mezkûr tpmk sınıfında emtia sinai lisans şahsı fikri vermiş ettirdiğini

Anahtar kelimeler: Mezkûr Tpmk Sınıfında Emtia Sinai Lisans Şahsı Fikri Vermiş Ettirdiğini

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...’ya ait ''...'' markasının 03, 05, 10, 29, 31, 32 ve 33 emtia sınıfında tescilli olduğunu, mezkûr ''...'' markasını TPMK nezdinde █████/2017 tarihinde ... tescil numarası ile şahsı adına tescil ettirdiğini, müvekkilinin vermiş olduğu lisans ile “...'' markası adı altında enerji içeceği üretimi yapıldığını, gerek yurt içine ve gerekse yurt dışına bu ürünün pazarlandığını, üretici firmanın yaptığı reklam, afiş, fuar çalışmaları, marketlerdeki ürün ve bayii yaygınlığı sayesinde markanın halk tarafından bilinir hale geldiğini, müvekkilinin yapmış olduğu araştırmada ''...'' ibareli, ... A.Ş. adına 32. Emtia sınıfına tescilli, ... numaralı markanın varlığına denk geldiğini ve uzun yıllardır bu markanın kullanılmadığını öğrendiğini, müvekkilinin markası ile ciddi bir benzerlik gösteren işbu markanın, müvekkilinin ciddi emeklerle oluşturduğu ve tanınırlık kazandırdığı markası ile karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalının dava konusu markayı 5 yıldan uzun süredir geçerli bir sebep olmaksızın kullanmadığını, bilindiği üzere 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 9. Maddesinde ''Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.'' denilerek marka isim ve ibarelerin haksız bir şekilde elde tutulmasının, haksız rekabet oluşturacak şekilde kullanılmasının, tescil edilen markaların atıl bırakılmasının yasakladığını ve böylesi bir durumda dava açma konusunda hukukî menfaatleri bulunanlara dava açma hakkı verildiğini, davalının SMK 9.madde uyarınca markasını ciddi ve etkin bir şekilde kullandığını ispatlaması gerektiğini, iptali istenen ''...'' markasının, müvekkilinin markası olan ''...'' markasına çok benzediğini, markanın imaj ve karışıklık yaratma ihtimali açısından da ticari bir tehlike yarattığını beyan ederek, davalıya ait ''...'' ibareli, 32. emtia sınıfına tescilli, ... numaralı markanın beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan, tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmaması sebebiyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan her ne kadar müvekkiline ait markanın kullanılmadığını iddia etmekte ise de müvekkilinin dava konusu markayı hem doğrudan hem de dolaylı yollarla temel işlevine uygun olarak kullandığını, müvekkilinin grup şirketlerinden ... A.Ş arasında dava konusu markanın kullanımına ilişkin bir lisans sözleşmesi imzalandığını, dava dışı ... Satış’ın dava konusu markayı 2022 yılının Mayıs ayında kullandığını, dava dışı şirket yetkilisinin 17 Mayıs 2022 tarihli mailinde “...” markasının kullanılacağı şişeler için yeni bir ambalaj tasarlanması için ajansa mail gönderdiğini, müvekkilinin devamında “... active” markası için 29.09.2022 tarihinde marka başvurusu yaptığını, markanın henüz tescil edilmediğini, müvekkiline ait dava konusu markanın kullandığı etiketlerin basımı için 27 Ekim 2022 tarihinde ... Satış yetkilisinin etiket basım işi yapan şirkete etiket baskısı için mail gönderdiğini, dava konusu markanın kullanıldığı etiketin ise 2 Aralık 2022 tarihinde basıldığını, ... Satış tarafından üretilen “...” markalı ürünlere ilişkin numunenin 17.01.2023 tarihinde ... Kontrol Laboratuvarı tarafından teslim alındığını ve 27.01.2023 tarihli muayene ve analiz raporunda müvekkiline ait ürünlerin mevzuata uygun değerlere sahip olduğunun tespit edildiğini, “...” markasının lisans sahibi ... Satış tarafından markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden kullanıldığını ve dava konusu markalı ürünlerin dava tarihinden daha önceki bir tarihte piyasaya sürüldüğünü, nitekim dava konusu markanın kullanımının ... Satış’a ait ticari defterlerden ve faturalardan anlaşılacağını, ... Satış’ın 16.12.2022 tarihinde