Anahtar kelimeler: Mesuliyet Esaskarar Fiilden Maliki Ankara Mali Karara Yazilma Yoluna Şartlarının
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No
: █████████ - ████████T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ26. HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 17.07.2024NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVANIN KONUSU
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ
: 24.04.2026GEREKÇELİ KARARYAZILMA TARİHİ
: 20.05.2026İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIDavacı vekili dava dilekçesinde; 24.05.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı, davalı ... Müdürlüğünün maliki olduğu ve dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıya ait araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada, davacıya araçta maddi hasar ve buna bağlı olarak değer kaybı meydana geldiğini, dava dışı sürücü ...'ün asli ve tam kusurlu olduğunu, ayrıca davacının aracını tamir ettirdiği süre boyunca aracını kullanamadığını, davalı sigorta şirketine başvurduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin 30.01.2023 tarihinde yalnızca 463,00 TL ödeme yaptığını, bu bedelin somut maddi zararları karşılamadığından 21.02.2023'de yeniden başvurduklarını, ancak davacıya herhangi bir dönüş ve ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline, yine 100 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalı ... ... Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesini istemiş, 23.05.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile 25.000,00 TL değer kaybı tazminatı, 4.800,00 TL ikame araç bedeli istemiştir.Davalı ... ... Genel Müdürlüğünün, husumetin ... Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğine yönelik itirazı üzerine, mahkemece davacının talebi doğrultusunda hasımda yanılma nedeniyle, dava HMK'nın 124. maddesi gereğince ... Müdürlüğüne yöneltilmiş, aynı zamanda ... ... vekili olan ... vekil olarak davanın kendileri tarafından takip edileceğini dosyaya bildirmiştir.Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; Değer kaybı tazminatı davasının belirsiz alacak dava olarak açılamayacağını, davalı sigorta şirketinin davacıya ait araç için ... Sigorta A.Ş'ye 25.08.2022'de 48.274,52 TL 26.01.2023'de 1.261,99 TL rücu ödemesi ile davacı tarafa 30.01.2023'de 463 TL değer kaybı ödemesi yaptığını, poliçe limitinin dolduğunu, değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, araç ikame bedelinden sorumlulukları olmadığını, davalı şirket aleyhine avans faizine hükmedilmeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın dava dışı sürücü ...'e ihbarını istediği, kazaya karışan aracın ... Müdürlüğüne ait olup Ankara Valiliğinin hasım gösterilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.Davalının ... ... Genel Müdürlüğünün hasma yönelik itirazı üzerine dava ... Müdürlüğüne yöneltilmesi üzerine, davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; davanın maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyeti zararının davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu; ZMMS poliçesinin incelenmesinde; davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebep olan ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı olduğu, davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin 13.01.███████.01.2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 50.000,00 TL maddi teminat sağladığının anlaşıldığı; tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra alınan bilirkişi raporunda; ... plakalı araç sürücüsü ...'ün %100 (yüzde yüz) kusuru ile kazanın meydana geldiği ve araç değer kaybının olay tarihi itibariyle 25.000,00 TL olduğu, araç ikame bedelinin 4.800,00 TL olduğunun bildirildiği, raporun karar vermeye elverişli olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesi dava dışı ... Sigorta'ya 25.08.2022'de 48.274,52 TL,26.01.2023'de 1.261,99 TL hasar bedeli için rücü ödemesi yaptığı, 30.01.2023'de 463,00 TL değer kaybı için ödemede bulunulduğu, davacının talep arttırım dilekçesinde ödenmeyen 25.000,00 TL değer kaybı, 4.800,00 TL araç mahrumiyet bedeli istediği, davalının dava tarihinden önce yaptığı ödemeyle davacının gerçek zararının karşılanmadığı, davacının talebinin yerinde olduğu, davalı sigorta şirketinin davadan önce yaptığı ödemeler ile poliçe limitinin tükenmediği, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davalının yapmış olduğu kısmen ödeme tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş kabul edileceği, kabul olunan tutara davalı sigorta şirketine sigortalı aracın cinsine göre avans faiz işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle;“Davanın kabulüne; 25.000,00 TL değer kaybı tazminatının 30.