Anahtar kelimeler: Tlay Üyeden Yazıda Borcundan Aidat Kayseri Hesaba Yazim Borcun Üyesi
T.C.
KAYSERİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ6. HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025ESAS NO
: █████████KARAR NO
: █████████DAVANIN KONUSU
: Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)İSTİNAF KARAR TARİHİ
: █████/2026İSTİNAF KARARYAZIM TARİHİ
: █████/2026TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifçe kendisine gönderilen yazıda 933.620,00-TL borçlu olduğunun bildirildiğini, borcun neden kaynaklandığının açıkça belirtilmediğini, 3.000 TL/ay üzerinden 184 aylık borcu olduğunun iddia edildiğini, hiçbir üyeden bu şekilde kira talebi olmadığını, 15.05.2011 tarihli genel kurulun 13. maddesinde kira bedelinin hesaplanarak kesin hesaba dahil edilmesine karar verildiğini, bu bakımdan davacıdan kira bedeli talep edilemeyeceğini, davalı tarafça yapılan hesaplamada aylık %10 faiz uygulandığını, bunun yasal olarak mümkün olmadığını, eşitlik ilkesine uyulmadığını belirterek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş, ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Heyetçe yapılan incelemelerde davalının, davacı kooperatife kesin maliyete ilişkin borcu olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle de K.K. 23. Maddesinde yer alan eşitlik ilkesi gereğince sorumlu olacağının düşünüldüğü yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.Dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi ile faize yönelik genel kurul kararlarının açıklanarak rapora eklenmesine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi █████/2025 tarihli ek raporda özetle; Daha öneki ek raporuda da belirtildiği üzere; davacı borcuna Temmuz/2011 döneminden itibaren aylık %1,5 oranında faiz uygulandığını, dosyadaki 15.05.2011 tarihli genel kurulda ödenmeyen borçlar için aylık %10 gecikme faizi kararı alındığını, daha sonraki genel kurullarda bu oranın altında bir faiz oranı belirlenmediğini, Genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece genel kurula katılmasa dahi tüm üyeleri bağladığını, bu ilkeler ve TBK'nın faiz sınırlamaları gözetilerek yasal faizin yüzde yüz fazlasını aşamayacak şekilde hesaplama yapıldığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Davacının sonuç itibari ile davalı kooperatife borcunun olduğu anlaşılmakla davanın reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ
:Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkil kooperatif tarafından kendine tahsis edilen konutun kendi adına tapu tescilinin yapılması için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ████████ Esas sayılı dosyası açılmış, söz konusu dosya dava açılış tarihi itibariyle müvekkilin kooperatife borcu bulunduğu gerekçesiyle tapu iptal tescil talebi kabul edilmediğini, bunun üzerine müvekkil, davalı kooperatiften ne kadar borcu olduğu hakkında bilgi istediğini, davalı kooperatifse müvekkile göndermiş olduğu yazıda anormal miktarda bir nihai borç çıkarttığını, gönderilen yazının içeriğinde ödenen ve kalan borç miktarları doğru düzgün belirtilmemiş, borcun nereden kaynaklandığı da açıklanmadığını, bu nedenle, müvekkilin davalı kooperatif tarafından █████/2023 tarihli ihtarname ile 933.620,00 TL olarak bildirilen 100.000TL tutarını müvekkil kabul edip ödediğini, fakat arda kalan 833.620,00 TL tutarından borçlu olmadığının tespiti amacıyla işbu dava açıldığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu kabul edilmemekle birlikte, anılan raporda müvekkil hakkında 16.792,98 TL anapara ve 188.126,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam bir borç hesaplaması yapıldığını, dolayısıyla müvekkilin davalı kooperatifin ihtarnamesinde belirtilen 833.620,00 TL tutarında bir borcunun bulunmadığı dosya kapsamından açıkça anlaşıldığını, bu husus sabit olmasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, dosyada açıkça müvekkilin, davalı kooperatife ihtarnamede belirtilen miktarda borçlu olmadığı tespit edilmiş durumda olduğunu, müvekkile gönderilen yazıda 15 yıl 4 aylık kira borcu olduğu belirtildiğini, aylık kira miktarı da hiç bir genel kurul kararı olmamasına rağmen 3000 TL olarak hesap edildiğini, bu nedenle toplam 522.000 TL kira borcu çıkartıldığını, fakat kooperatif başka hiç bir üyeden kira bedeli talep ve tahsil etmemesine rağmen eşitlik ilkesine aykırı olarak müvekkilden 15 yıl 4 aylık kira bedeli talep ettiğini, bu durum açıkça hukuka aykırı bir talep olduğunu, ayrıca kooperatif 15.05.2011 tarihinde yapmış olduğu genel kurul toplantısının 13. gündem maddesinde kira bedellerinin hesaplanarak kesin hesap tutarına dahil edilerek istenmesine karar verilmiş olmasına rağmen müvekkile gönderilen ihtarnamede kira bedeli dahil