borçsuz bloktaki tekrardan satımı yarısını gelecek ihraç koşulu paralardan tahsis

Anahtar kelimeler: Borçsuz Bloktaki Tekrardan Satımı Yarısını Gelecek İhraç Koşulu Paralardan Tahsis

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: ███████ Esas, ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: TAPU İPTALİ VE TESCİL

KARAR TARİHİ

: █████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Kooperatifine █████/2005 yılında borçsuz olarak üye olduğunu ve ... bloktaki 101 numaralı bağımsız bölümün tarafına ait olduğuna ilişkin tahsis belgesi verildiğini, 2006 yılı genel kurulunda ihraç edilen üyelerin dairelerinin satımı sonrası kooperatife gelecek paralardan yarısını iade koşulu ile 12.696 TL tekrardan ödeme yaptığını, bu davalı ile arsa sahibi diğer davalı ... Kooperatifi arasında yapılmış olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin █████/1999 tarihinde Kadıköy 7. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesih edildiğini ve daha sonra Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında açılan davada da sözleşmenin geriye dönük olarak █████/2005 tarihinde feshin onaylandığına ilişkin karar alındığını, davalı üç kooperatifinde olayları ve üçüncü şahıslara ve üyelere duyurmadığını, eski yöneticiler hakkında İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyasında devam eden ceza dosyasının bulunduğunu, ayrıca davalı ... yöneticileri hakkında Üsküdar 3. Ağır Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında zimmetten dava açıldığını, kooperatifinin amacının üyelerini ev sahibi yapmak iken bunun imkansız hale geldiğini, bu nedenle para toplamasının yasaya aykırı olduğunu belirterek ... Konut ... Kooperatifindeki üyelik hakkının tesis edilerek, Tüketicinin Korunması Kanunu gereğince davalılar SS ... Konut ... Kooperatifi, ... Kooperatifleri Birliği ve ... Kooperatifinin muvazalı işlemleri ve TOKİ’nin de denetim görevini yapmayarak arsa tapusunun ...’e geçmesine sebep olduklarını, tüm bedelini ödemiş olduğu Büyükçekmece Beylikdüzü ... Sitesi ... Blokun giriş katındaki 1 nolu 72 m2 lik stüdyo dairenin ve bu daireye bağlı 1 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının adına tesciline, bu talebinin yerinde görülmemesi veya tescilin mümkün olmaması halinde dairenin dava tarihindeki değeri ile kira gelirinden mahrum kaldığı zarar ve ziyan tutarının bilirkişi incelemesi ile tam miktarının belli olmasından sonra ıslah ve ek dava açma hakkında saklı olması kaydıyla şimdilik 7.000 TL'nin davalılardan abonman sözleşmesi tarihinden ticari faizi ile tahsiline, ... Kooperatifine üye alınma hakkı oluştuğundan bu kooperatife üyelik hakkının tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı SS ... Konut ... Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; Kooperatifin ticari merkezinin Beykoz olması nedeniyle Kadıköy Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, davacıların sadece üye olduğu kooperatife karşı dava açabileceğini, ... ne karşı davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacılara üyelik dahil, akdi ve fiili hiçbir ilişkisi bulunmayan ....nin bu davada davalı taraf gösterilmeyeceği, pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, dava konusu dairelerin m2 rayiç değerinin 1.250 TL olduğu, teminat gösterilmesi gerektiği, davalılardan davacının da üyesi bulunduğu ve kendisine konut tahsis edildiğim beyan ettiği ...'nin kooperatifleri aleyhine B.