Anahtar kelimeler: Konusumenfi İplikler Ticltdştine Lehtarının Çekler İlişkiden Sipariş İstasyon Keşidecinin Amaçla
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ11. HUKUK DAİRESİKARAR TARİHİ
:█████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:Denizli 1. Asliye Ticaret MahkemesiKARAR TARİHİ
:█████/2022DAVANIN KONUSU
:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)GEREKÇELİ KARARYAZIM TARİHİ
:█████/2026İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili, müvekkili davacının, davalı ... Tic.Ltd.Şti.'ne sipariş verdiği iplikler için önceden avans niteliğinde çekler verdiğini, dava konusu ... Bankası A.Ş. Kahramanmaraş İstasyon Şubesine ait ... hesap nolu keşidecinin müvekkili, lehtarının davalı ... Tic. Ltd. Şti. olan ... nolu 05.05.2016 tarihli 156.000 TL bedelli çeki de bu amaçla avans olarak verdiğini, davalı şirket hesabına borç kaydedildiğini, çekin ödeme amaçlı verilen çeklerden olmadığını, davalı şirketin, müvekkili şirkete bu çeklere istinaden iplik göndermesi gerekirken göndermediğini, çekleri de iade etmediğini, bu hali ile dava konusu çekin bedelsiz kaldığını, davalı şirketlerin hali hazırda mahkemenizde ... Esas sayılı dosyası ile iflas erteleme talebinde bulunduğunu, davalı şirketin sipariş konusu iplikleri teslim edemeyeceğini çeki iade edeceğini yazılı olarak da beyan etmesine rağmen iade etmediğini, dava konusu çekin lehtar şirket tarafından aynı adreste faaliyet gösteren ortaklık yapısı aynı olan birlikte iflas erteleme isteyen ... ... A.Ş.'ye bu şirket tarafından da ... A.Ş.'ye verildiğini, çekin ... A.Ş. tarafından tahsil amaçlı davalı bankaya verildiğini, bu nedenlerle dava konusu çekin bankaya ibraz edilmesi halinde davalılara ödenmemesini ve icra takibine konulmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çekten dolayı müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Davalı ... Bankası A.Ş. vekili, Müvekkili banka ile davalılar arasında imzalanan Genel Kredi ve Teminat sözleşmesi doğrultusunda kredi kullandırıldığını, dava konusu çeki ise tahsilinde bankada olan doğmuş/doğacak borçlarından mahsup edilmek üzere temlik cirosu ile müvekkili bankaya teslim edildiğini, diğer davalılardan davaya konu çekin TTK hükümlerine göre ciro ve teslim yoluyla devralındığını, İİK'nun 72. maddesi ve TTK'nun 687. maddesine aykırı olan ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, davalılar ... San. ve Tic. A.Ş., ... San. ve Tic. A.Ş.'nin, müvekkili banka ile imzalamış olduğu Genel Kredi ve Teminat sözleşmesi kapsamında davalı, davacı firmadan almış olduğu dava konusu çeki, tahsil edildiğinde borçtan mahsup edilmek kaydıyla temlik cirosu ile müvekkili bankaya teslim ettiğini, süreklilik arz eden Yargıtay Kararlarında ve hukukun temel ilkelerinden olan ‘Senet illetten mücerrettir’ ilkesi kapsamında, keşideci olan davacı şirketin, iyi niyetli 3. kişi konumundaki müvekkili bankaya karşı çek bedelinin ödenmemesi konusunda hiçbir talep ve dava hakkı bulunmadığını, haksız ve kötü niyetli davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine karar verilmesini, davaya konu çek hakkında İİK 72/2. ve TTK’nun 687. maddelerine aykırı olarak verilen ihtiyati tedbir kararının iyi niyetli 3. kişi konumunda olan müvekkili banka yönünden kaldırılmasını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan huzurdaki davanın iyi niyetli 3. kişi konumundaki müvekkil banka yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Müflis ... San. Tic. A.Ş. vekili, öncelikle davalılardan müflis ... San. Tic. Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiği ve iflas kararı henüz kesinleşmediğinden, İ.İ.K. m. 194 uyarınca davanın ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına dek durdurulmasına karar verilmesini, davacı tarafından müflis şirkete iplik satışı için avans niteliğinde çek gönderildiğini, ancak diğer davalı ... San. Tic. Ltd.'nin bu çeklere istinaden iplik göndermediği gibi çekleri de iade etmediği gerekçesiyle menfi tespit davası açıldığını, davacı tarafından çekin ilk lehtarı olan ... Teks. San. Tic. Ltd. Şti. İle aralarındaki alım -satımın gerçekleşmediği belirtilse de bu durumun müflis ... San. Tic. Ltd. Şti. nin içerisinde bulunduğu bir hukuki veya ticari durum olmadığını, müflis şirketin diğer davalı ... Teks. San. Tic. Ltd. Şti.'nden büyük miktarda (26.183.771,07.-TL.) alacaklı olduğunu, bu alacaklarının tahsiline binaen söz konusu çeklerin müflis şirkete ciro edildiğini, burada müflis şirketin iyiniyetli 3. kişi durumunda olup davacı ile ... Teks. Ltd. Şti. ile aralarındaki durumu, çekin avans amacıyla verilip verilmediğini ve/veya iplik satışının gerçekleşip gerçekleşmediğini bilebilecek durumda olmadığını, davacının, davalıların iflas erteleme sürecinde ipliklerin teslim edilmeyeceğini ancak çeklerin iade edileceği yünündeki beyanlarının da bir bağlayıcılığının bulunmadığını, Müflis ... San. Tic. AŞ. İle ... San. Tic. A.Ş.'nin 2016 yılının Nisan ayında iflas erteleme talebinde bulunmalarının ardından müflis ... San. Tic. A.Ş. yetkililerinin FETÖ/PYD'ye yönelik soruşturma kapsamında tutuklanmasının talep edildiğini, yargılamalarının devam ettiğini, şirketlerin ise bir yandan iflasına karar verilmiş öte yandan yönetim ve denetimi TMSF’ye devredildiğini, bu nedenlerle davanın davalı müflis şirket yönünden İ.İ.K. m. 194 uyarınca ikinci alacaklılar toplanmasından 10 gün sonrasına dek durdurulmasını, Müflis şirket yetkilileri hakkında yürütülen FETÖ/PYD soruşturmasının, davanın sonucunu etkileyecek olması nedeniyle sonucunun bekletici mesele yapılmasını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San. Tic. A.Ş.'ne usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:Mahkemece, "... 6102 sayılı TTK.nun 795. maddesinde açıklandığı üzere, çek görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme vasıtası olması ve 6102 sayılı TTK.nun 818. maddesinde rehin cirosuna ilişkin 6102 sayılı TTK.nun 689. maddesine atıfta bulunulmamış olup, poliçe ve bononun aksine, çekin rehin cirosuyla devri mümkün değildir. Çekin ancak temlik veya tahsil cirosu ile devri mümkündür. Gerçekten de kanun koyucu çeklerde uygulanacak poliçe hükümlerinin sayıldığı 818. maddede, rehin cirosuna ilişkin 689. maddeye atıfta bulunmamıştır. Bir ödeme vasıtası olarak ibraz edildiği anda ödenmesi gereken çek bedelinin tahsil edilip, rehin olunamamasının, daha devamlı ve emin bir teminat teşkil edeceği tabiidir. Ciro emre yazılı senetlerin devri için, zilyetliğin devri ile birlikte bulunması gereken hukuki bir işlem olup temlik, tahsil veya rehin amaçlarıyla yapılabilir.Temlik cirosu senette mündemiç hakkın devrini sağlarken, rehin cirosu bu hakkın rehnedilmesini sağlar. Tahsil cirosu ise hak üzerinde bir mülkiyet değişikliğine yol açmayıp senet kendisine ciro edilen kimseye, senetten doğan alacağı tahsil edebilmesi için yetki verir.Tahsil cirosu açıkça bu ibareyi içeren bir ciro şeklinde yapılabileceği gibi uygulamada “gizli tahsil cirosu” olarak adlandırılan biçimde ve dışarıya karşı temlik cirosu şeklinde görünmekle birlikte ciro edenle, lehine ciro edilen arasındaki yapılan ve hak sahipliğinin el değiştirmeyeceğine ve sadece tahsil amacı için devrin yapılacağına ilişkin anlaşma uyarınca da yapılabilir. Ne var ki tahsil cirosunun gizli olması hali, üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi bakımından ispat sorunları taşımaktadır ve emareler bu hususun ispatlanması için yeterli sayılamaz. (HGK.█████/2015 tarih ve ███████-1686 esas, █████████karar)Ciro kambiyo hukukuna ilişkin kavramdır. 6102 sayılı TTK.nun 682, cironun şekli 683, cironun hükümleri 684, def'iler ile ilgili 687, cironun çeşitleri 688-689. maddelerinde düzenlenmiş olup cironun niteliğinin çek üzerindeki kayda bakılarak belirlenmesi gerekmektedir. Çeki devralan hangi amaçla devralırsa alsın çek üzerinde hiçbir kayıt yazılmadan davalıya yapılan cironun “bedeli teminattır” "bedeli rehindir” ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer bir kayıt taşımadığından rehin cirosu olarak, “bedeli tahsil içindir”, “vekâleten” veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içermediği takdirde tahsil cirosu kabul edilmesi mümkün değildir.Somut olayda, dava konusu çek üzerinde böyle bir kayıt bulunmadığı için dava konusu çekteki cironun temlik cirosu olduğu kanaatine varılmış olup, TTK'nın 818/e maddesi atfıyla 687 maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ilerin ciro yolu ile hamil olan davalı bankaya karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu, davalı bankanın çekin iktisabında borçlunun zararına hareket ettiği yönünde davacının hiçbir delil ibraz etmediği, davalı bankanın iyi niyetli 3. kişi sıfatıyla ve yetkili hamil olarak çekleri temlik cirosu ile devraldığı anlaşılmakla davalı banka yönünden davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Dosya arasına alınan 11.04.2022 ve 28.06.2022 tarihli denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporlarına göre; davalı şirketlerden ... Tekstil'in ticari defterleri incelenememiş ise de, Davalı ... San. ve Tic. AŞ. 'ye ait ticari defterlerde ve davalı ... San. Ve Tic. A.Ş'ye ait ticari defterlerde dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çeklerin işli olduğu, ... Tekstil'e ait antetli kağıtta tarafların kaşe ve imzasının bulunduğu, iplik alım satımı için anlaşıldığı ve " Yukarıdaki çekler sipariş avansı olarak alınmıştır" ibaresinin üzerinde sayılan çekler arasında dava konusu çekin de olduğu, ... tarafından düzenlenmiş şirket kaşesi ve imza bulunan antetli kağıda düzenlenmiş belgede ise diğer davalı ... Tekstil Ltd. Şti.ne "... Tekstil'den avans çeki olarak aldığınızı bildirdiğiniz aşağıdaki bilgileri verilen çekler teslimatı gerçekleştiremediğimiz için iade edilecektir"bilgisinin verildiği, sayılan çekler arasında dava konusu çekin de bulunduğu, çekin avans çeki olarak alındığına davalı şirketlerin kaşe ve imzasını taşıyan belgelerin bulunduğu, bu kayıt nedeniyle dava konusu çekin avans çeki olarak verildiğinin kabulünün gerektiği, çek karşılığı mal veya hizmetin teslim edilmediği kanaatine varıldığından davalı banka haricindeki şirketler bakımından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davalı ... San. ve Tic. AŞ. Ve ... San. Ve Tic. A.Ş yönünden dava kayıt kabul davası olup emsal ve yerleşmiş içtihatlar gereğince maktu harç ve vekalet ücretine tabi olduğundan bu davalılar aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi █████████ E., █████████ K., İstanbul BAM 17. HD ████████ Esas, ████████ Karar )Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3/2. maddesi "müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, red sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilir." şeklinde düzenlenmiş olup, iş bu davada davalı banka ile diğer davalı şirketler arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, davalı banka yönünden davanın kayıt kabul davası niteliğinde olmadığı da göz önüne alınarak davalı banka yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.Her ne kadar davacı tarafça dava dilekçesinin talep sonucu kısmında menfi tespit istemi mevcut ise de dava konusu çekin davalı bankaya ciro edilmekle bedelinin davalı şirketler yönünden tahsil edildiği anlaşılmakla davalı müflis şirketler yönünden alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne, diğer davalı şirket yönünden alacağın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.İİK'nun 72/4 maddesi hükmü "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir talebi kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde % 20'den aşağı tayin edilemez." düzenlemesini içerir. Somut olayda, ihtiyati tedbir nedeniyle davalı bankanın alacağına geç kavuştuğu gözönüne alınarak yasal şartları oluştuğu kanaatiyle tazminata hükmedilmesine" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Karara karşı, davacı vekili ile davalılar müflis ... Teks. San. Tic. A.