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu olduğunun tespitine) 4.800,00 TL araç ikame bedelinin, kaza tarihi olan 24.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Müdürlüğü'nden tahsili ile davacıya ödenmesine," karar verilmiş, 09.09.2024 tarihli tavzih dilekçesi ile, gerekçeli kararda “sigorta limiti ile sorumlu tutulan” davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu limit 0,49 TL olarak, sadece tazminat miktarına yönelik olarak tavzih edilmiş, hüküm ve tavzih karar davalı idare tarafından istinaf edilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava, davacı tarafından ... Genel Müdürlüğüne yöneltilmiş iken, mahkemece ara karar kurulmaksızın taraf değişikliğine gidilerek tüm işlemlerin aleyhine yürütüldüğünü, cevap dilekçeleri nazara alınmadan ön inceleme yapıldığını, arabuluculuğun ... ile yapıldığını, aracın ... Müdürlüğüne kayıtlı olması nedeniyle davanın ya Ankara Valiliğine ya da Teşkilat Hukuk kapsamında Ankara Valiliğinin taraf gösterilmesi gerektiğini, bu hususta itirazlarının nazara alınmadığını, kusuru kabul etmediklerini, bilirkişi raporunun bilime ve fenne aykırı olduğunu, sübjektif değerlendirimeler içerdiğini, bu nedenle kusur ve zarar ilişkin değerlendirmeyi kabul etmediklerini, belirterek, asıl karar ve tavzih kararının kaldırılmasını istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEMahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan istinaf incelemesi neticesinde;Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç hasarı nedeniyle, araçta meydana gelen değer kaybının ve ikame araç bedelinin tahsili istemidir. Mahkemece, davalı sigorta şirketi sigorta limiti ile sorumlu olmak üzere davalılar hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.Olay tarihinde, ... adına kayıtlı aracın seyir halinde iken, takip mesafesini korumayarak ve zamanında etkin fren tedbirine başvurmamasıyla, ön ilerisinde seyreden davacıya ait araca arkadan çarpması neticesinde trafik kazasının meydana geldiği, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır.Davacı, aracın ... Müdürlüğüne ait olması nedeniyle, zararlarını bağlı bulunduğu ... ... Genel Müdürlüğünden talep etmiş iken, ... ... vekilinin, "...araç ... Müdürlüğü'ne kayıtlı olup davanın ya ... Müdürlüğü'ne yöneltilmesi gerekirdi ya da 'Teşkilat Hukuku' kapsamında Ankara Valiliği taraf gösterilmeliydi husumete itiraz ediyoruz." şeklindeki beyanı üzerine, davacı vekilinin 11.01.2024 tarihli dilekçesi ile HMK'nın 124. maddesi gereğince hasımda hata yapıldığından bahisle davanın ...'ne yöneltilmesini talep etmiş, mahkemece hasım değişiklik talebi kabul edilebilir hatadan kaynaklandığı kabul edilerek, davayı ...'ne yönletmiş, bakanlık ve valilik adına aynı vekil ile takip edilen davada davanın esası hakkında karar verildiği görülmüştür.1-Davalı vekili, ... ... hakkında açılan davada husumete itirazları nazara alınmadan davada karar verildiğini ileri sürmüş ise de; mahkemece davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülerek, davacı tarafından husumetin davalının belirttiği ... Müdürlüğüne yöneltilerek, yargılamaya devam edilmiş olmasına, nitekim ... ... vekili olarak davaya cevap veren vekilin, mahkemeye sunduğu dilekçe ile ... Müdürlüğünü vekaleten kendisinin temsil edeceğini mahkemeye bildirmesi sonrasında taraf teşkili ve davalının davada temsili sağlanarak esastan karar verilmiş olmasına göre davalının buna yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.2-Davalı vekili, alınan kusur raporuna itirazlarını ileri sürmüş ise de; kusura yönelik olarak; meydana gelen kazanın davalı idareye ait aracın, ilerisinde seyreden araç ile takip mesafesini korumayarak arkadan çarpması ile meydana gelmiş olmasına göre, önündeki araç ile takip mesafesini korumayan davalı idareye ait aracın tam kusurlu olduğunun kabul edilmiş olmasında isabetsizlik görülmemiştir. Davalının