anılı tedariki feshe yerden anlaştığını firma şart sağlanacak cezai takibe

Anahtar kelimeler: Anılı Tedariki Feshe Yerden Anlaştığını Firma Şart Sağlanacak Cezai Takibe

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firma ile yapılan sözleşme doğrultusunda elektrik tedariki sağlanacak iken davalının bir başka şirket ile anlaştığını, feshe bağlı olarak davalı adına --- numaralı 594.603,54 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, sözleşmenin 12.6.1. hükmüne göre cezai şart olarak kararlaştırılan bu anılı tutarın ödenmediğini, tahsili için başlatılan takibe itiraz edildiği, itirazın haksız olduğunu belirterek takibe yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına ve davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davacı şirket ile yapılan ikili görüşmelerde müvekkili kooperatifin sözleşme ile kendisine sağlanan imkanların sözleşme bitiminde de devam edeceğini belirttiği, sözleşme yenileme döneminde müvekkili kooperatife avantajlı hiçbir imkan sunmayacağını, eski müşteri olmasının durumu değiştirmeyeceğini bu nedenle de başka bir perakende satış firması ile anlaşabileceklerini ilettiklerini, müvekkili kooperatif de anlaşma serbestisi nedeniyle dava dışı bir elektrik satış firması ile anlaştığını ve elektrik temin etmeye devam ettiğini, sonuç olarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.

Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir (--- Bam ---.HD ---. Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.

İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.

Davanın kabulü halinde, itiraz üzerine duran takibe devam edilir; (varsa) ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Ayrıca, alacaklı tarafça talep edilmesi halinde, takip konusu alacağın belirlenebilir (likit) olduğu durumlarda davalı (takip borçlusu) alacak miktarının asgari yüzde yirmisi oranında inkar tazminatına mahkum edilir. Yüksek mahkemenin yerleşik uygulamasına göre hüküm altına alınacak inkâr tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir (Yargıtay ---HD ----

Merkezi Takip Sisteminin ---- esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 681.956,75 TL alacağın davalıdan tahili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının █████/2024 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Mahkememizce tensiple birlikte, dava/takip konusu icra dosyası dosyamız arasına alınmış, davacı tarafından taraflar arasında bulunan sözleşme, takip konusu faturalar ve ilgili kayıtların sunulması istenilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, taraflar arasındaki █████/2021 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi’ne istinaden sözleşmenin feshine bağlı cezai şart alacağının mevcut olup olmadığı, var olduğu iddia olunan alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazında davalının haklı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmış aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek dosyanın sektörde uzman elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ancak raporun hüküm tesisine elverişli olmadığı anlaşılmakla mahkememiz █████/2025 tarihli celse ara kararı ile dosyanın bir başka elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile, davacı tarafça belirlenip fatura edilen cezai şart tutarının, taraflar arasında akdolunan █████/2021 tarihli Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi’nin 12.5 maddesi hükümlerine uygun şekilde hesaplanıp hesaplanmadığı; cezai şarta dair sözleşme hükmünün ve davalı yanın tedarikçi değişikliğinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne aykırı olup olmadığı hususlarında denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.Temin edilen her iki raporun çelişkili olması nedeniyle mahkememiz █████/2026 tarihli celse ara kararı ile dosyanın her iki raporu telif eden ve rapora karşı beyan ve itirazları da karşılar mahiyette denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor tanzim edilmesi için tüketici hizmetleri yönetmeliği ve EPDK nun ikincil mevzuatına hakim bir elektrik mühendisi bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

Temin edilen █████/2026 tarihli hükme elverişli bilirkişi raporunda;

"... Taraflar arasında 09.12.2022 tarihinde Belirli Süreli Elektrik Enerji Satış Sözleşmesi [Ref: ----)] imzalandığı, Sözleşmenin imza tarihinde yürürlüğe girip Enerji tedarikine 01.01.2023 tarihinde başlanacağı, Sözleşme kapsamında Davalı Taraftan Teminat alınmadığı,

