tecavazün albümleriyapıtları menajerlik sanatçı müzik eseri fikir meni sanat eserleri

Anahtar kelimeler: Tecavazün Albümleriyapıtları Menajerlik Sanatçı Müzik Eseri Fikir Meni Sanat Eserleri

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO

: 2025/3 Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ E. - ███████ K.

DAVA

: Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli)

DAVA TARİHİ

: █████/2021

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVA

: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirket ile davalı sanatçı arasında 15.08.2018 (17.08.2018) tarihinde müzik albümleri/yapıtları ile ilgili ... (kayıt) sözleşmesi, 16.08.2018 (17.08.2018) tarihinde menajerlik sözleşmesi, 05.08.2018 (10.08.2018) tarihinde ... (müzik eserleri temsilciliği) sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafından sözleşmelerden cayıldığının müvekkil şirkete keşide edilen Beyoğlu 10. Noterliğinin 22.06.2021 tarih ve ... Yevmiye sayılı cayma ihbarı ile ihbar edildiğini, davalının iş bu cayma ihbarının tamamı ile hukuka ve FSEK’in 58. maddesine aykırı olduğunu, davalı tarafından davacı müvekkillerine devir edilen mali ve manevi hakların, gereği gibi ve layıkıyla kullanıldığını, ayrıca niteliği itibari ile zaten menajerlik sözleşmelerinin caymaya konu edilemediğini, zira menajerlik sözleşmelerinin konusunun mali hakların devri olmadığını, davalı tarafından bestelenen (yazılan) ve icra edilen (mali hakları davacı müvekkillere devir edilen) tüm müzik eserleri ve icraların umuma (piyasaya) çıkarıldığını, davacı müvekkillerinin devir aldıkları mali hakları taraflar arasındaki sözleşmelere uygun şekilde kullandıklarını, mali haklardan gereği gibi yararlandıklarını, davalının en küçük bir zararı olmadığı gibi aksine davalının, davacı müvekkilleri tarafından çıkarılan single’lar (albümler) eserler ve icralar, video klipler neticesinde tanındığını, kariyer yaptığını, maddi ve manevi olarak önemli kazanç ve kazanımlar elde ettiğini, müzik sektörüne yeni giren/yeni tanınan şarkıcıların müzik albümlerinde müzik yapımcıları tarafından söz konusu albüm ya da albümlere harcanan paranın albüm gelirlerinden karşılanıncaya kadar (başa baş noktasına kadar) albüm gelirlerinin masraf ve maliyetler olarak ele alındığını ve şarkıcılara herhangi bir albüm satış payı ödenemediğini, albüm satışlarından şarkıcılara pay ödemelerinin müzik sektöründe belirli bir tirajdan (skaladan) sonra yapılırken, davacı müvekkilinin davalı sanatçıya tüm albüm satışları için herhangi bir masraf ve maliyet düşülmeksizin %20 ödeme yaptığını, bu oranın müzik sektörü uygulamalarında oldukça iyi bir paylaşım oranı olduğunu, davalı şarkıcının müzik sektörüne davacı müvekkili tarafından keşfedilerek kazandırıldığını, davalının albüm, klip, pr vb. masraf ve maliyetleri düşülmeksizin davalı ve gruba albüm satışlarından %20 pay ödendiğinden, davacı müvekkili şirketin davalı ve grup için yapmış olduğu yatırım ve harcamaların geri dönüşümü (amortismanı) için menajerlik sözleşmesindeki payın ticari koşullar ve mecburiyet gereği %50, ... sözleşmesinde ise ticari koşullar ve mecburiyet gereği editör payının %40 olarak belirlendiğini, sözleşmelerin imzalandığı 2018 yılından bu yana geçen 3 yıllık sürenin 2 yıl gibi neredeyse %70’lik bir diliminin covıd-19 nedeniyle müzik sektörünün kapalı olduğu bir döneme denk gelmesine rağmen, davalının gerek maddi, gerekse manevi olarak son derece iyi yarar elde ettiğini, böyle bir dönemde dahi davalının hak ve menfaatleri herhangi bir zarar görmediğini, sundukları dekontlarda da görüldüğü üzere, davacı müvekkili şirket tarafından davalı yana muhtelif tarihlerde toplam 16.200,00 TL ödeme yaptığını, davalı sanatçıya da davacı müvekkili şirket tarafından sanatsal ve finansal verilerinin günlük olarak görülebildiği/takip edilebildiği elektronik sisteme girişi için işlemlerin yapıldığını, 07.11.2018 tarihinde şirketin o dönemdeki finans müdürü ... (...@....com) tarafından davalıya (...@...com) elektronik sistem giriş bağlantısı paylaşıldığını, e-posta olarak gönderildiğini, yapılan ödemelerin “prodüksiyon, yol ve styling masrafları” için olduğu yönündeki iddiaların da gerçek dışı olduğunu, davacı müvekkili şirket tarafından davalı sanatçıya tüm albüm satışları için herhangi bir masraf ve maliyet düşülmeksizin %20 ödeme yaptığını, davacı müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere, albümlerin, kliplerin tüm masraflarının davacı müvekkili şirket tarafından karşılandığını, davalıya yapılan ödemelerin masraf olmadığını, ücret avans ödemesi olduğunu, sözleşmenin son 2 yıllık süresinde covid nedeniyle müzik sektörü kapalı olmasına rağmen, davacı müvekkil şirketin, sözleşmelerde anılan borç ve yükümlülüklerini eksiksiz ifa ettiğini, davalının (sahne adı ...’dır), 2 adet yarım (ep)+ albümünü ve 1 (bir) adet single’nı (tekli), 4 (dört) adet feature tekli (bir eserde birden fazla sanatçının olduğu projeye verilen ad) piyasaya çıkarıldığını, davalı için 17 adet sahne (konser) çalışması yapıldığını, davalı için 11 adet video ve video klip çalışması yapıldığını, davalıya (ve davalı için) muhtelif tarihlerde toplam 16.200,00 TL ödeme yapıldığını, cayma ihbarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile; davalının FSEK’in 58. maddesi kapsamında mehil verilmesine yönelik itiraz ve iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, bu nedenle davalarının kabulüne, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan ve FSEK’in 58. maddesinde aranan şartların hiçbirini taşımayan cayma ihbarına itirazlarının kabulüne, davalı tarafından müvekkillerine keşide edilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan, FSEK’in 58. maddesinde aranan şartların hiçbirini taşımayan Beyoğlu 10. Noterliğinin 21.06.2021 tarih ve ... Yevmiye sayılı haksız ve hukuki dayanaktan yoksun cayma ihbarının (caymanın) geçersiz ve hükümsüz olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." lakabıyla rap müzik piyasasında tanındığını, her biri milyon görüntülenmeyi aşan eserler icra ettiğini, davacı tarafın her üç sözleşme uyarınca üstlendiği mali yükümlülükleri yerine getirmediğinden, cayma hakkını kullandığını, dava dilekçesinin ekinde sunulan ve ne için yapıldıkları anlaşılamayan ödeme belgelerinin sözleşmeden kaynaklanan mali yükümlülüklerin karşılığı olmadıklarını, müvekkiline cayma ihtarına kadar hiç raporlama yapılmadığını, yapılan ödemelerin yalnızca prodüksiyon masrafları, yol, styling masrafları gibi harcamalar için yapıldığını, müvekkilinin yayınlanan pek çok eseri olmasına rağmen, hangi eserden ne kadar kazandığının belli olmadığını, davacının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, müvekkilinin elde ettiği başarıya karşılık kazancının çok az olduğunun ticari kayıtların incelenmesi ile anlaşılacağını, davacının eserlerle ilgili bir yatırımının ya da gideri olmadığını, ucuza mal edildiklerini, müvekkilinin menfaatini korumak adına yasadan kaynaklanan haklarını kullandığını, FSEK’in 58. maddesinde tanımlanan cayma hakkının koşullarının mevcut olduğunu, sözleşme tarihinin üzerinden 3,5 yıl geçmesine rağmen kazandığı gelir belli olmadığından, FSEK’in 58. maddesi uyarınca davacı tarafa mehil verilmesine de gerek bulunmadığını, noterden gönderilen ihtarnamenin tebliği ile caymanın tamamlanmış olduğunu, davacı tarafça müvekkiline %20 oranında ödeme yapıldığı iddia edilmişse de, hiç ödeme yapılmadığını, davacının iyiniyetli olmadığını, müvekkilinin kendi azim ve çalışmaları sayesinde bu noktaya geldiğini, davacı taraf sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğinden, müvekkilinin eser sahipliğinden doğan haklarını devretmiş olmasının kabul edilemeyeceğini, ayrıca gelir paylaşımının %80 yapımcıya, %20 sanatçıya şeklinde olması nedeniyle gabin bulunduğunu, müvekkilinin tecrübesizliğinden faydalanarak müvekkilinden haksız ve aşırı yararlanmanın söz konusu olduğunu, cayma hakkının kullanılması ile sözleşmelerin feshi gerekmekle birlikte, kaldı ki söz konusu sözleşmelerin TBK ve TMK kapsamında geçerlilik şartlarını taşımadıklarını, müvekkilinin cayma hakkını kullanmasında hem ekonomik, hem de tanınırlığından dolayı manevi menfaatlerinin bulunduğunu, müvekkilinin menfaatlerinin geri dönülemeyecek şekilde ihlal edildiğini, müvekkilinin karşı tarafa süre vermesi halinde, bu durumun müvekkilinin menfaatlerini esaslı surette tehlikeye düşüreceğini belirterek, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

: İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarihli, ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile; "…Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, dosya kapsamından ‘’...’’ adlı icrasına ilişkin çekilen kliple ilgili yapılan masraflar toplamının (prodüksiyon gideri, ulaşım gideri, kostüm gideri, yemek gideri, kamera gideri, cast organizasyon gideri, dekor malzeme gideri ) 33.173,62-TL olduğu, ‘’...’’ adlı icrasına ilişkin çekilen kliple ilgili dava dışı ....Aş. ünvalı firmadan hizmet alındığı, firma tarafından davacıya klip çekimi için 04.03.2021 tarih ... fatura numaralı 25.075,00-TL.lik ( KDV Dahil ) e-Arşiv faturası ve Kostüm Gideri olarak 08.03.2021 tarih ... fatura numaralı 2.950,00-TL.lik ( KDV Dahil ) e-Arşiv faturası düzenlendiği, bu haliyle davacı tarafından devredilen FSEK kapsamında çoğaltma, temsil ve umuma iletim gibi mali haklardan albüm çıkarılması, klip çekimi ve yayınlanması, canlı performansların organize edilmesi gibi şekillerde çalışmalar yapılarak yararlanıldığı, FSEK. 58. Maddesinde düzenlenen cayma hakkının eser sahibinden hak veya ruhsat iktisap eden kişinin bu hak veya ruhsattan gereği gibi yararlanamayarak menfaatlerinin ihlali halinde kullanılabilen özel bir fesih hali olduğu, bu haliyle kanunun öngördüğü cayma hakkı kullanımı sebebi olan hak ve salahiyetlerden gereği gibi faydalanmama hususu gerçekleşmediği, sözleşmedeki mali hükümlere yönelik özel ihtilafların doğrudan cayma hakkı vermediği, davalı tarafça Beyoğlu 10. Noterliğinin █████/2021 Tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile kullanılan cayma kapsamında gösterilen sebebin FSEK 58'de düzenlenen bir sebep olmadığı, tüm bu husular birlikte değerlendirildiğinde yukarıda açıklandığı üzere FSEK 58.madde kapsamında cayma hakkının kullanılabilmesine ilişkin şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile, davalı tarafça Beyoğlu 10. Noterliğinin █████/2021 Tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile kullanılan caymanın geçersizliğine…" karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ

: Davalı vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, dosya kapsamındaki █████/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda açıkça davacının mali yükümlülüklerini yerine getirmediği belirtilendiğini,

█████/2024 tarihli raporda ise mali yükümlülüklerin sadece hak ediş yönünden değerlendirildiğini, bu durumun hatalı olduğunu, zira hak edişin de sanatçının haklarından yararlanamadığının ve davacı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığının göstergesi olduğunu, davacının yerine getirmediği diğer mali yükümlülüklere değinilmediğini, bu nedenle bilirkişi raporunun hükme esas alınacak nitelikte olmadığını,

Müvekkiline yapılan ödemelerin yalnızca prodüksiyon masrafları, yol, styling masrafları gibi harcamalar için yapıldığını, sözleşmeler gereğince müvekkiline ödenmesi gereken hiçbir ödemenin yapılmadığını, bilgi verilmediğini, telif ödemesi de yapılmadığını,

Müvekkilinin menfaatlerini korumak için yasadan kaynaklanan haklarını kullandığını,

Davacı tarafa mehil verilmesine gerek bulunmadığını, 3,5 yıldan bu yana davacı tarafın hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini,

Davacı tarafın iyiniyetli olmadığını, müvekkiline sanki lütfedip para ödemesi yaptığını iddia ettiğini, FSEK’in 58. maddesindeki cayma koşullarının gerçekleştiğini belirterek, açıklanan nedenlerle, istinaf başvurularının kabulüne, İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ████████ E., ███████ K. sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın tümüyle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Davacı şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşmeler incelendiğinde;

Davacı ... ile davalı arasında 05.08.2018 (10.08.2018) tarihinde imzalanan ... Sözleşmesinin 3. maddesinde; sözleşmenin imzalandığı tarihte meydana getirdiği eserlerin 5 yıllığına davalının eserin çoğaltma, işleme, yayma, temsil, umuma iletim mali haklarını davacıya 5 yıl süreyle devrettiği görülmüştür.

Davacı şirket ile davalı arasında 16.08.2018 (17.08.2018) tarihinde Menajerlik Sözleşmesi kapsamında davalının eser sahibi olarak bir mali hak devri bulunmadığı, yalnızca 4.2 maddesinde her türlü baskılı malzeme, fotoğraf, grafikleri yayın haklarının davacıya devredildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirket ile davalı arasında 15.08.2018 (17.08.2018) tarihli Recordıng (Kayıt) Sözleşmesinin 4. maddesi uyarınca, davalının icracı sanatçı olarak 5 adet albüm içeriğine yönelik olarak mali haklarının devrini 5 yıllığına taahhüt ettiği görülmüştür.

Davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme/muvafakatnameler incelendiğinde; çeşitli tarihlerde “...” davalının eser sahibi ve/veya icracı sanatçı sıfatıyla işleme, yayma, temsil, umuma iletim mali haklarını davacıya FSEK’in 52. maddesine uygun olarak devrettiği görülmüştür.

Davalı tarafından davacı şirkete gönderilen Beyoğlu 10. Noterliğinin █████/2021 tarihli, ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; davalının davacı şirketle yaptığı Müzik Yapım, Menajerlik ve ... Sözleşmelerinden elde edilen gelirlerle ilgili kendisine bilgi verilmediği, hiçbir ödeme yapılmadığı, manevi hakların devredilememesine rağmen bu hakların da sözleşmeye konu edildiği ve elde edilecek gelirlerden kendisine ödenecek %20 oranının çok az olduğu, gabinin mevcut olduğu, davalının sözleşme tarihinde 19 yaşında ve tecrübesiz olduğu gerekçesiyle caydığını ihtar ettiği tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince muhasebeci ..., telif hakları uzmanı ... ve müzik sektöründen ...’ten oluşan bilirkişi heyetinden alınan █████/2022 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; Dosya kapsamından davacı tarafından devredilen FSEK kapsamında çoğaltma, temsil ve umuma iletim gibi mali haklardan albüm çıkarılması, klip çekimi ve yayınlanması, canlı performansların organize edilmesi gibi şekillerde çalışmalar yapılarak gereği gibi faydalanıldığı, davalının eserlerinin toplumla buluşmasının sağlandığı, caymanın haklı olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan █████/2024 tarihli ek rapor incelendiğinde; davalı itirazları değerlendirildiğinde caymanın şartlarının oluşmadığı kanaatinin korunduğuna dair görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

G E R E K Ç E

:Dava, caymanın iptali davasıdır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davaya konu cayma ihtarının █████/2021 tarihli olduğu, dava tarihinin ise █████/2021 olduğu, FSEK’in 58/3. maddesinde belirtilen 4 haftalık yasal süre içinde davanın açıldığı tespit edilmiştir.

Dosya incelendiğinde; davalının caydığını bildirdiği ... Sözleşmesini ... ile yapmasına rağmen, tüm sözleşmelerle ilgili cayma ihtarını davacı ...Anonim Şirketi’ne tebliğ ettiği tespit edilmiştir. Her ne kadar davacı ...’e cayma ihtarı gönderilmemişse de, davacı şirketin yetkilisi olan ... de caymaya itiraz davası açtığından, caymadan haberdar olduğu kabul edilmiştir.

Cayma hakkı, FSEK’in 58. maddesinde düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre, mali bir hak veya ruhsat iktisap eden kimse, kararlaştırılan süre içinde ve eğer bir süre tayin edilmemişse icabı hale göre münasip bir zaman içinde hak ve salahiyetlerden gereği gibi faydalanmaz ve bu yüzden eser sahibinin menfaatleri esaslı surette ihlal edilirse, eser sahibi sözleşmeden cayabilir. Cayma hakkının kullanılması halinde mehil verilmesi gerektiği düzenlenmişse de, hakkın kullanılması, iktisap eden kimse için imkansız olur veya tarafından reddedilir yahut bir mehil verilmesi halinde eser sahibinin menfaatleri esaslı surette tehlikeye düşmekte ise mehil tayinine gerek bulunmadığı da madde hükmünde yer almaktadır.

Somut olay incelendiğinde; davalının davacı şirketle imzaladığı sözleşmelerle davacıya devredilen FSEK kapsamında çoğaltma, temsil ve umuma iletim gibi mali haklardan, davalıya albüm çıkarılması, klip çekimi ve yayınlanması, canlı performansların organize edilmesi şeklinde gereği gibi yararlandığı davacı şirketin kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiş olup, davalının elde edilen gelirlerle ilgili kendisine bilgi verilmemesi, ödeme yapılmaması, gabin ve manevi hakların devredilemeyeceğine dair cayma gerekçeleri de FSEK’in 58. maddesinde sayılan nedenlerden değildir.

Ayrıca, cayma için ileri sürülen bu hususların, FSEK’in 58/2. maddesi uyarınca mehilsiz olarak cayma koşullarını da oluşturmayacağı, caymanın şekil şartları yönünden de geçerli olmadığı anlaşılmakla, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

Tüm bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İstinaf yargılama giderleri olarak;

a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.