uymayarak kavşakta önceliğine çekme araçtan mahrum nakliyesi fiilden tamir kazaya

Anahtar kelimeler: Uymayarak Kavşakta Önceliğine Çekme Araçtan Mahrum Nakliyesi Fiilden Tamir Kazaya

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın geçiş önceliğine uymayarak kavşakta ana yola kontrolsüzce çıkması neticesinde müvekkiline ait ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini, kazada müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazaya sebebiyet veren aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, araç hasarına ilişkin zararı yetersiz şekilde karşılanan nakliyesi müvekkil araç çekme masrafında da bulunduğunu, ayrıca tamir sürecinde araçtan mahrum kaldığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkilinin zararının yetersiz karşılandığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL bakiye araç hasar bedeli; ... TL araç çekme bedeli; ... TL nakliye bedeli; ... TL ticari kazanç kaybı bedeli, ... TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını beyanla; uyuşmazlığa konu aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, hiçbir suretle kabul anlamına gelmemek kaydıyla kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına ... TL olduğunu, müvekkili şirket sorumluluğunun kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, davaya ilişkin yapılan inceleme ve kontrollerde davacının aracında ... TL değer kaybı hesaplanmış ve bu tutarın ... tarihinde işbu davadan önce davacı vekiline ödendiğini, poliçeden kaynaklanan sorumluluğun eksiksiz olarak yerine getirildiğinden değer kaybına dair taleplerin reddi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için davacıya ... tarihinde davacıya ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, bununla birlikte davadan önce davacının sigorta şirketine usulüne uygun bir başvurusunun dahi bulunmadığını belirterek müvekkili yönünden açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Mahkememizce diğer eksiklikler tamamlanmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasar bedeli, ticari kazanç kaybı, araç mahrumiyet gideri, nakliye ücreti ve çekici ücreti bedeli istemleri ile karşı taraf araç işleteni ve sürücüsü ile ZMMS şirketine açılan tazminat davasıdır.

Davanın niteliği gereği Tramer'e müzekkere yazılarak dava konusu kazaya ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.

İlgili vergi dairesine müzekkere yazılarak davacının kazaya karışan aracına ilişkin kaza tarihinden önce bildirilen yıllık geliri ve gelire esas ödenen verginin bildirilmesi istenmiş ve müzekkere cevabı ile basit usulde defter tuttuğu ve beyanname verme zorunluluğu bulunmadığına dair yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası'na müzekkere yazılarak davacının kazaya karışan aracına ait günlük kazancın bildirilmesi istenmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Eldeki davada davalılar araç sahibi ve sürücüsü ... ile davalı ZMMS şirketi olan ... Sigorta Şirketi arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunduğu kabul edilmiştir.

Hasar bedeli yönünden;

Davalı sigorta şirketi ve sürücü davacıya ait araçta oluşan gerçek zararı tazminle yükümlüdür. Yani, davacı, zarar gören konumunda olup, aracında oluşan gerçek zararın tazmini gereklidir. Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 05.03.2015 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere, aracının eşdeğer parçalarla onarımını kabul etmesi kendisinden beklenemez ve aracının orijinal parça kullanılarak tamiri gerekir. Yine, Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında ifade edildiği üzere, davacıya ödenecek tazminat belirlenirken, yedek parça tedarikçisi ile sigortacı arasında yapılan anlaşmalar gereği uygulanan iskonto oranı esas alınarak yedek parçaların rayiç değerinde indirim yapılmasına olanak yoktur. Ayrıca, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti Yargıtay (Kapatılan) 17. HD.nin 08.10.2012 tarih ve ██████████ sayılı kararı ile 04.04.2016 tarih ve ██████████ sayılı kararında da belirtildiği üzere 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında olup, KDV'ye tabidir. Ezcümle, davacıya ait aracın onarımı için gerekli masrafın, orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan, KDV dahil belirlenmesi gerekir.