• Sözleşme Süresinin; Tedarik Başlangıç tarihinden itibaren 12 ay süreli olup, Sözleşmenin bu süre sonunda ilave bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ereceği,

• Davalı Tarafın Serbest Tüketici olduğu, Taraflar arasında --- ve --- kapsamında ikili anlaşmalar yapıldığı,

• Taraflar arasında 16.11.2021 tarihinde imzalanan Elektrik Enerji Satış Sözleşmesi [Ref: ----(P4)] çerçevesinde, Davalı tarafın; 01.01.2022-31.12.2022 Dönemlerindeki Toplam Enerji Tüketiminin 702.693,61 KWh, 09.12.2022 tarihinde imzalanan Elektrik Enerji Satış Sözleşmesi [Ref: ---- çerçevesinde,01.01.2023- 30.06.2023 Dönemlerindeki Toplam Enerji Tüketiminin 299.185,00 KWh olduğu,

• Davalı tarafın; Sözleşme Bitiş tarihi olan 31.12.2023 öncesinde dava dışı Farklı bir firma ile anlaşması nedeniyle, Davacı Tarafından 30.06.2023 Tarihinde Portföyden çıkarıldığı,

• Taraflar arasında 09.12.2022 tarihinde imzalanan 12 Ay Süreli Elektrik Enerji Satış Sözleşmesi kapsamında, Taraflardan birinin Sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi ya da Sözleşme‘den 13 Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği14 Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği dönmesi halinde, Sözleşmeyi fesheden ya da Sözleşme ‘den dönen tarafın Madde 12.6.2. çerçevesinde “cezai şartı” hesaplamasında referans alınan, “Sözleşme fesih tarihi itibariyle, mevcut Kullanım Yerlerinde son bir yıl içinde en yüksek kullanımın yapıldığı aya ait tüketim miktarı” yönünden son 12 Aylık aralıkta yapılan incelemede, en yüksek Enerji tüketiminin Ağustos 2022 Döneminde gerçekleştiği, bu dönemdeki tüketimin 88.792,52 KWh olduğu,

• Taraflar arasındaki Sözleşmenin Süresinden önce Feshi sonuçlarının Yönetmelikler kapsamında yapılan değerlendirmesi sonucunda;

i. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında; Davalı Tarafın Serbest Tüketici olmakla birlikte yıllık tüketimin Sözleşme tarihinde 100.000kWh üzerinde olduğu, Tüketicinin; Yönetmeliğin Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki- MADDE.6, 7. Bendi kapsamına girdiği, bu çerçevede, Yönetmeliğin Bölüm.3 İkili Anlaşma altındaki Madde 9 - Madde 20 (dahil) arasındaki hükümlerinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygulamayacağı,

Uyuşmazlık konusu özelinde özetle; Cayma Hakkı (Madde.13) ve Ceza Koşulu / Cayma Bedeli (Madde.20) hükümlerinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygulanamayacağı,

ii. Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında; Davalı Tarafın Piyasa Katılımcısı olmamakla birlikte, sürecin önemli bir unsuru olarak tanımlandığı, aktif elektrik enerjisi arz ve talebinin dengelenmesine ve uzlaştırmanın gerçekleştirilmesine ilişkin olarak serbest tüketiciler ile yapılacak ikili anlaşmaların özel hukuk hükümlerine tabi olup, Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalar olduğu, taraflar arasında imzalanan Elektrik Enerji Satış Sözleşmeleri ve ticari anlaşmalar yönünden hukuki değerlendirme ve takdir sayın mahkemenize ait olmak üzere;

• Taraflardan birinin süresinden önce Sözleşmeyi feshetmesi ya da sözleşmeden dönmesi halinde, Taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin 12.6.2 Maddesi doğrultusunda Cezai şart bulunduğu, Cezai Şart tutarının; Mevcut Kullanım Yerlerinde son bir yıl içinde en yüksek kullanımın yapıldığı aya ait tüketim miktarına Sözleşme ‘de yer alan birim fiyatın uygulanması sonucu bulunan fatura bedeli kadar olacağının hükme bağlandığı, Cezanın hesaplanmasında kullanılacak aktif enerji birim fiyatının Piyasa Takas Fiyatı, YEKDEM vb. unsurlara bağlı hesaplanan bedellerin de ilave edilerek belirlendiği, Ceza bedeli hesabına esas olacak fatura bedeline, dağıtım bedeli, vergi fon vb. diğer fatura kalemlerinin de eklendiği,

