Anahtar kelimeler: Bio Onüçüncü Süreci Piyasası Enerji Kurul Oranı Usule Öte Üretim
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No
: █████████Karar No
: ███████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... Bio Enerji Elektrik Üretim San. ve Tic. AŞVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... KurumuVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2022 tarih ve 10822 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının 3. maddesinin (a) bendi ile aynı maddenin (b) bendinde yer alan "ile (a) bendinde belirtilen oranı" ibaresinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti
: Danıştay Onüçüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla;Davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiş,Öte yandan, davacı tarafından iptali istenilen Kurul kararı hükümlerinin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile yürürlükten kaldırıldığı, davacının ... tesisine ilişkin yardımcı kaynağa dayalı ünitelerin kurulu gücünün 5,32 MW olacak şekilde tadil edilmesi talebiyle yapmış olduğu başvurunun kısmen kabul edilerek kurulu gücün 0,800 MW olarak tadil edilmesine ilişkin işlemin ise ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı uyarınca tesis edildiği anlaşılmakla birlikte, dava konusu Kurul kararının █████/2022-█████/2022 tarihleri arasında yürürlükte kaldığı ve TEİAŞ tarafından kapasite tahsisi amacıyla verilecek bağlantı görüşlerine ilişkin temel metodoloji niteliğinde olduğu, bu bakımdan yürürlükte kaldığı süre içerisinde davacının da aralarında bulunduğu elektrik üretim tesisi sahipleri tarafından yapılan veya yapılabilecek yardımcı kaynağa dayalı lisans tadili başvuruları bakımından uygulandığı (yapılan veya yapılabilecek başvurular açısından sınırlama getirdiği) anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararı bakımından davanın konusuz kalmadığı anlaşılmakla esasın incelenmesine geçildiği belirtilerek,İdarenin düzenleyici işlem yapabilme yetkisinin, Anayasa'nın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olduğu, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla idarece düzenleyici işlemler yapılabileceği, kamu hizmetlerinin hangi şartlar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden tespit etmek her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara uyum sağlamak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla ve kurallar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması konusunda da idareye takdir yetkisi tanındığı,Düzenleyici ve denetleyici kurumların ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlendiği, bu kuruluşların temel işlevinin, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemek olduğu, kamu hizmetlerinin değişen şartlara uyarlanması ve geliştirilmesi ihtiyacının, idarelere, kamu hizmetinin sunumuna ilişkin düzenleyici işlemlerin değiştirilebilmesi ya da yürürlükten kaldırılabilmesi imkânını tanıdığı, diğer idareler ile karşılaştırıldığında, bağımsız idarî otoritelerin düzenleme yapma ve mevcut düzenlemelerde değişiklik yapma yetkisinin, düzenlemeye tâbi piyasanın dinamik ve teknik yapısı gereği daha kapsamlı olduğu konusunda tereddüt bulunmadığı,... sayılı Kurul kararının dava konusu edilen maddeleri kapsamında, yardımcı kaynağa dayalı üniteler için tahsis edilecek toplam gücün, başvurudaki talep gücünü geçmemek üzere, ana kaynağa dayalı ünitelerin toplam elektriksel kurulu gücünün %15'ini aşmamasına karar verildiği,Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesislere yönelik kapasite artışı başvurularına izin verilebilmesi için TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması gerektiği, bu genel kuralın yanı sıra 6446 sayılı Kanun'un verdiği yetki çerçevesinde birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisi ile faaliyet gösterecek tüzel kişilerin önlisans ve/veya lisans tadil başvurularında bağlantı görüşü oluşturulması gerekliliği dava konusu Kurul kararıyla belirlendiği, bununla birlikte, ana kaynağı rüzgâr veya güneş olmayan proje veya tesislerin yardımcı kaynağı rüzgâr veya güneş olacak şekilde birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm talebinde bulunulması hâlinde bu üniteler için tahsis edilecek toplam bağlantı kapasitesinin, ana kaynağa dayalı ünitelerin toplam elektriksel kurulu gücünün belli bir oranını aşmamasına dair üst limit getirildiği,İletim sisteminin, diğer bütün sistemlerde olduğu gibi kısıtlılıklarının mevcut olduğu, bu kısıtlılıkların yönetilebilmesi için, usul ve esasların belirlenmesi ve bu konuda bazı düzenlemelerin yapılmasının zorunlu