Anahtar kelimeler: Kgs Dikişsiz Exw Çinden Paslanmaz Davaitirazın Emtiası Çekme Kalite Denizcilik
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:████████KARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın ... numaralı, █████/2021 tanzim, █████/2021 - █████/2021 vade tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olduğunu, sigortalı ...'ın ... İç ve Dış Tic. Danışmanlık firması, ... Co. Limited firmasından 08.05.2021 tarihli ve ... numaralı mal faturası kapsamında EXW teslim şartı ile brüt 187000 kgs., net: 175000 kgs 304 L "Kalite Paslanmaz Dikişsiz Çelik Çekme Boru" emtiası satın alındığını, emtianın Çin'den Türkiye'ye nakliyesi için ... ... A.Ş. firması ile anlaşıldığını, konu sevkiyata ilişkin 24.05.2021 tarihli ... numaralı konşimento, 16.08.2021 tarih ve ... numaralı gümrük beyannamesi, 22.06.2021 tarih ve .../... numaralı menşe şehadetnamesi, 04.06.2021 tarih ve ... numaralı navlun faturası düzenlendiğini, navlun sözleşmesi dolayısıyla konşimentolar düzenlendiğini, taraflar emtianın M/V "..." adlı gemi ile nakliyesinin gerçekleşeceği hususunda mutabık kaldıklarını, emtianın Çin'in Liaocheng Limanı'ndan... isimli gemiye yüklendiğini ve ... Limanı .../Türkiye'ye sevk edildiğini, geminin .../... Limanı'na yaklaşması sonrasında tahliye operasyonu başladığını, tahliye operasyonu sırasında bazı ahşap kutuların ve içlerinde bulunan emtianın hasarlı olduğu, istiflerin devrildiği ve bozulduğu, ahşap sandıkların bazı kısımlarının kırıldığının görüldüğünü, 17.08.2021 tarihinde dava dışı sigortalı tarafından ... ... A.Ş.'ye konsolosluk aracılığıyla ihtarname gönderildiğini, meydana gelen hasarın dava dışı sigortalı/alıcının poliçesi kapsamında değerlendirilerek müvekkili şirket tarafından karşılandığını, ödenen bedelin rücuen tahsil edilmesi amacıyla ... ... ve ... Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların işbu icra dosyasına yapmış olduğu itirazları ile takibe ve borca itirazda bulunduklarını, müvekkili şirket ... Sigorta A.Ş. tarafından dava şartı arabuluculuk yoluna başvuruda bulunulduğunu, İ...Arabuluculuk Bürosu 2023/... Başvuru Numaralı, 2023/... Arabuluculuk Numaralı dosyası ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını ve anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, müvekkili şirketin hak etmiş olduğu yasal haklarının ödenmesi hususunda taraflar arasında anlaşmaya varılamadığından huzurdaki işbu itirazın iptali davası ikame edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına, davalı borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; icra dosyası tahtında taraflarına tebliğ edilen ödeme emrinin kanuna aykırı olarak düzenlendiğini, yasaya uygun bir ödeme emri bulunmadığından mahkemece devamına karar verilebilecek bir takip bulunmadığını, müvekkili şirketin “...” isimli geminin donatanı olmadığını, söz konusu taşıma ilişkisinin tarafı konumunda da olmadığını, müvekkilinin davaya konu taşımada ne sözleşmesel ne de fiili taşıyan sıfatına haiz olduğunu, müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, geminin özelliklerini içeren ... 2015 tipi zaman çarteri sözleşmesi incelendiğinde geminin kayıtlı donatanı olarak ... Adalarında mukim “... Ltd. ...” isimli şirket olduğunun teknik yönetim operatörü yani ISM yöneticisi olarak ise müvekkili şirket ... Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi’nin kayıtlı olduğunun belirlenebildiğini, geminin zaman esaslı kiracısı olarak ... Ltd.'nin, kayıtlı donatanı olarak da .... Ltd.'nin yer aldığının görüldüğünü, taşımanın bu iki şirket tarafından gerçekleştirildiğini, fiili taşıyan sıfatına haiz şirketlerin bu şirketler olduğunu, müvekkilinin herhangi bir navlun veya taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığından sözleşmesel taşıyan da olmadığını, hiçbir şekilde sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla her halükarda İcra Müdürlüğünün ve Mahkememizin işbu uyuşmazlığa ilişkin görev ve yetkisi bulunmadığını, davacı tarafça rizokonun teminat kapsamında olduğu ispat edilemediğinden ödenen sigorta tazminatı için rücu imkanı bulunmadığını, iddia edilen hasarın taşıma sırasında meydana geldiği ispat edilemediğinden müvekkili şirketin donatan olduğu iddiasıyla tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, TTK’nun 1185. maddesi uyarınca davacının sigortalısı tarafından bildirim yükümlülüğü ihlal edilmiş olmakla her halükarda eşyanın deniz taşıması sırasında hasar görmediğinin sabit olduğunu belirterek işbu davaya konu icra takibinde geçerli bir ödeme emri düzenlenmediğinden işbu davada karar verilmesine yer olmadığına, müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davacının davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine, dava konusu taşımaya ilişkin taraflar arasında çıkacak uyuşmazlığın tahkim yoluyla (Londra Tahkim) çözüme kavuşturulması kararlaştırıldığından Türk İcra Daireleri ve Mahkemelerinin görevsiz ve yetkisiz olması nedeniyle davanın usulden reddine, davacı tarafından ispat edilemeyen davanın esastan reddine, müvekkili şirketin dava konusu hadisenin meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından ve sorumlu tutulamayacağından her halükarda müvekkili şirket yönünden davanın esastan reddine, davacı aleyhine alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uluslararası taşımaya ilişkin davacının sigortalısı ... İç ve Dış Ticaret Danışmanlık'ın anlaşarak imzaladığı ...-01 no’lu, 04.05.2021 tarihli ... Party Sözleşmesinin tabi olduğu ...-94 Sefer Çarteri Sözleşmesinin 19. maddesi ve taraflarca sözleşme unsurlarının belirlenerek imza altına alındığı 04.05.2021 tarihli ... Party ... Note'a göre uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi açık ve kesin olarak kararlaştırıldığını, ... Note'da yer alan 9. maddeye göre ... partiye tabi olarak düzenlenen herhangi bir konşimentonun işbu çarter partinin koşul hüküm ve istisnalarına aynen tabi olacağının kabul edildiğini, davacının sunduğu ... nolu konşimentoda ... Party'e atıf yapıldığını, konşimentoda "çarter parti ile birlikte kullanılacağı" (to be used with ... parties) kaydının mevcut olduğunu, ... Party anlaşmasında ise ... 94'e atıf yapıldığını, belirlenen tahkim şartına göre tahkim yerinin Londra/İngiltere olduğunu, uyuşmazlığa İngiliz Hukukunun uygulanması yönünde anlaşıldığını, tahkim şartı bulunduğundan davanın usulen reddi gerektiğini, müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, pasif husumet ehliyetinin diğer davalı ... Denizcilik firmasına ait olduğunu, icra dosyasında ödeme emrinin yasaya aykırı olarak hatalı düzenlendiğini, geçerli bir icra takibinden söz edilemeyeceğinden itirazın iptali davası açılabilmesi mümkün olmadığını, hasar gören yükteki zararın sebeplerinden bir tanesinin kullanılan ambalajın ve malzemesinin yetersizliği olduğunu, ekspertiz raporunda kullanılan ambalajın yetersizliği ve bunun yüklere etkisi hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, dava dışı sigortalı tarafın sefer öncesinde ambalajın yetersizliği hakkında uyarılmasına rağmen yetersiz tedbirlerle durumu geçiştirerek diğer davalı donatan/ armatör ... ile birlikte hasarın oluşmasına yol açtığını, müvekkilin somut olayda kusursuz olduğunu, dava konusu zarardan sorumlu olmadığını, davacı tarafın sunmuş olduğu "letter of protest" başlıklı 2 evraktan biri olan (surveyor'un varış limanında düzenlediği değil) gemi kaptanının çıkış limanında verdiği protesto ile sigortalısının kusurunu açıkça ikrar ettiğini, bir an için taşıyanın sorumlu olduğu varsayılsa dahi müvekkili şirketin meydana gelen zarardan sorumlu olmadığını, zararın