enerji içeceği üretimi için dava dışı bir şirket ile 2022 yılı Ticari Şartlar Anlaşması’nı akdettiğini, gerek müvekkilinin “...” markasını kullanması ve bu nedenle marka için ciddi yatırım yapmış olması, gerekse davanın açıldığı tarihten geriye doğru üç aydan daha evvel kullanımı bulunan bir markanın kullanılmaması nedeni ile iptaline karar verilemeyeceğinden huzurdaki davanın reddi gerektiğini beyan ederek, tüm bu açıklanan nedenlerle, öncelikle işbu davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunmaması sebebi ile usulden reddine, dava konusu markanın müvekkili şirketin izni ile markanın lisans alan ... Satış tarafından kullanılması nedeniyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararıyla; ''...Yukarıda ifade edildiği üzere SMK'nın 9. Maddesine göre tescil edildiği tarihten itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmaksızın kullanılmayan markaların iptaline karar verileceği düzenlenmesi karşısında ve davacı tarafın ihtilaf konusu markayı aynı / benzer sınıflarda kullanma iradesinde olduğu, bu irade dikkate alındığında davacının davayı ikame etmekte hukuki menfaatinin var olduğu, markaların tescilinden sonraki dönemde fiilen kullanılması gerektiği, markayı, 14. maddedeki şartlar dairesinde kullandığını ispat yükü marka sahibinin üzerinde olduğu, marka sahibi, gerekirse ticari defter ve belgelerini ibraz ederek bir markayı kullandığını ispatlaması gerektiği, ... tescil numaralı ... markasının 03, 05, 10, 29, 31, 32 ve 33. sınıflarda █████/2019 tarihinde davacı adına, ...tescil numaralı ... markasının 32.sınıfta █████/2005 tarihinde davalı adına tescil edildiği, dava tarihi olan █████/2023 tarihi itibariyle tescil tarihi üzerinden 5 yıl geçmekle davacının markasını tescil kapsamında ciddi ve işlevine uygun şekilde kullanma ve bunu da ispat mükellefiyetinin olduğu, yine davalı tarafa ait ticari defterlerde sunulan haliyle davalının dava konusu marka olan ... markasının 32. sınıfta etkin olarak kullandığına dair dosyada mevcut delil bulunmadığı, davalı tarafça markanın kullanıldığına dair 2023 yılı içinde düzenlenen fatura ibraz edilmiş ise de bu faturaların “... ...” açıklamasının yer aldığı, davalı vekili tarafından sunulan belgeler içerisinde 2023 yılı faturalarının haricinde 5 yıllık süre içerisinde marka kullanımı ile ilgili başka faturaların yer almadığı, yine davalı vekili tarafından dilekçe ekinde sunulan 27.01.2023 tarihli T.C....Raporunda muayenesi yapılan numunenin; Cinsi Enerji içeceği olan "... Active" markası olduğu, dava konusu marka olan "..." markasının tescil edildiği sınıfta ve tescil edildiği ibare ile etkin kullanıldığına dair bir delilin sunulmadığı dikkate alındığında davalı tarafça markanın tescilli olduğu sınıflardaki mal ve hizmetler yönünden kesintisiz olarak kullandığını ispat edemediği kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;Davanın KABULÜ ile;1-Davalı adına tescilli ...tescil numaralı "..." ibareli markanın kulanılmama dolayısı ile İPTALİNE,...'' karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili markasının 2003 yılından bu yana tescilli olduğunu, markanın tehlike arz etmeye başlamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hukuki yarara dayanak olan iddialarının hiç birisini ispatlanamadığını, SMK'nın 9. maddesinde "Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması" markanın kullanımı olarak sayıldığını, dava konusu markanın "active" ibaresi ve boğa figürü ile birleştirerek kullanması bir kullanım olarak kabul edilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Kullanmama nedeniyle marka iptali talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı tarafından sunulu sözleşmeden; Davalı (Lisans Veren) ile dava dışı ... A.Ş (Lisans alan) arasında ... Sicil No.lu “...” markasının “izoteknik içecekler” ürünlerinde kullanma hakkının 01.11.2022 tarihinden itibaren lisans alana verildiği anlaşılmıştır.

