geçilmiştir düzelterek bam esaskarar iddianin yazildiği menfi istenmiş eksiklik ankara

Anahtar kelimeler: Geçilmiştir Düzelterek Bam Esaskarar İddianin Yazildiği Menfi İstenmiş Eksiklik Ankara

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - ████████

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO

: █████████ (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN

KARAR NO

: ████████ ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

ESAS NO

: 2020/3 E ████████ K

DAVANIN KONUSU

: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ

: █████/2026

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arsında █████/2018 tarihli hayvana alım sözleşmesi bağıtlandığını, sözleşmenin 10.1.7. maddesi “Sözleşme imzalanmasını müteakip en geç 15 gün içerisinde hayvanların seçime hazır hale getirilmesi ve ...’den seçim heyeti ister” şeklinde olmasına rağmen 1415 büyükbaş damızlık sığır tedarik işinde işe başlama tarihi çiftçi talep listelerinin güncellenmesi sebebi ile yaklaşık 1 ay geç işe başlanmasına neden olduğunu, bu nedenle davacının █████/2018 tarihli dilekçe ile işin toplam süresinin 90 gün olup mevcut işin bitim tarihinin güncellenmesinin istendiğini, davacıdan kaynaklanmayan bu durumun işin bitim süresini etkileyecek nitelikte olması sebebi ile ek süre uzatımının ve işin kesin bitim tarihinin yeniden düzenlenmesinin talep edildiğini, ek süre verilmediğini, uygulama imkanı bulunabilen kısıtlı süre içinde 1415 hayvandan 485 adedinin teslim edildiğini, kalan 930 adet hayvanın ise teslim edilemediğini, ek süre verilmemesi ve 33. Maddedeki uzlaşma hükümlerinin tatbik edilmemesi nedeni ile davacının hayvanların elinde kalması nedeniyle müvekkilinin zarar gördüğünü, Tarım Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün █████/2018 tarihli Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü yazısı ile Genç Çiftçi Projesi kapsamında dağıtılan hayvanlarda şap hastalığının ortaya çıktığı yönünde il/ilçe müdürlüklerince bildirimlerin yapıldığını, hastalığın proje kapsamında dağıtılan hayvanlar aracılığıyla yayılım gösterdiğinin tespit edildiğini, yaklaşmakta olan kurban bayramı sürecinde ülkemizin kurbanlık hayvan ihtiyacının karşılanması hususunda aksaklık yaşanmaması adına risklerin azaltılması ve hayvan hareketlerindeki tedbirlerin yeniden gözden geçirilmesi için ülke geneline Genç Çiftçi Projesi kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvan hareketlerine ikinci bir talimata kadar kısıtlama getirilmesine karar verildiğini, Genç Çiftçi Projesi kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvan hareketlerine ikinci bir talimata kadar kısıtlama getirilmesi nedeniyle dağıtım işlemlerinin gerçekleştirilemediğini, Sözleşme'nin 18. maddesinde davalı idarenin süre uzatımı verebileceği halleri ve şartları düzenlendiğini, 18.1.1-c maddesinde mücbir sebep olarak genel salgın hastalık gösterildiğini, şap hastalığının ülke genelinde olduğunu, genel salgın hastalık kapsamında olup davacının kusurundan kaynaklanmayan, taahhüdünü yerine getirmede engel nitelikte olan ve bu engeli kaldırmaya davacının gücünün yetmediği, yetkili merciler tarafından belgelendirilen ve Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünce davalı kuruma yazılı olarak bildirilen bir durum olup, sözleşmede bahsi geçen mücbir sebep kapsamında kabulü gerekirken feshin haksız olduğunun tespiti ile irat kaydedilen 421.000 TL teminatın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 920.00,00 TL müspet zararın ve kesilen 46.035,00 TL gecikme cezası toplamı 1.387.035 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davalı idarenin Genç Çiftçi Projesi kapsamında Genç Çiftçilerden canlı hayvan alımını gerçekleştirmek amacı ile üretici firmalar ile 4734 sayılı kanunun 3/a maddesi gereğince doğrudan alım yoluyla sözleşme imzaladığını, sözleşmenin 34. maddesi gereğince sözleşme █████/2018 tarihinde yürürlüğe girmiş olup toplamda 1415 baş hayvanın █████/2018 tarihine kadar teslim edilmesi gerektiğini, davacının sözleşmeden doğan bu taahhüdünü yerine getiremediğini idarenin sözleşmeye aykırı bir işlemi olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR GEREKÇESİ

