Anahtar kelimeler: İşiyle Çarptığını İştigal Esaskarar Fiilden Hasarlı Taşımacılık Kazaya Kayseri Araca
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:...Esas -...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
:...KARAR NO
: ...HAKİM
:...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 1-...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 2- ...3- ...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
:...KARAR YAZIM TARİHİ
:...Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı ...'in sevk ve idaresindeki davalı ...'in maliki olduğu ve davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan... plakalı aracın müvekkilinin kullandığı ... plakalı araca çarptığını, aracın hasar aldığını, söz konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde davalıların %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin taşımacılık işiyle iştigal ettiğini ve kazaya karışan aracını da nakliye işinde kullandığını, kaza sebebiyle oluşan hasarın tadilat işlemlerinin yaklaşık 1,5 ay sürdüğünü, aracın onarıldığını ancak değerinde azalma meydana geldiğini, ayrıca müvekkilinin aracı kullanamamasından kaynaklı kazanç kaybına uğradığını, yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmesinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile bütün davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmak üzere 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, araç sürücüsü Adem ve araç maliki Ali'den müştereken ve müteselsilen alınmak üzere 100,00-TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, araç sürücüsü Adem ve araç maliki Ali'den müştereken ve müteselsilen alınmak üzere 100,00-TL kazanç kaybının haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin yerleşim yeri itibariyle davaya bakmaya İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte poliçe limitlerinin maddi hasar için araç başına 200.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının aracında 6.120,00-TL araç değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın █████/2025 tarihinde davacı vekili Av....l'a ödendiğini, ayrıca müvekkili tarafından aracın onarımı için █████/2024 tarihinde 75.000,00-TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, davacının dava açmadan önce sigorta şirketine usulüne uygun şekilde başvuruda bulunmadığını, usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ve ... süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLER
:ZMMS poliçesi, kazaya ilişkin fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, A... Sigortanın cevabi yazısı, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, vergi dairesi kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Trafikçi - makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan heyetten alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporda: kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir trafik kazası olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, ... plakalı araç sahibi ...'in kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği, Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı, kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, dava konusu araç için 31.10.2024 olay tarihi itibarıyla ikame araç bedelinin 17.500,00-TL olduğu, araçtaki hasarın azami 7 günde onarılabileceği, dava konusu araç için 31.10.2024 olay tarihi itibarıyla araç değer kaybının 48.750,00-TL olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın kullanılmaması nedeniyle uğranılan kazanç kaybı ticari defter kayıtları ve mali verileri esas alınarak yapılan hesaplamaya göre 63,11-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.Davacı vekili sunduğu █████/2026 tarihli talep artırım dilekçesinde: 100,00-TL değer kaybı tazminatı taleplerini fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 42.530,00-TL artırdıklarını, toplamda 42.630,00-TL'lik değer kaybı tazminatının haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, 100,00-TL araç mahrumiyet zararı taleplerini fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 17.400,00-TL artırdıklarını, toplamda 17.500,00-TL'lik araç mahrumiyet bedeli tazminatının haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar Ali ve ...'den tahsili ile müvekkiline verilmesine, 100,00-TL kazanç kaybı tazminatının haksız fiilin gerçekleşmiş olduğu kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılar Ali ve ...'den tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.YARGILAMA VE GEREKÇE
:Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı, aracı kullanamamaktan kaynaklı ikame araç zararı ve kazanç kaybı talebine ilişkindir.Davacı taraf dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde davacıya ait olup dava dışı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan, davalı ... adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresindeki... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, davacının değer kaybı, ikame araç bedeli ve ticari kazanç kaybı zararı oluştuğunu belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL değer kaybı, 100,00-TL araç mahrumiyet bedeli ve 100,00-TL kazanç kaybı zararının davalılardan tahsili talep etmiştir.Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ...2 plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, ruhsat kayıtlarına göre araç malikinin davalı ..., kaza tespit tutanağına göre araç şoförünün davalı ... olduğu anlaşılmaktadır.