Anahtar kelimeler: Yıldızeli Fevzi Çakmak Müh Güneş Kurulumu Sivas Esaskarar Anlaştıklarını Santralı
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
: ...BAŞKAN
:...ÜYE
:...ÜYE
: ...KATİP
: ...DAVACI/KARŞI DAVALI
:...VEKİLLERİ
: Av...Av....DAVALI / KARŞI DAVACI
:...VEKİLLERİ
: Av. ...Av....DAVA
: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
: ...GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babası ... ile davalı ... Müh. İnş. San. Ve Tic. A.Ş.'nin █████/2018 tarihli sözleşme ile Sivas İli, Yıldızeli İlçesi, Fevzi Çakmak Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz üzerinde güneş enerjisi santralı kurulumu konusunda anlaştıklarını, ...'un █████/2018 tarihinde vefat etmesinden sonra davacının diğer mirasçıların hak ve hisselerinden feragat etmeleri üzerine tek mirasçı olarak sözleşmeyi devam ettirdiğini, davalı tarafın █████/2018 tarihli sözleşmenin 4. maddesinde, işbu sözleşme eklerinden olan iş programını gösterir listeyi davacıya vereceğini, sözleşmeye konu işi, iş bitim tarihinde veya daha önce sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmeyi taahhüt ettiğini, davacı ile davalı arasında bir eser sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, davacının üzerine düşen ücret ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen davalı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşmenin 12. maddesinde davalı tarafın █████/2018 tarihinde işe başlayacağını ve █████/2018 tarihine kadar ön kabulü yaptıracağını taahhüt ettiğini, ancak davalı tarafın █████/2018 tarihinde işi bitirmediği gibi ön kabulü de yaptırmadığını, Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş Esas ve ...D. İş Karar numaralı dosyasında yapılan keşif ve hazırlanan █████/2018 tarihli bilirkişi raporu ile tespite konu güneş enerjisi santralinde davalı tarafın █████/2018 tarihli sözleşme ile yüklenmiş olduğu imalatları tamamlamadığı, sistemin devreye alınıp enerji üretmeye başlamadığının gözlemlendiğinin belirtildiğini, davacının davalı tarafça işin zamanında yapılmamasından dolayı 2018 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında elektrik üretimi yapamadığını ve maddi olarak zarara uğradığını, sözleşmenin 27/3. maddesinin "Yüklenicinin belirtilen tarihe kadar işi teslim edememesi durumunda işverene 100.000,00-USD ceza ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt eder." şeklinde olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafın sözleşme ile yüklendiği işi zamanında teslim etmemesi nedeniyle müvekkilin uğradığı zararlar karşılığında şimdilik 5.000,00-TL'nın ve taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartın şimdilik 1.000,00,USD'lik kısmının işin teslim tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsili ile taraflarına ödenmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerek dava konusu █████/2018 tarihli GES Tesis Yapım Sözleşmesi gerekse de dava dilekçesinin ekinde sunulan bir kısım ödeme belgelerinden anlaşılacağı üzere davacı tarafın sözleşme gereği üzerine düşen ücret ödeme yükümlülüğünü süresinde ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, bu nedenle davacının kendilerinden dava konusu sözde bir kısım taleplerde bulunmasının hukuken kabul edilebilir nitelikte olmadığını, sözleşmenin 5/5. maddesinde "İşverenin yerli ve ithal yatırım teşvik belgesi almış olduğu" belirtilmiş ise de sözleşmenin imzalanmasını müteakip davacı tarafın sözleşmede aldığını belirtmiş olduğu işbu yatırım teşvik belgesinin alınmadığının anlaşıldığını, söz konusu yatırım teşvik belgesini alma ve almış olma yükümlülüğü davacı tarafa ait olmakla bundan kaynaklı gecikmelerin kendilerine izafesinin mümkün olmadığını, sözleşme kapsamında hazırlanan tesis yapımına ilişkin projenin onaya sunulmasının akabinde TEDAŞ tarafından söz konusu projenin onaylanamadığını ve projenin revize edilmek sureti ile yeniden onaya sunulması gerektiğini, sözleşmenin 6. maddesinde de belirtildiği üzere bu hususun tamamı ile davacı tarafı ilgilendiren bir husus olduğunu, proje revize işlemi ve devamında yapılacak onay işlemleri nedeni ile yaşanan gecikmelerin kendilerine atfedilebilir nitelikte olmadığını, güneş enerji santralı yapım işinde proje onayı yapılmadan yatırım teşvik belgesi başvurusunun yapılamadığını, proje onayının █████/2018 tarihinde alınmasının ardından █████/2018 tarihinde yatırım teşvik belgesi için başvuru yapıldığını ve █████/2018 tarihinde yatırım teşvik belgesinin alındığını, sözleşme gereğince yatırım teşvik belgesinin alınmasının davacı tarafın sorumluluğunda olmakla gelinen süreç içerisinde davacı tarafından bu işlemin yapımı için kendilerinin yetkilendirildiğini ve işlerin aksamaması adına sorumlulukları dahilinde olmayan bu işlem için de gerekli başvuruları yaptıklarını, yine sözleşme gereğince davacı tarafından temin edilmesi gereken ve işe başlayabilmeleri için gerekli olan KDV muafiyet belgesini davacı tarafın Yıldızeli Kaymakamlığı İlçe Mal Müdürlüğü'nden █████/2018 tarihinde alabildiğini, bu esnada davacı taraf ile ÇEDAŞ arasında akdedilen █████/2016 tarihli bağlantı anlaşmasının 2 yıllık yasal geçerlilik süresinin bittiğini, █████/2018 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Elektrik Piyasası Daire Başkanlığı'na süre uzatımı için başvuru yapıldığını ve EPDK tarafından gerçekleştirilen █████/2018 tarihli toplantıda süre uzatım kararı verildiğini ve █████/2018 tarihinde bu süre uzatım kararının ilgililere bildirildiğini, cümle hususların davacı yanın sorumluluk alanında olduğunu ve kendilerine en ufak bir kusur izafesinin dahi kabul edilemeyeceğini, davacının babası olan ve sözleşmenin ilk tarafı olan ...’un vefat etmesi üzerine ilk alınan yatırım teşvik belgesinin ... adına olması nedeni ile söz konusu belgenin davacı ... adına yeniden düzenlenmesi için davacı tarafa defaten uyarı yaptıkları halde davacının █████/2018 tarihinde yatırım teşvik belgesinin kendi adına düzenlenmesi için başvuruda bulunduğunu, █████/2018 tarihinde sözleşme konusu iş tamamen bitirilmesine rağmen davacı tarafça yatırım teşvik belgesinin revizesi için başvurunun geç yapılmış olması nedeni ile geçici kabul işlemlerinin yapılamadığını, davacı tarafça cümle eksikliklerin giderilmesinin ardından █████/2018 tarihinde geçici kabule hazır tutanağının düzenlendiğini ve akabinde TEDAŞ Genel Müdürlüğü'nün █████/2018 tarihli yazısı ile geçici kabul belgesinin verildiğini, gecikmenin kendilerinden kaynaklanmadığını, cümle edimlerini zamanında ve eksiksiz olarak ifa ettiklerini, tam aksine gecikmenin davacı tarafın sözleşme gereği üzerine düşen edimlerini zamanında ve eksiksiz olarak yerine geçirmemesinden kaynaklandığını, davacının müvekkil şirketten teminat niteliğinde bir senet istemesi üzerine şirket yetkilisi ... ile davacıyı temsilen ... arasında düzenlenen tutanakta aynen; "█████/2018 tarih 425.000,00-USD tutarlı ... ödemeli teminat senedi, ... GES santralinin kurulum işlemleri tamamlandıktan sonra bedelsiz olarak iade edilecektir. İşbu teminat senedi ciro edilemez. İşin bitiş tarihi █████/2018’dir." denildiğini ve taraflarca imza altına alındığını, dava konusu işin teslim tarihi olarak davacının iddia ettiği gibi █████/2018 tarihinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, tarafların imzalarını taşıyan tutanak ile sabit olduğu üzere █████/2018 tarihinin teslim tarihi olarak esas alınması gerektiğini, █████/2018 tarihinde yani taraflar arasında kararlaştırılan █████/2018 teslim tarihinden önce sözleşme konusu işin bitirildiğini, diğer ifade ile herhangi bir gecikmeye mahal verilmediğini, davacının taleplerine itibar edilmesinin mümkün görülmediğini, dava dilekçesinde ihtarname ile ihtarda bulunulduğu iddia edilmiş ise de dava dosyasında bulunan Sivas 3. Noterliği'nden gelen müzekkere cevabı ekindeki tebliğ belgesinden de anlaşılacağı üzere söz konu ihtarnamenin kendilerine tebliğ edilmediğini, sözleşmeden farklı adrese tebliğ çıkarıldığını, davacı tarafından Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D. İş numaralı dosyasından ve bu dosyada yapılan bir kısım tespitlerden bahsedilmekle birlikte söz konusu dosyada yapılan keşfe ve alınan bilirkişi raporuna karşı yasal süresi içerisinde ayrıntılı ve gerekçeli olarak itirazda bulunduklarını, cezai şart talebine ilişkin; dava dilekçesinde "█████/2018 tarihli sözleşmenin 27/3. maddesinde; yüklenicinin belirtilen tarihe kadar işi teslim edememesi durumunda işverene 100.000,00-USD ceza ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiği" belirtilmiş ise de; söz konusu cezai şartın talep edilebilmesi için müvekkili şirketin sözleşme gereği ifa yükümlülüğünü belirtilen tarihte (█████/2018 tarihinde) yerine getirmemiş olmasına bağlı olduğunu, halbuki █████/2018 tarihinde sözleşme konusu işin bitirildiğini, müvekkilinin sözleşme gereği edimini zamanında ve eksiksiz olarak ifa etmiş olmakla sözde geç ifaya dayalı cezai şart talebinin kabulünün mümkün olmadığını, yine taraflarınca geç ifa iddiasının kesinlikle kabul edilmemekle birlikte taraflar arasında akdedilen işbu sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta bakıldığı vakit niteliği itibari ile ifaya eklenen cezai şart niteliğinde olduğunu, davacı tarafın sözleşme konusu eseri herhangi bir ihtiraz-i kayıt öne sürmeksizin teslim aldığını ve söz konusu sözleşmede de ihtiraz-i kayda gerek olmaksızın cezai şart istenebileceğine dair bir hüküm bulunmayışı da nazara alındığı vakit davacı yanın cezai şart talebinin bu açıdan da kabulünün mümkün olmadığını, bir an için söz konusu cezai şartı ödeme ihtimali düşünüldüğünde, kendilerinin ekonomik olarak mahvına yol açacağı, ticari hayatlarının çok büyük oranda sekteye uğrayacağı tartışmadan vareste olmakla, Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları ile de kabul gördüğü üzere sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartın sayın mahkemece indirilmesini talep ettiklerini beyan ettikleri,KARŞI DAVA
: Karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; ... adına █████/2018 tarihli 12.980,00-USD (58.546,29-TL) miktarlı, █████/2018 tarihli 165.427,08-USD (808.111,29-TL) miktarlı, █████/2018 tarihli 63.074,09-USD (308.116,94-TL) miktarlı, █████/2018 tarihli 236.500,00-USD (1.155.302,50-TL) miktarlı ve █████/2018 tarihli 28.500,00-USD (159.981,90-TL) miktarlı faturalar kesildiğini, faturalara yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığından TTK'nun 21. maddesi gereğince söz konusu faturaların kesinleştiğini, taraflarınca tutulan cari hesap kayıtlarına göre davalı tarafın toplamda 86.312,48-USD bakiye borcu bulunduğunu, sözleşmenin 27. maddesinde; "İşveren, madde 15’de belirtilen hakediş şartlarına uymaz ve ödemeleri geciktirmesi durumunda işin tamamı için yükleniciye 100.000,00-USD ceza ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiği"nin belirtildiğini, davalı tarafça sözleşme gereği üzerine düşen ücret ödeme yükümlülüğünü süresinde ve eksiksiz olarak ifa etmediğini ve bakiye borcunun bulunduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-USD cezai şartın (karşı dava tarihi itibari ile döviz kuru 5,71 TL’den 1.000,00-USD = 5.710,00-TL olarak hesaplandığını) faizi ile birlikte kendilerine ödenmesini talep ettikleri, mahkemece karşı davalının davasının kısmen veyahut tamamen kabulüne karar verilecek olması durumunda; gerek bakiye borç taleplerinin gerekse de cezai şart talepleri yönünden mahsup talebinde bulunduklarını beyan ettikleri talep ve dava etmiştir.KARŞI DAVAYA CEVAP
: Karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; karşı davacının bir kısım alacakları olduğundan bahisle dava açtığını, ancak kendilerinden herhangi bir alacağı bulunmamakla birlikte haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen █████/2018 tarihli GES yapım sözleşmesi gereğince yapılan işlere istinaden kendilerine 5 adet fatura düzenlendiğini, süresi içerisinde bir itirazın bulunmadığını, dolayısıyla faturaların kesinleştiğini iddia etmiş ise de söz konusu fatura içeriklerinin taraflarınca kabul edilmemiş olup, faturaların karşı tarafa iade edildiğini, █████/2018 tarihli sözleşme kapsamında üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini, karşı davacı tarafın sözleşme ile yüklenmiş olduğu işleri süresinde yapmadığını, dolayısıyla davalı/karşı davacı tarafın kendilerinden cezai şart alacağı bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.Davacı-karşı davalı tarafça █████/2018 tarihli sözleşmeye, █████/2018 tarihli mirasçılık belgesine, █████/2018 tarihli feragatnameye, banka ödeme dekontları ve belgelerine, Sivas 3. Noterliği’nin █████/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş Karar numaralı delil tespiti dosyasına, █████/2019 tarihli arabulucuk ilk ve son oturum tutanağına, tanık beyanlarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.Davalı-karşı davacı tarafça cari hesap özeti örneğine, █████/2018 tarih ve E... sayılı TEDAŞ'a ait revize edilen proje onay yazısı örneğine, █████/2018 tarihli ve ... sayılı Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne ait yatırım teşvik belgesine ait yazı örneğine, █████/2018 tarih ve ████████████ sayılı Yıldızeli Kaymakamlığı İlçe Mal Müdürlüğü'ne Ait KDV muafiyet yazı örneğine, █████/2018 tarihli ve ...-31 karar sıra nolu EPDK karar örneğine, █████/2018 tarihli ve ... sayılı EPDK Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığı'na ait süre uzatım kararının bildirimine, Ticaret Bakanlığı Sistemi'nden yapılan başvuruya ait ekran görüntüsü çıktısına, █████/2018 tarihli geçici kabul hazır tutanağı örneğine, █████/2018 tarihli ve E... sayılı TEDAŞ Genel Müdürlüğü Yatırım İzleme Daire Başkanlığı Proje ve Kabul Müdürlüğü'ne ait geçici kabul yazısı örneği, tutanak örneğine, teminat senedi örneğine, tutanakta imzası bulunan ...’a ait SGK kayıtlarına,Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...D. İş Karar numaralı delil tespiti dosyasına, █████/2019 tarihli ve ... başvuru numaralı arabuluculuk başvuru formu örneğine, davalı/karşı davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar ile cari hesap kayıtlarına ve sözleşme konusu tesisin yapım aşamalarını gösterir resimlere delil olarak dayanılmıştır.Sivas 3.Noterliği'ne müzekkere yazılarak █████/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhli bir örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ...D. İş sayılı delil tespiti dosyası aslı celbedilmiştir. incelemesinde; tespit isteyen davacı ... tarafından aleyhine tespit istenen karşı taraf ... Müh. İnş. San. Ve Tic. A.Ş. aleyhine tespit istemli talepte bulunulduğu mahkemece talebin kabulü ile yapılan keşif sonrası düzenlenen tespit bilirkişisi raporunda; "Tespite konu güneş enerji santralinde karşı tarafın █████/2018 tarihli sözleşme ile yüklenmiş olduğu imalatları tamamlamadığı, sistemin devreye alınıp enerji üretmeye başlamadığının gözlenlendiği" belirtilmiştir.Yıldızeli Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak; ... T.C. kimlik numaralı ...'un ve ... T.C. kimlik numaralı ...'un ayrı ayrı; ticari faaliyetler dolayısı ile vergi mükellefi olup olmadığının, varsa faaliyet alanının, işyeri adresinin, vergi kayıt tarihi ile ticari faaliyetler nedeniyle vergi mükellefi ise bilanço esasına göre mi yoksa işletme hesabı esasına göre mi defter tuttuğu sorulmuş, ticari faaliyetleri nedeniyle vergi mükellefi ise Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi ve ilgili sair mevzuat hükümlerine göre alış-satış ve gayri safi iş hasılatının esnaf işletmesi sınırında kalıp kalmadığının bildirilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere müzekkere yazılarak, ...'a ait TR 1...ban numaralı hesaptan TR ... iban numaralı hesaba yapılan █████/2018 tarihli ... referans numaralı ... numaralı 125.000,00-USD bedelli muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 25.000,00-USD bedelli 4750857 numaralı muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 50.000,00-USD bedelli ... numaralı muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 70.000,00-USD bedelli ... numaralı muhasebe fişi ve █████/2018 tarihli ... referans numaralı 70.000,00-USD bedelli numarası okunamayan muhasebe fişine konu olan ödeme belgelerinden okunaklı birer örneğin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.SGK Sivas İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... T.C. kimlik numaralı ...'ın █████/2018 tarihinde SGK kaydının olması halinde işverenin ünvanı açık bir şekilde görünecek şekilde hizmet döküm cetvelinin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Yıldızeli Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... vergi numaralı ...'un █████/2018 tarihli 808.111,29-TL bedelli, █████/2018 tarihli 308.116,94-TL bedelli, █████/2018 tarihli 1.555.302,50-TL bedelli, █████/2018 tarihli 58.546,29-TL bedelli faturaları Form BA ile beyan edip etmediği sorulmuştur. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Davacı/karşı davada davalı tanıkları ... ve...'ın dinlenilmesi için Sivas Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır.Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nce dinlenen tanık ...; "Ben davacı ...'un babasının yanında çalıştım. ...'un babası ... davalı şirket ile anahtar teslim olarak █████/2018 tarihinde teslim edilmek üzere güneş enerjisi panelleri yapım işini üstlendi. █████/2018 tarihi gibi teslim etti. Bu işin yapımında işçi olarak çalışıyordum. ... 6. ayda vefat etti. Gecikmenin sebebi davalı şirketin oyalamasıydı. Mesela panel istedik. Getirmeyince biz kendimiz almaya gittik. Fakat bir kutuda 30 panel olması gerekirken 5 panel konmuş, gerisi strafor ile doldurulmuştu. Bunun gibi işi tamamlamamıza engel oldular. GES'e konu taşınmazla alakalı davacı ile ilgili hiçbir sorun yoktu. Davalı şirketten istediğimiz paneller tam olarak 12. ayda bize geldi. Ayın 28'inde de teslim edildi. Davalı şirketin maddi sorunları vardı. Haricen duyduğumuz kadarı ile bizim gibi iş alan diğer şirketlerde mal bekliyorlardı, şirket tamamına yetişemiyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı/karşı davada davalı tanığı ...; "Ben davacıların yanlarında çalışıyordum. Dava konusu iş yapılırken oraya sürekli gidip geliyordum. 2018 yılının 5. ayında teslim etmesi gerekiyordu. Fakat gecikmeler yaşandı. Davacı açısından kesinlikle bir eksiklik yoktu. Davalı tarafın işi uzatması nedeni ile iş bitirilemedi. ... 2018 yılının 7. ayında vefat etti. Yerine oğlu ... işe devam etti. Fakat bu durum gecikmesine neden değildir. Davalı panel talep ettiğimizde kutudan strafor çıktı. 2018 yılının 12. ayında istediğimiz panelleri tam olarak teslim etti. Hatta biz gidip fabrikadan kendimiz teslim etmelerini istedik ve kendimiz getirdik. Davacının taşınmazı ile ilgili hiçbir problem eksiklik yoktu. Biz panelleri teslim almak üzere şirkete gittiğimizde başka bir firmaya panel yapıyordu bize vermiyordu. Fabrika çalışır vaziyette idi. ...'un vefatından sonra ... işi hemen devraldı. Sürüncemede bırakmadı." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı/karşı davada davacı tanığı ... duruşmada; "Ben önceden ... Solar şirketinde elektrik elektronik mühendisi olarak 30 Eylül 2018 tarihine kadar çalıştım. Tarafların sözleşme yapmak üzere görüştükleri dönemde ben bizzat işin içinde vardım. İlk görüşmeleri biz yaptık, daha sonra şirket yetkilisi görüşmeye devam etti. Biz güneş enerjisi sistemi (GES) kurulacak sahayı teslim aldık. Ancak o dönemde bu arsanın imar durumunun GES kurmaya uygun olmadığı bize söylenmedi. O dönemde arsanın imar durumu bizim çalışmaya başlamamıza engel değildi, sahaya girip çalışabilirdik. Bu süreçte taraflar ilk ödemeler konusunda anlaştılar. Arsanın durumu GES kurmaya engel değildi, ancak Tedaş tarafından onay yapılmasına engeldi. 