wais harp gemileri otomatik gelmiş yazim eser çevrilen ankara tanımlama

Anahtar kelimeler: Wais Harp Gemileri Otomatik Gelmiş Yazim Eser Çevrilen Ankara Tanımlama

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ

Esas No

: ███████ - Karar No:████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ███████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ████████ E-████████ K

DAVANIN KONUSU

: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilen dosya gelmiş olmakla yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı yüklenici vekili; davalı ile müvekkili arasında Harp Gemileri Otomatik Tanımlama Sistemi’ne (WAİS) ilişkin █████/2007 tarihli ve 21825 sayılı sözleşmenin ve █████/2009 tarihli ek sözleşmelerinin imzalandığını, sözleşme şartları içerisinde yer almamasına rağmen, müvekkili şirketin bu sistemi milli olarak geliştirip üretmek için gayret sarf ettiğini, ancak üretilen sistemler için sözleşme eki teknik şartname gereğince uluslararası kuruluşlardan sertifika alınmasının zorunlu tutulduğunu, yerli olarak üretim yapılan cihazlar için uluslararası kuruluşlardan sertifika alınması çabalarının sonuçsuz kaldığını, bu aşamada ... şirketi tarafından üretilen sistemin mevcut teknik şartnameye en uygun olan sistem olduğunun değerlendirildiğini, davalı tarafın █████/2009 tarihli yazısı ile cihazların 20 gün içerisinde teslim edilmesini bildirdiğini, ilave süre talebinin davalı tarafça █████/2010 tarihli yazı ile kabul edilerek 44 gün ilave cezalı süre verildiğini, onay yazısı alındıktan sonra yaklaşık 400.000,00 Avro ödenerek ithalat işleminin yapıldığını, üretilmesi planlanmış sistem ile ithal edilen sistem farklılıklar içerdiğinden, 2008 yılında onaylanan FAT (Fabrika Kabul Testi) prosedürlerinin de değişmesi gerektiğini, İsveç'te yapılan Fabrika Kabul Testi (FAT) sonuçlarını, ithal edilen cihazlara ait kullanılması teklif edilen yeni FAT prosedürlerini ile sistem dokümanlarını ihtiva eden ve bu dokümanlara göre müvekkilinin muayeneye hazır olduğunu bildiren yazının █████/2010 tarihinde davalıya gönderildiğini, davalı idarenin █████/2010 tarihinde, 2008 yılında onaylanmış FAT dokümanı mevcut olduğundan ithal cihazlar için yeni gönderilen FAT dokümanının uygun görülmediğini, ancak yine 2008 yılında onaylanmış Requirements Verifıcation Matrix (RVM) dokümanının 20. maddesinde değişiklik yapılması gerektiğini bildirdiğini, düzeltmeler yapıldıktan sonra 02-█████/2010 tarihleri arasında yapılan muayene sonucunda 8 adedi FAT doküman uyumsuzluğuna bağlı 34 hata tespiti nedeniyle muayenenin reddedildiğini, birinci muayene sonucunda, uygun görülmeyen teknik maddelerin tamamının düzeltildiğini ancak, menü uyumsuzluğu nedeni ile uygun görülmeyen maddelerin FAT prosedürünün müvekkilince teklif edildiği şekilde değişmedikçe karşılanamayacağı da belirtilerek, teknik açıdan ikinci muayeneye hazır olunduğunun █████/2010 tarihinde davalıya bildirildiğini, ancak davalı tarafça yeni dokümanların kabul edilmeyeceği bildirilerek, cihazların 20 gün içerisinde teslim edilmesinin istendiğini, yapılan çalışmalar sonucunda eksikliklerin giderildiğini, ancak █████/ 2011 tarihinde yapılan ikinci muayene sonucunda da cihazların 8 adedinin FAT Doküman uyumsuzluğuna bağlı 27 hata tespiti nedeniyle uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, iki muayene arasındaki çelişkiler dikkate alınarak █████/2011 tarihinde müvekkili tarafından itiraz muayenesi talep edildiğini, █████/2011 tarihindeki itiraz muayenesinde davalı tarafça muayene başlama tutanağı tutulduğunu, fakat aynı gün onaylı ve teklif FAT dokümanları ve yazışmaların inceleneceği gerekçesi ile muayene heyetinin muayeneye başlamadan, tüm yazışmaların fotokopilerini alarak, cihazları görmeden firma tesislerinden ayrıldığını, █████/2011 tarihinde ise müvekkili şirketin tesislerine gelen itiraz muayene heyeti tarafından herhangi bir işlem yapılmadan ve cihazlar görülmeden, cihazlar üzerinde değişiklik yapılması sonucu muayene şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle muayeneye başlanmayacağının beyan edildiğini, devamında ise █████/2011 tarihinde sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini ve verilen teminat mektubunun nakde çevrildiğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespitiyle, haksız yere irat kaydedilen 49.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline iadesini, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin sözleşme kapsamında yaptığı harcamalar için şimdilik 11.000,00 TL’nin sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacı yüklenicinin teslim ettiği malzemenin yapılan muayenelerinde uygun bulunmadığını, yüklenicinin sözleşmeye ve hukuka aykırı fiili nedeniyle itiraz muayenesinin icra edilemediğini, dolayısıyla malzemenin kabulünün yapılamadığını, yüklenicinin sözleşme ve eklerine uygun mal teslim etmemesi ve itiraz muayenesi aşamasında sözleşmeye aykırı biçimde mala müdahale etmesi nedeniyle taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmediğini bu nedenle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, sözleşmenin atıf yaptığı TSK Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşleri Yönergesi’nin 14.1.a maddesinde malın aynen korunması suretiyle itiraz muayenesinin icra edileceği hususu bulunmasına rağmen davacı firmanın 2. kez reddedilen malzemenin itiraz muayenesinden önce sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yapmasının, söz konusu malzemenin uygun olmadığının davacı firma tarafından da zımnen kabul edildiğini gösterdiğini, kaldı ki malın aynen korunması suretiyle itiraz muayenesinin icra edileceği hususunun sözleşme ile kabul edilmesi nedeniyle davacının malın aynen korunması yönünde taahhütte bulunduğunu, ancak itiraz muayenesinden önce sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yaparak sözleşmeye aykırı davrandığını, TTK’dan kaynaklı basiretli tacir gibi davranma mükellefiyeti olan davacının ihalesine katıldığı Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS) malzemesini zamanında niteliklerine uygun olarak temin etmek zorunda olduğunu, davacının teklif verdiği dönem içinde temin etmeyi taahhüt ettiği malzemenin niteliklerine uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği düşünüldüğünde teklifini bunları dikkate alarak taahhüt etmesi, temini aksatmaması ve idareyi zor durumda bırakmaması gerekirken idareyi kanun hilafına davranışta bulunmakla itham etmesinin hakkaniyet kurallarına aykırı olduğunun değerlendirildiğini, fesih kararının kanunun öngördüğü bir sebebe dayalı gerekçe ile verildiğini 4735 sayılı Kanunun 20. maddesinde belirtildiği gibi yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve sözleşme feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesinin kanun hükmü olduğunu, taahhüdün yerine getirilmemesi durumunda sözleşmenin feshedilmesi için kanun koyucunun ilave bir şart aramadığını bu nedenle uymakla mükellef olduğu sözleşme ve mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis eden idarenin verdiği fesih kararında ve sözleşmenin yürütülmesi ile ilgili olarak yaptığı işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesinin 09.02.2018 tarih ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile davanın taraflar arasındaki Harp Gemileri Otomatik Tanımlama Sistemi’ne (WAİS) ilişkin █████/2007 tarihli ve 21825 sayılı sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespiti ile alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri esas alınarak hazırlanan yapım işlerine ilişkin birim fiyat sözleşme olduğu, sözleşme uyarınca davacının, davalı idarenin ihtiyacı olan ve miktar, tip, özellik vb. detayları teknik şartnamede belirtilen ''Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS)'' ni ihale dokümanı, idari şartname ve sözleşmede belirlenen şartlara göre sağlamayı taahhüt ettiği, sözleşme şartları içerisinde yer almamasına rağmen, davacı şirketin bu sistemi kendisinin geliştirip üretmeye çalıştığı, ancak üretilen sistemler için sözleşme eki teknik şartname gereğince uluslararası kuruluşlardan sertifika alınması çabalarının sonuçsuz kaldığı, teslimatta yaşanan gecikmeler nedeniyle davacının talepleri üzerine davalı tarafça cezalı süre verilmek suretiyle teslimatın ertelendiği, bu aşamada ... şirketi tarafından üretilen sistemin mevcut teknik şartnameye uygun olduğunun davacı tarafça değerlendirilmesi ile bu sistemin ithali için davalı tarafın olurunun alındığı, davacı tarafça gecikmenin mücbir sebep sayılmasının davalıdan talep edildiği, davalının gecikmeyi mücbir sebep olarak kabul etmediği, bu şekilde cezalı gecikme süresinde hazırlanan cihazın birinci muayenesinde teknik şartnameye aykırılıkların tespit edildiği, █████/2013 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere söz konusu eksikliklerin sistemin çalışması ile doğrudan ilgili olduğu, teste alınan sistemin fonksiyonel testlerden geçemediği, Teknik Şartnamenin 2. maddesine uygun olmayan hususlar içerdiği ve şartnamede belirtilen tüm fonksiyonları yerine getirmediği, bu nedenle ikinci muayene kabulünün reddedilmesinin yerinde olduğu, █████/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda söz konusu ayıbın TBK'nun 475/1-1 hükmünde yer alan ''eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı'' nitelikte bir ayıp olmadığı, bu nedenle feshin haksız olduğu, sistemin yan noktalarındaki bazı ayıplar nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan bedelden %10 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği belirtilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği dikkate alındığında mahkemece bilirkişi heyetinin görüşünün yerinde bulunmadığı, bilirkişi heyetince hakkaniyet oranı olarak tespit edilen %10 oranına göre, işin %90 civarında yapılmış olduğu da dikkate alındığında davalı tarafın cihazı kabule zorlanamayacağı, sözleşmenin 41.2 maddesi uyarınca yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle gerçekleştirilen feshin haklı olduğu kanaatine varıldığı, █████/2013 tarihli bilirkişi raporunun benimsendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzere dairemizin 27.01.2021 tarihli, █████████ Esas, ███████ Karar sayılı ilamı ile davanın, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin haksız feshi nedeniyle irat kaydedilen teminat mektubu bedeli ile yapılan masrafların iadesi istemli alacak davası olduğu, taraflar arasında düzenlenen █████/2007 tarihli “Deniz Kuvvetleri Komutanlığının İhtiyacı Olan Seyir Destek ve Emniyet Sistemleri Modernizasyonu Projesi Kapsamında Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS) Tedariki Sözleşmesi” ve █████/2009 tarihli ek sözleşme, niteliği itibariyle sözleşmelerin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 355 ve devamı maddeleri uyarınca eser sözleşmesi olup, davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, bu sözleşme ile davacı yüklenicinin, davalı iş sahibine karşı, 46 adet Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemini █████/2008 tarihine kadar hazırlayıp teslim etme işini üstlendiği, bu sözleşmenin davalı iş sahibi tarafından █████/2011 tarihinde yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle feshedildiği, sözleşmenin feshini müteakip bu iş için yatırılmış olan kesin teminatın hazineye irad kaydedilmesine, sözleşme kapsamında ihtarlı sürelere ilişkin olarak gecikme cezası uygulanmasına, hazine zararının araştırılarak tespit edilmesi halinde yükleniciden talep edilmesine, yüklenici firma hakkında geçici yasaklama uygulanmasına onay verilmesine karar verildiği, mahkemece yargılama sırasında üç ayrı heyetten rapor alındığı, Elektrik- Elektronik Yüksek Mühendisi ..., Elektrik-Elektronik Mühendisi ... ve Hukukçu ...'dan oluşan ilk heyet tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme ile düzenlenen rapor ve ek raporda; yapılan teknik saptamalar sonucu teknik açıdan uygun bulunmayan ve aynı zamanda sözleşme, diğer yasal mevzuat hükümleri uyarınca kabul edilebilir nitelikte olmayan WAIS sisteminin sözleşme şartları çerçevesinde taahhüt edilen şekilde sağlanamadığı, itiraz muayenesinin kabul edilmeme, dolayısıyla sözleşmenin feshedilme gerekçesinin sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yapılması olduğu, sistemin yazılımında değişiklik yapıldığının davacı tarafça da kabul edildiği, bu kapsamda sözleşmenin 41.2 maddesi uyarınca yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi halinde gerçekleştirilen feshin haklı fesih olduğunun tespit edildiği, bilirkişi heyetinin raporuna itirazlar üzerine mahkemece bu kez sözleşme konusu WAIS sistemi üzerinde inceleme yapılmak üzere keşif yaptırılmak suretiyle İstanbul Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi öğretim üyeleri Dr...., Prof.Dr.... ve Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. ...'dan oluşan ikinci heyet tarafından düzenlenen █████/2014 tarihli raporda; yapılan keşif ve akabinde İstanbul Teknik Üniversitesi'nin RF Elektronik Laboratuvarı'nda yapılan teknik incelemede, dava konusu sistemin dava dosyası ekinde verilen 02 Eylül 2010 tarihindeki muayenede kullanılan FAT belgesinde belirtilen yazılım aracının arayüzünün, mevcut yazılımınkinden farklı olduğu, mevcut yazılım aracının, ithal edilen WAIS cihazlarını kontrol etmek için kullanılabildiği, ürünün cihazlar ile çalışabildiği, sözleşmede belirtilen işlevleri mevcut FAT raporunda belirtilen adımlarla değil, yazılım farklı olduğu için farklı adımlarla yapılabildiği, dosya ekinde verilen güncellenmiş FAT belgesinin ve kullanıcı arayüzü belgesinin mevcut yazılım ve donanım ile uyumlu olduğu, itiraz muayenesinin "malın aynen korunması suretiyle, itiraz muayenesinin icra edileceği" hükmü nedeniyle yapılmadığı, heyetçe söz konusu cihazların işletim sistemlerine bağlı olarak yazılım güncellemesi yapılmasının itiraz muayenesi yapılabilmesi için malın aynen korunması şartına aykırılık oluşturmadığı kanaatine varıldığı, bu durumda davalının itiraz muayenesini yapmayı reddedip sözleşmesi feshetmesinin haklı olmadığının tespit edildiği, tarafların bu rapora karşı itirazları üzerine çelişkinin giderilmesi için aldırılan, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektik-Elektronik Fakültesi öğretim üyeleri Doç.Dr...., Doç.Dr.... ve