• Sözleşme'nin Haklı Gerekçe ile Tazminatsız ve/veya Ceza Ödemeksizin feshi durumlarının; Kusursuz İmkansızlık İfa Güçlüğü halinin 30 günden fazla sürmesi veya süreceğinin kesin olarak anlaşılması (Madde 8 – Tazminatsız ve Cezasız), Kullanım Yerlerinin tarife grubunun Sözleşme süresi içerisinde değişmesi veya Sözleşme'nin imza tarihinden sonra mevzuatta yapılacak yeni düzenlemeler sonucu ticari şartlarda değişlik olması ve bu değişikliğin taraflardan biri için ticari olarak katlanılabilir sınırların dışında kalması, taraflar arasında yapılan görüşmelerin sonuca bağlanamaması (Madde 12.4 - Tazminatsız),----- Müşteriye 30 Gün önceden yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı feshedebilmesi (Madde 12.1– Tazminatsız ve Cezasız) ile sınırlı olduğu,

• Elektrik tedariki başlamamış dahi olsa; (i) Taraflardan birinin haklı nedenle Sözleşmeyi feshetmesi ya da Sözleşme ‘den dönmesi halinde veya (ii) Taraflardan birinin haklı bir sebep olmaksızın Sözleşmeyi feshetmesi ya da Sözleşme ‘den dönmesi halinde; Sözleşme'nin feshine ya da Sözleşme ‘den dönmeye sebep olan veya haklı bir sebep olmaksızın Sözleşmeyi fesheden ya da Sözleşme ‘den dönen tarafın 12.6.2. maddeye göre hesaplanacak cezai şartı diğer tarafa ödemekle yükümlü olduğu (Madde. 12.6.1)

• Taraflar arasında 09.12.2022 tarihinde imzalanan 12 Ay Süreli sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle, Sözleşmenin 12.6.2 maddesi uyarınca, ----- tarafından yayınlanan Aylık Gerçekleşen ağırlıklı ortalama verileri kullanılarak, hesaplanan Ceza Tutarının KDV hariç 247.875,28 TL, KDV Dahil 292.492,82 TL olduğu,

• Hesaplanan Tutar ile Tahakkuk Tutarı olan KDV Dahil 594.603,54 TL arasındaki temel farkın, "Ceza Katı" değerinden kaynaklandığı, işbu dava konusu Taraflar arasında imzalanan 09.12.2022 tarihli son sözleşmenin 12.6.2 Maddesi’nde Cezai şart; “Mevcut Kullanım Yerlerinde son bir yıl içinde en yüksek kullanımın yapıldığı aya ait tüketim miktarına işbu Sözleşme ‘de yer alan birim fiyatın uygulanması sonucu bulunan fatura bedeli kadar” olacak şekilde düzenlenmiş olmakla birlikte, Uyuşmazlık konusu Fatura’nın dayanağı “Tarife Bilgisi” Belgesinde; Cezai şart, “Mevcut Kullanım Yerlerinde son bir yıl içinde en yüksek kullanımın yapıldığı aya ait tüketim miktarına işbu Sözleşme ‘de yer alan birim fiyatın uygulanması sonucu bulunan fatura bedelinin iki katıdır” Hükmünün dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, “fatura bedelinin iki katıdır” düzenlemesinin Taraflar arasında 16.11.2021 tarihinde imzalanan ilk Elektrik Enerji Satış Sözleşmesinin Madde 12.5.2 kapsamında tanımlanmış olduğu, 09.12.2022 tarihli Sözleşme ile revize edilerek “fatura bedeli kadardır” olarak düzenlendiği,

“Ceza Katı“ değeri hariç tutularak; Haziran 2023 Tarihli Gerçekleşen 1,638584 TL/KWh Aylık Ortalama Piyasa Takas Fiyatı referans alınarak yapılan hesaplama ile 08.05.2024 Tarih ve ----- Sayılı Taahhüt Çıkış Bedeli Faturasında baz alınan 1.679513 TL/KWh Piyasa Takas Fiyat farkı nedeniyle toplamda KDV Hariç 4.075,38 TL fark olduğu, Farkın; Sözleşme EK.2 - Madde 1.3 çerçevesinde; “Gün Öncesi Piyasasında (GÖP) saatlik olarak verilmiş teklifler sonucu arz ve talebin kesiştiği noktada meydana gelen elektrik alımsatımlarındaki referans fiyatlar” baz alınarak “saatlik” verilerin kullanılmasından kaynaklandığı,

Taahhüt Çıkış Bedeli Faturasında kullanılan Piyasa Takas Fiyatının, Davacı tarafından düzenlenen 30.06.2023 Tarih ve ---- Sayılı Tüketim faturasında da referans alındığı,

Yukarıda detaylı olarak yapılan açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde; Davacı tarafından tahakkuk ettirilen KDV Dahil 594.603,54 TL Tutarındaki Faturanın; KDV hariç 251.950,65 TL, KDV Dahil 297.301,77 TL Kısmının Taahhüt Çıkış Bedeli olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır" belirlemelerine yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafın, taraflar arasındaki sözleşmeyi, bitiş tarihi olan 31.12.2023 öncesinde dava dışı farklı bir firma ile anlaşması nedeniyle feshettiği, bu nedenle davacı tarafından portföyden çıkarıldığı; taraflar arasında 09.12.2022 tarihinde imzalanan 12 Ay Süreli Elektrik Enerji Satış Sözleşmesi kapsamında, taraflardan birinin sözleşmeyi süresinden önce feshetmesi ya da Sözleşme‘den dönmesi halinde, sözleşmeyi fesheden ya da sözleşme ‘den dönen tarafın Madde 12.6.2. çerçevesinde “cezai şartı” hesaplamasında referans alınan, “Sözleşme fesih tarihi itibariyle, mevcut Kullanım Yerlerinde son bir yıl içinde en yüksek kullanımın yapıldığı aya ait tüketim miktarı” yönünden son 12 Aylık aralıkta yapılan incelemede, en yüksek Enerji tüketiminin Ağustos 2022 Döneminde gerçekleştiği, bu dönemdeki tüketimin 88.792,52 KWh olduğu; taraflar arasında 16.11.2021 tarihinde imzalanan ilk Elektrik Enerji Satış Sözleşmesinin Madde 12.5.2 kapsamında tanımlanmış olduğu, 09.12.2022 tarihli Sözleşme ile revize edilerek “fatura bedeli kadardır” olarak düzenlendiği; davacı tarafından tahakkuk ettirilen KDV Dahil 594.603,54 TL tutarındaki faturanın; KDV hariç 251.950,65 TL, KDV dahil 297.301,77 TL kısmının taahhüt çıkış bedeli olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek, davalının MTS --- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin, 247.875,28 Türk Lirası asıl alacak ve 44.617,54 Türk Lirası KDV alacağı olmak üzere toplam 292.492,82 Türk Lirası üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari temerrüt faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; likit olduğu değerlendirilmekle davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmiştir.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ----- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin, 247.875,28 Türk Lirası asıl alacak ve 44.617,54 Türk Lirası KDV alacağı olmak üzere toplam 292.492,82 Türk Lirası üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari temerrüt faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,Likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si tutarında inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-HARÇLAR

Alınması gerekli 19.980,18 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik bakiye 19.552,58 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-VEKALET ÜCRETİ

a-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 46.798,85 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için taktir olunan 46.798,85 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-ARABULUCULUK ÜCRETİ

Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.544,04 TL'sinin davalıdan, 2.055,96 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

5-YARGILAMA GİDERLERİ

a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 855,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b-Davacı tarafından sarf edilen 21.250,00 TL Bilirkişi ücreti ve 323,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 21.573,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 9.252,65 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.