2018 yılının altıncı ayına kadar hiç bir problem yaşanmadı, ancak 2018 yılının altıncı ayında davacı Mustafa Bey'in babası Adnan Bey vefat etti. GES yatırımlarında yatırım teşvik belgesi alınır. Alınan yatırım teşvik belgesi vefat eden ... adına olduğu için ... adına intikal işlemlerinin yapılması gerekti. Bu yatırım teşvik belgesinin intikal işleminin bizzat davacı tarafından yapılması gerekir. Biz de davacıya bu işlemi yaptırmasını söyledik. Gerek intikal işleminin yapılmasının gecikmesi, gerekse bazı ödemelerin gecikmesi nedeniyle bizim yapmamız gereken işler gecikti. Bu gecikme süresi içinde davacı ...'a defalarca kez intikal işlemini yapması söylendi. Yanlış hatırlamıyorsam █████/2018 tarihinde yatırım teşvik belgesi davacı adına intikal edildi. █████/2018 tarihinde intikal belgesinin onaylandığı taraflara yazılı olarak bildirildi. Daha sonra işlemler başladı. O tarihte taraflar █████/2018 tarihinde santralin bitirileceği şeklinde anlaştılar. Ben █████/2018 tarihinde işten ayrıldığım için işin bitirilip bitirilemediğini göremedim. Fakat ben kendi çalıştığım iş yerinden ayrılıp Mustafa Bey'in santralinde invertör olarak kullanılan cihazı üreten şirkete geçtim. Bu cihazların kurulumlarının devreye alınması benim sonradan geçtiğim şirkete bağlıdır. Onun için yine bu GES projesinin aşamalarından haberdar oldum. Yatırım teşvik belgesinin geç tarihte gelmesi invertör ürünlerinin gümrükten geç gelmesine sebebiyet verdi. █████/2018 gibi GES tamamlanarak davacıya çalışır vaziyette teslim edildi. Benim çalıştığım iş itibariyle projelerin tarihleri çok önemlidir. Başka hangi şirketin işi olursa olsun tarih bazında tüm işleri bilirim. Bu nedenle bu tarihleri çok net hatırlıyorum. Davalı şirket ile davacının babası 2018'in altıncı ayında proje teslim edilecek şekilde anlaşmışlardı. İnvertörler 2018'in onuncu ayı civarında sahaya teslim edildi. Güneş panellerini ise bilemiyorum. Normal şartlar altında herşey yolunda gittiği takdirde bütün izinlerin alınması işlemlerin yapılması ve onayların yapılması halinde bir GES'in kurulması ortalama üç ay vakit alır. İlk etapta başvuru yapılır, örneğin ayın 15'inde başvuru yapılırsa diğer ayın 15'inde izin çıkmış olur ve izin çıktığında ve GES'in kurulacağı yerel idari birimdeki elektrik dağıtım şirketinin sitesinde bu husus ilan edilir. Örneğin Kayseri'de bir GES kurulacaksa KCETAŞ'ın sitesinde ilan edilir, daha sonrasında ürün tedarikleri ve tedarik edilen ürünlerin sahaya getirilmesi ve bir megawatlık santralin kurulması bir ay alır. Ancak yurt dışından gelecek ürün varsa bu süre uzar. Şu anda yurtdışından bir sipariş verilirse 11 haftada gelmektedir. Daha sonra sahada kurulum yapılır ve onay aşamasına geçilir. Onay aşaması yaklaşık olarak 1-1,5 haftalık bir zamanı alır. Onay yapılırsa GES yatırımcıya teslim edilir. Sahada izin alınmazsa veya imara aykırı bir durum varsa GES teslim edilse bile faturası kesilemez. Üretilen elektrik satılamaz. Daha doğrusu satış sistemi ile kurulan bir yerde elektrik depolanabilen bir şey olmadığı için elektrik üretimi yapılamaz, yapılırsa da ceza kesilir. Daha sonrasından Kaymakamlık'tan yazı alınarak Çedaş'a verilir. Çedaş dediğim yer Sivas'taki elektrik dağıtım şirketidir. Daha sonrasında Çedaş ile üretici firma arasında önceden yapılan sözleşmeye göre birim fiyat üzerinden anlaşma yapılır ve elektrik üretilmeye başlanır ve hat üzerinden elektrik satılır. Yani her şey yolunda giderse ve yurt dışından getirtilecek ürün olmazsa süreç izinlerden sonra ortalama iki ayı bulur. 2018'in dördüncü ayında sahaya girip çalışmaya başladık ancak altıncı ayda sahada sıkıntı yaşandı. Bu sıkıntı dediğim şey şudur: Bağlı bulunan elektrik dağıtım şirketi yani Sivas'taki Çedaş'ın verdiği izin sürelidir. Çedaş'ın verdiği iznin süresi yedinci ayda doluyordu. Yedinci ayda süre uzatım yapılması için tekrardan EPDK'ya başvuru yapıldı. EPDK'ya başvuru yapılırken invertörlerin, panellerin, kabloların parasının ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması gerekiyor. Tüm belgeler sunuldu. EPDK'dan süre uzatım istendi. Bu izin çıkmazsa sahada hiç bir işlem yapılamaz. Bu izin çıkar çıkmaz sahadaki işlemler hızlandırıldı. EPDK'nın hangi tarihte izin verdiğini hatırlayamıyorum. Daha sonra ödemeler geciktiği için ürünlerin sahaya gönderilmesi biraz gecikti. Gecikmelerden sonra ödemeler yapıldı, ancak muhasebe kısmında bulunmadığım için konuya tam anlamında vakıf değilim. Biz sadece ödeme geldi işlemlere devam edin şeklinde bilgi verildiği için konuya vakıf oluruz. Ancak miktar itibariyle ne kadar ödeme geldiğini bilemeyiz. ... Solar Şirketi'nin ekonomik anlamda bir sıkıntısının olup olmadığını bilmiyorum, ancak bizim maaşlarımız düzenli olarak ödenirdi. Şu anda da başka bir işten dolayı bize yüklü bir sipariş geçtikleri için ekonomik sıkıntılarının olduğunu düşünmüyorum. Ancak ben detayları bilemem. Benim olayla ilgili bilgim ve görgüm burlardan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı/karşı davacı tanığı ... durşumada; "Ben önceden ... Solar şirketinde genel müdür olarak çalışırdım. █████/2019 tarihinde bu şirketten ayrıldım. Şirkette çalıştığım dönemde şirketi temsil ve ilzama yetkim vardı. Taraflar arasındaki sözleşme ilk etapta davacının babası olan ... ile şirket arasında yapıldı. ...'tan bir kısım nakit (banka havalesi) ve çek ödeme avans olarak alındı. Yanlış hatırlamıyorsam son çek tarihinde ödenmedi. Bu arada üretici Solon şirketi panelleri üretmekte geciktiği için biz de onlardan temin etmekte gecikip davacıya teslimatımızda geciktik. Bu gecikmede bedeli ödenemeyen son çekin ödenmemiş olmasının etkisi yoktu. Biz Solon'dan panelleri aldıktan sonra davacı tarafa bunu teslim ettik. Kurulumunu yaptık, geçici kabul yapıldı, iş teslim edildi. Yıl sonunda da onlar çeklerini ödediler. Geçici kabulün ve iş tesliminin hangi tarihte yapıldığını bilemiyorum. ...'un babası ... vefat ettikten sonra alınması gereken bazı izinler ve yapılması gereken bazı başvurular zamanında yapılmadı. Bu gecikme nedeniyle ... Solar şirketi de kendi işlerini yapmakta gecikti. Bu işin bitirilmesi için yurt dışından getirilen inverter diye bir cihaz vardır. Bu cihaz güneş enerjisinden alınan ışını elektriğe dönüştüren bir cihazdır. Bu cihazın yurt dışından ithal edilmesi için mirasçı davacı ... tarafından izinlerin alınması gerekir. Bu izinler geç alındığı için davalı ... Solar Şirketi de gecikmeli bir şekilde işleri yaptı. ..., ...'un çalışanıdır. Bana şu an göstermiş olduğunuz █████/2018 tarihli tutanak başlıklı belgedeki yazının tamamı bana aittir. Teslim eden kısmındaki imza ...e aittir. Teslim alan ise imzası görünen ...'tır. Göstermiş olduğunuz bu belgenin içeriği aynen doğrudur. Ben inverterlerin ne zaman yurt dışından ithal edildiğini, buna bağlı olarak izinlerin ne zaman alındığını, santralin ne zaman teslim edildiğini, geçici kabulün ne zaman yapıldığını tarih olarak tam olarak hatırlayamıyorum. Taraflar arasında yaşanan gecikmelerden dolayı gerilim olmuştu. Ben ... Şirketi adına ...'un yanına giderek bu işin █████/2018 tarihinde eksiksiz teslim edileceğini taahhüt ettim, kendisi de bunu kabul etti. Tutanak da bu yüzden düzenlendi. █████/2018 tarihinde de iş teslim edildi ve bitti. Normal şartlar altında sözleşmede hiç bir sıkıntı olmazsa izinlerde v.s. gecikme olmazsa malzemeler de hazır olursa 500KW'lık bir GES'in kurulumu bir ay içinde bitirilebilir. Ancak bu bütün malzemelerin hazır olmasına bağlıdır. Bu sözleşmenin yapısı gereği GES siparişi veren yalnız sahayı hazır edip gerekli izini almakla yükümlüdür. Diğer bütün yükümlülükler ise GES'i kuracak olan şirkete ait olur. Ben ... Şirketi'ne malzemeleri teslim edecek şirketlerin gecikme yaşayıp yaşamadıklarını hatırlamıyorum. Davacı bir kısım ödemelerini zamanında yapmadığı için ... Şirketi de malzeme aldığı şirketlere ödeme yapmakta sıkıntı yaşadı. Zira çeklerin miktarları yüksekti. Sözleşme de her ne kadar çeklerin dolar olarak ödeneceği belirtilmiş ise de verilen çekler TL üzerindendi ve yazıldığı tarihteki kur üzerinden TL'na çevrilerek yazılmıştı. Ancak çekin tahsil tarihinde kur farkı nedeniyle bu çekler esasında sözleşmedeki bedeli karşılamıyordu. Yanlış hatırlamıyorsam bu işin 2018'in 5. ayında teslim edilmesi gerekiyordu. İlk sözleşme öyleydi ancak yukarıda bahsettiğim üzere gerekli izinlerin alınamaması nedeniyle █████/2018 tarihinde teslim yapıldı. Ben çok net bir şekilde ifade edebilirim ki davacının süresinde bazı izinleri alamaması ile tedarikçi Solon Şirketi'nin ürünleri teslim edememesi bu sözleşmenin gecikmesine aynı seviyede etki etmiştir. Biri diğerinden üstün bir gecikme sebebi değildir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı/karşı davalı tanığı ... duruşmada; "...'un babası ile ... Şirketi arasında bir GES kurulumu hakkında sözleşme yapıldı. GES'i kuracak olan ... Solar Şirketi'ydi, parayı ödeyecek olan da ...'un babasıydı. Daha sona ...'un babası vefat etti ve sözleşmeye ... devam etti. ... süresi içinde işin bedelini ödedi. Ancak ... Solar Şirketi o dönemde geçmekte olan ekonomik sıkıntıları nedeniyle kurulumu yapamadı. Ben ... Şirketi'nin sahibinin aynı kişi olduğu yani grup şirketler olan Solon Şirketi'nde satış kısmında çalışıyordum. Ancak panel üretim işi Solon Şirketi'nde, kurulum işi ise ... Şirketi'ndedir. Yani bu şirketler hemen hemen aynı alanda faaliyet göstermektedir. Benim çalıştığım şirketler o dönemde piyasada yalnız davacı taraf ile değil birden fazla şirket ile bu tarz sözleşme yapıp ön ödemeyi almışlardı. Ancak ön ödeme alındıktan sonra döviz kurlarındaki hareketlilik nedeniyle ekonomik sıkıntılar başladı ve üstlendikleri işi yapamadılar. Bu işin doğası gereği bir GES'in tam anlamıyla faal olması yani elektrik üretebilmesi için %100 seviyesinde teslim ve kurulum gerekir. %90 seviyesinde iş yapılsa bile elektrik üretilemez ve para kazanılamaz. Çok sonraki bir tarihte kurulum tamamlandı, ancak kurulum yapılan panellerinin bir kısmının etiket değerlerinde hile olduğu anlaşıldı. Yani başka bir yerden panel söküldü, ... Solar tarafından etiketi değiştirilerek davacının tesisine bu panel takıldı. Sözleşmedeki panel şartnamesine uyulmadı. Ben bunu bizzat kendim gözlemledim. Şöyle ki, ikinci el panel piyasasından panel temin edildi. Etiketi değiştirildi ve davacıya ait GES'e monte edildi. Bu hileli panelden sonra Tedaş'ın davacıya geçici kabul