Ticaret ve Borçlar Hukuku Öğretim Üyesi Doç.Dr....'ten oluşan 3. heyet tarafından düzenlenen █████/2017 tarihli heyet raporunda ise, sistemin az sayıda (üç adet) teknik şartname maddesini tamamen veya kısmen sağlamadığı, sağlanmayan teknik şartname unsurlarının, WAIS sisteminin ana noktaları olmadığı, teknik açıdan ürünün bütünüyle reddedilmesine sebep olacak nitelikte olmadıkları, teknik özelliklere dayanan eksikliklerin taraflarca karşılıklı görüşmelerle sorun olmayacak bir noktaya taşınabilecek nitelikte olup, itiraz muayenesinin reddi nedeni olarak bahsedilen yazılımsal değişiklik konusunda teknik kanaat oluşturmanın mümkün olmadığı, sistemdeki ayıbın TBK'nın 475/1 maddesi kapsamında iş sahibinin eseri kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı nitelikte bir ayıp olmadığı, dolayısıyla davalının sözleşmeden dönme hakkını kullanamayacağı, bu nedenle yapılan fesih bildiriminin haklı olmadığının tespit edildiği, davacı vekilinin █████/2020 tarihli dilekçesi ekinde sunulan Danıştay 13. Hukuk Dairesi’nin █████/2019 tarih ve ████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararının incelenmesinde; davacı yüklenici tarafından, hakkında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca verilen ve █████/2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle Ankara 9. İdare Mahkemesi'nin █████████ Esas sayılı dosyada verilen kararın karar düzeltme talebini inceleyen Danıştay 13. Dairesi’nin █████/2019 tarih ve ████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararı ile; davacı şirketin sözleşme konusu cihazları ithal ederek muayeneye hazır olduğunu bildirdiği, itiraz muayenesinin idarece yapılmadığı, adli yargıda açılan alacak davasında dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında sözleşmenin feshedilmesinin haksız olduğunun belirtildiği, bu itibarla, davacı şirketçe taahhüdün tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmemesi fiilinin işlenmediğinin sabit olduğu anlaşıldığından, davacının 1 yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı gerekçesiyle Ankara 9. İdare Mahkemesinin █████/2012 tarih ve █████████ Esas- █████████ Karar sayılı kararının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca bozulmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti raporlarındaki teknik incelemeler sonucunda ikinci ve üçüncü heyet raporlarında davalı iş sahibi tarafından yapılan fesih işleminin haksız olduğu sonucuna varıldığı, mahkemenin gerekçesinde ise, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği dikkate alındığında mahkemece bilirkişi heyetinin görüşünün yerinde bulunmadığı, bilirkişi heyetince hakkaniyet oranı olarak tespit edilen %10 oranına göre, işin %90 civarında yapılmış olduğu da dikkate alındığında davalı tarafın cihazı kabule zorlanamayacağı, sözleşmenin 41.2 maddesi uyarınca yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle gerçekleştirilen feshin haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği fakat sözleşmenin niteliği gerekçesinin açıklanmadığı, bu durumda mahkemece yapılacak işin, HMK'nun 281/3. maddesi gereğince gerçeğin ortaya çıkması için önceki heyetlerden farklı olarak HMK'nın 266 ve devamı maddelerinde öngörülen şekilde konusunda uzman 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmak suretiyle, raporlar arasındaki teknik tespitler arasındaki çelişkinin sözleşme ve teknik şartname hükümleri birlikte değerlendirilmek suretiyle giderilmesi, sözleşmenin niteliği ve amaçlanan sonuçta denetlenebilir şekilde incelenip, değerlendirilerek ve Yargıtay Yüksek 15. Hukuk Dairesi'nin █████/2014 tarih ve █████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, kesinleşen İdare Mahkemesi kararlarının taraflar açısından kuvvetli delil teşkil edeceği de gözetilerek, Danıştay 13. Dairesi'nin bozma kararı sonrasında Ankara 9. İdare Mahkemesinde devam eden yargılamada karar verilip verilmediği, verilmiş ise bu kararın kesinleşip kesinleşmediği araştırılıp, sonucuna göre karar verilmesi olduğu gerekçesi ile kararın kaldırıldığı, kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada mahkemece istinaf kararında belirtilen şekilde konunun uzmanı yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulduğu, █████/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "Bölüm B’de 6 ihtilaflı teknik şartname maddelerine uygunluk bağlamında değerlendirilen ilgili WAIS sisteminin sunulan incelemelere bağlı olarak: -Teknik şartname maddesi 2.4.1 açısından menüler farklı olmasına ve operatör onayı dışında 2.4.1 maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı, •Teknik şartname maddesi 2.4.1.1 açısından menüler farklı olmasına ve operatör onayı dışında 2.4.1.1 maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı,• Teknik şartname maddesi 2.4.1.4 açısından menüler farklı olması dışında 2.4.1.4 maddesindeki şifreli bilgi gönderimi fonksiyonalitenin sağlandığı, Lahika 4’te sunulan AES-128 sertifikasına sahip ... ürünü ... firmasının internet sitesinde görülmüştür. -Teknik şartname maddesi 2.4.8 açısından menüler farklı olmasına karşın teknik şartname maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı• Teknik şartname maddesi 2.4.8.1 açısından menüler farklı olmasına karşın teknik şartname maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı • Teknik şartname maddesi 2.4.8.3 açısından teknik şartname maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı, Teknik şartname maddesi 2.4.8.4 açısından teknik şartname maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı- Teknik şartname maddesi 2.4.10 açısından menüler farklı olmasına karşın ve mesajlaşma formatı farklı olmasına karşın teknik şartname maddesine uygun olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı, - Teknik şartname maddesi 2.4.11 açısından menüler farkı olmasına rağmen ürün altsistem bazında teknik şartname maddesinin ucu açıklığı ve muğlaklığı nedeniyle sistemin kabul edilebilir olduğu ve ilgili fonksiyonalitenin sağlandığı, -Teknik şartname maddesi 2.4.12 açısından menüler farklı olmasına karşın WAIS sistemindeki hedeflerin kaydedilmesi ve filtre bazlı oynatılması/takibi yapılabildiği ve teknik şartname maddesi sağlanmakta olup ilgili fonksiyonalitenin mevcut olduğu, -Teknik şartname maddesi 2.4.15 açısından menüler farklı olmasına karşın hedeflerin WAIS verilerinin bir parçası olan MMSI numarası enlem ve boylam bilgileri range (mesafe) ve bearing (yön) COG ve SOG verilerinin görülebildiği ve bu bağlamda teknik şartname maddesinin sağlanmakta olup ilgili fonksiyonalitenin ilgili üründe varolduğu, belirlenmiş olup tüm hukuki değerlendirme ve nihai karar Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere ilgili “Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi” ürünün kısmen menüsel şekli değişikliklerine ve bazı fonksiyonaliteye fazla etki etmeyen sistemsel farklılıklarına rağmen teknik şartnameye genel olarak uygun olduğu, Yukarıda detaylı olarak incelendiği ve teknik incelemeler kapsamında neticeten teknik şartnameye fonksiyonel anlamda uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla; gerek teknik incelemeler kapsamında gerekse İdare Mahkemesi tarafından verilen ve Danıştay tarafından da Onanmasına karar verilen ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemin iptali ile, davalı İdarenin sözleşmenin feshine dair işleminin ve davacı şirkete ait teminat mektubunun nakde çevrilmesinin hukuka aykırı olduğu, dava dilekçesindeki talepler gözetildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça haksız feshedildiğinin tespitine ve haksız yere irat kaydedilen 49.