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuştur. Ancak HMK 16 ve KTK 110 maddeleri uyarınca davacının dava tarihi itibariyle yerleşim yeri Kayseri olduğundan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.KTK'nın 97. maddesinde sigorta şirketine yapılacak başvurunun yazılı olması dışında bir şekil şartı öngörülmemiştir. Hasar dosyası içerisindeki bilgi ve belgelerden davacının dava açmadan evvel yazılı başvurusunun bulunduğu, hatta davacıya kısmi değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.Mahkememizce bilirkişiden hem kusur hem de zarar yönünden █████/2025 tarihli rapor alınmıştır. █████/2024 tarihinde, Afyonkarahisar ili, Merkez ilçesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonu ile Afyonkarahisar ili istikametinden Uşak ili istikametine sağ şerit üzerinde seyri sırasında km 36+00' a geldiğinde (boyalı köprülü kavşak) yine aynı istikamette sol şerit üzerinde seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Boyalı köprülü kavşağa geldiğinde bir anda sağ şeride giriş yaptığı esnada aracının sağ arka çamurluk ve lastik kısımlarına ... plakalı kamyonun sol ön kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayıdır. Bu kazanın oluşumunda davalı ..., KTK 46/a-b-c, 47/c, 84/f-h, KTY 94/b-c, 95/c, 157/6-10 maddeleri uyarınca asli (%100 oranında) kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü ...'ye atfı kabil bir kural ihlalinin bulunmadığı raporda belirtilmiştir. Düzenlenen bu rapor kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan denetime elverişli bulunmuş ve mahkememizce de hükme esas alınmıştır.Aynı raporda davacının aracında meydana gelen değer kaybı da hesap edilmiştir. Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir. Bu ilkelere göre bilirkişi tarafından davacının aracında 102.194,40-TL'lik hasar meydana geldiği, bunun sonucunda da 48.750,00-TL değer kaybı oluştuğu hesap edilmiş ve yapılan bu hesaplama mahkememizce de benimsenerek bu miktar üzerinden (dava tarihinden evvel davacının başvurusu üzerine davalı sigorta şirketi tarafından █████/2025 tarihinde yapılan 6.120,00-TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye 42.630,00-TL) davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı sigorta şirketinin sorumluluk limiti kaza tarihi itibariyle 200.000,00-TL'dir. Cevap dilekçesi ekindeki ödeme makbuzları, davacıya yapılan kısmi değer kaybı ödemesi ve mahkememizce hükmedilen değer kaybı tazminatı dikkate alındığında poliçe limitinin dolmadığı anlaşılmaktadır.Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.Bilirkişi raporuna göre davacının aracının 7 günde tamir edilebileceği, kaza tarihi itibariyle günlük araç kira bedeli 2.500,00- TL kabul edilerek 17.500,00-TL ikame araç zararı olduğu, bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu görülmüştür. Davacının kasko şirketi olan dava dışı ... Sigorta A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabına göre davacıya bu kazadan dolayı ikame araç kullandırılmadığı, ödeme de yapılmadığından hesaplanan tutarın davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar vermek gerekmiştir.Davacının ikame araç zararı hükmedilen 17.500,00-TL ile giderilmiş olduğundan ayrıca ticari kazanç kaybı oluşmayacağı, ikame araç bedeli ile ticari kazanç kaybının aynı anda istenemeyeceği değerlendirilerek davacının değer arttırımı yapmadığı ve dava dilekçesinde talep ettiği 100,00-TL ticari kazanç kaybı talebinin reddine karar verilmiştir.Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Öte yandan kısmi ödeme yapılması halinde bu ödeme tarihinin temerrüt tarihi olarak kabulü gerekir. Davacının başvurusu üzerine davacıya █████/2025 tarihinde kısmi ödeme yapıldığından davalı sigorta şirketinin bu tarihte temerrüde düştüğü kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Davalı işleten ve sürücü yönünden 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Davacı dava ve talep arttırım dilekçelerinde ticari avans faizi talep etmiş ise de ruhsat kayıtlarına göre sigortalı aracın hususi-otomobil vasfında olması ticari vasıfta olmadığından nedeniyle hükmedilen tazminatlara yasal faiz uygulanmıştır.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bu itibarla her ne kadar davacı dava açmadan evvel davalı ile arabuluculuk görüşmesi yapmış ise de bu görüşmenin ihtiyari arabuluculuk kapsamında olduğu ve yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı)H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KISMEN KABULÜ ile,1-42.630,00-TL değer kaybı tazminatının dava ... Sigorta A.Ş. yönünden █████/2025 tarihinden davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-17.500,00-TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının kaza tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,3-Ticari kazanç kaybı talebinin reddine,4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 4.107,48-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harç ve 1.023,46-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 2.468,62-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 1.750,16-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafın yaptığı 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 1.023,46-TL ıslah harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.630,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 13.884,26-TL yargılama giderinin kabul - ret oranına göre hesaplanan: 13.861,21-TL'lik kısmının davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 9.827,10-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 42.630,00-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davalılar ... ve ...'e ödenmesine,Dair, davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...Hakim ...