Ş. ve müflis ... San. Ve Tic. A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı bankanın çeki rehin cirosu ile teminat amaçlı almış olup meşru hamil olmadığını, bedelsizlik şafsi defi'nin rehin cirosu ile hamil olan davalı bankaya karşı da ileri sürüldüğünü, davalı banka yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, diğer davalılar yönünden davanın kabul kararı gereği müvekkili davacı lehine nispi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücreti takdirinin yerinde olmadığını, davalı banka yönünden nispi vekalet ücretinin de yerinde olmadığını, müvekkili davacı aleyhine %20 tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.Davalı Müflis ... San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinafa konu işbu davanın menfi tespit davası olduğunu, Mahkemenin yaptığı inceleme neticesinde davacının borçlu olmadığını tespit ettiğini, bu yönde hüküm tesis etmesi gerekir iken davanın alacak davasıymış gibi hatalı bir değerlendirme yaparak alacak yönünden hüküm kurduğunu, davadaki talebin "borçlu olmadığının tespiti" iken taleple bağlılık ilkesi uyarınca talebi aşacak şekilde alacağa hükmedilmesinin hukuka ve kanuna aykırılığını, işbu davada alacak davası olsa idi iflas kararından sonra kayıt-kabul davasına dönüşeceğini ancak menfi tespit davasının kayıt-kabul davasına dönüştüğünü değerlendirilerek bu yönde hüküm kurulmasının hukuka ve kanuna aykırılığını, borcunun olmadığı gerekçesi ile menfi tespit davası açmış iken alacaklı gibi dava konusu rakamın kayıt ve kabulü şeklinde hüküm kurulmasının dava konusu ile çelişki yarattığını, davacının davasında borcum yok derken üstüne alacaklı yapıldığını, menfi tespit davası olarak açılan davanın kayıt kabul davası olarak karara bağlanmasının yasaya aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini, dava konusu çekin davacı tarafından müvekkiline verilmediğini, dava konusu çekin diğer davalı ... firmasına verildiğini, ... firması tarafından diğer davalı ... firmasına, ordan da müvekkil ... firmasına verildiğini, müvekkil şirketin iyiniyetli 3. kişi durumunda olup davacı ile ... Teks. Ltd. Şti. ile aralarındaki durumunun çekin avans çeki amacıyla verilip verilmediğini, iplik satışının gerçekleşip gerçekleşmediğini bilebilecek durumda olmadığını, müvekkili ... tarafından çekin avans çeki olarak alındığı ve iade edileceği yönünde herhangi bir bilgi ve evrak bulunmadığını, çekin müvekkilinin defter ve kayıtlarında olmasının davanın kabulü için yeterli olamayacağını, ... A.Ş.'nin kayıtlarında çeklerin iade edileceği yönünde kaydın olmadığını, Mahkemece, müvekkili yönünden dava dosyasında davanın kabulüne karar verilecek herhangi bir yasal bilgi ve evrak olmaksızın davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı, yasaya ve hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.Davalı Müflis ... Teksktil San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın menfi tespit davası olmasına rağmen Yerel Mahkeme tarafından kayıt kabul davasıymış gibi alacağın kayıt kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin çekte ciranta konumunda olup iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, ... firmasının, davacı ... ... Tekstil firmasına sipariş verdiğini ve karşılığında iplik alamadığını bilemeyeceğini, çekin ilk işlem görülen firmalar arasındaki hukuki ilişkiyi bilmek zorunda olmadığını, ... ve ... Tekstil firmasının iyiniyetli 3. kişi olmakla, ... Tekstil firmasının kendilerine olan borcuna karşılık çeki aldığını, davacının davalı ... şirketi ile arasındaki hukuki ilişkiye dayalı defilerini müflis şirkete karşı ileri sürmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın, dava