oluşmasında herhangi bir kasıt veya ihmali bulunmadığını, somut olayda zarara ilişkin sorumluluğun diğer davalı ... şirketine ait olduğunu, 10.11.2021 tarihli ekspertiz raporunun hatalı hesaplamalar içerdiğini, yüklerin incelemesinin limanda değil kara yolu taşımasından sonra yapıldığını belirterektaraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin geçerli bir tahkim şartı bulunduğundan Londra yargı kurumları yetkili kılınmış olduğu, davanın dayanağı olan icra takibi yasaya aykırı şekilde açıldığı, müvekkili ... firmasının husumet ehliyeti yokluğu, hasar gören emtialardaki zararın asıl sebebinin ambalajın yetersizliği olması hatta buna ilişkin delilin bizzat davacı tarafından ikrar mahiyetinde sunulduğu ve bu sebeple TTK ilgili hükümleri gereği müvekkilinin kusursuz sayılması gerektiği, zararın oluşmasında müvekkilinin herhangi bir kasıt veya ihmali bulunmadığı, yükün diğer davalı ... şirketinin hakimiyetinde iken yüklere ve ambalajlara ilişkin yetersiz önlem alındığı, yanlış ve yetersiz istifleme yapılması sonucu oluşmasından dolayı zarara ilişkin sorumluluğun diğer davalı ... Denizcilik ve Ticaret Ltd. Şti'ne ait olması nedeniyle davanın reddine, eğer mahkeme müvekkilinin sorumlu olduğu sonucuna varacaksa dahi hasar rakamının hatalı tespit edilmesi nedeni ile kısmen reddine, yargılama giderleri, %20 kötü niyet tazminatı ve vekalet ücretinin davacı tarafa ve/veya diğer davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Dava; davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; taraf vekillerinin tahkim itirazlarının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, ödeme emrinin usule uygun olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davalı Orasın gemi donatanı/işleteni mi yoksa yöneticisi mi olduğu, buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen █████/2025 tarih ve... Esas, ...sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih ve █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Metalurji Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma uzmanı Doç. Dr. ... tarafından tanzim edilen █████/2024 havale tarihli raporda özetle; emtia üzerinde oluşan fiziki hasarların, yükleme limanında kiracının (Charterer) risk ve sorumluluğunda gerçekleştirilen uygunsuz istifleme ve yetersiz lashing neticesinde meydana gelmiş olduğu, teslim tarihi olarak 14.08.2021 tarihi esas alındığında hak düşürücü süre içinde yargı yoluna başvurulduğu, her ne kadar takip talebinde tarih yok ise de .... İcra Dairesi’nin 2022/... Esas sayılı dosyasındaki ödeme emrinin 16.6.2022 tarihli olduğu, dolayısıyla hak düşürücü süre dolmadan yargı yoluna başvurulduğu, dava konusu emtiayı EXW kaydıyla satın almış olan dava dışı sigortalı alıcının emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, ... numaralı, 10.05.2021 başlangıç ve 09.07.2021 bitiş tarihli nakliyat emtia sigorta poliçesi ile Denizbank’a ait 23.11.2021 işlem tarihli dekont çerçevesinde, davacı sigortacının dava dışı sigortalısının haklarına TTK madde 1472 hükmü uyarınca kanunen halef olduğu, dolayısıyla aktif husumet ehliyetine sahip bulunduğu, dava dışı sigortalının tazminat alacağını TBK madde 183 uyarınca sigortacıya temlik de ettiğinden davacının her halde aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, davalı ... Turkey tarafından dava dışı sigortalı alıcı adına düzenlenmiş olan 04.06.2021 tarihli navlun faturası karşısında 2. davalının TTK madde 921 uyarınca taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı, dolayısıyla pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, 1. davalı ...’