Anahtar kelimeler: Ekte Hasımsız Şubesi Kıymetli Çeki Seri Keşide Bedelli Den Dan
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararDAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'den olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki ve .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ...'den olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ...'dan olan alacağının ödenmesi amacıyla .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ...'den olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ...'dan olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ... ...'dan olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili, ...'den olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, müvekkili ...'den olan alacağının ödenmesi amacıyla ekte sunulan .../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çeki teslim aldığını, belirtilen çekler teslim alındıktan sonra, müvekkili tarafından ciro edilmeden muhafaza altına alındığını, çekler müvekkili uhdesinde bulunurken müvekkilinin iş yerinde meydana gelen bazı olaylar nedeniyle çalınmış veya kaybolduğunu, bahse konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bono hakkında ilanların yapıldığı görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava; davacının elinde iken zayi olduğunu iddia ettiği çeklere ilişkin kıymetli evrakın iptali davasıdır.TTK'nın 757/1. maddesi ''İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' hükmünü içermektedir.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2015 tarih, ██████████ esas ve ████████ karar sayılı ilamı; █████/2015 tarih, ████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı; █████/2015 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2013 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı; █████/2012 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı; █████/2013 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı; █████/2013 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere bu davanın açılabilmesi için davacının keşideci değil, hukuki hamil olması gerekir, keşidecinin doğrudan doğruya çek iptali davası açma hakkı bulunmayıp keşidecinin keşide ettiği çekin bedelini hamile ödeyerek çeki geri alması da kendisine hamil sıfatı kazandırmaz. Kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, TTK’nun 563/2. (6102 sayılı TTK 651/2) maddesi uyarınca, zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle ancak kıymetli evrakın yetkili hamili tarafından açılabilmesinin olanaklı olması nedeniyle davacının çekle işleyen hesap sahibi sıfatıyla bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır.Öte yandan, çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekli ise de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2015 tarih, █████████ esas ve ██████████ karar sayılı ilamı. Dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanları da bulunmamaktadır.Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2019 tarih, █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamıSomut olayda; dava konusu çeklerin hamilinin davacı olup, dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, iptali istenen çeklerin bankaya ibraz edilmediği, gerekli ilanların Ticaret Sicil Gazetesi'nde yaptırıldığı, ilana ilişkin gazete nüshalarının dosyamız arasına alındığı, senedin ibraz süresinden 3 aydan fazla bir süre geçtiği, mahkememize çeklerle alakalı olarak herhangi bir başvuru olmadığı ve davaya konu çeklerin de ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; çeklerin zayi nedeniyle iptali koşullarının gerçekleştiği göz önüne alınarak dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle :1-Davanın KABULÜNE,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin,.../... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekin ayrı ayrı ZÂYİ NEDENİYLE İPTALLERİNE,2-Teminatın HMK'nın 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda davacıya İADESİNE,3-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, HMK 345. Maddesi uyarınca gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸ e-imzalıdırHakim ...¸ e-imzalıdır