İkame araç bedeli yönünden;

Antalya Bam 13 HD.'nin ... /... esas ... /... karar sayılı kararı ile; "...Davacının, dava dilekçesinde araçtan mahrum kaldığı süre için ikame araç bedeli ve bu süreçte oluşan kazanç kaybının tazminini talep ettiği görülmüştür. Davacının bu talepleri, davacının araçtan mahrum kaldığı döneme yönelik aynı sonuçları içeren talep niteliğindedir. Bu nedenle aynı dönem için hem ikame araç bedeli hem de kazanç kaybına hükmedilmesi mümkün değildir.

Somut dosyada alınan bilirkişi heyeti raporunda, davacının aracını kiraladığı ... ... A.Ş. ile davacı arasındaki kira sözleşmesinde belirlenen kira bedeli gözetilerek davacının kazanç kaybı hesaplanmış olup, davacının araç mahrumiyetinden kaynaklanan gerçek zararı, hesaplanan bu kazanç kaybıdır. Zira, davacı kaza tarihinde aracını kiralayarak kira geliri elde etmekte olup, gerçek zararı bu kira sözleşmesinden elde edeceği kazanç kaybına ilişkindir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davacının araç mahrumiyeti yönünden, bilirkişi raporuyla belirlenen ... TL kazanç kaybı tazminatına hükmedilmesi gerekirken kazanç kaybı talebinin reddine karar verilmesi yerinde değildir.

Yukarıda açıklandığı üzere davacının kazanç kaybı ile ikame araç bedeli talebinin aynı anda karşılanması mümkün olmayıp, somut davada davacının gerçek zararının kazanç kaybına ilişkin olması gerektiği gerektiği gözetildiğinde, ikame araç bedeli talebinin reddi gerekecektir.

Bu durumda, somut davada davacının araç mahrumiyeti yönünden kazanç kaybı talebi açısından bilirkişi raporuyla belirlenen ve ıslah edilen ... TL üzerinden davanın kabulüne, ikame araç bedeli talebinin ise reddine karar verilmesi gerekir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak Dairemizce bu yönde hüküm kurulması gerekir...." şeklinde karar verilmiştir.

Emsal içtihat uyarınca davacının kazanç kaybı ile ikame araç bedeli talebinin aynı anda karşılanması mümkün olmadığı gözetilerek, eldeki davada davacının gerçek zararının kazanç kaybına ilişkin olması gerektiği gerektiği gözetildiğinde, ikame araç bedeli talebinin reddi gerekmiştir.

Kazanç kaybı istemi yönünden;

Davacının kaza tarihinden tamir edildiği tarihe kadar aracı kullanamaması nedeniyle uğradığı kazanç kaybına ilişkin tazminat istemi hususunda, davacı tarafın vergi dairesi cevabına göre şehir içi yük taşımacılığı yaptığı ve makul onarım süresi içerisinde ikame araç bedeli ya da kazanç kaybı talep edebileceği kabul edilmiştir.

Çekici ücreti ve nakliye ücreti yönünden;

Davacının kaza nedeniyle aracını çekici ile taşımak zorunda kaldığı ve yine taşımakta olduğu yükü nakliye aracılığıyla götürdüğü anlaşıldığından bu giderleri de davalı işleten ve sürücüden talep edebileceği kabul edilmiştir.

Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği araçtaki hasar bedelinin tespiti, kazanç kaybı bedeli, nakliye ve çekici ücreti talep edilip edilemeyeceği ve miktarının belirlemesi için dosyamız 1 adli trafik-makine mühendisi, 1 mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş;

Bilirkişi heyeti ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

*Sürücü ...

: Sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile çomaklı kavşağına geldiğinde DUR işaretine uymadan kavşağa dikkatsizce girmekle 2918 sayılı K.Y.T.K 84/h (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama )maddesini ihlal ettiği ve asli kusurlu olduğu;

*Sürücü ...

: Kazanın oluşmasında herhangi bir kural ihlali yapmadığı.

*... markalı ... plaka nolu aracın ... tarihinde maruz kaldığı hasarlı trafik kazası nedeniyle toplam olarak ... TL tutarında maddi hasar meydana gelmiştir.

Davacıya ait ... marka ... plakalı aracın kaza sonucu uğradığı toplam hasarın ... TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin (... TL hasar + ... TL değer kaybı) toplam ... TL, olduğu, değer kaybı dışında ... TL. ödeme yapıldığı, buna göre ... TL tutarında bakiye hasar farkı bulunduğu,

Araç çekme ve nakliye giderlerinin fatura ile belgelendiği, kazayla doğrudan illiyet bağı bulunduğu, buna göre toplam ... TL giderin makul ve zorunlu nitelikte olduğu,

Aracın kaza sonucu onarımının 17 günlük makul sürede tamamlanabileceği, bu süre boyunca ikame araç verilmediği,

Davacının şehir içi yük taşımacılığı faaliyeti yürüttüğü, Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası yazısına göre günlük brüt gelirinin ... TL olduğu, genel gider, yakıt, amortisman ve işletme masrafları düşüldüğünde net günlük kazancının ... TL olduğu, buna göre 17 gün × ... TL = ... TL tutarında net ticari kazanç kaybı oluştuğu,

Sonuç olarak;

Davacı ... ....’ın, ... tarihli kazaya bağlı olarak;

... TL bakiye hasar farkı,

... TL araç çekme ve nakliye gideri,

... TL net ticari kazanç kaybı olmak üzere toplam ... TL tutarında net maddi zararın olduğu..." hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve kusur ve hasar bedeli, kazanç kaybı, nakliye ve çekici ücreti hesaplamaların mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf değer artırım dilekçesi ile dava değerini artırmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın tamiri için gerekli olan 17 günlük makul süre mahkememizce uygun görülmüş ve esas alınmıştır. Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce davacının basit usulde defter tuttuğu ve beyanname verme zorunluluğu bulunmadığı bildirilmiştir. Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası ise oda üyesi olan davacının beyan ettiği gelir bildirmişlerdir. Bilirkişi tarafından vergi dairesi ve şoförler odası cevaplarına göre davacının şehir içi yük taşımacılığı yaptığı ve ortalama gelirinin ... TL olduğu anlaşılarak hesaplama yapılmıştır. Her ne kadar Antalya Şoförler ve Otomobilciler Odası ise oda üyesi olan davacının beyan ettiği gelir bildirilmişse de, bilirkişi tarafından da 2024 yılı günlük ortalama gelirinin ... TL olduğunun belirlendiği, toplam %60 oranında zorunlu giderler düşüldüğünde günlük ... TL net kazanç hesabı yapıldığı, hayatın olağan akışına göre tutarın makul olduğu, dönemin asgari ücretinin günlük miktarına yakın bir miktar olduğu gözetilerek bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Hasar bedeli yönünden yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen hasar miktarından sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonucunda bakiye bedel üzerinden ve yine rapor ile tespit edilen çekici ve nakliye ücreti esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde dava konusu araçta meydana gelen bakiye hasar bedelinin ZMMS kapsamında kaldığı, davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, kazanç kaybı, nakliye ve çekici bedelinden ise karşı araç işleteninin ve sürücüsünün sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiş olup, bilirkişi raporu ile tespit edilen değer üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Faiz başlangıcı yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu nedenle sigorta şirketi yönünden başvurunun 8 işgünü sonrası, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Davalı tarafa ait aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir.

Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair;

Antalya BAM ... . HD'nin ... /... esas, .../... karar sayılı ilamı ile Ankara BAM .... HD'nin ../... esas, .../... karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;

1-... TL hasar bedelinin; davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi... tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2-... TL kazanç kaybı bedeli, ... TL çekici ücreti ve ... TL nakliye ücreti toplamı ... TL'nin davalı ...'dan kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3-Araç mahrumiyet bedeli isteminin reddine,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalılardan alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin kabul ret oranı gözetilerek takdiren davalılardan alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; davalılardan alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) davacıya verilmesine,

8-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,

9-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

10-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair verilen karar davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede Antalya Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

E-imzalı

Hakim ...

E-imzalı