ın gemiyi kendi adına işlettiği, dolayısıyla işleten sıfatını haiz olduğunu ortaya koyan bir belge sunulmaması ve Equasis kayıtlarında ticari yönetici olarak geçmesi karşısında ticari yöneticinin işletenden farklı bir kavram olması, ticari yönetimin üstlenilmesinin, geminin kendi adına işletilmesi demek olmaması, yöneticinin üçüncü kişilerle navlun sözleşmesi akdederken temsilci olarak hareket etmesi hususları dikkate alındığında 1. davalı ...’ın geminin işleteni değil yöneticisi olduğu, bu nedenle fiili taşıyan sıfatını haiz olmadığı, 1. davalının akdi taşıyan olduğunu ortaya koyan herhangi bir belge sunulmadığından 1. davalı ... Denizcilik'in pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, 14.08.2021 tarihinde ... Limanı'ndaki tahliye operasyonu sırasında CSS eksperi tarafından dava dışı sigortalıyı temsilen düzenlendiği bildirilen ve ... gemisi kaptanının kaşe ve imzasını havi olan protesto mektubu karşısında hasarın TTK madde 1185/1’e uygun şekilde taşıyana bildirildiği, bilirkişi kurulunda bulunan uzman bilirkişinin teknik değerlendirmesi neticesinde dava konusu yük hasarının “uygunsuz istifleme ve yetersiz lashing neticesinde meydana gelmiş olduğu” sonucuna varması nedeniyle istifleme ve sabitlemenin kim tarafından gerçekleştirildiğinin belirlenmesi gerektiği, 2. davalı tarafından sunulan ve kaşe ve imzaları havi olmasından, tarafların üzerinde uzlaştıkları nihai sözleşme metni olduğu anlaşılan LB ...-01 çarterparti numaralı, 4.05.2021 tarihli ... note’un 8. maddesinde “L/S/D if any, to be for owner’s arrangement and account” (“sabitleme, emniyete alma ve daneçleme gemi malikinin düzenlemesinde ve hesabınadır”) kaydı yer aldığı hâlde 20.05.2021 tarihinde Tianjin Limanı'ndaki yükleme operasyonu sırasında gemi kaptanı tarafından verilen dosyaya mübrez protesto mektubunda yer alan ifadeler karşısında, istif ve sabitlemenin fiilen donatan tarafından yapılmadığının anlaşıldığı, bu çerçevede taşıyanın dolayısıyla TTK madde 921 uyarınca taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olan 2. davalının meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı, Mahkeme'nin aksi kanaatte olması halinde davalı taşıyandan talep edilebilecek zarar miktarının hesaplanmasının gerekeceği, bilirkişi kurulunda bulunan uzman bilirkişinin görüşüne göre ekspertiz raporunda yapılan hesaplamanın gerçekçi ve kadri marufunda olduğu, bundan %10 ilave bedel düşüldüğünde zarar miktarının 11.604,67 USD olduğu sonuç ve kanaatlerine ulaşılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Metalurji Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma uzmanı Doç. Dr. ... tarafından tanzim edilen █████/2025 havale tarihli ek raporda özetle; yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; ... Denizcilik'in sıfatının tespitinde 24.05.2021- 14.08.2021 tarih aralığına ilişkin Equasis kayıtlarının mı yoksa davalının web sitesinin mi esas alınacağı, gemi yönetimi sözleşmesinin ve buna ilişkin ödemelere dair kayıtların ... Denizcilik tarafından sunulmasının istenip istenmeyeceği hususlarında takdirin Mahkeme’ye ait olduğu, Mahkeme tarafından web sitesinin esas alınarak geminin taşımanın yapıldığı tarih itibarıyla davalı tarafından işletildiği kanaatine ulaşılması halinde, ... Denizcilik'in fiili taşıyan sıfatını ve bu sıfatla pasif husumet ehliyetini haiz olduğu sonucuna varılması gerekeceği, dosyada mevcut delillere ek yeni bir belge sunulmadığı hususu da göz önüne alındığında ilk raporda varılan kanaatlerde bir değişiklik bulunmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen █████/2026 havale tarihli raporda özetle; Davalı ... Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti. yasal defterleri üzerinde yapılan incelemelerde; Davalı tarafından dava dışı/geminin kayıtlı sahibi ... LTD adına, davaya konu “...” gemisi için “Management Gelirleri “ (Yönetim Gelirleri) açıklaması aylık faturaların tanzim edilerek gelir kaydedildiği tespit edildiği, söz konusu gemi sebebiyle herhangi bir başka gelir kaydına rastlanılmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının sigortalısı tarafından satın alınan ürünlerin deniz taşıması sürecinde hasarlanması sonrası sigortalıya yapılan ödeme sonrası, davacının halefiyet ilkesine dayanarak davalılara başlattığı icra takibine itiraz edilmesi sonrası açılan itirazın iptali davasıdır.... Co. Limited tarafından sigortalı ... İç ve Dış Tic. Danışmanlık adına düzenlenmiş olan 08.05.2021 tarih ... sayılı Satış Faturasına göre; 304 L Kalite Paslanmaz Dikişsiz Çelik Çekme Boru – 65 paket, Net: 175000 kgs. Brüt: 187000 kgs. emtiasının toplam 392.370,00 USD bedelle ve EXW teslim şartı ile satılmış olduğu, 2 No’lu Davalı ... ... A.Ş. tarafından dava dışı sigortalı ... İç ve Dış Tic. Danışmanlık adına düzenlenmiş 04.06.2021 tarih ve ... no’lu navlun faturasına göre; ... isimli gemi ile Tianjin limanından ... limanına taşınan Paslanmaz Dikişsiz Çelik Çekme Boru emtiasına ilişkin olarak ‘‘NAVLUN-EXWORKS-YURT DIŞI MASRAFLARI” açıklamalı toplam 68.579,85 USD tutarında fatura kesildiği, ... tarafından düzenlenen ... no.lu konişmentoya göre; Yükletenin Çin’de mukim ... Co. Limited firması, Alıcı ve ihbar olunanın Türkiye’de mukim ... İç ve Dış Tic. Danışmanlık firması olduğu, taşıma konusu 65 paket, Brüt: 187000 kgs. 304 L Kalite Paslanmaz Dikişsiz Çelik Çekme Boru cinsi emtianın 21.05.2021 tarihinde ... isimli gemiye Çin’in Tianjin limanında yüklenerek varış yeri olan ... limanında tahliye edilmek üzere deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu anlaşılmıştır.Dava konusu denizyolu nakliyesinin gerçekleştirildiği 24.05.2021- 14.08.2021 tarihleri arasında ... isimli gemi için Equasis kayıtlarına göre anılan tarihler aralığında geminin kayıtlı sahibinin (Registered owner) .... LTD. olduğu ve Gemi Yönetimi/Ticari Yönetimi ve ISM yönetiminin ise ... DENIZCILIK VE TICARET LTD. tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. Dosyadaki “CLEAN RECAP” yani “TEMİZ BAĞLAMA NOTU”na göre ... isimli geminin Kayıtlı Sahibinin .... LTD., Geminin İşleteninin ise davalı ... DENIZCILIK VE TICARET LTD. şirketi olduğu görülmektedir.Sigortalı ... tarafından Çin’den satın alınarak Türkiye’ye sevk edilen 65 paket, Brüt 187000 kg. 304 L Kalite Paslanmaz Dikişsiz Çelik Çekme Boru cinsi emtianın, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 11.05.2021 tanzim tarihli ... no.lu “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi” ile nakliyat rizikolarına karşı sigortalandığı ve bu sözleşmenin Institute Yük Klozları ICC (A) 1.1.82 Cl.252 esasına dayandığı anlaşılmaktadır.Yargılamaya konu olayda, 20.05.2021 tarihinde Tianjin limanındaki yükleme operasyonu sırasında gemi kaptanı tarafından kiracıya verilen dosyaya mübrez Protesto mektubunda yazılı olan; “Soğuk çelik bobinler çelik borular veya diğer kargolarla ilgili olarak gemi ambarına yanlış istifleme yapmanıza karşı protesto ederim, yanlış istifleme üstten aşırı baskı nedeniyle alttaki bobinlere veya çelik boruların yer değiştirerek darbe yapmasıyla bobinlere hasar vererek deformasyona neden olmuştur, ayrıca üstteki kargoların yanlış bağlanması ve iyi emniyete alınmaması da hasara yol açmıştır ve beklenmedik deniz seferi esnasında gevşeyen bağlamı sistemi tekrar sıkıştırılmamıştır” şeklindeki ifadeden, çelik boruların içinde bulunduğu ahşap sandıkların gemi ambarına daha sefer başlamadan önce yanlış istiflenmiş olduğu, yetersiz dunnage kullanıldığı ve çelik boruların aralarındaki boşlukların yetersiz miktarda ağaç malzemeyle doldurulmuş olduğu, ayrıca üstteki kargoların yanlış bağlanması ve iyi emniyete alınmaması hususları da birlikte değerlendirildiğinde, emtia üzerinde oluşan fiziki hasarların, yükleme limanında kiracının risk ve sorumluluğunda gerçekleştirilen uygunsuz istifleme ve yetersiz lashing neticesinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır.14.08.2021 tarihinde ... limanındaki tahliye operasyonu sırasında CSS eksperi tarafından, dava dışı sigortalıyı temsilen düzenlendiği bildirilen ve ... gemisi kaptanının kaşe ve imzasını havi olan protesto mektubu karşısında, hasarın TTK 1185/1’e uygun şekilde taşıyana bildirildiği kanaatine varılmıştır.... limanındaki tahliye operasyonu sırasında CSS eksperi tarafından, dava dışı sigortalıyı temsilen düzenlendiği bildirilen ve ... gemisi kaptanının kaşe ve imzasını havi olan protesto mektubu 14.08.2021 tarihlidir. Teslim tarihi olarak 14.08.2021 tarihi esas alındığında, hak düşürücü süre içinde yargı yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır. Zira her ne kadar takip talebinde tarih yok ise de, .... İcra Dairesi’nin 2022/... E. sayılı dosyasındaki ödeme emri 16.6.2022 tarihlidir. Açıklanan nedenlerle hak düşürücü süre dolmadan yargı yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.Taşımaya konu mal faturasında EXW (Ex works) kaydı bulunmaktadır. Dosyaya sunulu 16.08.2021 tarihli Dilovası Gümrük Müdürlüğü Gümrük Beyannamesinde de “EXW Çin Halk Cumhuriyeti” kaydı yer almaktadır. Ex works teslim şeklinde alıcı malı depodan kendi nakliyecisi ile teslim alarak, o noktadan sonraki tüm masrafları ve riskleri üstlenmiş olur. Bu teslim şekli, satıcının malları, kendi yerinde veya ismen belirlenmiş başkaca bir yerde alıcının tasarrufuna bırakarak teslim etmesini ifade eder. Alıcı malları işletmeden teslim alarak ihracı için gerekli belgeleri hazırlar; gümrük işlemlerini tamamlayarak malları kendi ülkesine ithal eder. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili hasar alıcıya intikal eder. Hasarın alıcıya geçmiş olması ile ifade edilmek istenen, taşıma sırasında meydana gelen hasardan satıcının hukuken etkilenmemesi ve eğer satış bedelini tahsil etmişse, iade etmekle yükümlü olmaması; tahsil etmemişse, bu alacağını kaybetmemesidir. Bu çerçevede dava dışı sigortalı alıcının emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, dolayısıyla davacının aktif husumetinin bulunduğu görülmüştür.2. davalı ... Turkey, 07.09.2023 havale tarihli cevap dilekçesinde, dava konusu taşıma işinde taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hareket ettiğini belirttiği, dosyaya sunulan ve ... Turkey tarafından dava dışı sigortalı alıcı adına düzenlenmiş olan 04.06.2021 tarihli navlun faturasında, mal hizmet “navlun, ex works, yurtdışı masrafları” olarak açıklanmış; ödenecek toplam tutar “68.579,85 USD” olarak gösterilmiştir. Söz konusu faturada dava konusu taşımaya ilişkin konişmentoya atıfta bulunulmuştur. dolayısıyla, 2. davalının TTK 921 uyarınca taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı ve pasif husumet ehliyetine haiz bulunduğu tespit edilmiştir.Yukarıda açıklanan Equasis kayıtlarından, 1. davalı ... Denizciliğin, eşyanın fiilen taşındığı geminin ISM yöneticisi, gemi yöneticisi ve ticari yöneticisi olduğu anlaşılmaktadır. Genel olarak yönetim sözleşmesi, yöneticinin bir ücret karşılığında, bir ticari işletmeyi işletme sahibi adına ve hesabına ve rizikosu ona ait olmak üzere yönetmeyi üstlendiği sözleşmedir. Gemi yönetimi sözleşmesi ise, donatan ile yönetici arasında akdedilen, donatana ait gemilerin ticari, teknik veya diğer alanlardaki yönetiminin, bir ücret karşılığında, tamamen veya kısmen yöneticiye bırakıldığı sözleşmedir. Yönetici üzerine düşen edimi yerine getirirken işletme adına ve hesabına hareket eder. Bu nedenle yapılan işlemlerden dolayı işletme sahibi borçlu ve sorumlu olur. Ayrıca davacı itirazlarında davalının internet sitesi kayıtlarını ileri sürdüğü ancak Equasis kayıtları ve bağlama notuna göre davalının sıfatının belirlenmiştir. Kaldı ki dosyada alınan bilirkişi raporuna göre "Davalı ... Denizcilik Ve Tic. Ltd. Şti. yasal defterleri üzerinde yapılan incelemelerde; Davalı tarafından dava dışı/geminin kayıtlı sahibi ... LTD adına, davaya konu “...” gemisi için “Management Gelirleri “ (Yönetim Gelirleri) açıklaması aylık faturaların tanzim edilerek gelir kaydedildiği tespit edilmiş olup, sözkonusu gemi sebebiyle herhangi bir başka gelir kaydına rastlanılmamıştır" şeklinde belirtilerek, dosyadaki belgelerin doğrulandığı görülmüştür. Dolayısıyla 1. davalı ...’ın geminin işleteni değil yöneticisi olduğu; bu nedenle fiili taşıyan sıfatını haiz olmadığı; 1. davalının akdi taşıyan olduğunu ortaya koyan herhangi bir belge de sunulmadığından 1. davalı ... Denizciliğin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.Yukarıda belirtildiği gibi dava konusu yük hasarının ambalaj eksikliğinden değil, “uygunsuz istifleme ve yetersiz lashing neticesinde meydana gelmiş olduğu” sonucuna varmıştır. Şu hâlde istif ve sabitlemenin kimin yükümlülüğünde olduğunun belirlenmesi gerekir. Dosyaya sunulan ... Note başlıklı belge, ... ile dava dışı sigortalının kaşe ve imzalarını havidir. 1. davalı tarafından dosyaya sunulan ve “recap’i teyit ediniz notu” ile biten, kaşe ve imzayı havi olmayan recap’te ... gemisine ilişkin çarter sözleşmesinin, üzerinde müzakere edilmekte olan koşullarının yer aldığı anlaşılmaktadır. Burada “hesap: ... Ltd.”, “gemi maliki: ...”, “gemi yöneticisi: ... Denizcilik” olarak gösterilmiştir. 1. davalı ... tarafından sunulan recap’ten, çarter sözleşmesine ilişkin müzakerelerin ... tarafından yürütüldüğü anlaşılmaktadır. Nitekim 2. davalı tarafından sunulan ve kaşe ve imzaları havi olmasından, tarafların üzerinde uzlaştıkları nihai sözleşme metni olduğu anlaşılan LB ...-01 çarterparti numaralı, 4.05.2021 tarihli ... note, ... tarafından imzalanmıştır. Söz konusu ... note’un 8. maddesinde “L/S/D if any, to be for owner’s arrangement and account” kaydı yer almaktadır. L/S/D, lashing, securing ve dunnaging kelimelerinin kısaltması olup, söz konusu kayıt “sabitleme, emniyete alma ve daneçleme gemi malikinin düzenlemesinde ve hesabınadır” anlamına gelmektedir. İncelenmekte olan matbu sözleşme şartında bırakılan boşluk, “owner’s” şeklinde doldurulmuştur. ... çarterpartisine, 10. maddede, “diğer hususlarda” atıf yapılmış olup, “...’ün bu ... note’a aykırı olan hükümleri var ise ... note hükümlerinin esas alınacağı” açıkça kararlaştırılmıştır. Buna karşılık yukarıda içeriği açıklanan 20.05.2021 tarihinde Tianjin limanındaki yükleme operasyonu sırasında gemi kaptanı tarafından verilen dosyaya mübrez protesto mektubunda yer alan ifadelerin istif ve sabitlemenin fiilen donatan tarafından yapılmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle dava konusu yük hasarının “uygunsuz istifleme ve yetersiz lashing neticesinde meydana gelmiş olduğu” ve 20.05.2021 tarihinde Tianjin limanındaki yükleme operasyonu sırasında gemi kaptanı tarafından verilen dosyaya mübrez protesto mektubundan istif ve sabitlemenin fiilen donatan tarafından yapılmadığının anlaşılması karşısında, taşıyanın, dolayısıyla TTK 921 uyarınca taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olan 2. davalının, meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır.HÜKÜM
:1-1 nolu davalı ... Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-2 nolu davalı ... ... yönünden davanın esastan REDDİNE,3-Tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 2.793,23 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 2.061,23 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,5-Davalı ... Denizcilik ve Ticaret Limited Şirketi vekilleri için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,6-Davalı ... ... vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya verilmesine,7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır