekin davalı ... ... Tarım Makinaları San. Tic. Ltd. Şti'nden satın alınan traktör sebebiyle keşide ve ciro edildiğini, traktör teslim edilmediğinden çekin bedelsiz kaldığını davalı takip alacaklısının ... ... ... ... San. Tic. Ltd. Şti'nden alacağının bulunmadığını ileri sürerek borçlu olunmadığının tespiti ile çekin taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Bu kapsamda, dava konusu kambiyo senedi niteliğinde olan çek temel ilişkiden bağımsız, kayıtsız, şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkini ifade ettiğinden, bedelsizlik iddiası düzenleyen/keşideci davacı ve davalı lehtar arasındaki temel ilişkide şahsi def'i olup, hamile karşı ileri sürülebilmesi için TTK.’nun 818-(1)-e) maddesi uyarınca, çeklerde de uygulanması gereken aynı kanunun 687. maddesindeki koşulların sağlanması gerekmektedir.6102 sayılı TTK.’nun 818-(1)-e) maddesi uyarınca, çeklerde de uygulanması gereken aynı kanunun 687. maddesinde; "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü yer almaktadır.Davacılar tarafından çekin traktör alımı sebebiyle avans olarak verildiği traktörün teslim edilmemesi sebebiyle çekin bedelsiz kaldığı iddialarına yönelik bir delil sunulmamıştır. Bu durumda davacının öncelikle davalı lehtara karşı yazılı delil ile ispatı gereken avans/bedelsizlik iddiasını ispat edemediği sonucuna varılmıştır.Öte yandan, davacılar tarafından davalı çek hamilinin çeki iktisap ederken bile bile keşidecinin zararına hareket ettiği ve kötü niyetli olduklarını da iddia ve ispat edilemediği gibi çek lehtarının davalı hamile borcunun bulunup bulunmadığının da davacılar tarafından ileri sürülemeyecek nitelikte olması karşısında mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.Karar başlığında birleşme sebebiyle tüzel kişiliği sona eren ... ... Traktör Üretim ve Paz. A.Ş 'nin gösterilmesi doğru değil ise de bu husus mahalde düzeltilebilir nitelikte olduğundan eleştirilmekle yetinilmiştir.Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacılar istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaati ile dosya heyet gündemine aktarılmıştır.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına (harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),3-Davacılar tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine,4-Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca oy birliği ile kesin olarak karar verildi..Başkan...e-imza...Üye...e-imza...Üye...e-imza...Katip...e-imza