çekmece 2.AHM.nde açtığı ███████ Es.sayılı dosyasıyla 546 daire için mülkiyet iddiası ile arsa payı tescil ve talep ettiği, aynı konuyla ilgili olan bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, kooperatiflerinin... Birliğine üye olduğunu, bedeli ödenerek 64Î ada 3 parselin Birlik tarafından tahsis edildiğini, 10 Blokta mevcut dairelerinin tamamında kooperatiflerin adına kat irtifakının kurulduğunu, ...Birliğinden tahsis alınan ve bedeli ödenen taşınmazın tamamının 1996 yılından buyana çekişmesiz ve fasılasız maliklerinin...olduğunu, Lider Şirketler Grubunun ortağı ve yöneticisi ...’nun yönetim ve gözetiminde kurulan ...ile...arasında Beyoğlu 31 Noterliğinin ... sayılı gayrimenkul satış vaadi ve arsa karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, Yüklenici Grup/...’nun inşaatı önce hızlı bir şekilde yapmaktayken sonradan yavaşladığı, 30.06.1999’da tespit yapıldığını, bu tespite dayalı olarak 06.07.1999’da, Kadıköy 7. Noterliğinden ... yevmiye no ile ihtar gönderilerek, inşaatın kısa sürede tamamlanmasının istendiği, aksi takdirde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğinin ihtar edildiğini, tespit ve ihtar etkili olmayınca, B.çekmece 2. AHM nin ████████ D.iş. sayılı dosyasıyla 2.kez tespit yapıldığı, verilen 15.11.2001 tarihli raporda, kaba inşaatın % 65- 70 (toplam inşaatın ise % 26-28) oranda tamamlandığının belirtildiği, 23.05.2002 ’de yaptırılan 3. tespitte, inşaatın ortalama % 66,87 seviyesinde olduğunun belirtildiği, ... ve çevre düzenlemesi İmalatının bulunmadığı, sadece bir havuz yeri hafriyatının yapıldığının tespit edildiğini, 21.05.2002 tarihinde yapılan keşif sonucu inşaat seviyesinin ortalama %66,87 seviyesinde olduğunun tespit edildiği, tespit tarihinden itibaren inşaatın bir yıl süreyle tamamlanabileceğinin belirtildiği,inşaatın zamanında bitirilemeyeceği anlaşılınca, BK. 107 vd. maddeler ile taraflar arasındaki sözleşmenin 12. d ve 15. maddelerinde açıkça kararlaştırılmış olduğundan, 30.12.2002'de sözleşmenin feshi ile taşınmazın tahliye ve teslimi istekli dava açıldığı, B.Çekmece 2. AHM'nin E.████████ ████████ sayılı, 24.05.2005 tarihli kararıyla sözleşmenin geriye dönük feshine karar verildiği, bu kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, yüklenici kooperatifin 12.08.2007’de tahliye edilerek, taşınmaz ve üzerindeki muhdesatın teslim alındığını, belirtilen olaylar gerçekleşmeden önce, 1998 yılında, yüklenici .... üye kayıt işlerinde başarılı olmasının da etkisiyle ..., ne isabet edecek 360 bağımsız bölümden 350 bağımsız bölüm için üye kaydı yapabilecekleri konusundaki tekliflerine olumlu cevap verildiğini, ....ne ait 350 daire için üye kayıt işlerinin yapılması, bu yoldan peşin ödenmiş arsa bedelinin kooperatifi geri dönüşünün sağlanması amacıyla, yine ... tarafından kurulmuş olan, ancak ....tarafindan sözleşmenin gerekleri yerine getirilmeyince ek sözleşmenin 5.maddesinin verdiği yetkiyle iş bu sözleşmelerin feshedildiğinin, Kadıköy 7. Noterliğinden 09.12.1999 tarih ve 36976 y. sayılı ihtarla bildirildiği, davacının tescil davası açma hakkının olmadığını, arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshedildiği için yüklenicinin ve bağlı olarak yüklenici kooperatif üyelerinin haklarının ortadan kalktığını, davacı ile müvekkili kooperatif arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığından tazminat talep etme hakkı olmadığını savunarak ve görev itirazında bulunduklarını da belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Kooperatifleri Birliği vekili cevap dilekçesinde; davacının Grup KYK’nin üyesi olduğunu, birliğin ...’ne arsa tahsis ettiğini, davacının üyesi olduğu kooperatifin yüklenici sıfatıyla, arsa sahibi...ile taşınmaz üzerinde inşaat yapılması konusunda kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıklarını, B.