Anahtar kelimeler: Müdürdür Ortağımünferit Sorulan Gündemin Denetçi Münferit Konuyla Uğratılıp Esaskarar İstemli
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AT.C.ADANA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO
: ████████KARAR NO
: ███████BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: ...DAVA
: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2024KARAR YAZIMTARİHİ
: ...I- DAVA1. Davacı vekili 31.07.2023 tarihli dilekçe ile davalı şirkete özel denetçi atanması istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; davacı, davalı şirkette %30 pay sahibi ve münferit yetkili müdürdür. Şirketin 14.07.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında Gündemin 3. Maddesinin görüşülmesi sırasında ... (davacı) tarafından sorulan 25 konuyla ilgili özel denetçi atanmasına oy birliğiyle karar verilmiştir. Bu sorular şirketin diğer ortağı/münferit yetkili müdürü ...’nun bazı işlem/eylemleriyle zarara uğratılıp uğratılmadığına ilişkindir. Davacı, bu konularla ilgili bilgi edinme ve inceleme hakkını kullanmak istemiş ancak kendisine hiçbir belge teslim edilmemiştir. Genel kurul kararının alınmasından itibaren 30 günlük süre içerisinde mahkemeye başvurulduğu ileri sürülerek; genel kurul toplantısında davacı tarafından yöneltilen tüm sorulara ilişkin konularda özel denetçi atanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.II- SAVUNMA1. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.III- DELİLLER1. Adana Ticaret Sicil Müdürlüğünden ... sicil No.lu ... Şti’nin sicil dosyası getirtilmiştir. Dosyadaki bilgilere göre; şirket 20.07.2023 tarihinde (Hatay Ticaret Sicilinde kayıtlı iken nakil nedeniyle) kurulmuştur. Şirketin sermayesi 600.000 TL’dir. Şirketin ortak yapısı; ... (30 pay/150.000 TL) ve ... (70 pay/350.000 TL) şeklindedir. Şirketin yetkilileri münferit yetkiye sahip şekilde her iki ortaktadır.2. Şirketin 14.07.2023 tarihli genel kurul toplantısına iki ortak katılmıştır. Gündemin 3. Maddesi ile müdürler kurulu tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporu görüşülmüştür. Bu gündem maddesinin görüşülmesi sırasında şirket ortağı/müdürü ... tarafından faaliyetlerle ilgili 26 soru yöneltilmiş ve diğer şirket ortağı/müdürü ... tarafından cevaplanmıştır. Görüşme sonucunda oybirliği ile sorulan sorulardaki konularda özel denetçi atanmasına karar verilmiştir.IV- GEREKÇE1. TTK’nun ilgili hükümleri şu şekildedir:Madde 635- (1) Anonim şirketin denetçiye denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri Limited şirkete de uygulanır.Madde 438- (1) Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir.(2) Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.Madde 439- (1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.Madde 444- (1) Mahkeme, özel denetçi atanmasını kabul etmişse, şirketçe ödenmesi gereken avansı ve giderleri belirtir. Özel hâl ve şartların haklı göstermesi hâlinde giderler kısmen veya tamamen istem sahiplerine yükletilebilir.(2) Genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse giderler şirkete ait olur.6100 sayılı HMK 324. Maddesi şu şekildedir:Madde 324- (1) Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler.(2) Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır.2. Anonim ve Limited şirketlerde pay sahiplerinin şirketin işleri, yönetim, finansal ve ekonomik durum ve faaliyetleri konusunda bilgi alma ve inceleme hakları bulunmaktadır. Bu hak şirket yönetiminde olmayan pay sahibinin korunmasına hizmet eden önleyici düzenlemelerdendir. Pay sahiplerinin şirket hakkında bilgi sahibi olmaları genel kurulda oy kullanırken, yöneticileri denetlerken sağlıklı karar vermeleri ve gerçek verilere dayanarak işlem yapmaları konusunda önemlidir. Pay sahibinin talebi üzerine verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Bilgi alma hakkı esas sözleşmeyle veya şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz, sınırlandırılamaz. Özel denetim pay sahibinin şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkının bir uzantısı olarak belirli olayların aydınlatılması amacıyla gerçekleştirilen ve periyodik olmayan denetimdir. Pay sahibinin haklarını bilinçli olarak kullanması için gerekli olan bilgileri temin etmesine hizmet eder. Özel denetim TTK 398 vd. maddelerinde düzenlenen normal denetimden; denetçinin genel kurul yerine mahkeme tarafından seçilmesi ve azlık pay sahiplerinin ortaklık ilişkisinden kaynaklanan kişisel haklarının korunmasına hizmet etmesiyle ayrılır.3. Somut olayda davalı şirketin 14.07.2023 tarihli genel kurul toplantısında Gündemin 3. Maddesi ile müdürler kurulu tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporu görüşülmüştür. Bu gündem maddesinin görüşülmesi sırasında şirket ortağı/müdürü ... tarafından faaliyetlerle ilgili 25 soru yöneltilmiş ve diğer şirket ortağı/müdürü ... tarafından cevaplanmıştır. Görüşme sonucunda oybirliği ile sorulan sorulardaki konularda özel denetçi atanmasına karar verilmiştir. Bu madde kapsamında sorulan sorular şirket müdürü ...’nun yaptığı bazı işlemlerle şirketi zarara uğrattığına yöneliktir.4. Mahkememizin 01.11.2023 tarihli ara kararı ile 30.000 TL özel denetçi ücretini yatırmak üzere davalı şirkete tebligat yapılmasına karşılık avans yatırılmamıştır. Burada davalı şirketin iki ortağının (davacı da dahil olmak üzere) aynı zamanda münferit olarak şirketi temsile yetkili müdürü olduğunu hatırlatmak gerekir. 13.12.2023 tarihli ara kararı ile 30.000 TL denetçi ücreti avansını yatırmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmiş ancak avans yatırılmamıştır. TTK 444/2 maddesi uyarınca özel denetime ilişkin giderlerden sorumluluk -genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse- şirkete aittir. Maddedeki sorumluluk özel denetçi isteminde bulunan tarafın (ortağın) buna ilişkin avansı mahkemeye depo etme yükümlüğünden kurtaran bir düzenleme olmayıp yapılacak bu giderden kimin sorumlu olacağına ilişkin maddi hukuka ilişkin bir düzenlemedir. Bir başka ifadeyle mahkeme tarafından yargılama giderleri kapsamında taraflara yükletilecek giderlere ilişkindir. Usul hukuku açısından ise denetçi ücreti delil avansı mahiyetinde olup HMK 324 maddesi uyarınca talep eden tarafça mahkeme veznesine yatırılması gerekmektedir. Davacı taraf verilen kesin süre içerisinde denetçi gideri avansını yatırmadığından talebin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.V- KANUN YOLLARI6102 sayılı TTK 440/2. maddesi gereğince denetçi ataması talebine ilişkin mahkeme kararı kesindir. Bu nedenle hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmamaktadır.H Ü K Ü M1- Talebin REDDİNE.2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından, 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.4-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.Başkan ...e-imzaÜye ...e-imzaÜye ...e-imzaKatip ...e-imza