çekmesi ödemekte nakden sıkıntı gebze işine yapım mahsus yaparak iik

Anahtar kelimeler: Çekmesi Ödemekte Nakden Sıkıntı Gebze İşine Yapım Mahsus Yaparak İik

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: █████████ Esas, █████████ Karar

DAVA

: İFLAS (KAMBİYO SENETLERİNE MAHSUS TAKİPTEN DOĞAN İTİRAZIN KALDIRILMASI VE İFLAS (İİK 174))

KARAR TARİHİ

: █████/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında inşaat yapım işine dair sözleşme bulunduğunu, davalı arsa sahibinin borcunu nakden ödemekte sıkıntı çekmesi üzerine aralarında 05.09.2020 tarihli sözleşme düzenlendiğini, protokol ile inşaat yapım bedelinin 65.905.763,20 USD olarak kabul edildiğini ve davalının inşaat bedelini, taşınmaz devri yaparak ödemesinin kararlaştırıldığını, ancak devredilmesi gereken taşınmazlardan Gebze İlçesi, ... Mahallesi, ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın devredilmediğini, davalının fatura düzenleme yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, ayrıca müvekkili şirketin sözleşme gereği düzenlediği faturaları 66.905.763,20 USD'ye tamamladığını, tahsil edemediği alacaklara ilişkin düzenlenen faturalar nedeniyle KDV ödemek durumunda kaldığını ve tahakkuk edecek kurumlar vergisi zararının oluştuğunu, bu nedenle taraflar arasında mevcut olan açık hesap ilişkisi kapsamında, davalının 05.09.2020 tarihli sözleşme gereği müvekkili şirkete borcu bulunduğunun sabit olduğunu, alacaklarının tahsili için İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında iflas yoluyla adi takip başlattıklarını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek davalının takibe itirazının kaldırılmasına ve iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vekili cevabında; takipte yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle takibin iptali için İstanbul Anadolu 11. İcra Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında şikayet yoluna başvurduklarını, bu dosyanın beklenmesi gerektiğini, taraflar arasında Gebze İlçesi, ... Köyü, ... ada 4 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bina yapılması işine dair sözleşme bulunduğunu, davacı yüklenicinin inşaatı süresinde bitirememesi üzerine 05.09.2020 tarihli yeni sözleşme yapıldığını, bu sözleşme gereği müvekkili şirketin inşaat yapım işi karşılığında devretmesi gereken taşınmazları devrettiğini, hatta ... ada 4 parselde müvekkili şirket uhdesinde kalacak 1/3 payın da kredi temin edebilmesi için iyiniyetli olarak davacıya devredildiğini, ancak davacının inşaatı tamamlamadığı gibi inşaatı terk ettiğini, bunun üzerine Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında sözleşmenin feshi davası açtıklarını, yine Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında müvekkilinin uhdesinde bırakılan ancak kredi temin edebilmesi için davacıya devredilen 1/3 payın iadesi için tapu iptali davası açtıklarını, anılan dosyalarda inşaatın % 60 seviyesinde olduğunun tespit edildiğini, TBK'nın 479. maddesi gereği işsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi ile muaccel olmasına rağmen, müvekkili şirketin eser tamamlanmadan tüm edimlerini yerine getirdiğini, kira kaybı ve cezai şart alacaklarının tahsili için de davacı hakkında takip başlattıklarını ve itiraz üzerine takibe itirazın iptalini talep ettiklerini, davacı şirketin kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddine ve takip tutarının % 20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; İstanbul Anadolu 11. İcra Hukuk mahkemesinin █████/2024 tarihli, ████████ Esas-████████ Karar sayılı dosyasında icra takibinin iptaline karar verildiği, kararın istinaf ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, ortada iflas davasına dayanak takip kalmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile; "İflas davasına esas takibin icra mahkemesince iptal edilmesi halinde, iptal edilen takibe dayalı iflas davası konusuz kalacağından "hüküm kurulmasına yer olmadığına" dair karar verilmelidir. (M. Coşkun, Konkordato ve İflas, 2 baskı, sh. 464). Yargıtay 19. HD'nin 30.12.2004 tarih ve ██████████ sayılı kararında da iflas davasına esas takip iptal edildiğinde, iflas davasının konusunun kalmayacağına değinilmiştir. HMK'nın 331. Maddesi gereğince davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilir. Bu durumda Mahkemece, iflas yargılamaya devam edilerek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine ve vekalet ücretine mahkum etmesi gerekirken, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." denilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; kararın kaldırılmasından sonra yapılan yargılama sonucunda; davacının davalı borçlu hakkında başlattığı iflas yoluyla adi takipte takip talebi ve ödeme emrinde takip çıkış miktarlarını döviz cinsinden gösterdiği, adi iflas yolunun iflas takip talebi ile başlayacağı, bu takip talebinin genel haciz yoluyla takip talebinin aynısı olduğu, bu takip talebinde İİK'nun 58. maddeki kayıtların yazılması gerektiği, bu kayıtlardan birinin de alacağın Türk Lirası ile tutarının yazılması olduğu, (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2. Baskı, 2013, sh ) itirazın iptali davasında olduğu gibi itirazın kaldırılması ve iflas davasında da usulüne uygun geçerli bir takip bulunmasının dava şartı olduğu, ancak iş bu iflas davasına konu iflas takibinde yabancı paranın TL karşılığının gösterilmediği ve baştan beri geçerli bir takibin bulunmadığı dolayısıyla davacının iş bu davayı açtığı tarih itibariyle haksız olduğu gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı lehine vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; istinaf mahkemesi kararının gereğinin yerine getirilmediğini ve dava tarihi itibariyle haklılık durumunun araştırılmadığını, mahkemenin hatalı bir yorumla sadece takipteki usuli eksikliği gerekçe göstererek müvekkilinin davada haksız olduğu sonucuna ulaştığını, oysa haklılığın, davanın açıldığı gün davacının elinde hukuken korunmaya değer bir hakkın (alacağın) bulunup bulunmadığının araştırılması sonucunda ortaya çıkacağını, iflas takibine dayanak takibin İcra Hukuk Mahkemesi tarafından iptal edilmesinin, borcun olmadığı anlamına gelmeyeceğini, işin esasına girip bilirkişi incelemesi veya sözleşme incelemesi yaparak borcun var olup olmadığının tespiti gerektiğini, alacağın varlığı ve davalının edimlerini yerine getirmediği gerçeğini araştırmadan, sadece İİK m. 58'deki şekli eksikliğe dayanılarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından; davacının İstanbul 7. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 1.000.000,00 USD alacağın tahsili için davalı hakkında iflas yolu ile adi takip başlattığı, davalının yasal süresinde takibe itiraz ettiği, davacının ödeme emrinin tebliğ edildiği 22.10.2022 tarihinde itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde (01.02.2023 tarihinde), borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinden davalının takibe itirazının kaldırılması ve iflasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece; konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davaya dayanak iflas takibinin iptal edilmesi nedeniyle konusuz kalan davada, davacının alacağı bulunup bulunmadığının araştırılması gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.

İflas davasına esas takibin icra mahkemesince iptal edilmesi halinde, iptal edilen takibe dayalı iflas davası konusuz kalacağından "hüküm kurulmasına yer olmadığına" dair karar verilmelidir. (M. Coşkun, Konkordato ve İflas, 2 baskı, sh. 464). Yargıtay 19. HD'nin 30.12.2004 tarih ve ██████████ sayılı kararında da iflas davasına esas takip iptal edildiğinde, iflas davasının konusunun kalmayacağına değinilmiştir.

İflas takibine itiraz edilmesi nedeniyle itirazın kaldırılarak iflasa karar verilmesi talebine ilişkin bir dava, bir iflas davası olup, itirazın iptali ve iflas şeklinde istemlerin bölünmesi mümkün değildir. (Yargıtay 19. HD'nin 06.11.2003 tarih, █████████ sayılı kararı)

Somut olayda İstanbul Anadolu 11. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile, yabancı para alacağının harca esas değeri olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden iflas davasına dayanak takibin iptal edildiği, kararın temyiz incelemesinde geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. Eldeki davanın iflas davası olması ve iflas davasına dayanak takibin geçerli bir icra takibi olmaması nedeniyle iptal edilmesi karşısında, dava açıldığı tarihte davacı haklı olmayıp, alacağın varlığının araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 2004 sayılı İİK’nun 293.maddesi yollaması ile İİK'nun 164. Maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Yargıtay Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026