yapıp yapmadığını ben bilmiyorum ama normalde Tedaş'ın mühendislerinin gidip teknik şartnameye uygun bir şekilde kurulum yapılıp yapılmadığını kontrol edip sorun görmezlerse geçici kabul yapmaları gerekir. Davacı tarafın sözleşmenin ekindeki teknik şartnameye göre beş busbar takılması gerekiyordu. Busbar akım şeridinin sayısı ne kadar fazla olursa bu paneldeki teknolojinin o kadar yüksek olduğu anlamına gelir. Davacı tarafın tesisine monte edilen busbar ise dört busbardı, watpick olarak paneller olması gerektiğinden düşük olduğu için fiyatlandırma da sözleşmedeki watpicke değer edildiği için panellerin teknolojisi de düşük olduğu için watpick değerleri de düşük oldu. Sözleşmedeki esas alınan kurulu gücün altında bir kurulu güç verilmiş oldu. Yani en anlaşılır tabiriyle malzemeden çalınmış oldu. ... Şirketi sözleşme ile üstlendiği şekliyle malzemenin tamamını sahaya kurmadı. Bu anlamda davacının babasının vefatı nedeniyle alınması gereken yeni izin belgelerinin alınmamış ise veya geç alınmış ise bunun ... Şirketi'nin edimine herhangi bir etkisi yoktur. Eğer ... Şirketi bütün malzemeleri eksiksiz temin edip sahaya kurulum yapmış olsaydı ve buna rağmen Tedaş geçici kabul yapmasaydı davacı ...'tan kaynaklı gerekli izinlerin alınmadığı gerekçesi ile bir kusur olduğu düşünülebilirdi. Fakat ... Şirketi kurulumu eksiksiz yapmadığı için geçici kabul aşamasına gelinemedi. Davacı taraf adına davacı veya eniştesi üç dört güne bir bu iş için Sivas'tan Kayseri'ye geliyordu. Ben satış bölümünde çalışıyordum. Sattığımız malların parasını ben takip ediyordum. Zira proforma fatura düzenlenirken bu husus önem kazanır. ... tarafından ödenmemiş para yoktu. O tarihte ... aleyhine para ile ilgili olarak herhangi bir ihtarname v.s. gönderilmedi. GES kurulum işi anahtar teslim bir iştir, yani iş veren yalnızca GES'in kurulacağı sahayı gösterir ve parasını verir. Bunun haricinde tüm makamlara başvuru yapmak dahil olmak üzere tüm işlemler yüklenici şirket tarafından yapılır. Davalı ... Solar Şirketi ile dava dışı Solon Şirketi aynı adreste faaliyet göstermektedir. Benim her iki şirkette de proforma faturalarda, vekaletnamelerde adım görünüyordu, ancak SGK primlerim Solon Şirketi tarafından yatırılıyordu. Bildiklerim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı/karşı davacı tanığı ...duruşmada; "Ben 2016 yılında ... Solar Şirketi'nde elektrik /elektronik mühendisi ve ayrılmamdan önce son iki yılda da teknik müdür sıfatıyla çalıştım. 2019 yılının Temmuz ayının sonunda şirketten ayrıldım. Davacı ...'un babası olan ... ve yanında Orhan Bey, ... Solar Şirketi'ne gelip GES kurulumu hakkında bilgi aldılar ve iki sahada GES kurulumu yapılması için sözleşme yapıldı. Sözleşme neticesinde önceki projelerini revize ettik. Yanılmıyorsam Ocak veya Şubat ayında revize gerçekleşti. İşin bitirilme tarihi 2018 yılının Temmuz ayının sonuydu. O tarihte iş bitirilemedi. Bu projede proje sorumlusu bendim. Projeleri ben çizdim ve baştan sona ben bulundum. Proje onayı yapıldıktan sonra malzeme siparişi verildi. Daha sonra Adnan Bey vefat etti. Adnan Bey vefat edince oğlu Mustafa Bey ile iletişim kurmaya başladık. Ancak bu süreçte ... Şirketi ekonomik anlamda sıkıntı yaşamaya başlayınca malzeme temin edemedik ve gerekli onayları yaptıramadık. Bu nedenle EPDK'dan süre uzatımı istedik. Süre uzatımı işleri ile de tamamen ben ilgilendim. Adnan Bey'in vefatı ve sahaya indirdiğimiz bir kısım malzemeleri delil olarak gösterdiğimiz için EPDK süre uzatımı verdi. Süre uzatım alındıktan sonra ... Firması rehavete kapıldı, işin süresinde bitirilmesi için çaba göstermedi. Ayrıca panelleri davalı ... Şirketi'nin sahibinin diğer şirkete olan Solon Şirketi'nden alıyorduk. Ancak Solon Şirketi, ... Şirketi yerine daha acil olan başka yerlere panelleri gönderdiği için davacıya ait GES 'te panel tedarikinde sıkıntı ve gecikme yaşandı. Bunları Mustafa Bey'den gizliyorduk. Mustafa Bey sürekli işin akıbetini sorduğunda Mustafa Bey'in babası Adnan Bey vefat ettiği için işlerin yapılamadığın söylüyorduk. Adnan Bey'in vefat etmiş olması yapılan işin gecikmesine etki etmemiştir. EPDK'ya yazılan yazı da Mustafa Bey'in adı geçmektedir. Onun imzası ve vekaleti vardır. Mustafa Bey işin bitirilmesi için sürekli ... Şirketi'ni sıkıştırınca ...'nın sahibi Muhittin Bey başka yerlerden paneller bularak davacının GES'ine bu panelleri monte etti ancak panellerin seri numarası ve bazı özellikleri sözleşmeye uygun değildi. Şöyle ki sözleşmeye göre paneller beş buspar olması gerekirken sahaya monte edilen paneller dört buspardır, buspardaki bu farklılık üretilen elektriğin verimine etki ettiği gibi üretilen elektriğin miktarına da etki etmektedir. Beş buspar panelin ürettiği elektrik miktar olarak daha fazla olduğu gibi verim olarak da daha verimlidir. Ben gözlerimle görmesem de o tarihte çalıştığım şirketin fabrikasında duyduğum kadarıyla davacının GES'ine gönderilen paneller gerçekte panel olmayıp strafor imiş. Davacı Mustafa Bey bundan haberdar olmuş. Polise ihbarda bulunarak yolda aracı durdurmuş ve video kaydı almış. Bu olaydan sonra iş hızlandı. On ikinci aya doğru işi bitirip teslim ettik. Bunun üzerine eksiklikleri giderdik. Örneğin yukarıda bahsettiğim dört buspar panelleri beş buspar panel ile değiştirdik. İşin kabulü sırasında ben vardım. Teknik uzman sıfatı ile geçici kabul tutanağına imza attım. Sonrasında davacının verimden dolayı şikayetçi olduğunu biliyorum. İşin tesliminden sonra ufak tefek arızalar çıktı. Mustafa Bey direkt beni aradı. Ben de üç dört kez arızaları gidermek için gittim, arızalar giderildi. Bunlar için bize ücret ödemedi ama Sivas'tan usta çağırdığını ve onlara ödeme yaptığını gördüm. ...'un vefat etmesi üzerine yatırım teşvik belgesinin ... adına yeniden düzenlenmesi gerekiyordu, bu başvuruyu biz yapıyorduk. Bizim Ankara'da bu işleri takip eden elemanımız/danışmanımız vardı. Biz Mustafa Bey'in tüm evraklarını tamamlayıp kargo ile danışmanıza gönderdik. O da Ankara'da takip ediyordu. Ancak kamu kurumlarında yaşanan bazı gecikmeler nedeniyle Mustafa Bey Ankara'ya giderek süreci hızlandırdı. Bu süreçte Mustafa Bey'in Ankara'ya gidip imza atması gereken kurumlar oldu. Biz haber verdik ve Mustafa Bey de süresinde gidip imzasını tamamladı. Bu süreç bizim malzemeyi teslim edip GES'i kurmamaza teknik olarak engel değildi ancak faturalandırma konusunda mali engel varsa onu bilemiyorum. Benim şirket genel müdürü Ömer Bey'den duyduğum kadarıyla davacı ödemelerini olması gereken şekilde yaptığı gibi hatta bir kısım fazla ödeme yapmış. Davacının bu ödemesini davalı şirket kendisinin başkaca borçlarına ödemiş. Taraflar arasındaki sözleşme anahtar teslim bir iştir. Yani sözleşmenin kurulmasından elektrik üretimi başlayıncaya kadar bütün işlerin davalı şirket tarafından yapılması gerekir. Bildiklerim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ... T.C. numaralı ... ile ... A.Ş. arasında yapılan ancak ...'un vefatı nedeni ile ... T.C. kimlik numaralı ... bakımından devam eden █████/2018 tarihli Güneş Enerjisi Santrali Tesis Yapım Sözleşmesi nedeni ile kurum nezdindeki tüm evrakların gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ... T.C. numaralı ... ile ... A.Ş. arasında yapılan ancak ...'un vefatı nedeni ile ... T.C. kimlik numaralı ... bakımından devam eden █████/2018 tarihli Güneş Enerjisi Santrali Tesis Yapım Sözleşmesi nedeni ile kurum nezdindeki tüm evrakların gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ... T.C. numaralı ... ile ... A.Ş. arasında yapılan ancak ...'un vefatı nedeni ile ... T.C. kimlik numaralı ... bakımından devam eden █████/2018 tarihli Güneş Enerjisi Santrali Tesis Yapım Sözleşmesi nedeni ile kurum nezdindeki tüm evrakların gönderilmesi istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'ne müzekkere yazılarak ... T.C. numaralı ... ile ... A.Ş. arasında yapılan ancak ...'un vefatı nedeni ile ... T.C. kimlik numaralı ... bakımından devam eden █████/2018 tarihli Güneş Enerjisi Santrali Tesis Yapım Sözleşmesi nedeni ile kurum nezdindeki tüm evrakların gönderilmesi istenilmiştir. █████/2019 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.TEDAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü olan ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ... T.C. kimlik numaralı ... adına kayıtlı Sivas İli, Yıldızeli İlçesi, Fevzi Çakmak Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan Güneş Enerji Santrali'nde elektrik üretimi yapılıp yapılmadığı, yapılıyor ise hangi tarihten itibaren elektrik üretilmeye başlandığı, elektrik üretimine başlandığı tarihten dava tarihi olan █████/2019 tarihine kadar ne kadar elektrik üretimi yapıldığı, 2018 yılı Haziran, Temmuz, Ağustos Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında elektrik üretimi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu aylar içinde ne kadar elektrik üretildiğinin sorulmuştur. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, güneş enerjisi sistemi kurulması için yapılacak olan bir yatırım teşvik başvurusunda, yatırım teşvik belgesinin düzenlenebilmesi için başvurunun bizzat yatırımcı tarafından yapılmasının zorunlu olup olmadığı, Genel Müdürlük tarafından ...'a hitaben düzenlenen █████/2018 tarihli 52373318-410.01-E.69474 sayılı yazıya konu edilen yatırım teşvik belgesi ile ilgili olarak başvurunun bizzat ... tarafından yapılıp yapılmadığı, bir başkası tarafından yapılmış ise başvurunun kim tarafından yapıldığının sorulmasına ve sorulan hususlara ilişkin tüm belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, aynı tesis ile ilgili olarak yatırımcı ...'un vefat etmesi nedeni ile bu kez ...'un projeye devam etmesi nedeni ile yatırım teşvik belgesi ile ilgili olarak başvurunun bizzat ... tarafından yapılıp yapılmadığı, bir başkası tarafından yapılmış ise başvurunun kim tarafından yapıldığının sorulmuş ve sorulan hususlara ilişkin tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Yıldızeli Kaymakamlığı İlçe Mal Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, Genel Müdürlük tarafından ...'a hitaben düzenlenen █████/2018 tarihli ████████████ sayılı yazıya konu edilen yatırım teşvik belgesi ile ilgili olarak bu başvurunun bizzat yatırımcı tarafından yapılmasının zorunlu olup olmadığı, başvurunun bizzat ... tarafından yapılıp yapılmadığı, bir başkası tarafından yapılmış ise başvurunun kim tarafından yapıldığı, yine aynı tesis ile ilgili olarak yatırımcı ...'un vefat etmesi nedeni ile bu kez ...'un projeye devam etmesi nedeni ile yatırım teşvik belgesi ile ilgili olarak başvurunun bizzat ... tarafından yapılıp yapılmadığı, bir başkası tarafından yapılmış ise başvurunun kim tarafından yapıldığının sorularak, sorulan hususlara ilişkin tüm belgelerin gönderilmesinin istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Elektrik Piyasası Daire Başkanlığı'na müzekkere yazılarak EPDK'nın █████/2018 tarihli toplantısında alınan 8008-31 karar sıra numaralı kararı ile ... ile ... A.