konusu çekin davalı banka tarafından tahsil edildiğini belirtmiş olmakla senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduranın kötü niyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafça müvekkilinin kusurunun ispat edilmediğini, davacı ile diğer davalı ... firması arasındaki ticari ilişkinin içeriğinin dava konusu çekin veriliş nedeninin bilindiği davacı tarafça ispat edilemediğini, keşidecinin ödediği parayı cirantalara rücu etmesinin hukuken mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik inceleme ile tanzim edildiğini, mahkeme dosyasındaki evrakın müvekkilinin logosu ve kaşesinin olduğu anttetli kağıtta yazılı olan "aşağıdaki çekler sipariş avansı olarak alınmıştır" açıklamalı belgenin geçmişe dönük olarak her zaman düzenlenebilecek belgeler olabileceğini, bu belgelere itibar edilebilmesi için değiştirilemeyecek başka bir veri ile desteklenmesi gerektiğini, en azından bu işlemlerin davacının davalı ... firmasının defter ve kayıtlarında görülmesi gerektiğini, ... Tekstil şirketinin kayıtlarında çeklerin iade edileceği yönünde kayıt bulunmadığını, ...'nun, davalı ... firmasının yetkilisi olduğunu, ... Tekstil şirketinin kısa bir süre dışardan atama ile müdürü olduğunu, sonrasında ..., ... Ambalaj, ..., ..., ... tarafından açılmış olan bütün menfi tespit dosyalarında ... tarafından; müdür olduğu kısa süre içindeki tarihleri kapsar şekilde evrak hazırlayarak davacı taraflara verdiğini, ... firmasının taraf olduğu dosyalarda şirketin ticari defter ve kayıtlarının yerel mahkemeye sunulmadığını ve ... firmasının defter ve kayıtlarında inceleme yapılmadığını, davacının çeki ilk verdiği firma ... teksil firması olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava, hukuki niteliği itibariyle dava konusu çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Mahkemece yazılı gerekçeyle, davalı banka yönünden açılan davanın reddine, davalılar ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti., ... San. ve Tic. A.Ş. Ve ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile; davacı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin dava konusu 156.000,00-TL alacağının müflis ... San. ve Tic. A.Ş. İle ... San. ve Tic. A.Ş.'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aynı alacağın davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Kural olarak çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde karine mevcuttur. Bu karinenin aksini iddia eden davacının, çeklerin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal ya da hizmet alınmadığını yazılı delille ispat etmelidir.İlk Derece Mahkemesince, davalılar ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ait ticari defterlerde, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çeklerin kayıtlı olduğu ve çeklerin avans çeki olarak alındığına dair ticari defterlerde kayıt bulunduğu gerekçesiyle müflis şirketler yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, çekin davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. Ve ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olmasının çekin avans çeki olduğunu göstermez.Öte yandan eldeki davanın menfi tespit istemli olduğu, davaya konu çek bedelinin ödendiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve beyan bulunmadığı gibi bu hususta davalı bankaya müzekkere yazılarak davaya konu çekin ödenip ödenmediği, ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği ve çekin bir suretinin gönderilmesi hususunda bilgi istenilmediği, ayrıca dosya kapsamına alınan ... tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda; davaya konu çekin bedelinin davacı yanca 06.08.2015 tarih ve ... nolu yevmiye kaydında yer aldığı üzereverilen çek hesabından bankalar hesabı ile 156.000,00-TL'nin ödendiğine ilişkin kaydın bulunduğu belirlenmişse de davacı yan defterlerindeki bu kaydın dayanağının araştırılmadığı, her ne