Anahtar kelimeler: Set İştigal Finansal Makineleri Model Kiralama İmzaladığını Görüşmeler Seri Menfi
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ Esas, ████████ KararDAVANIN KONUSU
: MENFİ TESPİTKARAR TARİHİ
: █████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil şirketin İştigal konusu iş ve işlemleri yapmak için de davalı ile görüşmeler gerçekleştirerek finansal kiralama sözleşmeleri imzaladığını ve sözleşmelere konu makineleri teslim aldığı, 29.01.2016 tarih ve... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile 2016 model 06070074 seri no.lu 1 set ... 8 renk 1300 Sleeve Sistem baskı genişlikli tamburlu ... baskı makinası ve ekipmanları 18.01.2016 tarihli 8905741-301 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Söleşmesi ile...marka 1 adet 2016 model ... GTİP no.lu... film makinesi 11.12.2015 tarihli ... sözleşme no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile...marka 1 adet 2015 model ... GTİP no.lu 342 seri no.lu ... ... film makinesinin müvekkile kiralanması konusunda finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede vadesi gelmemiş kira bedellerinin teminatı teşkil etmek üzere de müvekkil tarafından 2.000.000 TL bedelli teminat senedi davalıya verildiği, Müvekkilin finansal kiralama sözleşmelerinin eki olan ödeme planlarının taksitlerini 2016 yılı Ocak ayı dâhil 2017 yılı Temmuz(dâhil) ayına kadar ödediği, 2017 yılının Temmuz ayından sonra mezkûr sözleşmelerin eki olan ödeme planlarındaki taksitleri ödeme acizliğine düştüğü, müvekkilin Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemede temerrüde düşmesi üzerine sözleşme davalı tarafından feshedildiği, sözleşmenin feshi üzerine davalı tarafından İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ E ████████ K sayılı dosyası ile dava açılmış olup mahkemece makinelerin iadesine karar verildiği, bunun üzerine davalı tarafından İstanbul 26. İcra Müdürlüğü ...esas sayılı dosyası ile kararın infazına geçildiği ve Küçükçekmece 4. İcra Müdürlüğü ... talimat dosyası ile 19.06.2018 tarihinde makinelerin iade alındığı, Makinelerin teslim alınması ile birlikte sözleşme kapsamında muaccel olmamış kira bedelleri için müvekkil tarafından verilen 2.000.000 TL bedelli teminat senedi İstanbul 26. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, iş bu finansal kiralama sözleşmelerinin taksitleri davalının Kuveyttürk Topçular Şubesi ... iban no.lu hesabına ödendiği, 2017 yılı Temmuz ayına kadar olan taksit tutarları davalıya bu hesap üzerinden yatırıldığı, makinelerin satışı sonucu elde edilecek bedel müvekkilin borcundan düşülmediğini, makinelerin satış bedeli düşülmeden 2.000.000 TL bedelli teminat senedin takibe konulduğunu, finansal kiralama sözleşmesi sonunda makinelerin mülkiyeti müvekkili şirkete geçecek şeklinde hüküm bulunduğunu, davalı tarafın makinelerin bedellerini düşmeden finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında müeccel taksitler bakımından müvekkili tarafından verilmiş teminat senedini takibe koymak suretiyle sebepsiz zenginleşme gayesiyle hareket ettiğini, davanın kabulüne, Müvekkil şirketin, İstanbul 26. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyadan şimdilik 10.000 TL borçlu olmadığının tespitine, Davalı kötü niyetli olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.CEVAP