Ş. arasında imzalanan bağlantı anlaşmasına █████/2019 tarihine kadar süre verildiği anlaşılmış olup, söz konusu süre uzatımına ...'un vefat edip yerine oğlu ...'un geçmesinin etkili olup olmadığı, bir GES'in kurulması, yatırım teşvik belgesi alınması, ilgili tüm izinlerin alınması noktasında yatırımcının bizzat başvurusunun gerekip gerekmediği, yatırımcı yerine bir vekilin başvuru yapıp yapamayacağı hususlarının sorulmuş ve sorulan hususlara ilişkin tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak ve yazılacak yazıya 3 A Solar Şti. adına vekaleten Okan Kaya tarafından verilen █████/2018 tarihli dilekçeden bir örnek eklenerek, bu dilekçe içeriğinde geçici kabulün yetişmemesine gerekçe olarak gösterilen "gecikmeleri açıklayan süreç dosyası"ndan bir örneğin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.... A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak ve bu yazıya █████/2020 tarihli cevabından bir örnek eklenerek, ilgili elekrtik üretini nedeni ile davacının ... A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne fatura düzenleyip düzenlemediğinin ve ... A.Ş. Genel Müdürlüğü’nün faturalara karşılık ödeme yapıp yapmadığı sorulmuş ve buna ilişkin tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.Türkiye Halk Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere müzekkere yazılarak ve yazılacak yazıya █████/2019 tarihli yazımızdan bir örnek ile Halk Bankası tarafından verilen █████/2019 tarihli yazı cevabından bir örnek eklenerek, ilgili cevabi yazıda gönderilen CD açılamadığı için belgelerin mahkememizce temin edilemediği bildirilerek, ...'a ait TR 19 0001 2009 7030 0053 0001 54 iban numaralı hesaptan TR ... iban numaralı hesaba yapılan █████/2018 tarihli ... referans numaralı ... numaralı 125.000,00-USD bedelli muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 25.000,00 USD bedelli ... numaralı muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 50.000,00-USD bedelli ... numaralı muhasebe fişi, █████/2018 tarihli ... referans numaralı 70.000,00-USD bedelli 4750859 numaralı muhasebe fişi ve █████/2018 tarihli 0180703NV004358 referans numaralı 70.000,00-USD bedelli numarası okunamayan muhasebe fişine konu olan ödeme belgelerinin okunaklı birer örneği istenilmiştir. █████/2021 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.İlgili delillerin toplanmasından sonra HMK’nın 266/1. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi heyetinin bir elektrik mühendisi, bir eser sözleşmelerinde nitelikli hesap uzmanı ve bir mali müşavirden oluşturulmasına, bilirkişilerden tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki tanık beyanları, dosya arasında bulunan Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ve tespit raporuna karşı yapılan itiraz ve mahkememizce toplanan tüm deliller incelenerek; geçici kabulün sözleşmede belirtilen █████/2018 tarihinde değil de █████/2018 tarihinde yapılmasının kimin kusurundan kaynaklandığı, iş sahibinin yükleniciye yapması gereken ödemelerin ne olduğu, ödemelerin süresinde yapılıp yapılmadığı, bu bağlamda; a) Asıl davada davacının elektrik üretimine geç başlamasından dolayı davalıdan talep edebileceği müspet zararının olup olmadığı, var ise miktarının ne olduğu, böyle bir zarar var ise miktarı belirlenirken ... A.Ş. Genel Müdürlüğü’nden gelen █████/2020 tarihli cevabına göre üretilen elektriğin aylık ortalamasının alınması ve davacının defterlerine göre ve bu celse iki numaralı ara karara göre asıl davada davacı tarafça sunulacak faturalara göre bu elektrik satışından dolayı Çamlıbel Elektrik Perakende ve Dağıtım Şirketlerine düzenlenen faturalar denetlenerek ve dayanakları var ise birer örnek alınarak davacının davalıdan talep edebileceği müspet zarar tutarının belirlenmesi, sözleşmede iş sahibi lehine kararlaştırılan cezai şartın niteliği ve davacının davalıdan cezai şart talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının ne olduğu ve bu cezai şartın asıl davanın davalısının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağı, b) Karşı davada davacı yüklenicinin davalı/iş sahibinden alacağının olup olmadığı, var ise miktarının ne olduğu, sözleşmede yüklenici lehine kararlaştırılan cezai şartın niteliği ve davacının davalıdan cezai şart talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının ne olduğu ve bu cezai şartın asıl davanın davalısının ekonomik mahvına sebep olup olmayacağı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.... ... ...'den oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli raporda özetle; "Davacı ile davalı arasında yapılan eser sözleşmesi gereği teslim tarihinin █████/2018 olduğu, davalının bu tarihte projenin yapımını bitirmediği, ancak sözleşmenin ekinde yer alan Solonn marka panellerin kullanılması için iş sahibinin muvafakatinin olduğu kanaati oluşmuş olup, buna göre iş tesliminin Haziran 2018 tarihi olması gerektiği fakat davalının işi bu tarihte de teslim edemeyip, santralin zamanında kurulamaması nedeniyle, iş sahibinin zararına neden olduğu, davacının işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle, Temmuz-Aralık dönemindeki zararının 56.732,21-USD olacağı, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmede işin zamanında bitirilmemesi haline ilişkin olarak 100.000,00-USD cezai şart konulduğu, bu cezai şartın seçimlik bir cezai şart niteliğinde olup, davacının ya zararını yahut da cezai şartı talep edebileceği, davalının cezaj şartın kendisi için ekonomik mahva yol açacağı iddiasının yerinde olmadığı, şirketin öz sermeyesin oranla bu miktarın mahva yol açacak nitelikte kabul edilemeyeceği, davalının davacıdan karşı dava olarak alacağını istediği, davacının ticari defterlerinde davalının alacağının 44.544,02-TL olduğu, bu alacak miktarımın ispatlandığı, davalının kendi defterlerinde ise alacağın 644,046,41-TL (86.312,48-USD) gözüktüğü, davacının defterlerinde ispatlanan miktardan fazla olan alacağın davalı tarafından belge ile ispatlanması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.... ... ...'den oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli ek raporda özetle; "Kök rapordaki temel kanaatlerimizde bir değişme olmadığı, Davacı açısından sözleşmede belirlenen son taksiti geciktirmesinin TBK'nun 97. maddesi kapsamında ümkün olacağı, davalının ileri sürdüğü █████/2018 tarihli tutanak mahkemece işin bitiminin uzatılması olarak kabul edilirse, davacının isteyebileceği tazminat miktarının bu tarihten yapılan hesaplama ile 11.824,61-USD olacağı, aksi takdirde kök rapordaki belirlenen 56.732,21-USD tazminatı isteyebileceği, takdirin mahkemede olduğu, diğer hususlarla ilgili olarak her bir itirazın madde madde yukarıda cevaplandığı, sonuç ve kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.Gerek davanın her iki tarafının bilirkişi heyeti raporuna vaki ayrıntılı ve ısrarlı itirazlarının olması gerekse önceki heyette yer alan bilirkişilerden...l'in bilirkişilik listesindeki görevini pasif duruma aldırmış olması nedeni ile önceki heyetten ek rapor alınmasının mümkün olmadığı anlaşılmakla, asıl ve karşı davada tarafların iddia ve savunmaları, dosyada mevcut bilirkişi kök ve ek raporunda varılan tespitler ve bu tespitlere karşı yapılan itirazlar değerlendirilerek asıl ve karşı davada tarafların birbirinden alacağı var ise miktarının ne olduğu hususlarında bilirkişi heyeti raporu alınması için dava dosyasının Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, bilirkişi heyetinin mahkememizce re'sen seçilecek bir Güneş Enerjisi-Elektrik Enerjisi konusunda uzman elektrik mühendisi, bir borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesap uzmanı ve bir mali müşavirden oluşturulmasına karar verilmiştir.Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat sonucu Mali Müşavir ..., Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... ve Elektrik Mühendisi...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli raporda özetle; "Dava dosyası ve eklerinin incelenmesi neticesinde, “III-İnceleme, Tespit Ve Değerlendirme” bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, dosyada mevcut tüm bilgi ve belgelere göre; 1)Tarafların Borç-alacak İlişkisi Yönünden; davacı ...’un ticari defter kayıtlarına göre, davalı ... Müh. İnş. San. Ve Tic. A.