Yargılamada alınan bilirkişi raporunda; Davalı tarafından sunulan dava dışı ... Satış firmasına ait satış faturalarının incelenmesinde, bütün satış faturalarının 2023 yılı içerisinde düzenlendiği, faturaların açıklama kısmında “... ...” açıklamasının yer aldığı, davalı vekili tarafından sunulan belgeler içerisinde 2023 yılı faturalarının haricinde 5 yıllık süre içerisinde marka kullanımı ile ilgili başka faturaların yer almadığı, dava konusu ...sayı ile tescilli “...” markasının ciddi kullanıma ilişkin dosya kapsamında yeterli delile rastlanılmadığı" yönünde tespitlerde bulunulduğu ve ilk derece mahkemesince de rapor doğrultusunda karar verdiği görülmüştür.

TPMK kayıtlarından, davaya konu ... Sicil Nolu “...” markasının davalı adına 10.03.2005 tarihinde tescil edildiği, davalının "... ... +şekil" ibareli marka tescil başvurusu bulunduğu görülmüştür.

SMK MADDE 9

: "(1) Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.

(2) Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fıkra anlamında markayı kullanma kabul edilir:

a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması.

b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması.

(3) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir..."

SMK 26/(4);" Markanın, beş yıllık sürenin dolması ile iptal talebinin Kuruma sunulduğu tarih arasında tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından ciddi biçimde kullanılmış olması hâlinde, birinci fıkranın (a) bendine ilişkin iptal talepleri reddedilir. İptal talebinde bulunulacağı düşünülerek kullanım gerçekleşmişse talebin Kuruma sunulmasından önceki üç ay içinde gerçekleşen kullanım dikkate alınmaz." şeklinde düzenlenmiştir.

İlk derece mahkemesince her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de; SMK'nın 9/1. maddesinde tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verileceği hükmünün düzenlendiği, dosya kapsamına sunulu lisans sözleşmesine dayalı kullanım savunmasının SMK 9/3. Madde kapsamında hukuka uygun bir savunma olduğu, davaya konu markanın 32. Sınıf emtialarda tescilli ve "..." ibareli düz yazıdan ibaret olup, "... activ+şekil" olarak gerçekleşen kullanım yine 32. Sınıf emtiada , "..." ibaresi değiştirilmeden, markanın farklı unsurlarla kullanımı şeklinde gerçekleştiğinden, SMK 9/2-a kapsamında makanın kullanılması olarak değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemece yapılması gereken, kullanmama nedeniyle iptal davasında ispat yükünün marka sahibi olan davalıda olduğu dikkate alınarak, SMK 26/4 madde gereği davanın açıldığı 14.11.2023 tarihinden önceki 3 ay içinde gerçekleşen kullanım dikkate alınmadan, dava dışı şirketin ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle sunulu faturalar kapsamında kullanımın ciddi bir kullanım olup olmadığının incelenerek hasıl olacak neticesine göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiş, karar kaldırma sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı HMK nın 353/ 1- a-6 maddesi gereğince kısmen KABULÜNE,

2-İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2024 Tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,

4-Karar kaldırma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

5-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,

6-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 240TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.409,40TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,

7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8- Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince ilgili tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.█████/2026