kadar gerekçeli kararda; "dava konusu çekin davalı bankaya ciro edilmekle bedelinin davalı şirketler yönünden tahsil edildiğinin anlaşıldığı" belirtilmişse de dosya kapsamında bu sonuca nasıl varıldığına ilişkin bir delil de bulunmadığı, bu bağlamda iflas masasına kaydedilecek bir alacak olmadığından davanın da kayıt kabul davasına dönüşmesinin mümkün olmadığı halde davalı müflis şirketler hakkında kayıt kabul kararı verilmesi ve diğer davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine alacağa hükmedilmesi hatalı olmuş, ancak davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden istinaf başvurusu bulunmadığından bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.Somut uyuşmazlıkta; davacı yan davaya konu çekin avans çeki olduğunu iddia ettiğinden bu iddiasını yazılı delille ispatı gerektiği, davacı yanın ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda; davacı keşideci ile lehtar ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari alım satıma ilişkin kayıtlarda davaya konu edilen çek bedeli karşılığı mal alış ve satışının olmayıp taraflar arasında çeklerin belirli bir vade için karşı tarafa verildiği ve karşı taraftan da bu çek toplamı benzeri çek alındığı tespit edildiğinden davaya konu çekin hatır çeki olduğu belirlenmişse de davacının kendi ticari defterlerindeki bu kaydın çekin hatır çeki olduğunu ispata elverişli olmadığı anlaşılmış olmakla varılan sonuç dosya kapsamı ile uyumlu değildir.Ayrıca, İlk Derece Mahkemesince her ne kadar davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ve davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin kaşe ve imzasını içeren belgeye göre dava konusu çekin avans çeki olarak verildiğinin kabulü ile çek karşılığı mal veya hizmetin teslim edilmediği kanaatine varılarak davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmişse de; davacı tarafça dosya kapsamına sunulan belge fotokopilerinin her zaman düzenlenebileceği, davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş.'ye Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında █████/2016 tarihli tensip tutanağının 4 ve devamı ara kararlarıyla kayyım atandığı hususu nazara alındığında İlk Derece Mahkemesince davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır. Bu nedenle davalı davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş.'nin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.İlk Derece Mahkemesince yapılacak iş; öncelikle davaya konu çek bedelinin ödenip ödenmediği araştırılarak gerektiğinde bilirkişiden rapor aldırılarak ve mümkünse davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kayıtları da incelenerek karşılaştırma yapılmak suretiyle yine davacı tarafça dosya kapsamına sunulan belge fotokopilerinin her zaman düzenlenebilecek belgelerden olduğu da gözetilerek davacı ve davalı tarafın iddia ve savunmaları değerlendirilmek suretiyle davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden usuli kazanılmış haklar da gözetilerek oluşacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir.Sonuç olarak; davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş. iflas idaresi vekillerinin istinaf başvurusunun açıklanan gerekçelerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre davacı vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Teks. San. Tic. A.Ş. ve ... San. Ve Tic. A.Ş. Vekillerinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davacı vekilinin istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının İlk Derece Mahkemesi'nce talebi halinde taraflara İADESİNE,6-Davalılar ... Teks. San. Tic. A.Ş. ve ... San. ve Tic. A.Ş. Vekilleri tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesi'nde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalılar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesi'nce ilgiliye İADESİNE,9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.█████/2026...