Ş.’nin cari hesap alacak bakiyesinin (16.890,85-USD + 920,46-USD =) 17.811,31-USD olması gerektiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre ise davalının cari hesap borç bakiyesinin 46.311,31-USD olması gerektiği, Arada (46.311,31-17.811,31 USD=) 28.500,00-USD tutarında fark bulunduğu, aradaki bu farkın █████/2018 tarihli ve 228741 nolu, muhteviyatı “FWK50K-MT Solar İnverter” olan 28.500,00-USD tutarlı faturadan kaynaklandığı, bahse konu 28.500,00-USD tutarındaki faturanın elektronik ortamda düzenlenmesi gerekirken kâğıt ortamında düzenlendiği ve sözleşme kapsamında bulunan invertöre ait olduğu, faturanın davalının ticari defter kayıtlarında bulunduğu ancak davacının ticari defter kayıtlarında bahse konu faturaya rastlanmadığı gibi davacı tarafından BA formu ile vergi dairesine beyanda da bulunulmadığı tespit edildiğinden davacının ticari defter kayıtlarına göre yapılan hesaplamada bahse konu faturaya yer verilmemiştir. Davacının Davalı Tarafça İşin Zamanında Yapılmamasından Dolayı Uğradığı Zarar Yönünden: ... ile ... (... adına) arasında düzenlenen bila tarihli tutanakta aynen; “█████/2018 tarih 425.000,00-USD tutarlı ... ödemeli teminat senedi, ... GES Santralinin kurulum işlemleri tamamlandıktan sonra bedelsiz olarak iade edilecektir. İşbu teminat senedi ciro edilemez. İşin bitiş tarihi █████/2018’dir.” denildiği, tutanağın ekinde yer alan teminat senedinin incelenmesinde; düzenleme tarihinin █████/2018, ödeme gününün █████/2018, 425.000,00-USD bedelli olduğu, ... veyahut emrühavelesine düzenlendiği, SGK Sivas Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün █████/2019 tarih ve E... sayılı yazısı ekinde gönderilen hizmet cetvelinin incelenmesinde; ...’ın 2018 yılında, işyeri no 1004900, ünite 5801, iş kolu 4532 olan ...’a ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığı, ancak ...’ın ...’u temsile yetkisinin bulunduğuna dair vekaletname v.b. belgeye dava dosyası içerisinde rastlanamadığı, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan itiraz dilekçelerinde; davalı tarafın sunmuş olduğu belgede imzası bulunan ...’ın, ...’un temsilcisi sıfatına haiz olmadığının beyan edildiği, bu durumda davacının davalı tarafça işin zamanında yapılmamasından dolayı uğradığı zararın hesaplanmasında bahse konu tutanağın geçerli olup olmadığının tespitinin gerektiği, bahse konu tutanağın hukuki yönden geçerli olabilmesi için ... adına bahse konu tutanağı imzalayan ...’ın, ...’u temsil etme yetkisinin bulunduğunu gösterir vekaletname v.b. belgenin dosyaya sunulması gerektiği, ...’ın ...’u temsil etme yetkisine haiz olduğuna dair belgenin dosyaya sunulması ve mahkemece bahse konu tutanağın işin bitiminin uzatılması olarak kabul edilmesi durumunda; işin bitim tarihinin █████/2018 olarak kabul edilmesi gerektiği, EPDK Lisanssız Yönetmeliği'nde, kurulacak tesislerin 10 yıl süre ile YEK kanunu Ek-1 sayılı cetvele göre 0,133-USD'den ödeme yapacağı belirtildiği, buna göre ...’un 2018 yılı Kasım, Aralık aylarında toplam (88.906,84 kWh x 0,133-USD =) 11.824,61-USD zarara uğradığının kabul edilmesi gerektiği, ...’ın ...’u temsil etme yetkisine haiz olduğuna dair belgenin dosyaya sunulmaması halinde veya sunulsa bile mahkemece bahse konu tutanağın işin bitiminin uzatılması olarak kabul edilmemesi durumunda; işin bitim tarihinin Haziran 2018 olarak kabul edilmesi gerektiği, buna göre ...’un 2018 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarında toplam (426557,99 kWh x 0,133-USD =) 56.732,21-USD zarara uğradığının kabul edilmesi gerektiği, 100.000,00-USD Cezai Şart Yönünden: Cezai şartın geçerli olup olmadığı, geçerli ise fahiş olması nedeniyle indirilmesi gerektiği hususu hukuki tespit niteliğinde olduğundan sayın mahkemenin takdirinde olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı" belirtilmiştir.Tarafların █████/2022 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan, itiraz ve talepleri dikkate alınarak bilirkişi kurulundan HMK'nun 281/2. maddesi uyarınca tarafların itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor aldırılmasına, bu hususta bilirkişilere yetki ve görev verilmesine, dosyanın bilirkişilere tevdi için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiştir.Mali Müşavir ..., Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... ve Elektrik Mühendisi...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli raporda özetle; "Tarafların █████/2022 tarihli kök rapora itirazlarının, taraflarca sunulan dilekçe ve eklerinin kök rapor öncesi dosya kapsamında bulunan belge ve bilgilerden farklılık içermediği" belirtilmiştir.Davalı karşı davacı tarafça dosya içine █████/2023 tarihli uzman görüşü sunulmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, güneş enerjisi santrali tesisi yapım sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart ve TBK'nun 180/2. maddesine istinaden davalının ifada gecikmesinden kaynaklanan aşkın (munzam) zararın tazmini istemine, karşı dava ise cezai şart ve açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca tek hakim tarafından davanın yargılamasına başlanılan davada, ıslah ile arttırılan dava değeri itibarı ile dava dosyası mahkememiz heyetine tevdii edilmiş ve dava, mahkememiz heyeti tarafından sonuçlandırılmıştır.Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; davacının miras bırakanı ile davalı arasında imzalanan eser sözleşmesindeki edimlerin taraflarca karşılıklı süresi içinde yerine getirilip getirilmediği, işin davalı tarafça süresi içinde davacıya teslim edilip edilmediği, edilmemiş ise geç teslimden dolayı davacının davalıdan gecikme zarar ve cezai şart bedeli talep edip edemeyeceği, davacının dava açmadan önce dava şartı niteliğinde yapmış olduğu arabuluculuk başvurusunun yasaya uygun olup olmadığı noktalarında, karşı davada ise taraflar arasındaki GES tesis yapım sözleşmesi gereğince karşı davalının faturadan kaynaklı bakiye alacağının ve cezai şart alacağının olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.Dava dosyasına arabuluculuk anlaşamazlık son tutanağı sunulmuş olmakla asıl davada davalının arabuluculuk dava şartına yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.Mahkememizce kaldırma öncesi '' asıl dava yönünden TBK’nun 179/2. maddesi gereği davacı - karşı davalının ifayı ihtirazi kayıt olmaksızın, yani çekincesiz olarak kabul ettiği için cezai şart bedeli istemi hakkının bulunmadığı, aynı şekilde davalı - karşı davacının da diğer tarafın yaptığı ödemeleri çekince (ihtirazi kayıt) koymadan tahsil ettiği belirlendiğine göre, TBK'nun 179/2. maddesinin koşullarının somut olayda gerçekleşmemesi nedeni ile karşı davacının cezai şart bedeli istemi hakkının bulunmadığı, asıl davada davacının, cezai şartın yanında TBK'nun 180/2. maddesine istinaden davalının ifada gecikmesinden kaynaklanan aşkın (munzam) zararın tazminini de talep ettiği, bazı hallerde alacaklının, borçlunun borca aykırı davranışı nedeniyle uğramış olduğu zararın, kararlaştırılan ceza koşulundan fazla olabileceği, bu ihtimali göz önünde bulunduran kanun koyucunun, alacaklının aşkın zararını borçludan isteyebileceğini hüküm altına aldığı, buna ilişkin TBK'nun 180/2. maddesi hükmünün “Alacaklının uğradığı zarar kararlaştırılan ceza tutarını aşıyorsa alacaklı, borçlunun kusuru bulunduğunu ispat etmedikçe aşan miktarı isteyemez.” şeklinde olduğu, burada alacaklının, borçludan uğramış olduğu zararın tamamını değil; sadece kararlaştırılan ceza koşulunun miktarını aşan kısmın tazminini isteyebileceği, bu anlamda kanun koyucunun, alacaklının hem tazminat hem de ceza koşulu yoluyla tatmin edilmesinin, başka bir anlatımla bu iki kurumun birleşmesinin, önüne geçtiği, kanun koyucunun, alacaklının ceza koşulunu aşan zararının tazmini hususunda TBK'nun 112. maddesinde yer alan karineden ayrılmış ve TBK'nun 180/2. maddesi ile borçlunun kusurlu olduğunu alacaklının ispat etmesi gerektiği koşulunu getirmiş olduğu; ancak bu kuralın, borçlunun ifa yardımcısı kullandığı ve zararın bu kimsenin fiilleri neticesinde meydana geldiği durumdaki gibi kusursuz sorumluluk hallerinde uygulanmayacağı, doktrinde, alacaklının ifaya eklenen ceza koşulundan açıkça vazgeçtiği ya da asıl borcun ifasını bir çekince koymaksızın kabul ettiği durumlarda ifaya eklenen ceza koşulu kesin olarak son bulacağından, ceza koşulunu aşan zararların tazmini talebinin de buna bağlı olarak son bulacağının ileri sürüldüğü, dosya kapsamına bakıldığında taraflar arasında düzenlenen sözleşmede cezai şart dışında ayrıca cezai şartı aşan zararın istenebileceğine dair açık hüküm bulunmamakta olup, mevcut delillere göre davacının tazminini talep ettiği zarar da taraflarca sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tutarının altında kaldığından, bu durumda TBK'nun 180/2. maddesi hükmü karşısında davacının cezai şartı aşan zararın tazminine ilişkin isteminin de reddi gerektiği, karşı davadaki alacak talebi yönünden tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemeleri neticesinde taraflar arasında kararlaştırılan sözleşme hükümlerine göre karşı davacının karşı davalıdan 17.811,31-USD bakiye alacağının kaldığı, bu nedenle karşı davacının bakiye alacağını talep etmekte haklı olduğu, ancak karşı davalıyı karşı dava tarihinden önce temerrüte düşürdüğünü ispatlar delil bulunmadığı , yine karşı davacı, karşı davasını ıslah etmediğinden taleple bağlılık kuralı gereği hüküm tesis etmek gerektiği gerekçesiyle; asıl davada davacının davasının reddine, karşı davanın ise kısmen kabulü ile taleple bağlılık kuralı gereği 1.000,00-USD alacağın karşı dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren ticari reeskont faizini geçmemek koşuluyla 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında işleyecek faiziyle birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine, karşı davacının cezai şart isteminin reddine karar verilmiştir.'' şeklinde hüküm tesis edilmiştir.Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih ...sayılı ilamı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize iade edilmiş, işbu esas sırasına kaydedilmiştir.Kaldırma gerekçesinin incelenmesinde ''... avacı iddiası işin geç teslim edildiği, davalı savunmasının ise işin zamanında teslim edildiği olması hususları gözetilerek , taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve dosyada bulunan bila tarihli tutanak başlıklı belge ve diğer deliller gözetilerek yüklenicinin üstlendiği edimin teslim tarihi belirlenmemiş, sözleşmede belirlenen teslim tarihinin tutanak başlıklı belge ile uzatılmasına karar verilip verilmediği, buna göre işin tesliminde gecikme olup olmadığı, davalı yüklenicinin, işin tesliminde yaşanan gecikmede kusuru olmadığını savunmuş olmasına göre gecikmenin kimin kusurundan kaynaklandığı tartışılmamış, bu kapsamda yüklenicinin gecikmeye neden olduğunu ve iş sahibinden kaynaklandığını ileri sürdüğü hususların, özellikle Yatırım Teşvik Belgesinin alınması hususunun işin teslimine (ön kabule) engel olup olmadığı tespit edilmemiştir.Yine her ne kadar mahkemece tarafların cezai şarta yönelik taleplerinin ifaya ekli ceza olduğu ve teslimde ihtirazı kayıt konulmadığından istenemeyeceği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; az yukarıda açıklandığı üzere, TBK 179/2. Maddesi uyarınca ihtirazi kaydın teslimde değil kabulde ileri sürülmesi gerektiği, alacaklının, açıkça vazgeçmiş veya ifayı kayıtsız şartsız kabul etmiş olmadıkça, hem sözleşmenin ifasını hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebileceği, gecikmiş ifadan önce keşide edilen ihtarla gecikme cezası isteme hakkı saklı tutulmuş, sözleşmede cezai şart talep edebilmek için ihtirazı kayda gerek olmadığı kararlaştırılmış ya da ifadan önce alacaklının bu hakkını saklı tuttuğu anlamına gelecek davranışları mevcut ise sonradan yapılan teslimde çekince konulmamış olsa dahi cezai şart isteme hakkı düşmeyeceği, cezayı isteme hakkının saklı tutulması (çekince, ihtirazı kayıt), yenilik doğuran bir irade beyanı olup, ifa anında açıkça yapılması gerektiği, saklı tutma, teslim-kabul tutanağına düşülecek bir kayıtla veya ifayı kabulden önce yapılacak yazılı bildirimle yahut iş bedelinin ceza alacağı kesilerek ödenmesi gibi buna delalet eden bir eylem veya işlem ile gerçekleştirilebileceği gözetilerek, davacı- karşı davalının değişik iş üzerinden tespit yaptırması, ihtarname göndermesi, teslime kadar ödeme yapmaması gibi eylemlerinin ceza hakkını saklı tuttuğu anlamına gelecek davranışlar anlamına gelip gelmediği değerlendirilmemiştir.Bunun yanında davalı- karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan bakiye alacak talebine ilişkin olarak da; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında alacağın miktarı hususunda var olan çelişkiler (1. Raporda davacı defterlerine göre alacağın 57.812,28 $, davalı defterlerine göre alacağın 86.312,48 $ olduğu belirlenmişken, 2. Raporda, davacı defterlerine göre alacağın 17.811,31 $, davalı defterlerine göre alacağın 46.311,31 $ olduğu belirlenmiştir.) giderilmeden, davacı- karşı davalının raporlara karşı esaslı itirazları (kur farkı-mal teslimi) değerlendirilmeden karar verilmesi de doğru olmamıştır.Bu noktada, davalı- karşı davacının işin gecikmesinde davacının ödemelerini geciktirmesinin sebebiyet verdiği savunması ve geç ödeme nedeniyle cezai şart istemi yönünden, sözleşmeden kaynaklı bakiye alacak miktarının sözleşmenin bedeli de gözetildiğinde işin gecikmesine etkisi olup olmadığı da değerlendirilmelidir.Bu nedenle mahkemece öncelikle işin teslim tarihinin ne olduğu, teslimde gecikme olup olmadığı belirlenerek, gecikmenin hangi tarafın kusurundan kaynaklandığı, yatırım teşvik belgesinin olmamasının ve yapılmayan ödemelerin miktarının gecikmeye neden olup olmayacağı ve davalı-karşı davacının sözleşmeden kaynaklı alacağının miktarı noktasında taraflar arasındaki sözleşme kapsamı konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, tarafların cezai şarta yönelik taleplerinin değerlendirilmesinde ise; tarafların eylemlerinin ihtirazı kayıt içerir davranışlar olup olmadığı yönünde inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi doğru olmamıştır....'' şeklinde olduğu görülmüştür.Kaldırma sonrası bilirkişi raporu ve ek rapor alınmıştır.Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince görevlendirilen bilirkişiler ... ... ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; "Tarafların ticari defter kayıtlarına göre; Davalı tarafından davacıya düzenlenen 22.10.2018 tarih ve 228741 sıra no” lu 28.500,00 $” lık faturanın davacı kayıtlarında işlenmemiş olduğu tespit edilmiştir. Bu tutarın davacı kayıtlarına ilavesi kabul edilirse (57.812,88*28.500,00)-86.312,48 $ döviz tutarı, davalı alacağı olan rakam ile örtüşmektedir. Ancak davalı tarafından davacıya düzenlenen fazla fatura tutarının 30.379,88$'nin tenzili sonrasında davacının davalıya borcunun(86.312,48-30.379,88)-55.932,60 $ olarak hesap edildiği, Yukarıda yapılan hesaplamalar sonucunda davalının, davacıdan alacağının sözleşme kapsamında (86.312,48-30.379,88)-55.932,60 $ olarak hesap edilmiştir. Davalı tarafından davacıya düzenlenen Davalı tarafından davacıya düzenlenen 22.10.2018 tarih ve 228741 sıra no” lu 28.500,00 $” lık faturanın düzenlenmemiş olduğu kabul edilirse davacının borcunun (55.932,60-28.500,00)-27.432,60 $ olarak hesap edildiği, bu konudaki nihai kararın mahkemenize ait olduğu, TL tutarlarındaki farkların ise her iki tarafın kurları farklı almasından kaynaklanmış olduğu tespit edilmiştir. Davacı ...'un babası ... ile Davalı ... Müh.İnş.San. Ve Tic.A.Ş. arasında imzalanan 01.03.2018 tarihli Güneş Enerji Santrali (GES) Tesis Yapım Sözleşmesine göre, davalının █████/2018 tarihinde işe başlayacağını ve █████/2018 tarihine kadar ön kabulü yaptıracağını taahhüt ettiği; davalının yüklendiği işi en geç █████/2018 tarihine kadar teslim etmesi gerektiği, Dosya kapsamında yapılan teknik inceleme sonucunda; davalı ... Şirketinin panel tedarikini ve kurulumu eksiksiz olarak tamamlamadığı için geçici kabul aşamasına gelinmesinde gecikme olduğu, dolayısıyla işin gecikmesinde davalının sorumluluğunun bulunduğu; sözleşmeye göre kabul yapılması davalının sorumluluğunda olduğundan ve kabul yapıldıktan sonra davacının elektrik satışına başlayabileceğinden, işin resmi olarak teslim tarihi olarak geçici kabul tarihi olan █████/2018 tarihinin kabul edilmesi gerektiği, İşin gecikmesinin davalının eylemlerinden kaynaklandığı hususu dikkate alındığında; davalının, davacının gecikme nedeniyle oluşan zararlarını karşılaması gerektiği ve davacının da █████/2018 - █████/2018 arası üretim kaybını talep edebileceği, Dosya kapsamında yer alan 2019 Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarındaki toplam üretim üzerinden yapılan hesaplamaya göre; Davacının muhtemel üretim zararının 66.968,16 USD - 10.045,22 USD — 56.922,94 USD olduğu, Davalının bakiye 16.890,85$ * 920,46 $. -17.811,31 $ alacağı bulunduğu, Sözleşmeye göre işin teslim tarihinin 30.05.2018 tarihi olduğu ve 30.05.2018 tarihine kadar ödenmesi gereken miktarların davacı tarafından ödendiği dikkate alındığında, 30.05.2018 tarihinden sonra yapılması gereken ödemelerin geç yapılmasının veya eksik yapılmasının işin yapılmasına engel teşkil etmeyeceği, Dosya kapsamında yer alan belgelerde, davacı tarafın ifayı beklediği dönemde veya güneş panellerini teslim alırken cezai şart hakkını saklı tuttuğuna ya da ifayı çekincesiz kabul etmediğine ilişkin belge veya bilgi bulunmadığı, Dosya kapsamında yer alan belgelerde, davalının bakiye 17.811,31 $ alacağı kaldığı, ancak davalının edimini geç ifa ettiği, bu şekilde davacının üretim kaybı oluşmasına neden olduğu, bu kapsamda davalının cezai şart talep edip edemeyeceği" belirtilmiştir.Taraflarca yapılan itirazların itiraz kalemleri tek tek ayrı ayrı değerlendirilmesi, özellikle 28.500 USD miktarlı faturaya karşı süresinde itiraz edilip edilmediğinin tespit edilmesi, işin teslim tarihine ilişkin meselede TEDAŞ geçici kabule, yatırım teşvik belgesine, bağlantı anlaşmasının sona erme süresi ve yenilenmesine ilişkin sürenin değerlendirilmesi amacı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına, ek raporun mahiyeti dikkate alınarak ek ücret taktirine yer olmadığına, karar verilmiştir.Bilirkişilerce düzenlenen █████/2026 tarihli ek raporda özetle; "Tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının kök raporumuzu değiştirir nitelikte olmadığı, Davacı ...'un babası ... ile Davalı ... Müh.İnş.San. Ve Tic.A.Ş. arasında imzalanan 01.03.2018 tarihli Güneş Enerji Santrali (GES) Tesis Yapım Sözleşmesine göre, davalının █████/2018 tarihinde işe başlayacağını ve █████/2018 tarihine kadar ön kabulü yaptıracağını taahhüt ettiği; davalının yüklendiği işi en geç █████/2018 tarihine kadar teslim etmesi gerektiği, Dosya kapsamında yapılan teknik inceleme sonucunda; davalı ... Şirketinin panel tedarikini ve kurulumu eksiksiz olarak tamamlamadığı için geçici kabul aşamasına gelinmesinde gecikme olduğu, dolayısıyla işin gecikmesinde davalının sorumluluğunun bulunduğu; sözleşmeye göre kabul yapılması davalının sorumluluğunda olduğundan ve kabul yapıldıktan sonra davacının elektrik satışına başlayabileceğinden, işin resmi olarak teslim tarihi olarak geçici kabul tarihi olan █████/2018 tarihinin kabul edilmesi gerektiği, İşin gecikmesinin davalının eylemlerinden kaynaklandığı hususu dikkate alındığında; davalının, davacının gecikme nedeniyle oluşan zararlarını karşılaması gerektiği ve davacının da █████/2018 - █████/2018 arası üretim kaybını talep edebileceği, Dosya kapsamında yer alan 2019 Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarındaki toplam üretim üzerinden yapılan hesaplamaya göre; Davacının muhtemel üretim zararının 66.968,16 USD - 10.045,22 USD — 56.922,94 USD olduğu, 3) Davalının bakiye 16.890,85 $ * 920,46 $. 