çekmece 2. AHM'nin ████████ E. sayılı dosyasından verilen ve kesinleşen kararla sözleşmenin geriye etkili olarak feshedildiği, beyanına göre davacının bu durumu 2006 senesinde haberdar olduğunu belirttiğine göre, BK. 60. maddesi gereği bir yıllık zamanaşımının dolduğunu, davacının bir zararı varsa üyesi olduğu Grup KYK‘dan talep edebileceği, müvekkili birliğe husumet yöneltilemeyeceğini, Grup KYK tarafından Birliğe yapılan herhangi bir ödemenin söz konusu almadığını, görev itirazında da bulunduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; Davanın görev yönünden reddi gerektiği, kooperatifin konutları yasaya aykırı şekilde inşa ettiği ve üyelere zarar verdiği iddiasının doğru olmadığı, mahkemece inşaatların %95 seviyesinde gerçekleşmemiş olması dolayısıyla sözleşmenin feshedildiği ve mahkeme kararı uyarınca 14.05.2007 tarihinde arsa sahibine teslim edildiği, bu nedenle kooperatif ortaklarına konut tahsis ve teslim yapılamadığı, bu amacı teminen TMK. 723. hükmüne dayalı olarak arsa sahibi...aleyhine temliken tapu tescil davası açıldığı ve bu davanın halen Büyükçekmece ███████ Esas sayılı dosya ile derdest olduğunu, bu davayla ilgili GK toplantılarında ve mektupla bilgi verildiği, dava sonucunun beklenmesine GK. tarafından karar verildiğini, davacının kooperatife girdiği sırada kooperatifin sicil kayıtlarından bilebileceğini, bilgi gizlenmesinin söz konusu olmadığını, sözleşme sırasında arsanın birlik adına olması nedeniyle tapuya şerh konulmasının mümkün olmadığını, Kooperatifin GK yapmadan para toplaması iddiasının doğru olmadığı, 2007 yılı GK. da tapu iptal- tescil, tazminat davası harcı için katılım payı toplanmasına karar verildiğini, 2008 yılında yapılan olağanüstü GK. da bakanlık müfettişlerinin istediği açıklamalar konusunda bilgi verildiği ve üyelerce ███████ sayılı davaya devam olunmasına karar verildiğini, dava konusu gayrimenkulun mülkiyeti sözleşme mahkeme kararıyla feshedildiği için...uhdesinde kaldığını, mülkiyeti kooperatifte olmadığı için tescil talebinin dinlenemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) vekili cevap dilekçesinde; haksız, mesnetsiz ve müvekkili idare ile ilgisi bulunmayan davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle aksi takdirde usul ve esastan reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının davalı TOKİ'nin denetim görevini yapmayarak arsanın tapusunun davalı ... ... Kooperatifine geçmesine sağladığı ve geri almamasına sabep olduğunu, bu sebeple davacıya karşı hukuki sorumluluğunun doğduğunu iddia ettiği, ancak davalı TOKİ'nin kanundan ve sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir denetim yükümlülüğünü özensiz şekilde yerine getirdiği ve bundan dolayı söz konusu arsanın tapusunun davalı ... ... Kooperatifine geçtiği hususunun ispatlanamadığı davalı TOKİ'nin davacıya karşı işlediği haksız fiilin ya da sözleşmeye aykırı davranışın varlığı da bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verildiği;

Davalı ...Kooperatifleri Birliğinin, davalı ... ... Kooperatifine arsa tahsis etmiş olduğu ve bu arsa üzerinde davacının üyesi olduğu davalı ...yüklenici, arsa sahibi ile akdettiği Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine istinaden Bina inşa etmeye başlamış olduğu, inşaatın yapımında gecikmenin ve temerrüdün söz konusu olduğu, bu sebeple Arsa Payı Karşılığı Kat Yapımı Sözleşmesinin feshine Mahkemece karar verildiği, Davalı ...Kooperatifleri Birliğinin davacıya karşı hukuki sorumluluğunu haksız fiil sorumluluğunu veya sözleşmesel sorumluluğunu doğuracak ve davacının davalı ...Kooperatifleri Birliğinden bu davadaki taleplere hak kazanmasını haklı gösterecek bir durumun bulunmadığı gerekçesi ile bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verildiği;

Davalı ... ... Kooperatifi ile davacının üyesi olduğu davalı ...... Kooperatifi arasında “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” akdedilmiş olup, bu sözleşmeyle davalı ...... Kooperatifi (yüklenici), davalı ... ... Kooperatifi (arsa sahibi)'ne tahsis edilen arsa üzerinde Bina yapmayı üstlendiği, söz konusu Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin davalı ...Binanın yapımında gecikerek temerrüde düşmesi sebebiyle, Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ E. sayılı kararıyla, geçmişe etkili şekilde feshedilmiş ve binada yer alan konutlar tahliye edilerek davalı ... ... Kooperatifi (arsa sahibi) tarafından teslim alındığı, Davacının üyesi olduğu davalı ...... Kooperatifi ve dava dışı ... ... Kooperatifi tarafından, davalı ... ... Kooperatifi (arsa sahibi) ve davalı ...Kooperatifleri Birliği aleyhine, paylarına düşen dairelerin tapu iptali ve tescili, bunun mümkün olmaması halinde tazminat ödenmesi talebiyle dava açıldığı, bu davanın ...Kooperatifleri Birliği bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine... Kooperatifi aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının esastan reddine, ...alacak davasının kabulüne karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Yargıtay tarafından, işin bedelinin serbest piyasa koşullarını göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme Kararının bozulduğu, bu karar ve yargıtay kararına göre ve davacının üyesi olmadığından davacının davalı ... ... Kooperatifinden tapu iptali tescil ve tazminat taleplerine hak kazanamadığı anlaşıldığı bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Davalı ...üyesi durumunda olan davacının, davalı ... ... Kooperatifi'ne üye olmasına yönelik talebini haklı kılacak bir hukuki sebebinde bulunmadığı gerekçesi ile davacının bu talebinin de reddine karar verildiği;

