rizikosu durması unvanlı emtialarda gelmiştir yangın esaskarar ölçüde sıralarında yazim

Anahtar kelimeler: Rizikosu Durması Unvanlı Emtialarda Gelmiştir Yangın Esaskarar Ölçüde Sıralarında Yazim

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

T.C.

ADANA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

HAKİM

: ...

KATİP

: ...

DAVACI

: ... - ...

VEKİLİ

: ... - ...

DAVALI

: ... - ...

VEKİLİ

: ... - ...

DAVA

: Alacak

DAVA TARİHİ

: █████/2016

KARAR TARİHİ

: █████/2023

KARAR YAZIM

TARİHİ

: ...

I- DAVA

Davacı vekili 15.06.2016 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine kısmi alacak davası açmıştır. Dilekçeye göre; davacıya ait “...” unvanlı işletme davalı sigorta şirketi tarafından 23.11.2015 tarihli ... numaralı poliçe ile sigortalanmıştır. Teminatlar arasında yangın rizikosu ve yangın sebebiyle iş durması rizikosu da bulunmaktadır. 15.03.2016 tarihinde saat 03:00 sıralarında çıkan yangın sonrasında sigortalı iş yerinde bulunan emtialarda ve iş yerinde önemli ölçüde zarar meydana gelmiştir. Olay sigorta şirketine ihbar edilmiş ve eksper tarafından hasar tespiti yapılmıştır. Davalı sigorta şirketinin oluşan zararı tamamen tazmin etmediği ileri sürülerek yangın, enkaz kaldırma ve iş yerinin kapalı kalması nedeniyle uğranılan zararın fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 1.000,00 TL’nin olay tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekili 17.11.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 16.461,08 TL’ye çıkartarak bu tutarın 27.04.2016 tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II- SAVUNMA

Davalı vekili 02.09.2016 tarihli dilekçe ile davanın reddini reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davacıya ait “...” unvanlı iş yeri davalı tarafından ... numaralı poliçe ile sigortalanmıştır. Sigortalı iş yerinde 15.03.2016 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle ... numaralı hasar dosyası oluşturulmuştur. Sigortalanan iş yerindeki zarar bağımsız eksperlik şirketi tarafından hesaplanmış ve 27.04.2016 tarihinde 21.400 TL, 17.05.2016 tarihinde KDV olarak 3.852,00 TL ödeme yapılmıştır. Davacı taraf hasarın 21.400 TL olduğu konusunda mutabık kalarak davacıyı kayıtsız şartsız ibra etmiştir. Davalının sorumluluğunun sona erdiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı vekili 17.12.2021 tarihli dilekçe ile ıslaha karşı cevaplarını sunmuştur. Dilekçeye göre; ıslahla artırılan tutara ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddi gerekmektedir. Eksper raporunda işyerinin tamamının hasar görmediği, mutfak bölümünün 10 m2 kısmının hasar gördüğü belirtilmesine rağmen bilirkişi raporunda hasar gören metrajlar davacının talebine göre hesaplama yapılmıştır. Bilirkişi raporunda 1.819 TL olarak hesaplanan zemin epoksi kaplaması işyerinde mutfak kısmının dışında ve hasar görmeyen orta müşteri alanındadır. Bu kaplamanın yangından ve sudan etkilenmesi söz konusu değildir. Bilirkişi raporundaki hesaplamanın hatalı ve eksper raporuyla çelişkili olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

III- DELİLLER

... numaralı poliçenin incelenmesinden davacı şirkete ait; ... Mahallesi ... Bulvarı No.88 ... Adana adresindeki iş yerinin 01.12.█████████ dönemi için Esnaf Dostu Sigorta Poliçesi ile davalı tarafından sigortalandığı görülmüştür. Poliçede teminatlar arasında 10.000TL limitle “iş durması”, 60.000 TL limitle “emtia yangın”, 80.000 TL limitle “demirbaş yangın”, 60.000 TL limitle “dekorasyon” ve 8.000 TL limitle “enkaz kaldırma” rizikosu bulunmaktadır. Sigortalı iş yerinde 15.03.2016 saat 03:36 yangın ihbarlı yangın üzerine eksper tarafından yerinde inceleme yapılarak 02.05.2016 tarihli rapor düzenlenmiştir. Raporda yangın sonucunda işyerinde; yangın esnasında yanan içecek, temizlik maddeleri, tabak, bardak, kavanoz, tencere, çatal, bıçak vb. malzeme, tost makinesi, fırın, blender, kahve değirmeni vb. mutfak alet ve demirbaşları, iş yerinin temizlenmesi ve yenilenmesi dahil sigortalanan iş yerinde; emtia, demirbaş, dekorasyon, temizlik db giderler için toplam zarar tutarının 21.400 TL olduğu belirtilmiştir.

22.04.2016 tarihli sigortalı ... imzalı “ibraname”de sigortalanan iş yerinde meydana gelen 15.03.2016 tarihli yangın nedeniyle oluşan hasar bedelinin 21.400 TL olduğu konusunda mutabık kalındığı, bu tutarın sigortalıya ödendiği ve sigorta şirketinin ibra edildiği belirtilmiştir.

Bozma sonrası yapılan yargılamada sigortalı işyerinde 27.04.2021 tarihinde keşif yapılmıştır. İnşaat mühendisi, makine mühendisi, mali müşavir ve aktüerden oluşan bilirkişi kurulu tarafından 12.11.2021 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; davacı işletme defteri tutmaktadır. 07.02.2014 tarihinde faaliyete başlamış, 31.08.2017 tarihinde faaliyetine son vermiştir. 2014 ve 2015 yıllarında işletmeyi ... isimli kişi %50 ortaklıkla işletmiştir. Brüt kârı (davacı payına düşen); 2014 için 3.034,32 TL, 2015 için 15.989,98 TL, 2016 için Zarar 10.035,08 TL’dir. Yazarkasa bilgilerine göre 15.03.2016 tarihli yangın nedeniyle işyeri 13 gün faaliyette bulunmamıştır. Poliçedeki iş durması klozunda 90 günlük kira, personel gideri, kredi faizi, enerji gideri vb. zarar teminat altına alınmıştır. Bu zarar kalemi için 7 gün muafiyet belirlenmiştir. Hasar tarihindeki personel masrafı dikkate alındığında iş durması zararı 394,44 TL’dir. Enkaz kaldırma, temizlik, hasar gören yerlerin yenilenmesi masrafları toplam 37.173 TL’dir. Demirbaş zararı sovtaj tenzilinden sonra 18.050 TL’dir. Buna göre toplam 55.617,44 TL zarardan %25 muafiyet uygulandığında tazmini gereken zarar 41.713,08 TL’dir. Sigortacının yaptığı toplam 25.252 TL’nin mahsubundan sonra bakiye tazmini gereken zararın 16.461,08 TL olduğu belirtilmiştir.

IV- GEREKÇE

1. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 21.04.2017 tarih 2017/...-... sayılı hükümle sigortacının 22.04.2016 tarihli belge ile ibra edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı davacı tarafın istinaf başvurusu Gaziantep BAM 11. Hukuk Dairesinin 2017/...-2018/... sayılı kararla reddedilmiştir.

Davacı tarafın temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 15.12.2020 tarih 2019/...-2020/... sayılı kararla hükmü davacı yararına bozmuştur. Bozma kararına göre; eksper raporu ile belirlenen hasarın denetimini sağlamak bakımından bilirkişi incelemesi yapılmalıdır. sigortacı ibra edilmekle birlikte zararın eksper raporundan fazla olduğu iddiası ve karşısında TBK 28. Maddesi uyarınca gabin olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu kapsamda gabinin objektif unsuru olan ivazlar arasında açık bir nispetsizlik ve sübjektif unsuru olan müzayaka, hiffet ve tecrübesizlik hallerinin olup olmadığı davacının tacir olması da dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Davacının 2016 yılından önceye dönük mali durumunun ticari defter ve kayıtlar incelenerek ibranamenin davacıyı bağlayıp bağlamadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

2. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 24.12.2021 tarih 2021/...-... sayılı davanın kabulü ile 16.461,08 TL’nin 27.04.2016 tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararda; yangın nedeniyle davacı zararının %25 muafiyet sonrası 41.713,08 TL olduğu, yangın sonrası işletmenin çalışmaması, zarar etmesi ve hasarın büyüklüğü nedeniyle ibra belgesi düzenlenirken davacının müzayaka halinde olduğu gabinin objektif ve sübjektif unsurlarının gerçekleştiği belirtilmiştir.

Hükme karşı davalı taraf temyiz yoluna başvurmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 27.09.2022 tarih 2022/...-... sayılı kararla hükmü bozmuştur. Bozma kararına göre; TTK 1420. Maddesine göre “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.” Rizikonun gerçekleştiği tarih itibariyle yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 154/1. maddesinde (818 sayılı BK'nun 133/1. maddesi) borçlunun ödemede bulunması zamanaşımını kesen sebepler arasında sayılmıştır. Somut olayda dava, kısmi dava olarak açılmıştır. Riziko 15.03.2016 tarihinde gerçekleşmiş olup davadan önce 27.04.2016 tarihinde davacı tarafa kısmi ödeme yapılmış ve bu tarihte zamanaşımı kesilmiştir. Bu tarihten davanın ıslah edildiği 17.11.2021 tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Davalı taraf ıslaha karşı zamanaşımı savunmasında bulunmuştur. Açıklanan bu duruma göre ıslahla talep edilen kısım bakımından davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce bozma kararına uyulmuştur.

Somut olayda; davalı sigorta şirketi tarafından ... numaralı poliçe ile ... Mahallesi ... Bulvarı No.88 ... Adana adresindeki iş yeri 01.12.█████████ dönemi için Esnaf Dostu Sigorta Poliçesi ile sigortalanmıştır. Teminatlar arasında 10.000TL limitle “iş durması”, 60.000 TL limitle “emtia yangın”, 80.000 TL limitle “demirbaş yangın”, 60.000 TL limitle “dekorasyon” ve 8.000 TL limitle “enkaz kaldırma” rizikosu bulunmaktadır. Sigortalı iş yerinde 15.03.2016 saat 03:36 yangın ihbarlı yangın üzerine eksper tarafından yerinde inceleme yapılarak 02.05.2016 tarihli rapor düzenlenmiştir. Raporda; sigortalanan iş yerinde; emtia, demirbaş, dekorasyon, temizlik vb. giderler için toplam zararın 21.400 TL olduğu belirtilmiştir. 22.04.2016 tarihli sigortalı ... imzalı ibranamede sigortalanan iş yerindeki hasar bedelinin 21.400 TL olduğu konusunda mutabık kalındığı, bu tutarın sigortalıya ödendiği ve sigorta şirketinin ibra edildiği belirtilmiştir.

Bozma öncesi hükümde belirtildiği gibi riziko nedeniyle sigortacı ibra edilmiş olmakla birlikte davacı zararının %25 muafiyet sonrası 41.713,08 TL olması, yangın sonrası işletmenin çalışmaması, zarar etmesi ve hasarın büyüklüğü nedeniyle ibra belgesi düzenlenirken davacının müzayaka halinde olduğu gabinin objektif ve sübjektif unsurlarının gerçekleşmesi nedeniyle ibra belgesi makbuz hükmünde kabul edilmiştir.

Riziko nedeniyle tazmini gereken bakiye davacı zararı 16.461,08 TL’dir. Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 1.000,00 TL’nin olay tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.17.11.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talep edilen tutar 16.461,08 TL’ye çıkarılmıştır. Yargıtay bozma kararında belirtildiği gibi riziko 15.03.2016 tarihinde gerçekleşmiş olup davadan önce 27.04.2016 tarihinde davacı tarafa kısmi ödeme yapılmış ve bu tarihte zamanaşımı kesilmiştir. Bu tarihten davanın ıslah edildiği 17.11.2021 tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Davalı taraf ıslaha karşı zamanaşımı savunmasında bulunmuştur. Bu nedenlerle davanın kısmen kabulü, ıslahla talep edilen kısmın ise zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

H Ü K Ü M

1- Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.000,00 TL'nin █████/2016 tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE.

2-Alınması gereken 269,85 TL ilam harcından, 29,20 TL peşin harç ve 264,04 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 23,39 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine.

4- Mahkememizin █████/2022 tarih 2021/... esas 2021/... karar 2022/... harç numarası ile yazılan 831,21 TL bakiye harcın tahsil edildiği anlaşıldığından hüküm kesinleştiğinde ve istem halinde davalı tarafa iadesine.

5-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL ilam harcının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafından harcaması yapılan 29,20 TL başvuru harcı, 4,30 TL vekalet harcı, 20 tebligat gideri 239,00 TL, 1 müzekkere gideri 5,10 TL, 419,90 TL keşif harcı, 100,00 TL araç ücreti, Yargıtay posta gideri 25,00 TL, 55,30 TL İstinaf posta gideri, 3.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.077,80 TL yargılama giderinden davanın reddine tekabül eden 247,72 TL'sinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

9-Davalı tarafından harcaması yapılan 73,60 TL yargılama gideri ve 4,30 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 77,90 TL yargılama giderinden davanın reddine tekabül eden 73,16 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine.

10-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza