Anahtar kelimeler: Aydin Aydın Finansal Kiralama Yazim Layihalar Dinlenip İstenmiş Şti İzmir
DOSYA NO
: █████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 21.09.2023NUMARASI
: ███████ E. - ████████ K.DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: 31.01.2023KARAR TARİHİ
: 22.05.2026KARAR YAZIM TARİHİ
: 22.05.2026Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.09.2023 tarih ███████ E. - ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili, dava dışı .... A.Ş. ile dava dışı .... Şti. arasında düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi bulunduğunu, dava dışı ..... Şti.'nin finansal kiralama sözleşmesine binaen kiraladığı pamuk hasat makinesinin müvekkili şirket tarafından makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalandığını, sigortalının dava dışı .... A.Ş., sigorta ettirenin ise dava dışı .... Şti. olduğunu,19.10.2020 tarihinde, sigorta ettiren dava dışı ..... Şti.'nin kiraladığı makinenin pamuk tarlası içerisinde yapılan pamuk toplama işlemi sırasında beton taşın makine ünitesine sıkışması sonucu hasarlandığını, müvekkili şirket tarafından 156.218,13 TL hasar bedeli ödendiğini, ödenen tutarın rücuen tahsili amacıyla davalılara karşı Germencik İcra Müdürlüğünün ███████ E. sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu; hasarın meydana geldiği tarlanın davalı ....'a ait olduğunu, tarlada döşenmiş doğal gaz hattı mevcut olduğunu, davalı ....'ın işaretleme taşı hakkında uyarıcı bildirim yapmadığı için kusurlu olduğunu, davalı tarla malikinin ise fizibilite çalışması yapmaması ve makine operatörünü uyarmaması nedeniyle kusurlu olduğunu iddia ederek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı .... vekili, müvekkili kuruluşun yasal zorunluluğu yerine getirmesi sebebiyle sorumluluğunun bulunmadığını, davacının taleplerinin haksız olduğunu, müvekkili kurum ile meydana gelen zarar arasında illiyet bağının varlığına dair kanıt sunulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..... vekili, işin uzmanı olan yüklenici firmanın gerekli tedbirleri ve önlemi alması gerektiğini, yüklenici olan sigorta ettiren şirketin işi yaparken iş sahibinden talimat alamayacağını, hasat makinesi sahibi yüklenicinin bizzat makine operatörünü seçerken ehliyetli ve işin uzmanı kişilerden seçmek zorunda olduğunu, işin yapımı sırasında meydana gelebilecek zararlardan ise mal sahibi olan kişinin değil makine sahibinin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
: Mahkemece, dava, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu olayın meydana geldiği arazide toprağın altından geçen doğalgaz boru hattı için davalı .... lehine irtifak hakkı tesis edilmiş olduğu; .... Genel müdürlüğü ham petrol ve doğalgaz boru hattı tesislerinin yapımı ve işletilmesine dair teknik emniyet ve çevre yönetmeliğinin 7. maddesinin 15. bendinde "Doğalgaz boru hatlarının ek-2deki tabloda yer alan güzergah şeridi üzerinde boru hattına zarar verecek şekilde her türlü ağaç ve köklü bitki dikilmemesi koşulu ile ekin ve benzeri tarımsal faaliyet yapılmasına müsaade edilebilir.", 16. bendinde ise "Doğalgaz boru hatlarının ve donanımlarının tanımlanması ve güzergahlarının yaklaşık olarak belirlenmesi için işaret levhaları kullanılır." şeklinde düzenlemeler bulunduğu; davalıya ait tarlada pamuk ekimi yapıldığı, dava dışı .....Şti. firması tarafından dava konusu pamuk hasat makinası ile pamuk hasat işlemi yapıldığı, boru hattının geçtiği kısımda işaretleme taşı konulmuş olduğu, pamuk hasat makinası operatörünün iş makinesi kullanma sertifikasının bulunduğu, dolayısıyla dava konusu pamuk hasat makinasını kullanan operatörün kullanma ehliyetine sahip olduğu, pamuğun hasat zamanı hasat boyunun cinsine göre 80-120 cm civarında olduğu, davalı ....'ın boru hattının güzergahını belirlemek amacıyla dikmiş olduğu beton işaretleme taşının fark edilemeyecek büyüklükte olduğu, uyarıcı bir levhanın bulunmadığı, meydana gelen zarardan kendisine ait pamuğun hasadı için adam çalıştıran iş sahibi davalı .... ile birlikte, bilirkişilerce yapılan tespitler doğrultusunda müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları; bilirkişilerce tespit edilen 184.658,87 TL gerçek zarar üzerinden %20 muafiyet indirimi uygulanması halinde 147.727,09 TL'nin rücu edilebilecek miktar olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin 147.727,09 asıl alacak, 14.551,12 TL faiz olmak üzere toplam 162.278,21 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF NEDENLERİ