:Davalı vekili dilekçesinde; Müvekkili banka ile davacı arasında █████/2016 tarih ve... no.lu, █████/2016 tarih ve 8905471-301 no.lu ve █████/2015 tarih ve 8905471-300 no.lu 3 adet Finansal Kiralama Sözleşmeleri imzalandığını ve davacıya FKS lere konu mallar kiralandığı ve davacı yanca, vadesinde ödendiğinde, borçtan düşülmek üzere bir adet senet müvekkil bankaya verildiğini, davacı yanca kira bedellerinin ödenmediği yine senedin de vadesi geçmesine rağmen senet bedelinin de ödenmediğini, Gebze 15. Noterliğinin 11.01.2018 tarih ve 0815 yev. Sayılı ihtarnamesi keşide edildiği, ödeme yapılmadığını, alacağının tahsili amacıyla İstanbul 26. İcra müd.nün ... E sayılı dosyası ile vadesinde ödenmeyen senedin tahsili amacıyla, kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibi başlattığını ve aynı zamanda sözleşmenin feshinin tespitini italep ettiği, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. Ve ████████ K. Sayılı ilamı ile sözleşmenin feshedildiğinin tespitine ve malların aynen müvekkilime iadesine karar verildiği, karar, İstanbul 26.İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasından takibe konulduğu ve Küçükçekmece 4.İcra Müdürlüğünün ... Talimat dosyasından, FKS sözleşmesinde bildirilen adreste tespit edilebilen makinelerin bir kısmının teslim alındığını ve yediemin deposuna teslim edildiğini, makinelerin müvekkil tarafından satışa çıkarıldığı ancak henüz satılamadığını, makinelerin halen yediemin deposunda olduğunu, davanın reddini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
:".... yukarıda bahsedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca davacının kalan taksitleri ödemesi üzerine davalı tarafça İstanbul 15 ATM'nin ████████ Esas ████████ Karar sayılı dosyasında makinelerin iadesi talepli dava açıldığı, mahkemenin davayı kabul ettiği ve makinelerin iadesine karar verdiği ve ayrıca bu sözleşmelerin teminatı amacıyla verilen 2.000.000,00 TL'lik teminat senedinin 26.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe konulduğu mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile davacının ödediği taksitlerin tutarı, davalı tarafça finansal kiralama sözleşmesine konu makinelerin satımı sonucunda elde ettiği gelirlerin tespit edilmesi ve davacının davalıya olan borç ilişkisinin belirlenmesi amacıyla bilirkişi heyetine rapor düzenlettirildiği, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi heyetinin █████/2023 tarihli raporu ile İstanbul 26.İcra Müd'nün ...Esas sayılı icra dosyasında Finansal Kiralama Sözleşmelerine konu malların █████/2020 tarihinde satışının gerçekleştirildiği, Finansal Kiralama sözleşmesine konu malların █████/2020 tarihinde satılması nedeniyle mahkememizce bu tarihteki piyasa rayiç değerlerinin esas alındığı, █████/2020 tarihinde finansal kiralamaya konu malların satışı sonucu kalan toplam 1.659.719,11 TL'lik borç tutarında 2.056.787,00 TL'lik değer farkı düşüldüğünde davacı kiracının davalı bankadan 6361 sayılı kanunun 33. Maddesi gereği talep edilebilir alacak miktarının 397.067,89 TL olduğu, bu araçların 550.000,00 TL'ye satıldığı ve █████/2020 tarihinde satış tarihi itibarıyla tespit edilen piyasa değerlerinin 2.606.787,00 TL olduğu böylece mahkememizce finansal kiralama konusu malların satış tarihindeki piyasa değerleri baz alınarak davacının hukuki durumunun değerlendirildiği ve bilirkişi heyetince belirlenen miktarın kabul edildiği, fazlaya ilişkin talebin ise reddedildiği anlaşıldığından;-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, İstanbul 26.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 397.067,89 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine,-Fazlaya ilişkin talebin reddine,-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine," şeklinde karar vermiştir.İSTİNAF İSTEMİ
:Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Hükme esas alınan bilirkişi 2. ek raporuyla iddianın ispatlandığını, mahkemece bilirkişi 2. ek raporunun muhtevası tam değerlendirilmeden hatalı karar verildiğini,Davalı bankanın 2.000.000 TL bedelli kambiyo senedine dayanarak, 12.03.2018 tarihinde İstanbul 26. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile müvekkil şirket ve avalistleri aleyhine icra takibi başlattığını, 19.06.2018 tarihinde müvekkilinden fiilen iade aldığını, ancak uzunca bir süre satmayarak uhdesinde tutan ve atıf yapılan icra dosyasındaki borç miktarının azalmasının önüne geçen davalı bankanın, müvekkili şirket adına 06.12.2019 tarihinde huzurdaki davanın ikame edilmesinin ardından 30.03.2020 tarihinde, 550.000 TL karşılığında anılı makineleri alelacele sattığını, Davalı bankanın anılı zararları gidermekle yükümlü olduğunu,raporlara göre müvekkili şirketin her ihtimalde davalı bankaya borcunun bulunmadığını, aksine davalı bankadan alacaklı olduğunu,Dosyaya sunulan 13.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava, "istirdat davası"na dönüştürülmüş; müvekkilin, davalı bankaya "hiç borcunun bulunmadığının tespiti" ve (esasında alacaklı olunan tutar 397.067,89 TL olmakla birlikte yapılan kısmi ıslah neticesinde) "alacaklı olduğu 239.852,64 TL'nin istirdatı" talep olunmuşken mahkemece hatalı hüküm kurulduğunu, kararda 17.04.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davalı bankadan talep edebileceği 397.067,89 TL alacağının mevcut olduğu kabul edildiğini, ıslah aşaması sonrasında "İstirdat Davası"na dönüşmesi hususunun, Yerel Mahkemece tamamen göz ardı edilmesinin hatalı olduğunu,müvekkili şirketin, davalı bankadan 397.067,89 TL alacaklı konumda olduğu açıkça ortada olduğunumüvekkil şirketin davalıya hiç borcunun bulunmadığı ve ıslah talebi doğrultusunda müvekkili şirketin davalıdan 239.852,64 TL alacaklı olduğu yönünde hüküm tesisi gerektiğini,Mahkemenin yapılan bilirkişi incelemelerinin ve alınan raporların aksine bir karar tesis etmiş, haklılığı ortaya koyan rapordaki görüşleri hükmün gerekçe kısmına naklettiğini, ancak hükmün usul ve yasaya uygun olmadığını, kararın kaldırılarak davanın tümden kabulünü talep etmiştir.Davalı vekili istinaf isteminde özetle;Alacağın vadesinde ödenmediğini, alacağın muaccel hale geldiğini, senet bedelinin ödenmediğini,Sözleşme konusu leasingli mallar dava tarihinden sonra satılarak riskten mahsup edildiğinden davanın konusuz kaldığını, malların satış sözleşmesine istinaden, 30.03.2020 tarihinde 550.000,00-TL bedelle üçüncü kişiye satılmış ve satış bedeli, davacı/borçlunun icra takibine konu edilen borcundan mahsup edilmiş, satış bedeli tahsilat olarak beyan edilerek icra dosya alacağından mahsuplaştırılması talep edilmiş olduğunu, tahsil harcı da icra dosyasına yatırıldığını, davacının davasının "finansal kiralama yoluyla kiralanan seri numaraları yazılı makinelerin bedelleri üzerinden müvekkilin borçlu olmadıklarının tespiti..." olduğu açık olup, makinelerin satış bedelleri borçtan mahsup edilmiş olduğundan huzurdaki davanın konusuz kaldığının açık olduğunu,Hükme esas alınan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda makinaların değerinin hangi kriterlere göre belirlendiği sarih olmadığını, dosyadaki bilirkişi raporları arasında fahiş farklar mevcut olduğunu, çelişki giderilmeden karar verilmesinin yerinde olmadığını,Dosyaya sunulan █████/2021 tarihli bilirkişi raporunda, satış tarihi olan █████/2020 tarihi itibarıyla makinaların toplam değeri 550.000 TL olarak belirlendiğini, █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda sözleşme konusu leasingli malların █████/2020 tarihi itibarıyla toplam değeri 2.606.787 TL olarak hesaplandığını, yaklaşık 5 kat fazla değer takdir edildiğinin gerekçesi olmadığını,Kanunda açıkça zikredildiği şekilde 30.03.2020 tarihli 550.000,00-TL satış bedelinin hükme esas alınması gerekirken bilirkişi raporlarında bu hususlar göz önünde bulundurulmaksızın yapılmış olan hesaplamalar tamamen hatalı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇEDava, menfi tespit istemine ilişkin olarak açılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Mahkeme kararlarının gerekçeli olması anayasal zorunluluk olup gerekçe ile hükmün çelişkili olmaması gerekir.Mahkemenin kararının gerekçesinde tarafların rapora itirazları yönünden hiçbir gerekçeye yer verilmediği gibi, gerekçede "davacının talep edilebilir alacak miktarının 397.067,89TL olduğu" belirtilmişken hüküm kısmında menfi tespit istemi kısmen kabul, kısmen reddedilerek "davacının icra dosyasında 397.067,89TL yönünden borçlu olmadığının tespitine" karar verilmesi gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturmakta ve bu durum HMK 297 maddesine aykırılık oluşturmaktadır. Bununla birlikte davacı vekili 13.03.2024 Tarihli dilekçesinde müvekkilinin takipte borçlu olmadığını, "239.852,64TL alacaklı olduğunu" iddia etmişken mahkemenin gerekçesinde "davacının talep edilebilir alacak miktarının 397.067,89TL olduğuna" dair gerekçeye yer verilmesi de yerinde görülmemiştir.Davacı vekilinin bir diğer istinaf istemi ıslah talebinin değerlendirilmediğine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince davacı vekiline ıslah dilekçesi sunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili █████/2024 tarihli ıslah dilekçesini sunmuştur. Bu durumda mahkemece ıslah harcının yeterli olup olmadığı, ıslah talebinin yerinde olup olmadığı, davanın heyet olarak görülmesi gereken işlerden olup olmadığı hususlarında olumlu olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmadan karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Kabule göre ise; bilirkişi heyetinin 1.ek raporunda malların değeri 850.000TL olarak belirlenmişken, 2. ek raporda dava dışı şirketlerin yazı cevabına istinaden değerin "yıllık dolar bazında %12 oranında değer kaybı nazara alınarak" 2.453.997,00 TL olacağı belirtilmiştir. Ancak, bilirkişi ek raporlarında dava dışı şirketlerin yazı cevabında belirtilen tutarların piyasa rayicine uygun, makul değerler olup olmadığı incelenmediği gibi, ... şirketinin yazı cevabında "... Serisi..... makinenin sıfır ve 2.el fiyatının aynı değer olarak belirtilmesinin" yerinde olup olmadığı, malların 2.el olması nedeni ile değer düşüklüğü olup olmayacağı ve değer değişikliğinin hangi kriterlere göre belirlendiği hususuna değinilmeksizin hesaplama yapılmış olmakla, bilirkişi raporları denetime ve hükme elverişli nitelikte değildir.Bir diğer husus ise; hesaplamaya esas alınması gereken tarih yönündedir. Bilirkişi raporunda malların teslim tarihindeki değerinin dikkate alınmasının uygun olacağı belirtilmiş, mahkemece malların satış tarihindeki değeri esas alınmıştır. Ancak, mallar davalıya teslimden yaklaşık 1,5 yıl sonra satılmış olup bu durumda malların makul satış süresinin ne olacağı ve makul süre içinde satılması halinde 2.el değerinin ne olacağının tespiti için de denetlenebilir yeni bir bilirkişi rapor alınması gerekirken yetersiz bilirkişi kök ve ek raporlarına göre eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf istemlerinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-a-6, 355.maddeleri gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı ve Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne,2-İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 gün ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6,355 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,-Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,4-İstinaf peşin harcının talebi halinde taraflara iadesine,5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 40TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.209,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 330TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.499,40TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.█████/2026