Anahtar kelimeler: Davadavacı Harçlandırdığı Taşıtları Kara Tevzi Hasarlandığını Fiilden Düştüğü Kazada Motorlu
T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026DAVA
:Davacı vekili mahkememize sunduğu █████/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; davalı --------Ş. Nezdinde --------- numaralı motorlu kara taşıtları zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi bulunan ---------- plakalı aracın kaza tutanağında belirtildiği 20.03.2023 günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkili adına kayıtlı ---------- plakalı aracın hasarlandığını, meydana gelen kazada davalı ---------Ş. nezdinde trafik poliçesi ile güvence altına alınan ---------- plakalı araç % 100 oranında asli kusurlu bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 10,00 TL değer kaybı tazminatının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı şimdilik 10,00 TL eksik bakiye alacaklarının davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracında meydana gelen gerçek hasarın tespiti için ekspere ödenen 750,00 TL ücretin yargılama giderinden sayılarak sigorta şirketi üzerine bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmamakta olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, KTK, HMK ve genel şartlar gereği müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapılması dava şartı olup davanın talep ettiklerini, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını, tespiti halinde davanın reddini talep ettiklerini, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmamakta olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun -------- Dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, sebepsiz zenginleşme teşkil eden ödemelere ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmakla ve kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını ve tüm sorumluluk yerine getirildiğini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerekmekte olduğunu, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına KDV dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulü mümkün olmamakla talebin reddi gerekmekte olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:-------- Müdürlüğü'nün yazı cevabı--------- Noterler Birliği Başkanlığı'nın yazı cevabı-------- Sigorta Genel Müdürlüğü'nün yazı cevabı-█████/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu-█████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporu-Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Sürücü -------- sevk ve idaresindeki ------- plakalı aracın asli ve % 100 kusurlu olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle orijinal yedek parça ihtiyacının 45.825,12 TL + KDV olacağına, orijinal yedek parçaların markanın yetkili yedek parça bayilerinden ortalama %20 indirim uygulanılması mümkün olduğundan %20 indirimli olarak 36.660,10 TL + KDV olacağına, hasarın toplam olarak; 50.410,10 TL + KDV olacağına, sigorta şirketinin 02.06.2023 tarihinde 26.300,00 TL ödeme yapmış olduğu ve kalan hasar miktarının 50.410,10 TL + KDV( 9.073,82 TL) 59.483,92 TL hasar bedeli - 26.300,00 TL ödenen bedel =33.183,92 TL olduğuna, hasar tarihli değer kaybı tutarının 13.599,76 TL olduğuna, değer kaybı ödemesi olarak sigorta şirketinin --------hesabına 18.07.2023 tarihinde 5.092,00 TL değer kaybı ödemesi sonrası kalan değer kaybının 8.507,76 TL olduğuna, davalı Sigortacının ---------- plaka sayılı araç için █████/2022 tarihinde -------- poliçe numarası ile ZMSS poliçesi düzenlediği, sigorta süresinin █████/2022 - █████/2023, 20.03.2023 tarihinde meydana gelen kazanın sigorta süresi dahilinde olduğu, davalı --------- düzenlemiş olduğu poliçe ile --------- plakalı aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olup, sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olduğu, Trafik Sigortası Genel Şartlarınca “değer kaybı” maddi zararlardandır. Gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyetinden dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri ZMMS kapsamı dışında olduğu, tespit edilen eksik ödemeler açısından poliçe üst limit olan 120.000.-TL'nin yeterli olduğuna ilişkin tespitlerde bulunulmuştur. -Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi Heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Yargıtay kararları neticesinde aracın kaza öncesi değeri ile kaza sonrası değeri arasındaki fark değer kaybı olduğu, kök rapor bu yönde tanzim edildiği için kök raporda değişim gerektirmemekte olduğu beyan edilmiştir. -Davacı vekilinin █████/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile taleplerini 41.691,68 TL'ye arttırdıklarına ilişkin beyanda bulunduğu ve bakiye harcını yatırdığı anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan bakiye hasar bedeli ve değer kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir.Dosyada yer alan belgeler ve ruhsatın incelenmesi neticesinde ---------- plakalı otomobil cinsindeki aracın davacı adına kayıtlı olduğu, --------- plaka sayılı otomobil cinsi aracın dava dışı --------- adına hususi olarak kayıtlı olduğu ve █████/2023 kaza tarihinde davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır..2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur. Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir. Nitekim, --------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu █████/2024 tarihli kök ve aynı kanaati içeren █████/2025 tarihli ek raporlarında davalı --------- Şirketi'ne trafik sigortalı --------- plaka nolu otomobil sürücüsü ---------- %100 kusurlu olduğu, davacı tarafa ait ---------- plaka nolu otomobil sürücüsü--------- kusursuz olduğu, davacı tarafa ait --------- plaka nolu otomobilde kaza nedeniyle yapılan ödemelerin tenzili sonucunda toplam zarar ve ziyanının 8.507,76 TL değer kaybı, 33.183,92 TL hasar bedeli olduğu" şeklinde raporlar tanzim etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, Mahkememizce alınan ve taraf itirazlarını ve mahkememizin raporda bulunmasını istediği hususları da karşılayan █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunun ---------- 17.07.2020 tarihinde --------- E---------- K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması ve davacıya ait aracın daha önce hasar kaydının bulunmaması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu yine dava konu araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinde hasarlı parçaların tespit edildiği, ekspertiz raporunda yer alan hasarlı parçalar ile kazanın oluşumunda hasar gören ve değişmesi gerekli parçalar ile bilirkişi raporunda yer alan parçaların uyumlu olduğu anlaşılmış olup hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporu ve davacı vekilinin bedel arttırım dilekçesi doğrultusunda davalının raporda belirtildiği miktarlarda dava öncesi yapılan ödemelerin tenzili sonucu hesaplanan bakiye hasar ve değer kaybı tazminatlarından sorumlu olacağı anlaşılmış olup, bu nedenlerle davanın kabulü ile dava konusu 8.507,76 TL bakiye araç değer kaybının başvuru tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren KTK 99 maddesi uyarınca 8 iş günü sonunda temerrüte düşmüş sayılacağından daha önce kısmi ödeme yapılan tarihte temerrütün gerçekleşmiş olması nedeniyle kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek █████/2023 tarihinden itibaren davalı sigortalısı olan aracın hususi olması nedeniyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) alınarak davacıya verilmesine ve dava konusu 33.183,92 TL bakiye hasar bedelinin başvuru tarihi olan █████/2023 tarihinden daha önce kısmi ödeme yapılmış olması nedeniyle kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:Davanın KABULÜ ile1-a-Dava konusu 8.507,76 TL bakiye araç değer kaybının kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi olduğundan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) alınarak davacıya verilmesine,b-Dava konusu 33.183,92 TL bakiye hasar bedelinin kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi olduğundan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan (kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı olarak) alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.847,95 TL harcın başlangıçta peşin olarak alınan 269,85 TL harçtan ve 715,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 1.863,10 TL'nin davalı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 41.691,68 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 4.500,00 TL bilirkişi masrafı, 224,75 TL posta ve tebligat masrafı, KEP gideri, 8.50 TL dosya masrafı, 750,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 5.483,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvurma harcı 269,85 TL, mahsup edilen peşin harç 269,85 TL, tamamlama harcı 715,00 TL olmak üzere toplam 1.254,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,8-Karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026