Davacının davalı ...üyesi olduğu, Konut sahibi olmak için bu Kooperatife üye olduğu, ancak üyeler Kooperatifi oluşturan kişiler durumunda olup, Kooperatife karşı 3.kişi durumunda olmadıkları, bir Kooperatif üyesinin Kooperatiften “daire” veya “tazminat” talep etmeye hak kazanması için, Kanunda düzenlenmiş olan “eşitlik ilkesi” gereği, diğer Kooperatif üyelerine “daire” verilmiş veya daire verilemeyenlere “tazminat” verilmiş olması gerektiğini, davalı... inşa ettiği dairelerin tamamı arsa sahibi durumundaki davalı ... ... Kooperatifinin mülkiyetine geçtiği, Davalı... mülkiyetinde herhangi bir daire kalmadığı, dolayısıyla, “tapu iptal ve tescil talebinin yerine getirilmesinin “filen imkansız” olduğu ayrıca, diğer üyelere de “konut” ya da “tazminat” verilmediği gerekçesi ile bu davalı hakkındaki davanın da reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; dosyanın daha önce Yargıtay'a gittiği ve orada karar verildiğini, bu nedenle temyiz yolu açık olarak karar verilmesi gerekirken istinaf yolu açık olmak üzere karar verilmesinin usulen kaldırılması gerektiğini, ilk derece Mahkemesinin 03.07.2025 tarihli ara kararı ile davalılardan Büyük gurup ... Kooperatifine tezkere yazılmasına ve üyelere daire verilip verilmediğinin sorulmasına, Tüketici Mahkemeleri dava dosyalarına ait karar örneklerinin kesinleşme şerhleri ile bilirikte gönderilmesi için tezkere yazılmasına karar verilmesine rağmen tezkereler yazılmadan, tezkerelerin cevabı alınmadan ve kararların davaya etkisi değerlendirilmeden karar verilmesi nedeniyle kararın kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazları değerlendirilmeden leh ve aleyhe bir gerekçe gösterilmeden reddedilmesi nedeniyle kararın kaldırılması gerektiğini, ... genel kurulunda karar almış ve 180 adet taşınmazın Büyükguruba verilmesine karar verdiğini ve bu karar cümlesinden olarak ...'ün satış vaadi yaptığını ve üyelerin tüketici mahkemesinde dava açarak karar aldıklarını ve tapudada kararların tescil edildiğini, mahkemece tüm tüketici mahkemesi kararlarına bakılmadan aleyhe bir karara bakılarak hüküm tesis edildiğini, lehe verilen kararlardan örnekler mahkemeye sunulmuşken bunlar incelenmeden nazara alınmadan yanlış karar verildiğini, Büyükçekmece 5 Asliye Hukuk Mehkemesince verilen yeni karara görede kararın bozulması en azından bunun bekletici mesele yapılması gerekirken bunun yapılmamasının kararın kaldırılmasını gerektirdiğini, TOKİ'nin sorumlu olmadığı değerlendirmesinin tamamen yanlış bir gerekçe olduğunu, olayın TOKİ üzerinden değil arsa ofisi kanunu üzerinden ve onun görevleri üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, arsa tahsisi ve davalar boyunca arsa ofisinin bulunduğunu ve görevli olduğunu, TOKİ kuruluşu sonra olduğundan olaya TOKİ mevzuaatı açısından bakılamayacağını, Arsa Ofisi Kanunu üzerinden olayın değerlendirilmesi gerektiğini, ... –büyükgurubla bu kooperatifin üyeleri için ev yapmak üzere anlaştığına göre bu kooperatifin üyeleri Sarayköyün kendi üyeleri demek olduğun, Büyük Gurup üyelerini üye kaydedip,varsa boçlarını aldıktan sonra bu üyelere dairelerini vermekle yükümlü olduğunu, esasen bu üyelerin parası ile mevcut binaların yapıldığını, bu sebeplerle ... kooperatifi için üyeliğinin de hüküm altına alınması gerektiği halde davanın bu yönden reddi nedeniyle de kararır kaldırılması gerektiğini, ...'ün Büyük Gurup'a 199 daire vermesinin üyeliği dolanarak kabul etmek demek olduğunu, daireye yaptığı faydalı masraflar bakımından ayrı rapor alınması gerekirken bu yönde rapor alınmadan Mahkemece eksik inceleme ile karar verilmesi nedeniyle kararın kaldırılması gerektiğini, Arsa Ofisi'nin arsa üretip dar gelirli insanların üye olarak daire sahibi olması için arsa verdiğini, ...'ün 7 kişilik bir kooperatif olduğunu, yedi kişinin dışında bu arsada dar gelirli üye olarak kimsenin daire sahibi olamadığını, bu yedi kişinin bine yakın daireyi sattığını, ( bin kişide gerek Büyük Gurup kooperatifi üyesi gerekse Lider KYK üyelerinin üye aidatları ile inşatların bedelini ödemelerine rağmen mağdur olduklarını, Büyük Gurup'un kat karşılığı sözleşme yapamayacağını-yok hükmündeki bu sözleşmenin de ne geriye dönük nede ileriye dönük feshedilemeyeceğini, bu fesih geçersiz olduğunu, tapunun arsa ofisine geri verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;

Dava, kooperatif ortaklığına bağlı tapu iptali tescil, olmadığı takdirde dairenin dava tarihindeki değeri ile kira gelirinden kalınan zarar ile davalılardan ... Kooperatifine üyelik hakkının tesisi talebine ilişkindir.

Davanın ilk açıldığı İstanbul 2. Tüketici Mahkemesince ihtilafın Tüketici Kanunundan kaynaklanmadığı Kooperatif hukukuna ilişkin olduğu, görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği, bu kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin █████/2011 tarih ve █████████ Esas - █████████ Karar sayılı kararı ile onandığı ve İstanbul 9 Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2016 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararı ile yetkili Mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, Mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verildiği, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2022 tarih ve ███████ Esas - ███████ Karar sayılı kararı ile karşı yetkisizlik kararı verildiği ve iki kararın kesinleşmesi üzerine merci tayini için dosyanın gönderildiği İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih ve █████████ Esas - █████████ Karar sayılı kararı ile Mahkemenin yetkili olduğu belirtilerek dosyanın Mahkemenin ███████ Esas sırasına kayıt edildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

1- Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dosyanın daha önce Yargıtay'a gittiği ve orada karar verildiğini, bu nedenle temyiz yolu açık olarak karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, Yargıtay denetiminde esası yönünden değerlendirilmeyen kararın kanun yolu denetimini "istinaf" olduğundan davacının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 9 Hukuk Dairesinin ██████████ E- █████████ K sayılı 30.05.2017 tarihli kararı)

2- Davacı ilk derece Mahkemesinin 03.07.2025 tarihli ara kararı ile davalılardan Büyük gurup ... Kooperatifine tezkere yazılmasına ve üyelere daire verilip verilmediğinin sorulmasına, Tüketici Mahkemeleri dava dosyalarına ait karar örneklerinin kesinleşme şerhleri ile birlikte gönderilmesi için tezkere yazılmasına karar verilmesine rağmen tezkereler yazılmadan, tezkerelerin cevabı alınmadan karar verilmesi nedeniyle kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüş ise de, Mahkemece 03.07.2025 tarihinde ara karar gereği ilgili Tüketici Mahkemelerine müzekkereler yazılmış ve müzekkere cevaplarından, davaların Saray Konut ... Kooperatifine karşı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak sözleşme akidi tarafından açılan davalar olduğu, anılan dosyaların tarafları ve dava konusu dikkate alındığında somut uyuşmazlığın sonucuna etki edecek nitelikte olmadığı anlaşılmakla davacının bu yöndeki istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

3-Davacı vekilinin davanın esasına dair istinaf nedenlerinin değerlendirilmesinde;

Davacının davalılardan ... Konut ... Kooperatifinin üyesi olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı, davalılardan TOKİ'nin denetim görevini yapmayarak suç işlediğini ileri sürmüş ise de, dosya kapsamında tarafların davalı TOKİ arasında bir hukuki ilişki bulunduğu ispat edilemediğinden davacının davalı TOKİ'nin denetim görevini yapmadığı iddiasının ispat edilemediği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince bu davalı yönünden verilen red kararı yerindedir. Davacı her ne kadar Arsa Ofisi Kanunun uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de, kendisine husumet yöneltilen davalı TOKİ'nin kanundan ve sözleşmeden kaynaklanan herhangi bir denetim yükümlülüğünü özensiz şekilde yerine getirdiği ve bundan dolayı söz konusu arsanın tapusunun davalı ... ... Kooperatifine geçtiği hususunun ispatlanamadığı gerekçesi ile bu davalı yönünden verilen red kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

... Konut ... Kooperatifi ile davacı arasında akdi veya hukuki bir ilişki bulunmayıp, davacı diğer davalı ... Konut ... Kooperatifi'nin üyesidir. Kooperatifler arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi davacının üyeliğinden önce aktedilmiş ve bu sözleşme mahkeme kararı ile süresinde inşaatlar tamamlanmadığı için fesholunmuş olup, bu durumun davacıya üyesi olmadığı ve tarafı bulunmadığı bir ilişki kapsamında davalı ... Konut ... Kooperatifine dava hakkı tanımayacağı kabul olunarak husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı, ortağı olduğu ... kooperatifinden bağımsız bölüm satın almıştır. Ne var ki, bu kooperatif ile diğer davalı ... Konut ... kooperatifi arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi Büyükçekmece 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında iptal edildiğinden taşınmazın mülkiyeti ... kooperatifine geçmiştir. Davacıya bağımsız bölüm satılmamıştır. Davacı ... kooperatifinin ortağıdır.

Davalı ...Kooperetifin █████/2025 tarihli dilekçesinde, SS ...Konut ... Kooperatifine ait mal varlığının bulunmadığını, müvekkilinin, üyelerine herhangi bir taşınmaz devretmesinin mümkün olmadığını, müvekkili kooperatifin hiç bir zaman tapu sahibi olmadığı için hiç bir üyesine tapu vermesinin mümkün olmadığını beyan etmiştir.

Davalı ...Kooperatifinin başka bir üyesi tarafından kooperatife karşı açılan benzer bir davada, Mahkemece davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23 Hukuk Dairesince; davacının üyesi olduğu davalı S.S. ... Konut Kooperatifi'nden, taşınmazın tapusunu veya tazminat isteyebilmesi için üyeler arasındaki eşitlik ilkesi uyarınca davalı kooperatiftin diğer üyelere daire teslim etmiş veya tazminat ödemiş olması gerektiği, Mahkemece, bu hususlar üzerinde durulup, araştırma yapılmadan davanın davalı S.S. ... Konut Kooperatifi yönünden reddihnin doğru olmadığı gerekçesiyle de bozulduğu, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı kooperatif yönünden; kooperatife borcu olan diğer üyelere bağımsız bölüm verilmediği gerekçesiyle ...kooperatifi aleyhine açılan davanın davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23 Hukuk Dairesinin █████████ E- █████████ K sayılı 12.09.2018 tarihli kararı ile kararın onanmasına karar verildiği, 03.07.2019 tarihinde de davacı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtildiği üzere, benzer nitelikteki bir davada, Yargıtay 23 Hukuk Dairesinin bozma ilamında da değinildiği gibi somut davada da kooperatiflerde eşitlik ilkesinden hareketle diğer üyelere daire verilip verilmediği veya tazminat ödenip ödenmediği yönünden inceleme yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere diğer üyelere bağımsız bölüm teslim edilmediği, tazminat ödemesi de yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ... kooperatifinin de uhdesinde bir taşınmaz bulunmayıp bir daire teslim etmesi de imkansızdır. Tazminat yönünden de yaptırılan bilirkişi incelemelerinde de diğer üyelere bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, dosya kapsamında göre, davalı ... kooperatifinin ortakları arasında eşitlik ilkesine aykırı davrandığı ispat edilememiştir. Bununla birlikte davacının üyesi olduğu davalı ...... Kooperatifi ve dava dışı ... ... Kooperatifi tarafından, davalı ... ... Kooperatifi (arsa sahibi) ve davalı ...Kooperatifleri Birliği aleyhine, paylarına düşen dairelerin tapu iptali ve tescili, bunun mümkün olmaması halinde tazminat ödenmesi talebiyle dava açıldığı, bu davanın ...Kooperatifleri Birliği bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine... Kooperatifi aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının esastan reddine, ...alacak davasının kabulüne karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Yargıtay tarafından, işin bedelinin serbest piyasa koşullarını göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme Kararının bozulduğu anlaşılmaktadır. Bu davanın, davacının üyesi olduğu ...... Kooperatifi lehine sonuçlanması ve davacının üyesi olduğu kooperatifin yaptığı imalat bedelinin tahsil edilmesi halinde, bu bedel tasfiye aşamasında ortaklar arasında pay edilecektir. Pay edilme gerçekleştikten sonra davacının tazminata hak kazanıp kazanmadığı anlaşılacak ve davacının yaptığı ödemeler de dikkate alınarak alabileceği tazminat miktarı bulunacaktır. Bu nedenlerle davalı ... kooperatifi yönünden tapu tescil veya tazminat isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1b.1 gereğince reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ Esas, ████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026