olduğu, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm taleplerine ilişkin olarak verilecek kararda gözetilen kriterlerden birinin de bağlantı noktasında ve/veya bölgede TEİAŞ'ın boş kapasite olduğunu ilan etmiş olması gerektiği; zira TEİAŞ tarafından ilan edilecek boş kapasitenin yalnızca tadil talebinin yapıldığı dönemdeki teknik altyapı müsaitlik durumunu değil, bunun yanında pek çok bütünsel ve geleceğe dönük planlamaların da göz önünde bulundurulmasını kapsadığı, iletim sistemi işletmecisi olarak TEİAŞ'ın sistem yönetimini çok sayıda parametreyi göz önünde bulundurarak yürütmesi gerektiği gibi ilan edilecek boş kapasitelerde sadece noktasal bazda teknik yeterliliklerin hesaplanmasından ziyade kısa, orta ve uzun vadeli planlamaların da dikkate alındığı,Öte yandan, dava konusu Kurul kararıyla, yardımcı kaynağı rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı olacak şekilde birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm taleplerinin hakkaniyetli bir şekilde karşılanmasının amaçlandığı, bunun için 6446 sayılı Kanun'un Geçici 29. maddesi kapsamında açığa çıkan 1.026 MW'lık atıl kapasite tüm ilgililere eşit olarak uygulanan objektif bir kriter ile dağıtılarak ek bir yatırım imkânı sağlandığı, söz konusu hususun, Geçici 29. maddenin gerekçesinde, " (...) yeni yatırımlara kapasite imkânı oluşturularak kaynakların daha hızlı bir şekilde ekonomiye kazandırılmasına imkân sağlanması (...) öngörülmektedir." şeklinde belirtildiği,10822 sayılı Kurul kararındaki %15'lik oranın sadece yardımcı kaynağı rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı olacak şekilde birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm taleplerine ilişkin olduğu, TEİAŞ tarafından ilan edilecek boş kapasite bulunması hâlinde Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18 ve 24. maddeleri kapsamında herhangi bir oransal sınırlamaya tâbi olmaksızın tadil başvurusunda bulunulabileceği gibi, yardımcı kaynağı rüzgâr ve güneş dışında bir kaynağa dayalı başvurularda da %15'lik sınır bulunmadığı,Diğer taraftan, davacının tesisinin bulunduğu bölgede TEİAŞ tarafından ilan edilen boş kapasite olmadığından güneş enerjisine dayalı yardımcı kaynak kurulması mümkün değil iken, gerek ... sayılı Kurul kararı gerekse dava konusu Kurul kararı kapsamında aynı bölge için kapasite tahsisi yapılması neticesinde birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisinin kurulabilir hâle geldiği görüldüğünden, davacının tadil başvuru tarihinden sonra yapılan düzenlemenin geriye yürümezlik ilkesini ihlâl ettiği iddiasına itibar edilmediği,Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un ve ikincil mevzuatın tanıdığı yetkiye istinaden birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisinin kurulumunun yaygınlaşması ve santral sahasındaki alanların atıl kalmasının engellenerek verimin artırılmasına yönelik düzenleme yapıldığı, yardımcı kaynağa dayalı elektrik üretim tesisi uygulamasının yeni bir uygulama olması ve piyasada faaliyet gösteren tüm tesis sahiplerinin ilk defa başvuru yapacak olması nedeniyle, bölgesel kapasitenin az sayıda şirkete tahsis edilmesinin ve buna bağlı olarak diğer tesis sahiplerinin birden fazla kaynağa dayalı üretim tesisi başvurularının reddedilmesinin önlenmesi amacıyla yardımcı kaynak için tahsis edilecek kurulu gücün ana kaynağa dayalı ünitelerin toplam kurulu gücünün %15'i olarak belirlendiği, böylelikle TEİAŞ tarafından açıklanan bölgesel kapasitelerden azami sayıda tesis sahibinin faydalanmasına imkân tanındığı, başvuruların zaman içerisinde azalması sonucunda %15 sınırının kaldırıldığı, belirtilen usul ile mevcut kapasiteden daha fazla yatırımcının faydalanmasının ve kapasitenin başvuru sahiplerine dengeli bir şekilde tahsis edilmesinin amaçlandığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, dava konusu Kurul kararına ilişkin olarak ileri sürülen teknik gerekçelerin anlamsız olduğu, güneş ve rüzgar dışındaki üretim kaynakları açısından sınır getirilmemiş olması dikkate alındığında idarece ileri sürülen hususların yersiz olduğunun anlaşılacağı, hibrit elektrik üretim tesislerinde her an elektrik üretiminin yapılabildiği, hukuki öngörülebilirlik ilkesinin ihlal edildiği, 2020 yılı öncesinde böyle bir sınır bulunmadığı ve bu sınırın dava konusu işlemden sonra idarece kaldırıldığı, dava konusu Kurul kararının geriye dönük olumsuz etkilerinin bulunduğu, yatırım planı yapmış olan şirketlerin mağdur edildiği ve kararın kamu yararına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararının ONANMASINA,3. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.