hasara yönelik istinaf sebepleri açısından ise; hesaplamanın "geçek zarar" hesabında Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından benimsenen ilke ve yöntemlere uygun olarak yapılmış olmasına, hesaplanan değer kaybının, kaza tarihindeki aracın rayiç değeri, modeli, yaşı ve meydana gelen kaza sonrasındaki hasar nazara alındığında makul olmasına, ikame araç bedelinin de, aracın makul onarım süresi esas alınarak tespit edilmiş olmasına göre davalının zararın hesaplanmasına yönelik istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.Ancak, sigorta şirketi, davacıya araç değer kaybına yönelik olarak bakiye teminat limiti kapsamında 463,00 TL ödeme yaptığını beyan etmiş olup, bu hususu ilk derece mahkemesinin ve tarafların da kabulüne olup, bilirkişi tarafından hesaplanan 25.000,00 TL araç değer kaybından bu miktar mahsup edilmeksizin, tespit edilen değer kaybının tamamına hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacının sair istinaf sebepleri yerinden görülmediğinden reddi ile 2 no'lu bentte yazılı nedenle istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmamasına göre ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm tesisine, buna göre davacının, davalı ... Müdürlüğünden talep ettiği değer kaybına yönelik olarak talebinin kısmen kabulü ile, bilirkişi tarafından hesaplanan 25.000,00 TL araç değer kaybından, davadan önce sigorta şirketi tarafından yapılan 463,00 TL değer kaybı ödemesinin mahsubu ile 24.537,00 TL değer kaybının davalıdan idareden tahsiline karar verilerek, ilk derece mahkemesi kararında gerek ikame araç bedeline yönelik olarak verilen karar, gerekse de değer davalı hakkındaki karara yönelik kesinleşen yönler korunarak, tavzih ile düzeltilen kısımda hükümde gösterilmek suretiyle, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;I-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,Buna göre;1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE;-24.537,00 TL değer kaybı tazminatının 30.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe limitinden kalan 0,49 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun tespitine)-4.800,00 TL araç ikame bedelinin, kaza tarihi olan 24.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Müdürlüğü'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,2-İstinaf sebebi yapılmamış olması nedeniyle Harçlar kanunu gereğince ilk derece mahkemesi tarafından hüküm alınan alınan dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.035,64 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 775,35 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.260,29 TL harcın davalı Sigorta Şirketinden alınarak hazineye irad kaydına, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 24.537,00 TL vekalet ücretinin (ilk derece mahkemesi kararının sigorta şirketi tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle sigorta şirketi 17.900,00 TL ile sınırlı olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 463,00 TL vekalet ücretinin davacından alınarak davalı idareye verilmesine,5-İstinaf sebep yapılmamış olması nedeniyle 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.200,00 TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,6-İstinaf sebebi yapılmamış olması nedeniyle, davacı tarafından yapılan; 269,85 TL Başvuru Harcı, 269,85 TL Peşin/nisbi Harcı, 505,50 TL Tamamlama Harcının davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,6- 2.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 710,25 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.220,25 TL'nin ( davalı ... Müdürlüğü 3.170,22 TL'si ile sınırlı ve müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ,7-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde ve taraflar hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara İADESİNE,II-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:1-Davalı idare harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 394,00 TL tebligat ve posta giderinin davacıdan alınarak dava ... Müdürlüğüne verilmesine,3-HMK'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,4-Kararın tebliği ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 24.04.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.BaşkanÜyeÜyeKatip* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.