edildiğini, müvekkilin yapmış olduğu toplam ödemeye kesin hesapta çıkartılan borç miktarı da dahil olduğunu, bu nedenle müvekkilden tekrardan kira bedeli talep edilmesi mümkün olmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar hak ve vecibelerde eşit olduğunu, fakat müvekkil, diğer üyelerden talep edilmeyen fahiş miktarda "kira bedeli" ve "gecikme faizi" borcu çıkarıldığını, ayrıca dosya kapsamındaki bilirkişi incelemelerinde, kooperatifin diğer üyelerine benzer şekilde kira bedeli tahakkuk ettirip ettirmediği veya aynı oranda faiz uygulayıp uygulamadığı hususu, "nispi eşitlik" ilkesi çerçevesinde yeterince irdelenmediğini, bunların yanında davalı kooperatif, genel kurul kararlarına dayanarak aylık %10 gibi fahiş ve yasal sınırları aşan faiz oranları talep ettiğini, yerel mahkeme ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kooperatif genel kurul kararlarının TBK m. 120'deki emredici sınırlamalara tabi olduğu gerçeği tam olarak karşılanmadığını, Kooperatif genel kurullarında belirlenen temerrüt faiz oranları, yasal faizin yüzde yüz fazlasını aşamayacağını, kooperatifçe belirlenen temerrüt faiz oranı yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağını, müvekkilden talep edilen faiz miktarları bu yasal sınırın çok üzerinde olduğunu, ödenmeyen borçlara ilişkin aylık %10 gecikme faizi öngören 15.05.2011 tarihli 2010 hesap yılı olağan genel kurul tutanağının 16. gündem maddesi sebebiyle ilgili genel kurul kararı geçersiz olduğunu, üstelik esasa alınan bilirkişi ek raporunda "Genel kurul kararından da anlaşılacağı üzere ödenmeyen borçlar için aylık %10 gecikme faizi kararı alındığı görülmektedir. daha önceki raporumuzda da belirttiğimiz üzere TBK 88 ve 120 kapsamında kooperatifçe üyelere uygulanacak faiz oranı konusunda sınırlama bulunmaktadır ve yasal faizin yüzde yüz fazlasını geçemeyecektir. İlgili dönemlerdeki yasal faiz oranı da yıllık %9 olduğu için bunun iki katı %18 olup aylık %1,5 oranına tekabül etmektedir ve tarafımızca aylık %1,5 oranı kullanılmıştır. Genel kurullarda bu oranın altında alınmış bir faiz kararı bulunmamaktadır." şeklinde beyan edildiğini, bu geçersiz genel kurul kararının üzerine, davalı kooperatif tarafından usulüne uygun faiz kararı alınmadığını, fakat bilirkişi, bu geçersizliği görmezden gelecek şekilde kendiliğinden kanuni faizin iki katı tutarında temerrüt faizi işlettiğini, yasal faiz oranı % 9'dur. Bu tespitin aksine borçlara yasal faizin iki katı oranında temerrüt faizi işletilebilmesi kooperatifin ancak usulüne uygun bir genel kurul kararı alınmasına bağlı olduğunu, dolayısıyla bilirkişice yapılan aylık %1.5 faiz hesabı bu nedenle usul ve yasaya aykırı olduğunu, bundan ötürü bilirkişinin hesaplamış olduğu faiz hesabını kabul etme mümkün olmadığını, bu nedenlerle kooperatifin hesaplamış olduğu faiz miktarlarını da kira hesaplamalarını da kabul etmek mümkün olmadığını, ayrıca 1163 sayılı Kooperatif Kanunu'nun 23. maddesinde, kooperatif ortaklarının, hak ve yükümlülüklerde eşit oldukları düzenlendiğini, fakat müvekkil başka üyelerle aynı miktarda ödeme yapmış olmasına rağmen müvekkilden başka ortaklardan istenmeyen miktarlarda paralar istendiğini, bu durum eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğunu, dosya kapsamında müvekkilin, davalı kooperatife ihtarnamede belirlenen tutarda borçlu olmadığı tespit edilmesine rağmen davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı olup Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ E., █████████ K. Sayılı davanın reddi kararının kaldırılarak davamızın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ E., █████████ K. sayılı kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklı açılan menfi tespit talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı kooperatif tarafından davacı üyeye borç ödenmesine ilişkin bildirilen davaya konu █████/2023 tarihli ihtarnamede talep edilen borç dayanağının sebepleri açıkça bildirilmemekle ve ekli tabloda da bu hususta bir açıklama bulunmadığı anlaşılmakla, öncelikle davalı kooperatife ihtarname içeriğinin açıklattırılarak alacak olarak bildirilen 933.620,00 TL'nin hangi kalemlerden oluştuğunun, alacak sebebi ve dayanağının neler olduğunun açıklattırılarak dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile davalı açıklamaları ve tüm dosya kapsamında göre dava tarihi itibariyle davacının borcunun bulunup bulunmadığı, borçlu ise borç miktarın hakkında ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiş, belirtilen gerekçelerle davacı istinafı yerinde görülmekle HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen █████/2026 tarih ve █████████ E - █████████ K sayılı kararın KALDIRILMASINA,3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. █████/2026