7.811,31 $ alacağı bulunduğu, Sözleşmeye göre işin teslim tarihinin 30.05.2018 tarihi olduğu ve 30.05.2018 tarihine kadar ödenmesi gereken miktarların davacı tarafından ödendiği dikkate alındığında, 30.05.2018 tarihinden sonra yapılması gereken ödemelerin geç yapılmasının veya eksik yapılmasının işin yapılmasına engel teşkil etmeyeceği, Dosya kapsamında yer alan belgelerde, davacı tarafın ifayı beklediği dönemde veya güneş panellerini teslim alırken cezai şart hakkını saklı tuttuğuna ya da ifayı çekincesiz kabul etmediğine ilişkin belge veya bilgi bulunmadığı, Dosya kapsamında yer alan belgelerde, davalının bakiye 17.811,31 $ alacağı kaldığı, ancak davalının edimini geç ifa ettiği, bu şekilde davacının üretim kaybı oluşmasına neden olduğu, bu kapsamda davalının cezai şart talep edip edemeyeceği hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu" belirtilmiştir.Anılan raporların incelemesinde kaldırma kararı doğrutusunda davalının alacağı hakkında çelişkilerin giderildiği ve davalının 17.811,31 $ alacağı kaldığı anlaşılmakla taleple bağlılık gereği 1.000,00 USD kabul edilmiştir.Taraflar arasında 01.03.2018 tarihli Güneş Enerji Santrali (GES) Tesis Yapım Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme uyarınca davalı yüklenicinin işe 15.04.2018 tarihinde başlayıp en geç 30.05.2018 tarihinde teslim etmeyi taahhüt ettiği sabittir. Yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davalı şirketin sözleşme kapsamındaki panel tedarikini ve kurulumunu süresinde ve eksiksiz olarak tamamlamadığı, bu sebeple geçici kabul aşamasına gelinmesinde gecikme yaşandığı ve işin resmi teslim tarihi olan geçici kabul tarihinin 14.12.2018 olduğu tespit edilmiştir. Meydana gelen bu gecikmede davalı yüklenicinin kusurlu olduğu, sözleşmeye göre 30.05.2018 olan asli teslim tarihine kadar ödenmesi gereken bedellerin davacı tarafça usulüne uygun şekilde ödendiği anlaşıldığından, bu tarihten sonra davacı tarafça yapılması gereken ödemelerin geç veya eksik yapılmasının, davalının edimini süresinde ifa etmemesine haklı bir mazeret teşkil etmeyeceği kanaatine varılmıştır. Davaya konu işte gecikme olduğu sabit olup, davalı her ne kadar gecikmenin kendilerinden kaynaklanmadığını, asıl iş sahibinin kaynaklandığını ileri sürmüş ise de bunu ispatlayamamıştır.Bilirkişi heyetince 56.922,94 USD üretim kaybı zararı ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından Sivas 3.Noterliğinin 13.08.2018 tarih ve 21075 yevmiye numarası ile davalı tarafa çekilen İhtarname ile; sözleşme gereği gönderilen faturada bulunan bazı malların gelmediği ve sahada işçiliğin bitmediği, Projenin işçilik ve TEDAŞ kabul işlemlerinin sözleşme içerisinde geçtiği tarih itibariyle yapılmadığı, bu nedenle eksikliği belirtilen işlerin ve malların 15 gün içerisinde taraflarına ulaşmaması , tesisin bitmemesi halinde doğmuş/doğacak zararların tazmin için yargı yoluna başvuracaklarının ihtar edildiği; ancak ihtarnamenin davalıya tebliğ edilemediği anlaşılmıştır.Türk Borçlar Kanunu’nun 179. maddesi
: “…Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır…” düzenlemesini içermektedir.Davaya konu sözleşmenin 27/3. maddesinde "Yüklenicinin belirtilen tarihe kadar işi teslim edememesi durumunda işverene 100.000,00-USD ceza ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt eder." hükmünün ifaya eklenen cezai şart mahiyetinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır. Buna göre sözleşmede taahhüt edilen asıl edim ile birlikte cezai şart alacağı da talep edilebilir. Ancak davacının (alacaklının) bu cezai şartı talep edebilmesi, ifayı çekincesiz (ihtirazi kayıt) olarak kabul etmemiş olması şartına bağlıdır.Sözleşmede öngörülen ifaya ekli cezai şart olup, cezai şartın istenebilmesi için açıkça haktan feragat edilmemiş olması veya ifanın çekincesiz kabul edilmemiş olması gerekmektedir. Davacı iş sahibi ifadan önce gönderdiği ihtarname ile işin geciktiğini ve gecikme nedeniyle cezai şart talep haklarının saklı olduğunu bildirmiştir. Bu ihtar ile davalı iş sahibi ifaya ekli cezai şart alacağını talep hakkını saklı tutmuş olup, (... doğmuş/doğacak zararların tazmin için... şeklinde ifade ile ) ifanın teslimi sırasında cezai şart yönünden ayrıca çekince koymasına gerek bulunmamaktadır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin █████████ E., █████████ K. Sayılı ilamı)TBK'nun 179/2 maddesinde düzenlenen ifaya ekli cezai şartta alacaklı, açıkça feragat etmiş veya ifayı kayıtsız şartsız kabul etmiş olmadıkça, hem sözleşmenin ifasını hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilir.Esas dava açısından; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 180. maddesi uyarınca, alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa dahi sözleşmede kararlaştırılan cezayı talep hakkına sahiptir. Hukuki niteliği itibarıyla ifaya ekli cezai şart, alacaklının edimin geç ifa edilmesi veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle uğrayacağı muhtemel zararların taraflarca peşinen ve maktu olarak belirlenmiş halidir. Bu kuralın doğal sonucu olarak, alacaklının kanıtladığı fiili zarar kararlaştırılan cezai şart miktarının altında kaldığı takdirde, fiili zararın cezai şartın içinde erimiş (tüketilmiş) olduğu kabul edilir. Alacaklının her iki alacak kalemini toplayarak talep etmesi hukuken mümkün olmayıp, şartları oluştuğunda yalnızca yüksek olan maktu cezai şart bedelini isteyebilir. Alacaklının ancak maktu cezayı aşan bir zararı bulunduğunu ve borçlunun kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde "aşan zararı" talep etme hakkı bulunmaktadır. Somut olayda bilirkişi marifetiyle hesaplanan 56.922,94 USD tutarındaki fiili üretim kaybı zararı, taraflarca peşinen kararlaştırılan 100.000 USD tutarındaki cezai şart miktarının altında kalmaktadır. Bu nedenle, davacının üretim kaybından doğan maddi zararının halihazırda sözleşmesel cezai şart miktarının içinde tüketildiği anlaşıldığından, mahkememizce üretim kaybı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan maddi ve hukuki gerekçelerle; TBK'nın 180. maddesi uyarınca muhtemel zararın maktu ve peşin hali olan cezai şart miktarının altında kalan ve bu cezanın içinde eriyen üretim kaybı zararının reddine, talep hakkı önceden gönderilen ihtarla korunan ve hukuki geçerliliğini sürdüren sözleşmesel 100.000 USD ifaya ekli cezai şartın ise kabulüne karar verilmesi yönünde vicdani kanaat tesis edilmiştir. Karşı davada ise kusur davalıda olduğu cezai şart koşulları oluşmadığından reddedilmiştir.-Yargılama giderine ilişkin değerlendirmede;Yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████/2022 tarihli, █████████ E., █████████ K., Yargıtay 11.HD'nin █████/2022 tarih ve █████████ E. - █████████ K) Bu kapsamda hesaplama yapılmıştır.Asıl dava yönünden dava tarihi olan 07.05.2019 tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru olan 6,1678 TL esas alınmıştır. Karşı dava yönünden ise karşı dava tarihi olan 09.09.2019 tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru olan 5,7404 TL üzerinden hesaplama yapılmıştır.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; 100.000,00 USD cezai şart alacağının 1.000,00 USD'sine dava tarihinden bakiyesine ise ıslah tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında işleyecek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Davacının zarara ilişkin talebinin reddine,3-Karşı davanın kısmen kabulü ile, 1.000,00 USD alacağın karşı dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren ticari reeskont faizini geçmemek kaydı ile 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca USD üzerinden açılmış 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında işleyecek faiz ile birlikte davacıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,4-Karşı davacının cezai şart isteminin reddine,5-Asıl dava yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunun ekli (1) sayılı tarifesi uyarınca alınması gereken 42.132,24-TL nispi karar ve ilam harcından davacıdan peşin alınan 189,57-TL ile ıslah harcı olarak alınan 38.635,62-TL olmak üzere toplam 38.825,19-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.307,05-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,6-Karşı dava yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunun ekli (1) sayılı tarifesi uyarınca alınması gereken 392,13-TL nispi karar ve ilam harcından davacıdan peşin alınan 195,02-TL'ndan mahsubu ile bakiye 197,11-TL harcın karşı davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,7-Asıl dava yönünden 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 846,91 TL'sinin asıl dosya davalısından bakiye olan 473,09 TL'sinin asıl dosya davacısından alınarak Hazine'ye gelir kaydına,8-Karşı dava yönünden 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) 660,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı- karşı davalıdan ve bakiye 660,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,9-Asıl dava yönünden davacı tarafça bozma öncesinde ve bozma sonrasında yapılan posta müzekkere talimat gideri olarak toplam 19.474,25-TL gider avansının 12.494,68 TL'sinin asıl dosya davalısından alınarak asıl dosya davacısına verilmesine,10-Karşı dava yönünden karşı davacı tarafça yapılan 195,02-TL peşin harç ve 44,40 TL başvuru harcı ödemesinin esas dosya davacısından alınarak esas dosya davalısına verilmesine,11- Asıl dosya davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvuru harcı, 189,57 TL peşin harç ve 38.635,62 TL ıslah harcı toplamı olan 38.869,59 TL asıl dosya davalısından alınarak asıl dosya davacısına verilmesine,12-Karşı davalı tarafından yapılan 5.207,45-TL talimat-posta ve bilirkişi ücretleri, 11,00-TL e-tebligat gideri, 1,55-TL posta masrafı olmak üzere toplam 5.220,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 2.610,00-TL'lık kısmının esas dosya davacıdan alınarak esas dosya davalısına ödenmesine, bakiye yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,13-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,14-Asıl dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince asıl davanın kısmen kabulü nedeniyle hesap ve taktir olunan 98.517,00 -TL nispi vekalet ücretinin asıl dosya davalısında alınarak esas dosya davacısına verilmesine,15- Asıl dava yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince asıl davanın kısmen reddi nedeniyle hesap ve taktir olunan 55.115,27 -TL nispi vekalet ücretinin esas dosya davacısından alınarak esas dosya davalısına verilmesine,16-Karşı dava yönünden karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince karşı davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 5.740,40-TL nisbi vekalet ücretinin karşı esas dosya davacısından alınarak esas dosya davalısına verilmesine,17-Karşı dava yönünden karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince karşı davanın reddedilen kısmı üzerinden hesap ve taktir olunan 5.740,40-TL nisni vekalet ücretinin karşı esas dosya davalısından alınarak esas dosya davacısına verilmesine,18-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Başkan ...E-imzalıdırÜye ...E-imzalıdırÜye ...E-imzalıdırKatip ...E-imzalıdır