Mahkemece; benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda : Davalı kurumun sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, bu nedenle davalının teminatı irat kaydetmesi ve cezai şart uygulamasının sözleşmeye göre yerinde olduğu, bu durumda davacının davasının tamamen reddi gerektiği, ancak uygulanan gecikme cezasının davacının ekonomik mahvına sebebiyet vereceği tespit edilmiş olup, gecikme cezasında 9/10 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak, 4.603,50 TL davalının gecikme cezası alacağı bulunduğu ve kalanının davacıya iadesi gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile; cezai şarta dayalı 41.431,50 TL'nin dava tarihinden ıslah tarihi olan █████/2022 tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle, ıslah tarihinden itibaren ise işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-) Davacı vekili ; sözleşme hükümleri 8., 10., 18.2, 20., 33.1 maddeleri ... tarafından işletilmeyerek sözleşmenin çökmesine sebep olduğunu, █████/2018 tarihli talebin dikkate alınmadığını, ihtilafların çözümü gereğince ve 33. maddenin işletilmesi hususundaki iki dilekçeye cevap verilmemiş ve doğrudan işin feshine yönelerek teminata el konulduğunu, kamu yararı da gözetmeden çiftçilerin hak ettikleri damızlık sığırları ancak dört ay sonra başka firmalara ihale edildiği ayrıca başka firmalara süre uzatımı verildiği halde davacıya verilmediği belgelenmiş olup TMK 2 ye göre ...’in iyi niyet kuralını işletmediğini, mahkemece bilirkişi raporlarındaki lehe hükümler dikkate alınmayarak, raporlar arasında ki çelişkilerin giderilmediği uzman görüşü bilimsel bir görüş olduğu halde hiç dikkate alınmadığı göz önünde tutularak usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, dosya kapsamında gerek bilirkişi raporları ile gerek uzman görüşü (bilimsel mütalaa) ile gerekse sözleşme maddeleri ile ve TBK hükümleri, Veterinerlik Hizmetleri Kanunu, Şap Hastalığı Yönetmeliği ile davamızın haklılığı ispatlanmış olup ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulü ile teminat bedeli 421.000 TL, ceza bedeli 46.000 TL ile bilirkişi tarafından hesaplanan 920.000 TL müspet zararın yasal ticari faizi ile güncellenmiş değer üzerinden ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı vekili; gecikme cezasının tenkisine karar verilmesinin hatalı olduğunu, basiretli bir tacir olarak imzaladığı sözleşme hükümlerinden sorumlu olduğunu, ayrıca reddedilen miktar üzerinden nispi vekalet ücretine karar verilmemesinin de hatalı olduğunu bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek davanın reddine, vekalet ücreti yönünden hükmün düzeltilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki yurt içi hayvan alım sözleşmesinin davalı tarafından feshinin haklı olup olmadığı, davacının dava tarihi itibariyle fesih nedeniyle irat kaydedilen teminat mektubundan kaynaklanan alacağının olup olmadığı, yine davacının haksız fesih nedeniyle müspet zarar miktarı ile gecikme cezası nedeniyle alacağı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLELRİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; “yurt içi hayvan alım” sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davalının sözleşmeyi feshinin haklı olduğunun kabulü ile teminat mektubunun irat kaydı ile cezai şarttan ekonomik olarak mahvına sebebiyet verileceği gerekçesiyle hakkaniyet indirimi yapılarak karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmeyerek davacının tüm davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan diğer istinaf itirazlarının reddine karar vermiştir.

Davalı vekilinin diğer istinaf itirazları yönünden yapılan değerlendirmede ise;

Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." düzenlemesi bulunmaktadır.

Davacı dava dilekçesinde dava konusunu, 920.000,00 TL müspet zarar, 421.000,00 TL teminat mektubunun iadesi, 46.035,00 TL hak edişinden kesilen gecikme bedelinin iadesi olarak açıklamış mahkemece davanın kısmen kabulüne 41.431,50 TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Buna göre, gerçekleştirilen yargılama neticesinde davacının talep ettiği alacağın 1.397.035,00 TL üzerinden davanın açıldığı gözetilerek bu kapsamda açılan davanın kısmen reddine karar verildiği dikkate alınarak, davalı lehine ret edilen 1.345.603,50 TL tutar üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği görülmektedir.

Açıklanan nedenle, reddine hükmedilen 1.355.603,50 TL alacak tutarı yönünden yargılama sırasında vekil vasıtası ile temsil edilen davalı taraf lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13/1 maddesine göre hesaplanacak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, daha az miktarda olmak üzere hesaplanan "17.900,00 TL" maktu vekalet ücretine karar verilmiş olması usule ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; açıklanan nedenlerle mahkemece vekalet ücreti yönünden verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kaldırılmasına ve mahkeme kararının HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

3-Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/3 Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2023 tarihli kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,

4-a)Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİ ile;

b)Gecikme cezasına dayalı 41.431,50 TL'nin dava tarihinden ıslah tarihi olan █████/2022 tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle, ıslah tarihinden itibaren ise işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine,

c)Alınması gereken 2.830,19 TL harçtan peşin alınan 15.711,30 TL ile 180,00 TL ıslah harcı toplamı 15.891,30 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 13.061,11 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

d)Davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde hesap numarası bildirmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafın avanstan karşılanmak üzere PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,

e)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

f)6102 sayılı TTK’nun 5/A-1. maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A-14. maddesi ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince hesaplanan ve Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

g)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 207.784,49 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden

5-a)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00TL harçtan peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

b)İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıranlara iadesine,

6-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-İstinaf aşamasında davalı tarafça yapılan 540,00TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

8-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

9-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

NOT

: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.

"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."