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilebileceği, ayrıca, haksız fesih nedeniyle davacının sözleşme kapsamında yaptığı harcamalar talepte bulunduğu da görülmekle birlikte, sözleşmenin ifası haricinde ne gibi harcamalar yapıldığı veyahut sözleşmenin feshi sebebiyle ne gibi harcamalar yapıldığı hususu belli olmadığından bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılamadığı hususunu bildirir, nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu" yönünde görüş beyan edildiği, Ankara 9. İdare Mahkemesinin ████████ esas █████████ karar sayılı dosyasının sonucunun beklendiği, anılan davada; davacı şirketin sözleşme konusu cihazları ithal ederek muayeneye hazır olduğunu bildirdiği, itiraz muayenesinin idarece yapılmadığı, adli yargıda açılan alacak davasında dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında sözleşmenin feshedilmesinin haksız olduğunun belirtildiği, bu itibarla davacı şirketçe taahhüdün tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmemesi fiilinin işlenmediğinin sabit olduğu anlaşıldığı ve davacının bir yıl süreyle tüm kamu ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olduğu, Anılan hükmün Danıştay 13. Dairesinin █████/2022 tarihli kararı ile onanmak suretiyle kesinleştiği, istinaf kararı uyarınca yapılan inceleme sonucu; alınan bilirkişi heyeti raporunun İdare Mahkemesi dosyası ile davacının yüklenmiş olduğu işi sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak yaptığı anlaşılmakla davalı idarenin fesih işleminin haksız olduğu kanaatine ulaşıldığı, bu kapsamda feshin haksızlığının tespiti ile irat kaydedilen teminat mektubu bedellerinin davacıya ödenmesi gerektiği, davacının sözleşmenin feshi nedeniyle uğramış olduğu zararlarının tespiti bakımından ise bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve yaptırılan inceleme ile davacının zararının dava dilekçesinde talep edilen 11.000,00 TL'nin üzerinde olduğunun anlaşıldığı, anılan zarara ilişkin olarak Ankara 45. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılmış olduğu ve davacının talep sonucunu ıslah etmediği anlaşılmakla davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanmış █████/2007 tarihli sözleşmenin davalı idarece █████/2011 tarihli feshinin haksız olduğunun tespiti ile 49.000,00 TL kesin teminat tutarı ile 11.000,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyacı olan Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAlS)'nin tedariki maksadıyla, MSB ile davacı ... San. Nak. Tic. AŞ arasında 816.500,00 TL KDV Hariç) bedelle imzalanan sözleşme 17.12.2007 tarihinde yürürlüğe giriği, 04.09.2009 tarihinde Ek Sözleşme-1 imzalandığı, sözleşme kapsamında, 46 adet sistemin sözleşmesinin imzalanmasını müteakip 10 ay içerisinde (17.10.2008) çalışır vaziyette teslim edilmesinin hükme bağlandığı, sistemin sözleşme kapsamında hükme bağlanan, 10 aylık teslim süresi içinde davacı tarafından teslimatı yapılmadığından; 26.09.2008 tarihli talebi ile 16.10.2008 tarihinde cezalı süre başlatıldığı ve sözleşmenin eki idari şartnamenin 35.b. "Yüklenici, malzemeyi sözleşmede tespit edilen teslim süresine göre (Mücbir sebep halleri hariç) gecikme ile teslim ettiği takdirde her geçen gün için gecikme konusu olan malzeme bedelinin % 0.1 (bindebir)i nispetinde bir gecikme cezası ödeyecektir. Ancak cezalı süre azami 30 (otuz) gün uygulanacaktır. Cezalı süre 30 (otuz) günü geçtiği takdirde alıcı sözleşmeyi feshetmekte veya cezalı süreyi uygun göreceği kadar uzatmakta serbesttir. Gecikme cezası ihtara hacet kalmaksızın 20 (yirmi) gün içinde firma tarafından MSB 1 Sayılı Merkez Saymanlığına defaten ve nakden yatırılır veya yüklenicinin ilk istihkakından alıkonulur" maddesi gereği cezalı sürenin azami 30 gün uygulanacağı ve cezalı sürenin otuz günü aşması durumunda ise sözleşmenin ilgili hükümlerinin uygulanacağı, 16.10.2008 tarihli yazı ile davacıya bildirildiği, davacı tarafından 17.10.2008 tarihli yazı ile; sözleşme kapsamında bazı malzemelerin ve belgelerin yurt dışından temini konusunda, küresel ekonomik krizin de etkilerinden kaynaklı gecikmeler yaşandığı belirtilerek, mücbir sebepler kapsamında üç aylık cezasız ek süre verilmesinin talep edildiği, idarenin 06.11.2008 tarihli yazısı ile; davacının ikinci kez istediği cezasız süre talebinin, idari şartnamenin 31'inci maddesi "Mücbir Sebepler" kapsamında değerlendirilemediğinden uygun bulunmadığı ve davacıya ilgi (e) ile bildirilen 1 aylık cezalı sürenin ise idari şartnamenin 35'inci maddesi gereği, davacının WAIS sistemlerini Fabrika Kabul Testine hazır hale getireceği 01.12.2008 tarihine kadar uzatıldığının bildirildiği, tekrar davacının 20.11.2008 tarihli ilgi (f) yazısı ile; WAIS ile birlikte verilecek LAPTOP'ların yurtdışından temininde gecikme yaşandığı belirtilerek, 01.12.2008 tarihinde FAT'a hazır olacağı bildirilen sistemlerin, 15.12.2008 tarihinde FAT'ına başlanacağının bildirildiği, idare tarafından proje kapsamında ilgi (b) sözleşme eki idari şartnamenin 35.b. maddesi gereği yapılan değerlendirme neticesinde davacıya, 01.12.2008 tarihine kadar verilen cezalı sürenin 15.12.2008 tarihine kadar uzatıldığının idarenin 02.12.2008 tarihli ilgi (g) yazısı ile bildirildiği, davacının talebine istinaden ve ihtiyaç makamının görüşleri doğrultusunda yapılan çalışmalar neticesinde; davacıya 16.01.2009 tarihli ilgi (ğ) yazı ile 30.04.2009 tarihine kadar cezalı süre verildiği, davacının 17.04.2009 tarihli ilgi (h) talebine istinaden yapılan 22.04.2009 tarihli ilgi (ı) toplantı ve davacının 21.05.2009 tarihli ilgi (i) talebinin değerlendirilmesi neticesinde; ilgi (ğ) ile verilen cezalı sürenin 15.12.2009 tarihine kadar uzatıldığının 25.05.2009 tarihli ilgi (j) yazı ile davacıya bildirildiği, söz konusu sistemlerin teslime hazır hale getirilmemesi nedeniyle, ilgi (b) Sözleşme Eki İdari Şartnamenin 35.a. "Yüklenici akdedilecek sözleşme ve onun eki idari şartname, prospektüs, varsa şema vs. hükümleri hilafını kısmen veya tamamen yerine getirmezse veya aykırı hareket ederse veya cezalı süre içinde de taahhüdünü yerine getirmezse en az 20 günlük ihtar süresi sonunda sözleşmeyi fesih edebileceği gibi, ayrıca yüklenici hakkında 4734 ve 4735 Sayılı Kanun ve MSB 4734 Sayılı Kanunun İstisna Maddesi Kapsamındaki Mal ve Hizmet Atımlarına İlişkin Yönerge hükümleri uygulanır" maddesinde belirtilen durumun ihtarnamenin tebliğ edilmesini takip eden 20 gün ihtarlı süre sonunda da devam etmesi durumunda 4734 ve 4735 Sayılı kanunlar gereğince, Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS) Projesi sözleşmesinin ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın fesih edileceği