: Davacı vekili, 05.07.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda, kusur oranı ve meydana gelen hasar miktarı yönünden yapılan tespitlerin hukuka uygun olduğunu, ancak makinenin sıfır alış faturasının sunulmuş olmasına ve bilirkişiler tarafından bu hususa değinilmiş olmasına karşın 3 yaşından büyük makineler yönünden poliçede bulunan kloz gereği %20 muafiyet tenzili uygulanması gerektiği yönündeki tespitin hatalı olduğunu, dava konusu pamuk hasat makinesinin 2020 model olduğunu, hasarın da 19.10.2020 tarihinde meydana geldiğini, makinenin hasar tarihindeki yaşı dikkate alındığında muafiyet tenzili uygulanmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı .... vekili, mahkemece hiç bir araştırma yapılmadan, davalılar tarafından dosyaya sunulan deliller toplanmadan, yetersiz bilirkişi raporuna yönelik itirazları da dikkate alınmadan, keşif talepleri reddedilerek karar verildiğini, olay mahallinde Ortaklar Jandarma Komutanlığı tarafından tutulan tutanakta pamuk toplama makinesinin tarlada bulunan taşı fark etmeyerek taşın üzerinden geçmeye çalıştığının tespit edildiğini, bu tutanağın hasar bedelinin sigortadan tahsil amacına yönelik olarak tutulan tek taraflı bir tutanak olduğunu, kazanın tamamen makine operatörünün kendi dikkatsizliği dolayısıyla da kendi kusurundan kaynaklandığını, tarlada bulunan....'a ait taşın dosyaya sunulan fotoğraftan bile açıkça görülebildiğini, mahallinde yapılacak keşif ile kusur durumunun tespit edilmesini talep etmelerine rağmen mahkemece keşif talepleri reddedilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu hatalı karar verildiğini, makinenin üzerinden geçmeye çalıştığı ....'a ait taşın en az 20 yıldır aynı yerde olduğunu, önceki ekim yıllarında hiç bir kaza yaşanmadığını, taşın çevresinde pamuk ekili olmadığını, makinenin taşın çevresine yanaşmasının da mümkün olmadığını, aynı yerde yine pamuk ekili olduğunu, ....'ın taşının da yerinde sabit olduğunu, bilirkişilerin makine mühendisi ve sigortacı olduğunu, rapor tanzim etme konusunda mesleki yeterliliğe sahip olmadıklarını, makine operatörünün oturduğu yerin ve makinenin yüksekliği de dikkate alındığında tarla içerisindeki taşı rahatlıkla görebilecek pozisyonda olduğunu, gerekçeli kararda, davalı .... için "kendisine ait pamuğun hasadı için çalıştıran iş sahibi" sıfatı verildiğini, böyle bir sıfatın TBK'da mevcut olmadığını, çalışanlar müvekkilinin çalışanları olmadığını, müvekkilinden talimat almadıklarını, müvekkilinin kendisi gelmeden tarlaya girmemesi konusunda makine operatörünü uyardığını, ancak operatörün bu uyarıyı dikkate almadığını, eser sözleşmesi hükümlerine göre yüklenicinin iş yerinde tüm tedbirleri almak ve bu konuda denetimleri sağlamakla yükümlü olduğunu, iş sahibinin ancak hile ve ağır kusurundan sorumlu olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ..... vekili, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda her ne kadar davalıların müşterek sorumlu olduğu yönünde bir değerlendirme yapılmışsa da oluşan zarar ile müvekkili kuruluş arasında illiyet bağı bulunmadığını, müvekkili kuruluşun bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, faaliyetlerini gerçekleştirirken çok sayıda kamulaştırma yaptığını, bu kamulaştırmanın bir kısmının da idarî irtifaklar tesis edilmesi suretiyle yapılan irtifak kamulaştırmaları olduğunu, irtifak kamulaştırmalarında boruların toprağın 1-2 metre altından geçtiği için, döşendikten sonra toprağın üstünde tarım vb. faaliyetler yapılmasına engel teşkil etmediğini, hasarın meydana geldiği alanda yer alan hattın, müvekkili kuruluş tarafından yüklenici şirket ile 2007 yılında yapılan ... Doğal Gaz İletim Hattı Yapım İşi sözleşmesi kapsamında yapıldığını, müvekkilinin 2023 yılında gerçekleşen bir olaydan sorumlu tutulamayacağını, kamulaştırma yolu ile arazilerden geçen doğalgaz boru hatlarına ilişkin gerekli işaretlemeler ve uyarı levhalarının, mevzuata uygun olarak standart bir şekilde yapıldığını, her araziye özel ayrı boyut ve şekillerde işaretleme uygulama yapılmadığını, arazideki işaret direkleri (Line marker) ile bunların konumlarını gösteren belgelerin tetkiki ile müvekkili kuruluşun bu işaret levhalarını da mevzuata uygun olarak yaptığını, davalı arazi sahibinin araziyi kiralarken işaret direği ile ilgili bilgilendirme yapmadığını, illiyet bağının bu yönden de kesildiğini, arazi sahibinin kamulaştırma yapılan boru hattının nereden geçtiğine ve bu boru hattını işaretleyen işaret direğinin nerede bulunduğuna dair detaylı bilgi sahibi olduğunu, jandarma tutanağında “...beton taşın hasat makinesi tarafından fark edilmeyip çarpıldığı, ....pamuk hasat makinesinin taşı fark etmeyerek taşın üzerinden geçmeye çalıştığının görüldüğü” şeklindeki ifadelerin, kusurun müvekkil kuruluştan kaynaklı olmadığını, arazi sahibinin emrinde çalışan ve ilgili kısımdan söz konusu hattın geçtiğini bile bile iş makinesini süren operatörde olduğunu gösterdiğini, mahkemece eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, keşif ve yarinde inceleme taleplerinin görmezden gelindiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.GEREKÇE
: Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.Davada, davacı şirket tarafından makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalanan, dava dışı ..... Şti.'nin finansal kiralama sözleşmesine binaen kiraladığı pamuk hasat makinesinin davalı ....'a ait tarlada pamuk toplama işlemi sırasında davalı .....'a ait boru hattı üzerinde bulunan beton taşa çarpması nedeniyle hasarlandığı iddia olunarak, dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talep olunmuştur.Dava konusu olaya ilişkin olarak Ortaklar Jandarma Karakol Komutanlığınca düzenlenen 19.10.2020 tarihli tutanakta, pamuk hasat makinasının tarla içinde gömülü vaziyette olan beton taşı farketmeyerek çarpmak suretiyle hasarlandığı belirtilmiştir.İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı ....'a ait, davalı ....'ın boru hattının geçtiği tarlada pamuk ekimi yapıldığı, boru hattının geçtiği kısımda işaretleme taşı konulduğu, dava dışı .....Şti. tarafından mevzuata uygun operatörlük belgesi sahibi operatör vasıtasıyla dava konusu tarlada pamuk hasat makinasıyla pamuk hasat işlemi yapıldığı, bu sırada makinanın işaretleme taşına çarparak hasarlandığı, pamuk ürününün hasat zamanı 80-120 cm civarına ulaştığı, işaretleme taşının fark edilemeyecek büyüklükte olması ve uyarıcı bir levhanın da olmaması nedeniyle dava konusu olayda davalıların müştereken sorumlu oldukları; davacı tarafça ödenen tutar yönünden, dava konusu ...model pamuk hasat makinasında meydana gelen hasarın KDV dahil 188.198,87 TL olduğu, hasarlı olan parçaların sovtaj bedeli olan 3.000,00 TL'nin mahsubu sonucunda KDV dahil 184.658,87 TL yönünde görüş bildirilmiştir.Toplanan deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, dava konusu pamuk hasat makinasının tarla içinde gömülü vaziyette bulunan işaret taşına çarpması nedeniyle meydana gelen olayda tarafların kusur durumlarına dair ilk derece mahkemesi tespitinin yerinde bulunmasına, hasarın yerleşik uygulamada benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, dava konusu pamuk toplama makinesindeki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince esas yönünden verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.Ne var ki, dosya kapsamından dava konusu makinenin .... model olduğu anlaşılmakta olup, poliçede 3 yaşından büyük makine hasarlarında hasarın %20 tenzili muafiyete tabi tutulmasına ilişkin hükmün dava konusu makine için uygulanması hatalı olmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu makinede meydana gelen hasar miktarının KDV dahil 184.658,87 TL olduğu tespit edilmiş olmakla, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, aksi yönde hüküm kurulması isabetli bulunmamıştır. Davacı vekilinin bu istinaf sebebi yerindedir.Bu durumda, davalılar .... ve ....'ın istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ....A.Ş. ve davalı .... vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.09.2023 tarih ███████ Esas ████████ Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-İstinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;Davanın KABULÜ ile; davalıların Germencik İcra Müdürlüğü'nün ███████ E. sayılı takip sayılı dosyasına yaptıkları itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,Alacağın varlığı ve miktarı yargılamaya muhtaç bulunduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 11.707,98 TL'den davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.070,03 TL'nin mahsubu ile 9.379,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,Davacı tarafından yapılan 4.041,50 TL yargılama gideri ve 2.070,03 TL peşin harç olmak üzere toplam 6.111,53 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,5-Davalı .... A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 11.085,22 TL'den peşin alınan 2.771,31 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.313,91 TL harcın davalı .... A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davalı .... yönünden istinaf karar harcı olan 11.085,22 TL'den peşin alınan 2.772,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 8.313,22 TL harcın davalı ....'dan alınarak hazineye gelir kaydına,7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına,8-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 738,00 TL istinaf başvurma harcı ve 203,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 941,00 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 22.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.