kefillerin kefil kefalet imzaladığını anonim limited müteselsil sıfatıyla teminat kredi

Anahtar kelimeler: Kefillerin Kefil Kefalet İmzaladığını Anonim Limited Müteselsil Sıfatıyla Teminat Kredi

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

TARİH

: █████/2023

DAVA

:İtrazın İptali (Genel Kredi ve Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Davacı ... Anonim Şirketi ile Dava dışı taraf asıl borçlu ...... A.ş. arasında 09.07.2014 ve 21.04.2015 tarihlerinde Genel Kredi ve Teminat Sözleşmeleri düzenlendiğini, davalıların ...Limited Şirketi ve davalı müteselsil kefil ... müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeleri imzaladığını, asıl borçlu ve davalı kefillerin sözleşmeden doğan ödeme sorumluluklarını yerine getirmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9.20. maddesi kapsamında tahsis edilen ... numaralı borçlu cari kredinin 05.11.2020 tarihinde bakiyesinin 246.656,83 TL olduğunu, sözleşmenin 9.18. maddesi kapsamında tahsis edilen ...numaralı Business Card ödeme tutarının 05.11.2020 tarihinde 146,445,32 TL olduğunu, sözleşmenin 9.6. maddesi kapsamında kullandırılan Esnek Ticari Hesap kredisinin ödeme tutarının 05.11.2020 tarihinde 22.780,35 TL olduğunu, 29,09.2017 tarihinde ...Genel Müdürlüğü lehine kullandırılan 507.000,00 TL tutarında teminat mektubu kredisinden kaynaklanan gayri nakdi alacak için hesaplara depo talep etme hakkının bulunduğunu, bankacılık hizmet komisyonu ve masraflarından kaynaklanan 5.551,08 TL alacağın olduğunu, hesap kat tarihi itibariyle Dava dışı taraf asıl borçludan toplam nakit 420.433,58 TL ve gayri nakdi 507.000,00 TL alacağın olduğunu, .... Noterliği ... yevmiye numarası ile düzenlenen hesap kat ihtarnamesinin 10.11.2020 tarihinde ... ve asıl borçlu ... şirketine tebliğ edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine asıl borçlu ....... hakkında ....... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyadan Menkul Rehinin Paraya Çevrilmesi Yolu İle İcra Takibi ve .......... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından genel haciz yolu ile adi ilamsız takip başlatıldığını, temerrüt faizi oranının taraflar arasında akdedilen Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi nin temerrüt başlıklı 11. maddesi uyarınca belirlendiğini, bankanın ticari kredilere uyguladığı en yüksek yıllık faiz oranının 950 sinin ilavesi ile hesaplamanın yapıldığını, davalı borçluların müteselsil sıfatıyla imzaladıklarını, kefaletlerinin TBK ve TTK kapsamında geçerli olduğunu, müvekkil bankanın davalılardan olan alacaklarının davalılar tarafından miktarları bilinen likit alacaklar olduğundan borç için takibe yapılan itirazdan dolayı alacak tutarının 9.20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesi gerektiğini, borca yapılan itirazın haksız ve kötü niyetle yapıldığını iddia ederek davalıların takibe yaptıkları itirazın iptal edilmesini, takibin 254.500,31 TL asıl alacak için % 42,6 temerrüt faizi oranı, 168.225,67 TL asıl alacak için % 21,12 temerrüt faizi oranı ile devam etmesine, Teminat Mektubu riskinden kaynaklanan 507.000,00 TL gayri nakdi alacağın banka hesaplarına depo edilmesine, tazmin olması durumunda ise tazmin tarihinden itibaren tutar için % 42,6 temerrüt faizi oranı ile hesaplanacak tutarların müvekkiline ödenmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin müşterek borçlu ve müteselsil kefil oldukları Genel Kredi Sözleşmesi kapsamında ... kullandırılan kredilerin ödenerek kapatıldığını, Davacı bankanın ileri sürdüğü nakit ve gayri nakdi kredilerin kullandırımından müvekkillerinin bilgisinin olmadığını, davacı bankanın başlattığı icra takibinde talep ettiği alacakların ödemesi yapılan krediler ile ilgili olmadığı, müvekkillerinin muvafakatı ve haberi olmadan kullandırılan kredilerin icra takibine konu edildiğini, borçlunun doğması muhtemel bütün borçlar için kefil olması türünden taahhütlerin geçersiz olduğunu, TMK m.23 ve TBK m.27 hükümlerine aykırı olduğunu, haricen öğrenebildikleri çek ve çek teminatı konusu ile teminat mektubu konusunun müvekkillerinin kefaletleri altındaki konular olmadıklarını, kefalet sözleşmesinin zorunlu olan şekil şartlarını taşımadığını, kefaletin başlangıç ve bitiş tarihlerinin el yazısıyla kefalet sözleşmesine yazılması gerektiğini, menkul rehininin paraya çevrilmesi yolu ile işlem yapılıp henüz menkul rehni paraya çevrilmeden başka takip başlatılamayacağını, ...... plakalı araçlar üzerinde menkul rehinlerinin bulunduğunu, müvekkillerine atfedilen borçların bu nedenle muaccel hale gelemeyeceğini, müvekkillerinin gayri nakdi borçlardan sorumlu olmadıklarını, belirlenmemiş borçlardan sorumlu olmayacaklarını iddia ederek davacı bankanın kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2023 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında; " Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, █████/2021 tarihinde davalı borçlu aleyhine ....... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası 1.027.896,96 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, Alacaklı Bankanın ... Şubesi ile ... .... A.Ş. arasında 09.07.2014 tarihli, 1.000.000,00 TL limitli ve 21.04.2015 tarihli, 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi imzalandığı, .... Şti. ve ...'in bu sözleşmeleri 1.000.000,00 TL ve 2.000.000,00 TL limitle sınırlı olarak müteselsil kefil olarak imzaladıkları, Kredi sözleşmelerinde kefalet limiti, kefil olunan tutar ve kefaletin cinsi ve tarihi kefilin el yazısı ile doldurularak imzalandığı, ayrıca ...'in eşi tarafından 21.05.2020 ve 09.07.2014 tarihinde TBK.584. maddesinde kefalete onay verildiği yazılı olarak bildirildiği, Sözleşmelerdeki müteselsil kefaletin TBK.83. maddesinde düzenlenen şekil şartlarına uygun olduğu, Alacaklı bankanın bu kredi sözleşmelerine istinaden kredi borçlusuna rotatif nakit kredi, kredili mevduat hesabı, teminat mektubu hesabı ve çek yaprağı kredisi hesabından kredi açarak kullandırdığını,Ttakip tarihi itibariyle alacak tutarının; Rotatif (cari) kredi ve komisyon hesabından; 253.649,69 TL -Asıl alacak, 21.010,65 TL İşlemiş % 42 temerrüt faizi, 1.050,53 TL % 5 gider vergisi, 1.717,78 TL İhtar gideri olmak üzere toplam 277.428,65 TL olarak hesaplandığı,Ticari kredili mevduat hesabı ve ticari kredi kartından doğan alacağın; 168.225,67 TL Asıl alacak, 573,09 TL İşlemiş % 17,52 akdi faiz, 28,65 TL % 5 gider vergisi,7.007,16 TL İşlemiş % 21,12 temerrüt faizi,350,35 TL % 5 gider vergisi, olmak üzere toplam 176.184,92 TL olarak hesaplandığı, (Gayrinakdi teminat mektubu yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına) hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."gerekçesi ile,

'' 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

Davalıların İ...... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın

a-ROTATİF (cari ) kredi ve komisyon hesabı için 253.649,69-TL asıl alacak, 21.010,65-TL işlemiş faiz 1.050,53-TL %5 GV. , 1.717,78-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 277.428,65-TL üzerinden İPTALİNE, takibin asıl alacak 253.649,69- TL asıl alacak tutarı tamamen ödeninceye kadar yıllık %42 temmerrüt faizi ve %5 gider vergisi uygulanmak suretiyle devamına,

b-TİCARİ kredi mevduat hesabı ve ticari kredi kartından dolayı 168.225,67-TL asıl alacak, 573,09-TL işlemiş akdi faiz 28,65-TL %5 GV. , 7.007,16-TL işlemiş temerrüt faizi , 350,35-TL %5 GV olmak üzere toplam 176.184,92-TL üzerinden İPTALİNE, takibin asıl alacak 168.225,67- TL asıl alacak tutarı tamamen ödeninceye kadar yıllık %21,12 temmerrüt faizi ve %5 gider vergisi uygulanmak suretiyle devamına,Alacağın %20' si oranında, 90.722,71-TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak, davacıya verilmesine,

c-Gayrinakdi teminat mektubu yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, Fazlaya ilişkin istemin reddine,

'' karar verilmiş ve karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar reddedilen alacak miktarı istinaf kesinlik sınırının altında ise de, istinaf ettikleri hususun temerrüt faiz oranına ilişkin olduğunu, bu sebeple başvuruları hakkında esas incelemesi yapılması gerektiğini, İlk derece mahkemesinin, hükme esas aldığı bilirkişi raporu doğrultusunda; bankanın nakit krediler için uyguladığı faiz oranını yıllık %28 kabul ederek, bunun %50 fazlası olan yıllık %42 oranı üzerinden temerrüt faizi hesaplaması yaptığını, ancak bankanın o dönem uyguladığı en yüksek faiz oranı yıllık %28,40 olup, bu oranın %50 fazlasının da yıllık %42,6 olduğunu, bu hususun rapor tanzim eden ilk bilirkişi tarafından da tespit edildiğini, takipte de talep edilen bu faiz oranının genel kredi sözleşmesinin 11 maddesine uygun olduğunu, taraflar tacir olduklarından sözleşme hükmü ile bağlı olduklarını, İleri sürerek, açıklanan ve re'sen takdir olunacak nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden incelenmesi amacıyla ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...'in eş muvafakatinin hukuka uygun olmadığını, dava konusu █████/2015 tarihli 2.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi yönünden, TBK'nun 584 maddesi uyarınca eş muvafakatinin sözleşmeden önce veya en geç sözleşme sırasında değil, █████/2020 tarihinde alındığını, bu nedenle davalı Ali'nin kefaletinin geçersiz olduğunu, davalı ... yönünden davanın reddi gerektiğini, Takibe konu alacak için menkul rehni bulunduğunu, davacı taraf ile asıl borçlu ve davalılar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinde teminat olarak ...plakalı araçların kayıtları üzerine davacı lehine rehin hakkı tesis edildiğini; İİK'nun 45 maddesi uyarınca önce rehine başvuru zorunluluğu düzenlenmiş olmasına rağmen davacı bankanın rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurmadan davalılara karşı icra takibi başlatmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davacı bankanın takip konusu sözleşmelere istinaden menkul rehininin paraya çevrilmesine ilişkin takip başlattığını ve ... plakalı aracın 71.950,00 TL'ye satıldığını, diğer iki aracın yeddiemin otoparkına çekildiğini; yine menkul rehinine konu araçlardan ... plakalı aracın icra dosyasında kıymet takdiri yapıldığını, 1.200.000,00 TL bedelle satılabileceğinin belirtildiğini; satışı gerçekleştirilen araç ve kıymet takdiri yapılan aracın bedelleri dikkate alındığında bakiye borcun çok üstünde olduğunu; rehinin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibi başlatılmış olmasına rağmen davalı kefiller aleyhine de icra takibi başlatılmış olmasının davacı bankanın haksız olduğunu açıkça gösterdiğini, Mahkemenin, gayrinakdi teminat mektubu depo talebi yönünden davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini; davacı tarafın gayrinakdi krediler yönünden haksız ve kötüniyetli olarak başlattığı takip ve ikame edilen huzurdaki dava nedeniyle lehlerine 507.000,00 TL üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini; davacı banka tarafından gayrinakdi kredilerin zamanaşımına uğradığının açıkça bilinmesine rağmen davalılar aleyhine icra takibi başlatmasının haksız ve kötüniyetli olduğunu, bu nedenle dava tarihinde haksız olmayan davacı bankanın vekalet ücreti ile sorumlu tutulması gerektiğini, İleri sürerek, arz ve izah edilen durumlarla birlikte, Mahkemece re’ sen dikkate alınacak nedenlerle, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ karar sayılı ilamının kaldırılmasına, davacı banka tarafından önce rehine başvuru zorunluluğunun ihlal edilmesi ve müvekkillere karşı yapılan takibin hukuka aykırı olması nedeniyle huzurdaki davanın öncelikle tüm talepler yönünden reddine, aksi takdirde kefalet sözleşmesinin hukuka uygun olarak düzenlenmemesi nedeniyle müvekkili ... yönünden davanın tüm talepler yönünden reddine, konusuz kalması nedeniyle reddedilen gayrinakdi krediler yönünden lehimize vekalet ücretine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; genel kredi ve teminat sözleşmesinden doğan nakdi ve gayrınakdi kredi alacaklarının tahsili amacıyla davalı kefiller aleyhine başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın nakdi alacak yönünden kısmen kabulüne, gayrınakdi alacak konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır. Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Ölümle taraf vekilinin vekalet görevi de sona erer. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler. 100 Sayılı HMK'nun 55 maddesi uyarınca; taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir (6100 sayılı HMK m. 55)Somut olayda; davanın █████/2021 tarihinde ikame edildiği, mahkemece yapılan yargılama sırasında; davalılardan ...'in █████/2021 tarihinde vefat ettiği, vefat ile dosyada bu davalı adına vekaleti bulunan Av......, Av. ..., Av. .... ve Av. ....' ile davalı arasındaki vekalet ilişkisi son bulmasına rağmen, taraflarca bu hususta dosyaya bildirimde bulunulmadığı gibi, mahkemece de anılan davalının yasal mirasçıları davaya dahil edilmeksizin ev usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın yargılamaya devam olunarak, ölü davalı ... hakkın hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece HMK 55 maddesi dikkate alınarak, ölenin veraset ilamının dosyaya ibrazı sağlanıp, mirasçıları davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra davaya devamla işin esasına yönelik karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi hatalı olmuştur. Kabul göre de; davalıların savunmaları üzerine mahkemece UYAP sistemi üzerinden dosyaya sabitlenen ve fiziki bir örneği de dosya arasına alınan..... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı ve dava dışı asıl borçlu ... Şirketi aleyhine başlatılan taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takibin dayanağı alacağın, eldeki davaya konu ve kefiller aleyhine başlatılan ilamsız takibe dayanak alacak ile aynı genel kredi ve teminat sözleşmelerine dayandığı, diğer ifade ile hem şahsi teminat olan kefalet sözleşmesinin, hem de ayni teminat olan taşınır rehninin aynı alacağı teminat altında aldığı, gerek dava konusu takip dosyasında, gerekse rehinli takip dosyasında yer alan her iki takip talebinde de, rehinli takip ve ilamsız takiplerdeki tahsilatların tekerrür oluşturması kaydının yer almadığı, mahkemece davalı savunması ve bu tespitler de göz önünde bulundurularak, itirazın iptali hükmünün, rehin takibi dosyası ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak tesis edilmesi, rehinli takip dosyasında eldeki dava tarihinden önce yapılmış bir tahsilat bulunup bulunmadığının araştırılması, bulunuyor ise tahsil edilmiş kısım yönünden davacının dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, tahsilatlar mevcut ve fakat dava tarihinden sonra yapılmış ise bu kez, bu tutarların da infazda dikkate alınması gerektiğinin hükme dercedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalı şirket vekilinin istinafı bu yönden haklı bulunmuştur. Yine kabule göre; davacının hem takip talebinde hem de dava dilekçesinde 507.000,00-TL ve süreli tutarlı teminat mektubu bedelinin deposunu davalı kefillerden talep ettiği, yargılama sırasında mektubun süresinin dolması ve tazmininin talep edilmemiş olması nedeniyle, bu talep yönünden davanın konusuz kaldığı, HMK'nun 333/1 fıkrası uyarınca, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmetmesinin zorunlu olduğu, bu durumda mahkemece taraflar arasındaki genel kredi ve teminat sözleşmelerine göre, davalı kefillerin gayrınakdi alacağın deposundan sorumlu olup olmadıkları yönünde bir değerlendirme yapılarak, davacının dava tarihi itibariyle davalı kefillerden gayrınakdi alacak için depo talebinde bulunmakta haklı olup olmadığının tespiti, haklı görülmemesi halinde maktu vekalet ücretine tabi bu talep bakımından davalılar lehine vekalet ücreti takdiri gerekip gerekmediği yönünde bir değerlendirme yapılmaması doğru olmamış, davalı şirket vekilinin istinafı bu yönden haklı bulunmuştur. Sonuç itibariyle; tarafların istinaf başvurularının usulen ve kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 355, 353/1-a4 ve 353/1-a6 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, taraf vekillerinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Tarafların istinaf başvurusunun USULEN VE KISMEN KABULÜ ile;

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../███████ tarih ve 2021/... Esas ve 2023/... Karar sayılı kararının HMK'nın 355, 353/1-a4 ve 353/1-a6 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf talep edenler tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran taraflara iadesine,

4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Dairemizce verilen kararın mahiyeti gereği İİK'nın 36/5 maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın talep halinde teminatı yatıran ilgili tarafa iadesine,

6-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,

7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda █████/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.