ve gerekli cezai hükümlerin uygulanacağı 24.12.2009 tarihli ilgi (k) ihtarname ile davacıya tebliğ edilerek, davacının 20 gün içerisinde sözleşmeye uygun mal teslim etmesinin istendiği, ancak davacının, 20.01.2010 tarihli ilgi (I) yazısı ile; ürettiği sisteme sertifika alamadığını bu nedenle yurt dışından sözleşme ve teknik şartnameye uygun sistemi, tüm masrafları kendisine ait olmak üzere ithal etmek zorunda kaldığını belirterek, son defaya mahsus 44 gün süre uzatımı talep ettiği, idare tarafından 20.01.2011 tarihli ilgi (m) yazı ile; sözleşme hükümlerine göre malın teslim edilebilmesi amacıyla 24.12.2009 tarihli ilgi (k) yazı ile verilen ihtarlı sürenin son kez 44 gün daha uzatılmasının uygun bulunduğunun davacıya bildirildiği, davacının, 16.02.2010 tarihli ilgi (n) yazısında sözleşmeye göre ihale aşamasında teslim etmeyi taahhüt ettiği "IDC-N-AIS" Sisteminin muayeneye hazır hale getirildiğini belirterek ilgi (b) sözleşme şartlarına göre muayeneye hazır bulunan 46 sistemin muayenesinin yapılmasını talep ettiği, muayenelerin icrasına yönelik yapılacak işlemlerle ilgili Dz.K.K.lığı ve MSB Kalite Yönetim Daire Başkanlığı ile yapılan yazışmalar sırasında; davacının 10.03.2010 tarihli ilgi (o) yazısı alındığı, davacı yazısında; FAT Prosedürlerinin onaylandığı Eylül 2008 ayından sonraki süreçte öncelikle sertifıkasyon alınması gereken ITU-R-1371-1 Standartlarının, ITU-R-1371-3 olarak değiştirildiği; meydana gelen bu durum sonucunda ilgi (b) Ek Sözleşmenin imzalanarak mevcut Teknik Şartnamenin 2.4.3 maddesinin iptal edildiği, 2.4.2 maddesinin ise yeniden düzenlendiği, imzalanan Ek Sözleşme neticesinde FAT Prosedürlerinin de değişmesinin gerektiği, projenin tesliminde daha fazla sıkıntılar yaşanmaması maksadıyla sistem içerisinde sertifika alınması gereken transponder ve bazı yazılımların sertifikalı ürünlerinin ithalinin zorunlu hale geldiği, ayrıca teknolojik yenilikler, yeni cihaz performans ve yazılımlarının da gelişmiş olması da göz önüne alındığında projede bazı değişikliklerin yapılmasına neden olduğu, FAT Prosedürünün Eylül 2008 ayında onaylanmasını takip eden sürede sözleşme değişikliği yapılmış olması, sertifika alınamaması nedeniyle daha gelişmiş ve sertifikalı cihaz ve yazılımların ithal edilmesi sonucunda, muayene süreci başlamadan yaklaşık 18 ay önce hazırlanan FAT Prosedürlerinin yeni dokümanla değiştirilmesi ve FAT muayenesinin yeni dokümanlara göre yapılmasının talep edildiği, aynı zamanda, Klt.Ynt.D.Bşk.İlgınca söz konusu projeye ait RVM Dokümanı ile FAT Dokümanı arasındaki tespit edilen çelişkili maddelerin değerlendirilmesi ve gerekli görülmesi halinde yüklenici tarafından yeniden hazırlanması gerektiği 04.08.2010 tarihli ilgi (ö) ile bildirildiği, davacının ve MSB Klt.Ynt.D.Bşk.lığının talepleri doğrultusunda dokümanların yeniden değerlendirilmesi ve gerekli görüldüğü takdirde yeniden hazırlanması maksadıyla 20.08.2010 tarihinde toplantı yapıldığı, 24.08.2010 tarihli ilgi (p) yazının EK-A'sında bulunan toplantı tutanağında belirtildiği gibi söz konusu toplantıda; 1DC-N-AIS Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (VVAIS)'nin FAT muayenelerinde kullanılacak olan FAT dokümanı IDC Sav.San.Tic.AŞ tarafından revize edildiği, Dz.K.Tek.Bşk.lığı vc MSB Klt.Ynt.D.Bşk.Lıgınca ortak olarak incelendiği, Dz.K.Tek.Bşk.hğınca onaylandığı, davacı firma tarafından muayeneye sunacakları, Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (VVAIS)'nin revize edilen RVM ve FAT Dokümanlarına, sözleşme, idari şartname ve teknik şartnameye uygun olduğu, sistemin mevcut haliyle RVM ve FAT Dokümanlarını, sözleşme, idari şartname ve teknik şartnameyi karşıladığı toplantı tutanağında yazılı olarak kabul edildiği ve muayeneye hazır olduklarının beyan edildiği, toplantı neticesinde davacı firma tarafından revize edilen Dz.K.Tek.Bşk.lığı, MSB Klt.Ynt.D.Bşk.İlgınca ortak olarak incelenen ve Dz.K.Tek.Bşk.hğınca onaylanan RVM ve FAT dokümanlarına göre muayenelere başlanmasına karar verildiği, toplantıda davacının yetkilileri tarafından yeniden hazırlanan dokümanlar incelenerek onaylandığı, dokümanla ikili olarak hiçbir itirazları olmadığı, aynen kabul edildiği, 02-15.09.2010 tarihleri arasında MSB Klt.Ynt.D.Bşk.lığınca yapılan muayene sonucunda, teslim edilen malzemelerin muayene sonuç raporunda belirtilen teknik şartnamenin 29 adet, idari şartnamenin ise 4 adet maddesini karşılamadığından niteliklerine uygun olmadığı, 16.09.2010 tarihli ilgi (r) yazı ile bildirildiği, yapılan bu ilk muayene sonucunda ilgi (b) Sözleşme Eki İdari Şartnamenin 33.ç. maddesine göre, tespit edilen eksikliklerini gidermesi ve sistemi ikinci kez muayeneye hazır hale getirmesinin 21.09.2010 tarihli ilgi (s) ile davacıdan istendiği, davacı tarafından 18.10.2010 tarihinde ilgi (ş) ile muayene sonuçlarına göre eksik aksak olarak belirtilen tüm hususların giderildiğinin belirtildiği, ayrıca FAT ile MM1 dokümanlarında değişiklik talebinde bulunulduğu, söz konusu değişikliklerin yapılmasını müteakip ikinci muayeneye hazır olduğu bildirdiği, bu kapsamda 08.12.2010 tarihli ilgi (t) yazı ile davacıya; 20.08.2010 tarihinde yapılan toplantı sonucunda; davacı tarafından hazırlanan ve imzalanan dokümanların incelenerek tüm katılımcılar tarafından kabul edildiği, davacının sistemin yeni hazırlanan dokümanlara uygun olduğunu ve muayeneye aynı dokümanlara göre hazır olduğunu beyan ettiği, bu nedenle 02-15.09.2010 tarihlerinde muayenenin bu dokümanlara göre yapıldığı, bu nedenle 2'nci muayenenin mevcut dokümanlara göre yapılacağı ve dokümanlarda herhangi bir değişiklik yapılmasının bu aşamada mümkün bulunmadığı, ilgi (b) Sözleşme Eki İdari Şartnamenin 35.a. maddesi kapsamında "Yüklenici akdedilecek sözleşme ve onun eki idari şartname, prospektüs, varsa şema v.s. hükümleri hilafına taahhüdünü kısmen veya tamamen yerine getirmezse (Mücbir Sebep Halleri hariç) veya aykırı hareket ederse veya cezalı süre içinde de taahhüdünü yerine getirmezse en az 20 günlük ihtar süresi sonunda alıcı sözleşmeyi fesih edebileceği gibi, ayrıca yüklenici hakkında 4734 ve 4735 Sayılı Kanun ve MSB 4734 Sayılı Kanunun İstisna Maddesi Kapsamındaki Mal ve Hizmet Atımlarına İlişkin Yönerge hükümleri uygulanır." hükmüne istinaden, sistemlerin ihtarnamenin tebliğ edilmesini takip eden 20 günlük ihtarlı süre sonunda da ilgi (b) sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak teslim edilmemesi durumunda, 4734 ve 4735 Sayılı Kanunlar gereğince, Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS) sözleşmesinin ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın fesih edileceği ve gerekli cezai hükümlerin uygulanacağının yükleniciye bildirildiği, davacı tarafından 30.12.2010 tarihli ilgi (u) yazı ile; Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS)'ne ait ilgi (b) sözleşme eki teknik şartname maddelerine göre tespit edilen eksikliklerin tamamının giderildiği, teknik şartnameye göre belirlenen eksik hususlara yapılan işlemlerin ekte sunulduğu ve teknik şartname kriterlerine göre muayeneye hazır olunduğunun bildirildiği, muayeneyi yapacak makam olan MSB Klt.Ynt.D.Bşk.lığından; söz konusu sistemin ilgi (b ve c) sözleşme hükümlerine göre 2'nci kez muayenesinin yapılması ve muayene sonucunun bildirilmesinin 11.01.2011 tarihli ilgi (ü) yazı ile talep edildiği, 01.02.2011 tarihli ilgi (v) yazı ile; sistemin 24-27.01.2011 tarihleri arasında yüklenici tesislerinde yapılan 2'nci muayenesinde, muayene sonuç raporunda da belirtildiği gibi sistemin teknik şartnamenin 23 adet, idari şartnamenin ise 3 adet maddesini karşılamadığından niteliklerine uygun bulunmadığının bildirildiği, davacı tarafından 14.02.2011 tarihli ilgi (y) yazı ile; daha önceki muayenede uygun görülen bazı maddelerin bu sefer uygun değil olarak değerlendirilmesinin, muayene yapılan firma tesislerinin bulunduğu mevkideki olumsuz meteorolojik şartlardan meydana geldiğinin değerlendirildiği bildirilerek, bu nedenle ilgi (b) sözleşme eki idari şartnamenin Md.33.c. gereğince itiraz muayenesine tabi tutulmalarının talep edildiği, MSB Klt.Ynt.D.Bşk.lığmca oluşturulan itiraz muayene ve kabul komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda 08.04.2011 tarihli ilgi (z) yazı ile; itiraz muayenesinin yapılması için gerekli koşullardan biri olan ve ilgi (aa) yönergenin 14.a.(l) maddesinde belirtilen "malın aynen korunması suretiyle, itiraz muayenesinin icra edileceği" hususunun sağlanamadığı, yazılımsal olarak yapılan değişiklik ile itiraz muayenesi koşullarının değiştirildiği ve yönergenin 14.a.(1) ve 14.b.(2) maddelerinin ihlal edilerek, malın mevcut (2'nci muayeneye tabi olduğu durum) yapısında değişiklik yapıldığı, yeni durum üzerinden muayene yapılmasının, itiraz muayenesinin amacına ve belirtilen yönerge maddelerine aykırı olacağının değerlendirildiği, sonuç olarak, itiraz muayenesinin amacına uygun olarak yapılması için MSY 331-1 (B) TSK Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri Yönergesinde belirtilen gerekli koşulların oluşmadığının değerlendirilerek itiraz muayenesinin gerçekleştirilemediğinin bildirildiği, davacının 21.04.2011 tarihli ilgi (bb) ile son durumu görüşmek maksadıyla toplantı talebinde bulunduğu, bu kapsamda; ihtiyacın, sistemin teslim edilmesi gereken tarihten günümüze kadar karşılanamamış olması ve projenin safahatı dikkate alındığında, gelinen aşama itibariyle projenin yürütülmesi ile ilgili olarak yapılacak işlem olmadığının değerlendirildiğinin 06.05.2011 tarihli ilgi (cc) yazı ile bildirildiği, ilk muayene sonucunda davacıya sözleşme hükümlerine göre mal teslim etmesi konusunda çekilen 20 günlük ihtara rağmen, sözleşmeye uygun mal teslim edemediğinden 29.04.2011 tarihli ilgi (çç) onay ile ilgi (b) sözleşmenin 41.2.(a) maddesine istinaden, sözleşmenin fesih edilmesine ve sözleşme kapsamında gerekli cezai işlemlerin yapılmasına karar verildiği, davacı dilekçesinde; sözleşmenin haksız olarak fesih edildiğini, sözleşmenin fesih edilmesinin gerçekleri yansıtmadığını, cihazları ithal etmek sureti ile yerine getirmesi hususunu idarenin koşulsuz olarak kabul ettiğini, ithal edilen cihazların davacının sözleşme aşamasında sunduğu millî üretime uygun olarak hazırlanan fabrika kabul test dokümanına göre muayeneye tabi tutacağını belirttiğini iddia ettiği, sözleşme şartlarında idari şartnamenin 38.t.maddesinde;"Söz konusu ihale, üretici ve/veya üretici adına yetkili satıcılara ve/veya malzemenin uluslararası standartlarda tanımladığı teknik özellikleri kapsayacak şekilde üretim yapan ve gerekli garantisini sağlayanlara açıktır." hükmü gereğince alınacak sistemin yerli veya ithal olması şartının getirilmediği, ihalenin gerekli şartları sağlayan yerli/yabancı tüm isteklilere açık olarak yapıldığı, en düşük fiyatı veren davacı ile "Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyacı olan Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WA1Ş) Projesi kapsamında İdari Şartnameye verilen cevaplarda "IDC-N-AIS" ürünü teklif etmiş "ÜRETİCİ" olduğunu taahhüt ederek sözleşme imzalandığı, idare tarafından; davacıya sözleşme kapsamında taahhüdünü yerine getirmesi gereken 18.10.2008 tarihinden, muayeneye hazır olduğunu bildirdiği 16.02.2010 tarihine kadar, 8 defa olmak üzere toplamda 486 gün süre uzatımı verildiği, idarenin aynı zamanda davacının basiretli bir tüccar gibi davranarak sözleşmeye uygun mal teslim edeceği düşüncesi ile bu güne kadar sözleşmeden doğan fesih etme hakkını kullanmadığı ve iyi niyetli davranarak yükümlüğünü yerine getirmesi konusunda davacıya sözleşme kapsamında imkan sağladığı, söz konusu sistemlerin teslime hazır hale getirilmemesi nedeniyle, ilgi (b) Sözleşme Eki İdari Şartnamenin 35.a. maddesinde belirtilen durumun, ihtarnamenin tebliğ edilmesini takip eden 20 gün ihtarlı süre sonunda da devam etmesi durumunda 4734 ve 4735 Sayılı kanunlar gereğince, Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIS) Projesi sözleşmesinin ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın fesih edileceği ve gerekli cezai hükümlerin uygulanacağı, 24.12.2009 tarihli ilgi (k) ihtarname ile davacıya tebliğ edilerek davacının 20 gün içerisinde sözleşmeye uygun mal teslim etmesinin istendiği, ancak davacının 20.01.2010 tarihli ilgi (I) yazısı ile; ürettiği sisteme sertifika alamadığını ve bu nedenle yurt dışından sözleşme ve eklerinde belirtilen istemleri karşılayan ve tüm sertifikalara sahip sistemi, maliyeti göz önüne almadan, teslim edeceğini ve taahhüdünü yerine getirmek istediğini belirterek son defaya mahsus 44 gün süre uzatımı talep ettiği, idare tarafından 22.01.2010 tarihinde ilgi (m) ile malın ithal olup olmadığına bakılmaksızın, davacının yazısında belirttiği gibi sözleşme hükümlerine uygun malın teslim edilebilmesi amacıyla 24.12.2009 tarihli ilgi (k) ile verilen 20 gün ihtarlı sürenin, son kez 44 gün daha uzatıldığı, idare tarafından süre uzatım yazısında belirtildiği gibi bu süre teslim edilecek malın sözleşme ve eklerine uygun olması koşulu ile verildiği, davacının süre uzatım talebinde de belirttiği gibi bu koşulu kabul ederek sözleşme ve eklerinde belirtilen istemleri karşıladığını taahhüt ettiği, bu nedenle idarenin süre uzatımını koşulsuz olarak verdiği iddiasının tamamen dayanak olduğu, idare tarafından davacıya yapılan bildirimlerde ilgi sözleşme ve ekleri olan İdari Şartname ve Teknik Şartname dokümanlarına göre taahhüdünü yerine getirmesinin istediği, 10.03.2010 tarihli yazı ile davacının istekleri, doğrultusunda 20.08.2010 tarihinde yapılan toplantıda davacının hazırladığı RVM vc FAT dokümanlarının onaylandığı, davacı tarafından da aynı toplantıda dokümanların yeniden hazırlanmasından sonra muayeneye sunacakları, Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (VVAIS)'nin revize edilen RVM ve FA T Dokümanlarına, sözleşmeye, idari şartnameye ve teknik şartnameye uygun olduğu, sistemin mevcut haliyle RVM ve FAT Dokümanlarını, sözleşmeyi, idari şartnameyi ve teknik şartnameyi karşıladığının kabul edildiği ve muayeneye hazır olduklarının beyan edildiği, idarenin eski dokümanlarda ısrar etmediği, davacının bizzat kendisi tarafından hazırlanan dokümanların onaylandığı, muayenelerin bu dokümanlara göre yapıldığı, davacının sözleşmeyi imzaladığı tarihten itibaren muayene aşaması da dahil olmak üzere, teslim edeceği malın IDC-N-AIS marka sistem olduğunu, bu sistemin sözleşme ve eklerinde belirtilen tüm istemleri karşıladığını, tüm yazışma ve toplantılarda defaten belirtildiği, davacı tarafından; cihazların farklı tarihlerde yapılan iki muayenesinde de reddedilmesi ve muayeneler arasında çelişkiler olması üzerine itiraz muayenesi talebinde bulunduğu, ancak itiraz muayenesinde cihazlar üzerinde oynama yapıldığı gerekçesi ile itiraz muayenesinin yapılmadığını iddia ettiği, itiraz muayenesi ile ilgili olarak; 14.02.2011 tarihli ilgi (y) yazı ile davacı ilgi (b) sözleşmenin atıf yaptığı Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (VVAÎS)'nin idari şartnamenin 33.c maddesi gereğince itiraz muayenesine tabi tutulmasının talep edildiği, idare tarafından davacının talebi değerlendirilerek ilgi (b) sözleşme eki; idari şartnamesinin 33.a maddesi " İhale kapsamında tedarik edilecek malzemenin muayenesi; MSY İç Tedarik Yönergesi gereğince MSB Kalite Yönetim Dairesi Başkanlığınca, sözleşme, idari ve teknik şartname, Muayene ve Test Usulleri Dokümanı, sözleşmenin ayrılmaz kısımlarını oluşturan teklif mektubu, prospeetus vs. hükümlerine göre TSK Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemleri Yönergesi (MSY 331-1(B)) esasları çerçevesinde teslim yerinde veya yüklenici tesislerinde başlanacaktır." hükmüne yer verildiği, bununla birlikte Teknik Şartnamenin Denetim ve Muayene Metodları başlıklı, Muayeneler İle İlgili Genel Esaslar 4.1.1.maddesinde; yürürlükteki "TSK Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemleri Yönergesindeki esaslar uygulanacaktır" hükmünün mevcut olduğu, ilgi Yönergenin 14.b.(2) maddesinde "Fiziksel İtiraz Muayenesi; ilk muayeneden olumsuz çıkan ve itiraz edilen hususlara yönelik olarak, ilk komisyonca tutulan mal numunesi üzerinden veya ihtiyaç duyulması halinde malın tamamı üzerinden de yapılır. Teknik şartnamesinde numune tutulmayacağı ve malın tamamının kontrol edileceği yazılı ise, mal üzerinden yapılır. Numune veya malın değişmemesi veya üzerinde düzeltme yapılmaması için gerekli tedbir ilgililerce alınır" hükmünün mevcut olduğu, bu hüküm her iki tarafa da sorumluluklar yüklediği, davacının bu madde kapsamındaki sorumluluklarını bilerek ne olursa olsun malın üzerinde kesinlikle değişiklik yapmaması gerektiği, yapılan itiraz muayenesi ile ilgili olarak; itiraz muayenesinin yapılması için gerekli koşullardan biri olan ilgi yönergenin 14.a.(1) maddesinde belirtilen malın aynen korunması suretiyle itiraz muayenesinin icra edileceği hususunun sağlanamadığı, yazılımsal olarak yapılan değişiklik ile itiraz muayenesi koşullarının değiştirildiği ve ilgi yönergenin 14.a.(l) ve 14.b.(2) maddelerinin ihlal edildiği, malın mevcut (2'nci muayeneye tabi olduğu durum) yapısında değişiklik yapıldığı, bu durum üzerine muayene yapılmasının, itiraz muayenesinin amacına ve ilgi yönerge hükümlerine aykırı olacağı için Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından itiraz muayenesi yapılmadığı, TSK Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşleri Yönergesi'nin 14.a.(1)'inci maddesinde "malın aynen korunması suretiyle, itiraz muayenesinin icra edileceği" hususu bulunmasına rağmen davacı firmanın ikinci kez ret edilen malzemenin itiraz muayenesinden önce sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yapması söz konusu malzemenin uygun olmadığının davacı firma tarafından zımnen kabul edildiğini açıkça gösterdiği, davacı tarafından IDC-N-AIS sisteminde değişiklik yapıldığına dair 23.03.2011 tarihli belge 15.04.2011 tarihli ilgi yazının bulunduğu, davacı tarafından teslime hazır olduğu bildirilen cihazların idarece kabul edilmemesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiğinin iddia edildiği, davacının 14.02.2011 tarihli "Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WA1S) İtiraz Muayenesi Talep" konulu ilgi yazısında "muayene yapılan firma tesislerinin bulunduğu mevkideki olumsuz meteorolojik şartlardan meydana geldiği değerlendirildiğinden" muayene sonucuna itiraz edildiği, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda tedarik edilecek malzemenin özellikleri tespit edilerek, bu özelliklere göre ihaleye çıkıldığı, bu hususların sözleşme ve eklerinde tanımlandığı, davacının vermeyi taahhüt ettiği malzemenin niteliklerini bilerek sözleşmeye taraf olduğu, ihale dokümanını incelediğini, okuduğunu, anladığını ve herhangi bir ayrım ve sınırlama yapmadan bütün koşulları ile kabul ettiğini, esas olarak sözleşmede istenen özelliklere uygun olmayan ve ihtiyaç makamınca kullanılamayacak malın kabul edilmesinin kamu zararına sebebiyet vereceğini, davacının iyi niyetli olarak taahhüdünü yerine getirmeye çalıştığını iddia ettiği, Türk Ticaret Kanunu'ndan kaynaklı "basiretli tacir gibi davranma" mükellefiyeti olan davacının, ihalesine katıldığı "Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAlS)"ni sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri nedeniyle zamanında ve niteliklerine uygun olarak teslim etmek zorunda olduğu, davacının, teklif verdiği dönem içerisinde, temin etmeyi taahhüt ettiği malzemenin niteliklerine uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği düşünüldüğünde teklifini bunları dikkate alarak taahhüt etmesi, temini aksatmaması ve idareyi zor durumda bırakmaması gerektiği, idarenin malzemenin teslim edilmesi gereken tarihten itibaren davacının süre uzatımı taleplerini 8 defa uygun bulduğu ve toplam 486 gün ek süre vermekle idarenin iyi niyetini gösterdiği, yüklenicinin yaptığı süre uzatım taleplerinde ve yazışmalarda teslim edeceği malzemenin sözleşme ve eklerinde belirtilen istemleri karşıladığını beyan ettiği, davacının bu beyanına itibar edilerek süre uzatım taleplerinin uygun görüldüğü, başlangıçta 10 ay içinde teslim alınması planlanan mal için yaklaşık 16 ay beklemekle uygun malı teslim almak için azami gayret sarf edildiği, davacı dilekçesinde, ihale konusu işi, sertifikasyon sorunu nedeniyle yerli üretim olarak gerçekleştirilemediğini, bu nedenle malzemenin ithalat yolu ile gerçekleştirmek istediğini, idarenin bu konuda verdiği süre uzatımını, ithalat iznini verdiği, baştan kabul etmeyeceği cihazları ithal ettirerek davacının maddi kayıplarına neden olduğu, hazinenin zaman, emek ve para kaybına neden olduğunu ileri sürdüğü, oysaki davacı firmanın 20.01.2010 tarihli yazı ile sözleşme ve eklerinde belirtilen istemleri karşılayan ve tüm sertifikalara sahip sistemi yurt dışından ithal edeceğini, ancak cihazın nakliyesi ve gümrük işlemleri ile Gölcük Deniz İkmal Merkezi Komutanlığına teslim edilebilmesi için son kez 44 gün ilave süreye ihtiyaç bulunduğunu, bu süre içerisinde 46 adet sistem tüm parçaları ile beraber kayıtsız ve şartsız Gölcük Deniz İkmal Merkezi Komutanlığına teslim ederek taahhüdünü yerine getireceğini bildirerek son kez 44 gün süre uzatımı talep ettiği, idare tarafından ilgi Sözleşme Eki İdari Şartnamenin 31.a.7 "İdarenin veya Kullanıcının sebebiyet verdiği ve/veya uygun görüldüğü haller" maddesine istinaden davacının sözleşme ve eklerinde belirtilen istemleri karşılayan ve tüm sertifikalara sahip sistemi teslim edeceğini açıkça taahhüt etmesi nedeniyle ihtarlı süre 44 gün daha uzatılmıştır. Süre uzatım yazısında da görüleceği üzere malın ithal veya yerli olacağı ile ilgili hiçbir hususa yer verilmediği, gerek ve yeter şart olarak sözleşme hükümlerine uygun mal teslim edilmesinin istendiği, yürürlükteki sözleşme hükümlerinin bütün tarafları bağlamakta ve hukuken bu hükümlerin aksine işlem tesis edilmesinin mümkün bulunmadığı, özetle burada taraflardan hiçbirinin sözleşme maddelerinin dışına çıkmasının mümkün olmadığı, sözleşme ve eklerinde ise malın niteliklerinden bahsedildiği, ayrıca davacının ithal izni olarak belirttiği 44 günlük süre uzatım talep yazısına idare tarafından verilen cevapta ve diğer süre uzatım yazılarında belirtildiği gibi taahhüdün sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara uygun olarak yerine getirilmesinin vurgulandığı, ihtar yazılarında davacıdan taahhüdünü sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın fesih edileceği ve gerekli cezai hükümlerin uygulanacağının 22.01.2010 tarihli yazı ile bildirildiği, davacının dokümanlardaki değişiklik taleplerine istinaden 20.08.2010 tarihinde davacı tarafından hazırlanan muayene dokümanları aynı tarihte yapılan toplantıda ihtiyaç makamı olan Dz.K.Tek.Bşk.lığı, Klt.Ynt.D.Bşk.lığı ve davacı tarafından incelenerek uygun bulunduğu ve tarafından imzalanan dokümanların Dz.K.Tek.Bşk.lığı yetkilileri tarafından onaylandığı, yapılan muayenelerde bu dokümanların kullanıldığı, kesinlikle ihale aşamasında davacı tarafından verilen eski dokümanlara göre muayene yapılmadığı, davacının 20.08.2010 tarihinde onaylanan yeni dokümanlara hiçbir itirazda bulunmayarak kabul ettiği ve sistemin bu dokümanlara uygun olduğunu taahhüt ve teyit ettiği, davacının 20.08.2010 tarihinde kendisi tarafından hazırlanan ve onaylanan yeni dokümanların ilgi ekinde bulunduğu, ayrıca muayene raporları incelendiğinde yapılan muayenelerin teknik şartname maddelerine göre yapıldığı ve sistemin teknik şartname ve idari şartnamede istenen birçok özelliği karşılamaması nedeniyle niteliklerine uygun bulunmadığının görüleceği, tüm bunlarla birlikte sözleşme eki idari şartnamenin 38.t.maddesinde;"Söz konusu ihale, üretici ve/veya üretici adına yetkili satıcılara vc/veya malzemenin uluslar arası standartlarda tanımladığı teknik özellikleri kapsayacak şekilde üretim yapan ve gerekli garantisini sağlayanlara açıktır." hükmü gereğince alınacak sistemin yerli veya ithal olması şartı getirilmediği, ihalenin gerekli şartları sağlayan yerli/yabancı tüm isteklilere açık olarak yapıldığı, en düşük fiyatı veren davacı ile "Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ihtiyacı olan Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WAIŞ) Projesi kapsamında İdari Şartnameye verilen cevaplarda "IDC-N-AIS" ürünü teklif etmiş "ÜRETİCİ" olduğunu taahhüt ederek sözleşme imzalandığı, davacının 16.02.2010 tarihli yazısında bile "IDC-N-AIS" ürününü muayeneye sunduğunun belirtildiği, ancak muayene, bu marka ve bir cihaz aranarak değil, değiştirilen muayene dokümanlarına göre teknik şartname başta olmak üzere sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığına bakılarak muayene edildiği, buna rağmen yapılan tüm muayenelerin sözleşme ve eklerine göre yapıldığı, ihtarlı sürenin 44 gün uzatılmasının malın sözleşme ve eklerine uygun teslim edilmesi için verildiği, malın nereden temin edilmesi gerektiği hususuna hiçbir süre uzatım yazısında yer verilmediği, ayrıca davacının itiraz muayenesi talep ettiği 14.02.2011 tarihli yazısında daha önceki muayenede uygun görülen bazı maddelerin bu sefer uygun değil olarak değerlendirilmesinin, muayene yapılan firma tesislerinin bulunduğu mevkideki olumsuz meteorolojik şartlardan meydana geldiğinin değerlendirildiğinin bildirildiği, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Deniz Kuvvetleri Komutanlığının harp gemilerinde kullanılması için tedarik edilecek olan adı geçen sistemin her türlü hava koşullarında çalışması gerektiğinin tartışmasız bir gerçek olduğu, sonuç olarak yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği (teslim edilen malzemenin yapılan muayenelerinde uygun bulunmadığı, yüklenicinin sözleşmeye ve hukuka aykırı fiili nedeniyle itiraz muayenesinin icra edilemediği, dolayısıyla malzemenin kabulünün yapılamadığı, yüklenicinin sözleşme ve eklerine uygun mal teslim etmemesi ve itiraz muayenesi aşamasında sözleşmeye aykırı biçimde mala müdahale ettiği) tespit edildiğinden sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin atıf yaptığı TSK Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşleri Yönergesinin 14.a. 1 'inci maddesinde malın aynen korunması suretiyle, itiraz muayenesinin icra edileceği hususu bulunmasına rağmen davacı firmanın ikinci kez reddedilen malzemenin itiraz muayenesinden önce sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yapmasının söz konusu malzemenin uygun olmadığının davacı firma tarafından zımnen kabul edildiğini açıkça gösterdiği, kaldı ki malın aynen korunması suretiyle, itiraz muayenesinin icra edileceği hususunun sözleşme ile kabul edilmesi nedeniyle davacının, malın aynen korunması yönünde taahhütte bulunduğu, ancak itiraz muayenesinden önce sistem üzerinde yazılımsal değişiklikler yaparak sözleşmeye aykırı davrandığının açık olduğu, Türk Ticaret Kanunundan kaynaklı "basiretli tacir gibi davranma" mükellefiyeti olan davacı, ihalesine katıldığı "Harp Gemileri Otomatik Tanıtma Sistemi (WA1S)" malzemesini zamanında niteliklerine uygun olarak yerine getirmek zorunda olduğu, davacının, teklif verdiği dönem içerisinde, temin etmeyi taahhüt ettiği malzemenin niteliklerine uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği düşünüldüğünde teklifini bunları dikkate alarak taahhüt etmesi, temini aksatmaması ve idareyi zor durumda bırakmaması gerekirken, idareyi kanun hilafına davranışta bulunmakla itham etmesinin hakkaniyet kurallarına aykırı olduğu, fesih kararının kanunun öngördüğü bir sebebe dayalı gerekçe ile verildiği, 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesinde belirtildiği gibi yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve sözleşme feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi gerektiği, kanun maddesinin hükmü incelendiğinde de görüleceği gibi, taahhüdün yerine getirilmemesi durumunda sözleşmenin fesih edilmesi için kanun koyucu ilave bir şart aranmadığı, bu nedenle, uymakla mükellef olduğu sözleşme ve mevzuat hükümleri uyarınca işlem tesis eden idarenin verdiği fesih kararında ve sözleşmenin yürütülmesi ile ilgili olarak yaptığı tüm işlemlerinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal

düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle uğranılan zarara ilişkin davada talep edilen ve hüküm altına alınan miktara ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan incelemeye göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

2-Davalı harçtan muaf olduğundan harç hususunda karar verilmesine yer olmadığına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır